283767c2

Een avond met Youp van 't Hek

Sat, 25 May 2024 19:52:07 GMT

Youp van ’t Hek houdt het voor gezien. Hij speelt as we speak zijn laatste voorstelling in Theater Carré in Amsterdam. Ik heb nooit onder stoelen of banken gestoken dat ik hem bewonder. Zijn geestdrift, zijn humor en zijn doorzettingsvermogen. Hij heeft tien jaar voor lege zalen gestaan alvorens ze veertig jaar achtereen vol waren.

Vlak voor corona zette ik mijn eerste stappen in het schrijverschap voor theater. Ik schreef een solovoorstelling en speelde in september 2019 op cabaretfestival Cameretten, toen nog in Rotterdam. Dat ze daar stand-up-comedians met de nodige solo-ervaring zoeken, had ik even gemist, dus het liep uit op een leermoment dat me nadien veel sterker in mijn (theater)schoenen deed staan.

Waar het Camerettenavontuur ook goed voor was: een ontmoeting met Youp van ’t Hek. In diezelfde periode zag ik zijn voorstelling Met de kennis van nu in de Stadsschouwburg in Groningen. Hij vertelde daarin over een jongen die cabaretier wilde worden en met hem mocht meelopen. Dat wilde ik ook wel, en dus mailde ik hem na afloop van de voorstelling, niet met het idee dat hij erop in zou gaan.

Maar tot mijn grote verbazing kreeg ik de volgende ochtend een mail terug: ‘Dat is goed Bas! Morgenmiddag om 17.00 uur bij de Schouwburg! Youp.’ Ik schrok me wild! Youp wilde me ontvangen, ik mocht met de crew mee-eten en alle vragen stellen die ik wilde.

Dus ik met trillende knietjes naar het theater. Youp had me gemeld dat ik naar zijn toneelmeester moest vragen, maar toen ik mijn fiets achter de Schouwburg stalde en me uit mijn regenjas wurmde, zag ik in de verte een kleine, oudere man met een hoed aan komen lopen. Daar was Youp al! Wat een dilemma! Ik zou hem kunnen negeren en vijf minuten kunnen wachten met naar binnen gaan, maar dan zou hij me daarna herkennen en dat had voor een gekke situatie kunnen zorgen.

Ik besloot dus op hem af te lopen:

‘Dag, meneer Van ’t Hek,’ zei ik, ‘volgens mij hebben we een afspraak. Ik ben Bas van der Heide.’

‘Mmm,’ knorde Youp, ‘is mijn toneelmeester er niet?’

‘Ik ben nog niet binnen geweest,’ lichtte ik toe, ‘maar ik vond het raar om u te negeren.’

‘Ja, goed, je hebt gelijk, kom maar mee.’

Youp nam me mee naar de artiesteningang. Toen ik zei dat ik het heel eervol vond dat ik dit mocht meemaken, keek hij wat spottend op: ‘Ja, ja, ja.’

Geen dankbaar gezeik, Bas, dacht ik. Toen Youps toneelmeester spoorloos bleek, mocht ik meteen mee naar het toneel, waar hij een geluidstest ging doen. Een privévoorstelling vanuit de coulissen, waar hij de liedjes precies zo goed zong als in zijn voorstelling. Ik maakte een foto, maar ik was te nerveus en onder de indruk om die te laten slagen.

Na de soundcheck belde Youp zijn toneelmeester, die toch wel heel lang wegbleef.

‘Waar ben jij nu? Ja, ik ben nog in het hotel,’ schreeuwde Youp.

Een ietwat paniekerige reactie volgde, waarna hij de boel weer suste. Het ‘circus Youp’ communiceerde in grappen, begreep ik al eerder. Toen de muzikant opkwam met een accordeon en daarop begon te spelen, zei Youp: ‘Zit er niet doorheen te tetteren, man! Geintje.’

Een sfeer die past bij mannen die elkaar al decennia kennen, hing er ook tijdens het eten in de Prinsenhof. De nodige vunzige grappen, die ik hier niet zal herhalen, vlogen over tafel. We liepen iets ervoor langs café De Souffleur. Daar zaten wat mannen stevig te drinken.

‘Wel erbij roken, jongens!’ riep Youp.

Ik had te kennen gegeven een glutenallergie te hebben, en dus vroeg Youp me daarna: ‘Zeg, ga jij dood als je gluten eet?’

‘Nee, maar van noten wel,’ antwoordde ik gauw. Geestig reageren zat er door de spanning niet in. Op de terugweg liepen we over het Martinikerkhof, waar een huis te koop stond.

‘Kopen?!’ vroeg Youp aan zijn toneelmeester.

‘Hekwerk, afdeling Groningen,’ refereerde hij aan zijn theaterbureau. Hij zag mij als de artiest die de boel dan moest redden.

Youp leek zijn best te doen om mij op mijn gemak te stellen, zeker omdat mijn vragen door de spanning wat uitbleven. Hij vroeg me al wandelend of ik een volbloed Groninger was, en aan welk cabaretfestival ik nou precies meegedaan had.

‘Cameretten,’ zei ik.

Zijn toneelmeester vroeg of Youp daar weleens in de jury had gezeten. ‘Natuurlijk niet!’

Ik durfde daarna een paar wedervragen te stellen. Bijvoorbeeld of hij nog steeds geregisseerd werd.

‘Vroeger deed Joop Koopman dat altijd, toch?’ vroeg ik.

‘Ja, maar sinds hij overleden is, heb ik geen regisseur meer.’

Zijn steun en toeverlaat was nu de toneelmeester, zoveel was wel duidelijk. Hij deed alles voor Youp. Toen ik op het toilet zat, hoorde ik Youp zelfs over de gang naar hem roepen: ‘Joehoe! Mijn iPad zit niet in de tas!’

Youp werd volledig ontzien om de voorstelling zo goed mogelijk te kunnen spelen.

De show begon bijna en ik werd de lege Schouwburgzaal in gedirigeerd. Ik mocht het vanuit de techniekhoek gaan bekijken, wat me ook een kijkje in de keuken van de technici gaf. Natuurlijk had ik de voorstelling twee dagen eerder nog gezien als betalende bezoeker, dus ik kon gaan vergelijken. Machtig interessant om te zien dat Youp naar grappen toewerkte en die precies hetzelfde vertelde als eergisteren, terwijl de tussenstukjes een beetje anders waren. Hij werkte van grap naar grap, dus. Leerzaam. En ik mijn best maar doen om vooral het verhaaltje precies hetzelfde te vertellen. Beginnersfout.

Na afloop ging ik mijn jas halen, die nog in een kleedkamer naast die van Youp lag. Ik had een fles wijn meegenomen als bedankje en wilde die aan hem geven, maar ik hoorde hem net zijn broek verwisselen, dus ik wachtte even. Toen ik vijf minuten later op zijn deur klopte, zat hij met ontbloot bovenlijf Studio Sport te kijken.

‘Meneer Van ’t Hek, ik wil u erg bedanken voor deze bijzondere avond. Mag ik u deze fles aanbieden?’

‘Ach, dankjewel jongen, wat aardig!’ Youp leek ontspannener dan voor de voorstelling.

‘Ik hoop dat je er wat aan hebt gehad.’

Dat had ik zeker! Een passage gaat tot op de dag van vandaag regelmatig door mijn hoofd. Toen ik hem vroeg hoe hij steeds weer aan inspiratie kwam voor een nieuwe show, zei hij: ‘Gewoon leven. Reizen, de kroeg in, krantje, iPadje. Lekkere wijven.’

Een leven leiden zoals je dat zelf wil, dus eigenlijk. Hij leidt een leven op zijn Youps, waar ik me misschien niet zo prettig bij zou voelen, en ik leid een leven op zijn Bas’, wat hij wellicht heel saai zou vinden.

De moraal: leef je leven zoals jij dat wil en leef alsof het je laatste dag is, een boodschap die ook doorklinkt in zijn voorstelling. Bedankt voor dat inzicht, Youp!

Liefde

Sun, 16 Jul 2023 18:56:24 GMT

De liefde is mooi en zoet en iedereen verlangt ernaar. Ik begrijp dat allemaal best en de mensen moeten vooral doen waar ze zin in hebben, als ik het maar niet hoef te zien. Zeker niet als ik koffie zit te drinken. Op de veerboot naar Texel was ik laatst getuige van een vrijpartij in het openbaar.

Zij was een jaar of twintig, hij vijf jaar ouder. Haar onderbenen rustten nonchalant op zijn bovenbenen en meestentijds gebruikte ze zijn nek en schouder als hoofdkussen. Die zaten vol met pluizig zwart haar. Dat heeft hij natuurlijk speciaal voor haar laten staan: een donzig hoofdkussen ligt beter dan een stoppelig huidje. Op een zacht oppervlak valt iets hards extra op. Ze lag er daarom eerst wat onwennig bij, lichtte vervolgens haar hoofd op en begon zijn baard te inspecteren. Hij bleef stoïcijns uit zijn holle ogen kijken – zijn verdere gezichtsuitdrukking was door zijn behaarde gelaat onzichtbaar.

Ze had beet! Hij had een enorme puist op zijn kin. Geen mens die er last van had: zijn baard verborg de etterberg. Blijkbaar stond het minigezwel op knappen, dus om haar liggenot te verbeteren zette ze haar kunstnagels in zijn baard en begon ze te knijpen. Toen heb ik even weggekeken. Details doen het goed in een column, maar ik wilde mijn koffie niet hoeven weggooien.

Toen ik weer keek, was het al gepiept. Hij was haar zo dankbaar, dat hij zich geroepen voelde om haar huig uit te gaan zitten likken. Dat duurde best een poosje. Zijn ogen veranderden nauwelijks van stand, ze werden alleen een beetje groter. Haar achterhoofd bewoog ritmisch mee met het draaien van zijn tong en ze wreef haar handen intussen onder zijn t-shirt over zijn – eveneens stevig behaarde – borst. Het was maar goed dat ze op tijd stopte, anders had ze zijn shirt aan flarden gescheurd.

Nadat ze vervolgens weer een tijdje had genoten van de zachtheid van zijn puistenvrije baard, verstoorde hij het romantisch samenzijn ruw. Hij trok zijn bek open. Door zijn diepdonkere basstem lag zijn liefje ineens te trillen op zijn harige schouder. Ze kwam overeind, ze gingen wat rechter zitten en er kwam een gesprek op gang. Maar de sfeer was weg, dat merkte ik aan alles. Goed met elkaar kunnen praten is op de lange termijn belangrijker dan elkaar voortdurend verliefd in de ogen kijken, dus het zal mij benieuwen of de relatie lang standhoudt. Wellicht zitten ze er op de boot terug naar Den Helder al heel anders bij.

We zullen het nooit weten. En als u mij walgelijk afgunstig vindt: dat klopt. Aan mijn borsthaar zit nooit eens iemand. Maar als dat in het openbaar zou moeten, dan liever niet. Straks gaat een jaloerse gek er een column over schrijven.

Niets is wat het lijkt

Sat, 22 Apr 2023 21:44:54 GMT

Het voorjaar doet gekke dingen met een mens. Na een ontzettend koude start (of zoals Maarten van Rossem treffend formuleerde: ‘Een godvergeten klotenvoorjaar’) was er dit weekend eindelijk een zonnetje en waren de temperaturen hoog genoeg om zomaar ergens naartoe te rijden en te gaan wandelen.

Ditmaal was ik in Tripscompagnie, een dorpje met ongeveer honderd inwoners onder de rook van wereldstad Sappemeer. Meer mensen waren op het idee gekomen om naar dit gehucht toe te gaan. Op het houtsnipperplaatsje waar ik mijn auto parkeerde, zette een ouder echtpaar net hun tanden in hun broodjes salami en stonden twee hondenbaasjes hun keffende viervoeters die elkaar te grazen wilden nemen tegen te houden. Het mocht de pret niet drukken, er heerste verder een serene rust.

In zo’n situatie draaf ik meteen door, dus nu ook. Ik nam plaats op het dichtstbijzijnde bankje en zocht naar Tripscompagnie op huizensite Funda. Hier zou ik wel willen wonen! Mijn teleurstelling was groot toen bleek dat er maar een huis te koop stond, dat ook nog geclassificeerd kan worden als klushuis. Wat heet! De woonboerderij zag er aan de buitenkant nog wel mooi uit, maar foto’s van de binnenzijde toonden de laatste mode van 1976. Bloemetjesbehang, hoogpolig tapijt en een met latjes betimmerd zolderplafond. Duidelijk een klushuis. Laat maar zitten.

Ik keek enigszins teleurgesteld op van mijn telefoon en tuurde in het rond. Heel dichtbij mijn bankje ontdekte ik een best drukke weg. Die was me nog helemaal niet opgevallen! Stinkende auto’s stoven in volle vaart voorbij, onderweg naar het evenzo bruisende Muntendam. Toen ik mijn blik 45 graden draaide, werd mijn aandacht afgeleid door een enorm windmolenpark. Natuurlijk, die ellendige turbines bij Meeden zijn hier ook te zien. En te horen! Een monotone brom en constant gesuis overstemde het puffen der auto’s. Wilde ik hier nog wel zo graag wonen? Wie garandeert mij dat de klimaatminister over een paar jaar niet gaat beslissen dat er een zonnepark in de weilanden achter Tripscompagnie komt? Nee, van die problemen heb ik in het totaal volgebouwde Groningen geen last.

Ik maakte mijn wandeling in het windmolengesuis en de uitlaatgassen af en ging daarna weer tevreden in mijn auto zitten. Eigenlijk doen we allemaal hetzelfde, dacht ik. We willen wel alle gemakken hebben die auto’s en windmolens ons bieden, als we er maar geen last van hebben. Stelletje egoïsten die we zijn.

Deze column is geschreven voor de podcast Politiek aan Tafel van het Ommelander Media Collectief .

Een gokje

Sat, 25 Jun 2022 18:36:19 GMT

Sommige mensen vinden dat je alles in het leven een keer geprobeerd moet hebben. Dan hebben ze het over klifdiven, parachutespringen of vijftien verschillende soorten drugs door elkaar gebruiken. Mij niet gezien. Maar toen ik afgelopen week voorbij het casino kwam, dacht ik: dat moet ik wél een keer doen. Gewoon, kijken hoe het is.

Een goed casino hoort op een desolate locatie te zitten. Dat was hier het geval: in een kelder van een Van der Valk die staat op een plek waar drie snelwegen elkaar kruisen. Troostelozer kan niet. Dat was ook te zien aan het volk dat er naar binnen liep. Opgepompte mannetjes met holle ogen die linea recta naar de geldwisselautomaten stiefelden om een dikke stapel vijftigjes te ruilen voor een grote bak twee euromuntjes. Toen hadden ze al een gratis drankje en zakje chips gehaald bij de bardame. Ja, dat is enorm aardig van de casino-eigenaar. Alle versnaperingen (behalve alcoholische, anders wordt het vechten) kosten niets. Dan kun je met een gerust hart failliet gaan, want je hoeft je geen zorgen te maken dat je niet meer aan voedsel kunt komen.

Ik haalde een gratis watertje, ruilde mijn enige briefje van vijftig in en ging gewapend met een bakje vol muntjes achter een machine zitten. Eigenlijk verwachtte ik een ding met grote hendels en knoppen, maar deze was digitaal en dus moeilijk te bedienen voor een debutant. Ik startte een bingospel op, dat leek me wel te doen. Maar ik begreep er de ballen van. Ik voerde het apparaat veertig euro, zette het halve bedrag in en gokte op een paar cijfers. Verlies. Ik herhaalde het kunstje nog een keer: weer verlies. Toen ik op uitbetalen drukte, kreeg ik maar één muntje terug. Verdorie. In mijn ooghoek zag ik een doorgewinterde gokker bezig op vijf machines tegelijkertijd. Hij gooide er aan de lopende band munten in en af en toe stroomde er een bom duiten in het uitbetalen-bakje. Dat klonk indrukwekkend, maar is het natuurlijk niet als de inzet nog veel hoger is.

Na een uurtje voelde ik me vies. Smerig. Goor. Voor die verloren veertig euro had ik twee goede boeken kunnen kopen of prachtige theatervoorstellingen kunnen zien. Nu was het verdwenen in een bodemloze gokautomaat. Daar kunnen ze al die mediageile voetballers van betalen, die gewetenloos reclame maken voor deze verwoestende onzin. Zelfs de ooit zo degelijke sportpresentator Jack van Gelder heeft zijn ziel verkocht aan een casino dat zijn naam draagt. Hij is sowieso enorm het spoor bijster. Dat signaleerde ik al toen hij vorig jaar Cliff Richards Summer Holiday genadeloos verkrachtte. ‘Jack van Gelder, dames en heren!’ Gatverdamme.

Wanhopig probeerde ik nog wat geld terug te winnen bij de roulette. Stukken begrijpelijker. Op een goed moment was mijn ingezette twee euro verdriedubbeld. En toen werd het gevaarlijk: ik had op uitbetalen moeten drukken, maar ging door. Wederom alles kwijt. Ik sjokte verloren naar buiten en realiseerde me dat ik gelukkig niet verslavingsgevoelig ben. Anders was ik gaan pinnen en begon ik opnieuw, zoals al die anderen. Ik heb diep medelijden met ze.

Vakantie in eigen land

Sat, 18 Jun 2022 18:14:44 GMT

Schiphol gaat passagiers afwijzen vanwege een personeelstekort. Vele gedupeerden kunnen nu naar hun zonvakantie fluiten. Voordeel is wel dat de milieuproblemen zich op deze manier vanzelf oplossen. Maar wat moet je als een buitenlandreisje ieder jaar vaste prik was en je nu noodgedwongen in eigen land moet blijven? Ik weet wel een paar dingen…

Ga naar Texel. Natuurlijk! Als ik dat niet zou aanbevelen, was ik mijn verstand verloren. De trouwe lezer weet dat ik daar al sinds mijn vijfde kom. Eigenlijk is het mijn tweede thuis. Je zou denken dat een eiland na een tijd gaat vervelen, omdat er door de beperkte oppervlakte op den duur niets meer te ontdekken valt. Maar dat is niet waar: iedere vakantie kom ik weer nieuwe dingen tegen. Texel wordt ook wel Nederland in het klein genoemd. Je hebt er strand en duinen, polders, bossen en zelfs een hoge berg (wel 15 meter!). Er zijn rustige dorpen, maar ook een bruisende badplaats met disco’s en vele hotels. Tenslotte heeft Texel de meeste zonuren van het land en dus bevat een zomerse vakantie altijd wel een stranddag. Het lijkt wel Spanje, maar dan beter!

Om te voorkomen dat het eiland overspoeld wordt met toeristen en ik daar niet meer van mijn rust kan genieten, beveel ik ook nog wat andere plaatsen aan die minstens net zo de moeite waard zijn. En dat zijn niet de badplaatsen. Die kun je beter mijden. Ik was laatst in Noordwijk: vergane glorie met half afgebroken gebouwen op de boulevard en bovendien kans om de Meilandjes tegen het lijf te lopen. Nee, dan de Achterhoek. Zutphen is een wonderschone stad bijvoorbeeld. Rust, goede restaurants, wandelen langs de IJssel. Wat wil een mens nog meer? Of zoek de Duitse grens op. Dinxperlo en Varsseveld zijn bijna on-Nederlandse plaatsen met hoogteverschillen, maisvelden en eekhoorntjes in de bomen. Limburg idem dito.

Zo staat niets een heerlijke zomer meer in de weg. Of ja, eigenlijk wel. Geld. Voor twee tientjes vlieg je naar een Europese stad (tenzij Schiphol tegensputtert), maar voor een treinretourtje Groningen-Utrecht betaal je bijna zestig euro. En ook een huisje huren in Nederland is doorgaans stukken duurder dan eenzelfde verblijf in Frankrijk. Dat moet veranderen. Maak het buitenland onaantrekkelijker. Subsidieer treinreizen en gooi accijns op vliegen. Moet jij eens kijken hoe ons vakantiegedrag verandert. Met het personeelstekort op Schiphol is de eerste (ongewilde, maar toch) stap hoe dan ook gezet.

Wellicht is het beste om gewoon de hele zomer door te werken. Lekker in je aircogekoelde kantoor op deze steeds hetere planeet. En dan zoveel verdienen dat je volgend jaar de hele zomer in eigen land op vakantie kan. Ideaal!

De academie

Sat, 11 Jun 2022 18:36:20 GMT

Het ontdekken van nieuwe werelden wordt zeldzamer met het klimmen der jaren. In het begin van het leven is alles nieuw; daarna raak je steeds meer in een soort bubbel en omring je je met mensen van jouw opleidingsniveau en werk. Ik ben jong, dus ik zie gelukkig nog regelmatig nieuwe dingen. Deze week dompelde ik me voor het eerst onder in de universitaire wereld.

Dit najaar ga ik geschiedenis studeren. In verband met vooropleidingseisen weet ik pas later of ik dat in Utrecht of toch in het vertrouwde Groningen kan doen. Bij de Utrechtse universiteit vinden ze dat je een weloverwogen keuze moet maken, dus had ik afgelopen week een verplichte matchingsdag. Daar komen alle geïnteresseerden op af. Zo volgde ik met tweehonderd anderen mijn allereerste college, in een zaal waar het dertig graden was. Een mooie ontgroening. Het college was interessant en onderwijl kon ik ook heerlijk mensen kijken.

Voor sommigen was deze matchingsdag het eerste station na hun eindexamens. Ze mogen eindelijk naar de grote school en daar waren ze op gekleed. Kereltjes van 17 in driedelig pak met stemmige stropdas en dito paraplu, waar ze studieus-kijkend op leunden. En er waren natuurlijk Thierry’s. Haartjes strak achterover, bordeelsluipertjes aan de voeten, bekakt stemmetje en tentoonspreiden hoeveel ze al weten over het leven. De dames waren in de minderheid en vooral veel normaler gekleed. Weer een bewijs dat vrouwen stukken verstandiger zijn dan kinderlijke mannen. Gelukkig viel ik niet uit de toon. De meesten waren gewoon casual (lees: oersaai) gekleed in een spijkerbroek en een merkloze blouse.

Men wilde stimuleren dat we met elkaar gingen praten. Maar de meesten kwamen niet verder dan: ‘Ja, hoi. Zoek jij ook een wc?’ De professor nam dus grotendeels het woord, maar had tot mijn verbazing nogal moeite met de Nederlandse taal. Hij kon geen zin zeggen zonder daar één of meerdere Engelse woorden doorheen te fietsen. Op een gegeven moment gebruikte hij vier zinnen achter elkaar het woord ‘skill.’ Hij verwachtte van ons een ‘active attitude’ en dus vroeg hij wat het Nederlandse woord voor skill eigenlijk was. Daar kwam mijn cursus Engels goed van pas. ‘Vaardigheid,’ wierp ik hem razendsnel toe. ‘Ach ja, excellent, kerel,’ zei hij. Pluspuntjes binnen. En heerlijk wijsneuzerig om een hoogleraar aan te kunnen vullen.

Het is duidelijk dat ik me de komende maanden uitstekend ga vermaken en ik vermoed dat ik er wel tussen ga passen. Al mijn hele leven ben ik een halve kameleon. Ik schik me naar de situatie, maar ga daarnaast volledig mijn eigen gang. Dat blijkt ook uit mijn studieloopbaan: van artiest naar geschiedenisstudent. Wat een contrast!

Jagen

Sat, 04 Jun 2022 19:15:39 GMT

Eigenlijk vind ik het mijn slechtste eigenschap. Als ik niet ontzettend mijn best doe, kom ik gemakkelijk te laat. Zelfs op hele belangrijke en niet-doorsnee afspraken. Is het een erfelijke eigenschap, of kan ik gewoon voor geen centimeter inschatten hoeveel tijd ik nodig heb om weg te komen? Vermoedelijk dat laatste.

Schatten in het algemeen is vrij lastig voor me, namelijk. Ik zou bijvoorbeeld kunnen denken dat de Martinitoren een hoogte van 200 meter heeft, als ik niet geweten had dat ‘d Olle Grieze slechts 97 meter is. Of tijdens het autorijden: ik vrees regelmatig dat ik bijkans tegen een paaltje aan zit, terwijl ik er nog meters vandaan ben. En andersom. Denken dat ik de bocht wel kan maken, maar dan al piepend en krakend een brug schamp. Het is dat de auto aangeeft hoe hard ik rijd, anders ging ik 80 op een weg waar je 130 mag. Je kunt niet voorzichtig genoeg zijn tenslotte.

En met het inschatten van de juiste vertrektijd om op tijd op een afspraak te komen heb ik dat dus ook. Toch speelt daar ook nog iets anders mee: ik heb het vrijwel altijd druk. Stilzitten lukt niet. Ik schrijf, zit diep in een onderzoek of bereid een voorstelling voor, waardoor ik de tijd vergeet. Dan realiseer ik me veel te laat dat ik ook nog weg moet en ga dan halsoverkop alles pakken wat ik nodig heb voor mijn afspraak. Daar denk ik maar vijf minuten mee kwijt te zijn, maar het duurt dikwijls een kwartier. Daardoor volgt een paniekerige fietstocht. Met een beetje mazzel kom ik dan precies op tijd maar totaal verhit aan.

Deze onhandigheid resulteert in het gevoel dat ik altijd haast heb. Eigenlijk ebt dat alleen ’s avonds laat weg, als ik mezelf stilletjes in het hoekje van de bank heb gewurmd, voor me uit staar en eindelijk tijd heb om rustig aan te doen. Hoe later, hoe beter. In de nacht wil namelijk niemand iets van mij. Ik krijg geen appjes en al het werk dat er nog ligt kan tot morgen wachten. Er is dan dus geen ruis waardoor de tijd kan vergeten. Daar geniet ik dan zo van, dat ik met regelmaat pas om drie uur in bed lig, terwijl ik de volgende ochtend gewoon vroeg een afspraak heb. Dat zorgt ook weer voor jagerijen.

Daarom een tip: maak nachtafspraken met me, als u me nodig heeft. Dikke kans dat ik dan wel op tijd kom. Maar app me daar dan niet ’s nachts over, want anders ben ik afgeleid en vergeet ik de tijd. Ingewikkeld.

Stoere man

Sat, 28 May 2022 12:19:48 GMT

De titel ‘stoere man’ is ruim te formuleren – zeker in deze wat dat betreft ruimdenkende tijd – maar ik kom toch keer op keer tot de conclusie dat het voor mij niet opgaat. Lichamelijk althans. Veel meer op mij van toepassing is ‘klein kereltje’, ‘slap lulletje’ of ‘schriel kipje.’

Voordat ik medelijden opwek: niet stoer zijn heeft veel voordelen, en dan met name het klein zijn. Men vraagt mij zelden om zware spullen te sjouwen, omdat ik onhandig ben en eruitzie alsof ik in elkaar stort als ik het wel doe. Ook zal ik niet gauw in elkaar geslagen worden. Mensen zien in mijn geen gevaar. Volkomen terecht overigens, want terugslaan zou ik niet durven. Ik zet daarmee een traditie voort. Het gaat vermoedelijk al generaties lang zo in mijn familie. Ook mijn voorouders Jacob, Meine, Jacobus en Sipke van der Heide waren onderdeurtjes en moeten fysiek enorm op mij geleken hebben. Ze hoefden volgens bronnen niet in een randdebielen-organisatie (dank Maarten van Rossem voor deze perfecte formulering) als het burgerleger, omdat ze gewoonweg te klein waren – namelijk onder de 1 meter 55. Als ze net zo in elkaar staken als ik, vonden zij dit alleen maar voordelig.

Maar goed voor het ego is het bij tijd en wijle niet. Door mijn lengte en haardos (waar blijven die stoere inhammen en waarom heb ik niet wat meer haar op mijn wangen?) word ik vaak jonger geschat. Stukken jonger. Het meest sprekende voorbeeld is de bijziende dame in de Sint Bavo in Haarlem twee jaar geleden. Ze sloeg de kinderprijs aan toen ik de kerk wilde bezichtigen. Zeventien jaar geschat worden krenkt mijn zelfvertrouwen allang niet meer, dat gebeurt vaker. Maar in dit Godshuis ben je al vanaf je twaalfde meerderjarig. Ze achtte mij dus elf jaar of jonger. Gewoonlijk laat ik zulke gepensioneerde vrijwilligers in de waan dat ze uitstekend kunnen schatten, maar hier moest ik er iets van zeggen. Giechelend zei ze dat ze haar bril eens moest poetsen. En natuurlijk dat ik in dat geval gewoon de volle mep moest betalen.

Natuurlijk kan ik hier wel iets aan doen. Een voor de hand liggende oplossing is het regelmatig bezoeken van een sportschool. Maar dan komen de echt belangrijke zaken in het geding. Het betekent minder schrijven, minder spelen, minder werken en veel meer tijd verdoen met koolhydraat- en eiwitrijk eten. Of ik kan mezelf een hip kapsel aanmeten. Maar dat wordt peperduur. Ik kom er dan namelijk niet onderuit om een kapper (of in goed 21 ^ste -eeuws Nederlands ‘barber’) te bezoeken. Nu doe ik het doorgaans zelf en daarom heb ik een enorme kostenpost minder. Het zou ook verschrikkelijk duur zijn om ineens een maatpak te moeten kopen in plaats van mijn uitgewoonde blouses en truien. Dus dat laat ik eveneens achterwege.

Deze zomer paradeer ik dus weer als een kind van 12 met een ijsco over het strand. En het kan me niets schelen. Gelukkig blijft mijn non-conformisme het winnen van tijdgebonden schoonheidsnormen.

Geamputeerd

Sat, 21 May 2022 10:17:34 GMT

Wat een bloedhitte. Normaal gesproken heb ik daar niet zo’n moeite mee. Gewoon rustig aan doen en niet te veel nadenken. Maar dat kon afgelopen woensdag niet. Ik deed opnieuw eindexamen in een ruimte zonder airco. In tegenstelling tot mijn examen van jaren geleden ging het om slechts één vak: Engels. Maar in plaats van het vertrouwde VMBO was het examen deze keer wel op atheneum-niveau.

Het doel is die felbegeerde 5,5. Meer hoeft niet. Ik heb het nodig om aan de universiteit in Groningen geschiedenis te kunnen studeren. En gezien ik op mijn VMBO-eindexamen Engels ooit een 5,2 haalde, is het halen van een voldoende twee niveaus hoger geen kattenpis. Ik ging dan ook niet over één nacht ijs. Vanaf oktober bereidde ik het voor: ik vergrootte mijn woordenschat, studeerde op de grammatica en volgde voor een kapitaal aan bijlessen. Discipline alom. Maar is het afdoende geweest? Dat weet ik pas eind juli. Eerder laten de vrienden van DUO niets los.

Aan de organisatie kan het in ieder geval niet liggen. De examenomstandigheden waren (afgezien van de warmte) perfect: duf zaaltje, doodse stilte en drie surveillanten die de tijd nauwlettend in de gaten hielden. Ik wou dat ik daar al mijn eindexamens had kunnen doen. Op mijn middelbare school gingen ze tijdens de examens hele boekwerken uitprinten. ‘Kon niet anders.’ Voordeel nu was ook dat ik een halfuur extra tijd had: een overblijfsel van mijn stokoude autisme-diagnose. In plaats van tweeëneenhalf had ik drie uur: dat betekent meer tijd voor opzoeken van onduidelijkheden in het woordenboek. En het werkte. Ik had de drieënveertig vragen tellende toets binnen de tijd af.

Overigens ben ik blij dat het cijfer van dit ‘centraal examen’ nog wordt verrekend met een schrijfexamen – dat maakte ik vorige week - en een mondeling-gedeelte, welke over twee maanden wordt afgenomen. In teksten lezen en vragen beantwoorden ben ik nooit zo’n held geweest, maar vrije opdrachten liggen me wel. Heerlijk om mijn eigen tekst op te kunnen bouwen of zelf te kiezen waarover ik een presentatie houd. En als het doemscenario waarheid wordt en ik het toch niet haal, is er nog geen man overboord. In Utrecht laten ze me wel toe zonder Engels diploma, dus ik kan hoe dan ook aan mijn geschiedenisstudie beginnen.

Maar ondanks dat mijn kennis van de Engelse taal enorm is verbeterd, blijf ik wel een geamputeerd gevoel hebben als ik het gebruik. Constant moeten zoeken naar de juiste zinsbouw of specifieke woorden ben ik in het Nederlands helemaal niet gewend. In mijn moedertaal gaat dat namelijk vanzelf. Ik blijf Engels oefenen en lezen, want ik wil dat het me op den duur net zo goed gaat passen als de Nederlandse jas. Belangrijk in deze internationale tijd.

Leve de trein!

Sat, 14 May 2022 18:51:21 GMT

Eigenlijk kon ik me niet heugen wanneer ik voor het laatst met het openbaar vervoer gereisd had. Sinds eind 2019 heb ik mijn rijbewijs, daarna kwam corona om de hoek kijken en ik ben van nature al niet zo’n wanderlust-type, dus het bleef er simpelweg bij. Tot gisteren. Ik reisde van grootste noordelijke stad Groningen, naar voormalig cultureel hoofdstad van Europa Leeuwarden.

Vreemd dat het zo lang geduurd heeft, want eigenlijk is de trein best een fijn vervoersmiddel. De subtiele bochtjes in het spoor laten je heen en weer wiegen en daar word je wat loom van. Als je niet oppast, waan je je weer in je wieg en val je in een diepe slaap. Daar hoef je in een bus trouwens niet bang voor te zijn. De gemiddelde chauffeur crosst door de stad, schept her en der een fietser en doet de deur niet open als je erom vraagt. Dan ben je godsblij als je er eindelijk bent. Na een treinritje denk ik daarentegen: ach, zijn we nu al aangekomen?

Tenzij de trein stampvol zit en je wiegje vol ligt met wildvreemden. De grootste ergernis is natuurlijk de kakelende beller in de stiltecoupé, maar als deze pal naast je zit, is het wel geestig. Je kunt dan sommige details opvangen: ‘Hoe is het met de hond? Oh sorry hoor, kon wezen dat je dat wist. Met tante Greetje dan? Ook alles goed? Hé, ik moet ophangen, maar je moet nog even in de wc kijken voordat je weggaat. Ja hahaha, doe maar, is leuk. Doeg!’ Waardevol gesprek; het geeft een uniek inkijkje in het leven van de doorsnee Nederlander. Dit soort dialogen doen ertoe als je het doodgewone dagelijkse leven wilt doorgronden.

Reizen met de trein in Friesland is een bijzondere belevenis. Zuidhorn wordt door de omroeper gewoon nog in Algemeen Beschaafd Nederlandsch uitgesproken, maar als je de provinciegrens passeert, gaat ze los. Buitenpost wordt Bûtenpost, Hardegarijp verandert in Hurdegaryp en Leeuwarden Camminghaburen wordt vertaald als Ljouwert Camminghabuorren. Als niet-Fries ben je even in de veronderstelling dat je in de verkeerde trein gestapt bent. Het is echter zinloos om je ertegen te verzetten. In Friesland wordt iedereen met een provinciaal sausje overgoten. Maar eigenlijk moeten ze er wel een diepfriese voice-over voor aannemen. De dictie van de huidige klinkt alsof ze denkt: ik heb geen idee wat ik zeg, maar het moet van de baas.

Het belangrijkste is dat ik veilig op mijn eindbestemming ben aangekomen. Overigens ben ik nieuwsgierig hoe het was gegaan als ik met de storings- en stakingsgevoelige NS had moeten reizen. Arriva heeft zelden problemen, dus als de trein niet te vol zit, laat ik de auto misschien weer wat vaker staan.

Zingen

Sat, 07 May 2022 14:32:47 GMT

Weet je wat het fijne is van zingen?

Je kunt het overal en altijd doen

Bert & Ernie hebben altijd gelijk, dus met dit lied is dat niet anders. In zowel een vrolijke als neerslachtige bui is zingen een van de fijnste dingen die je kunt doen wat mij betreft. Het maakt je nog vrolijker, of het geeft je humeur juist een boost.

Toch vinden veel mensen zingen oncomfortabel. Meestal denken ze dat ze geen maat kunnen houden of vals gaan zingen en daardoor op veel hoongelach van toehoorders kunnen rekenen. Ook proberen sommige mensen heel krampachtig om de originele zanger van het lied te imiteren, wat natuurlijk niet lukt. Niet omdat de oorspronkelijke zanger veel beter is, maar doordat iedereen een uniek stemgeluid heeft en letterlijk imiteren daardoor ontzettend moeilijk is. Een eigen draai geven aan een lied is niet verboden en bovendien verfrissend.

Een liedje zingen vind ik dus het leukste dat er is en niet in de laatste plaats omdat het heel gestructureerd is. Je moet je min of meer houden aan een vaste melodie en tekst en je weet van tevoren precies hoelang de inspanning gaat duren. Meestal een minuut of drie. Overzichtelijker en comfortabeler bestaat amper. Ik maak het nog gekker: eigenlijk voel ik me door bovenstaande redenen veel prettiger bij zingen op een toneel dan bij acteren, wat ik vaker doe. Dat laatste is namelijk iedere avond een beetje anders. Bij een toneelstuk kun je tot in den treure kleine spelelementen veranderen. Iedere avond weer een onzekerheidje. Bij een lied heb je algauw alles uitgeprobeerd, als je tenminste de tekst en melodie intact houdt.

Maar meteen op toneel zingen hoeft niet, hoor. Ben je gek. Gewoon onder de douche, tijdens het afwassen of op de fiets mag ook. Als je maar een lied kiest dat je leuk vindt. Hier ga ik vaak de mist in. Dat moet ik even toelichten: ik heb vaak liedjes in mijn hoofd waar ik - en vooral anderen - helemaal niet mee lastig gevallen willen worden. Als ik per ongeluk de nieuwe hit van Frans Bauer hoor, zing ik het in mum van tijd mee. De teksten zijn doodsimpel en blijven vaak wekenlang hangen. En dat terwijl ik juist houd van kleinkunst met prachtige en op een andere manier doordachte teksten. Deze blijven je echter moeilijker bij. Het vergt wat repetitie om deze liedjes na te kunnen zingen, maar als het lukt is het een verademing. Ik heb hierdoor veel leukere nummers in mijn hoofd!

Het is troostend dat je zingen altijd en overal kunt doen. Ja, zelfs als je eventuele gêne niet opzij kunt zetten. Dan zing je in je hoofd. Niemand hoort je dan, maar je wordt toch hartstikke vrolijk. Heerlijk toch?

Het grote gelijk

Sat, 30 Apr 2022 18:08:29 GMT

Er is helaas een groot verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Dat leerde ik al op jonge leeftijd. Soms is het gewoon zo dat jij het bij het rechte eind hebt, maar dat je het niet voor elkaar krijgt dat dit erkend wordt.

Het feit dat de meeste vakken op de middelbare school volstrekt onzinnig zijn, had ik bijvoorbeeld al na mijn eerste maand als brugpiepertje door. Met biologie, wiskunde en economie had ik helemaal niets, gewoonweg omdat ik wist dat ik met bladgroenkorrels, pi en kennis over de handelsbetrekkingen van Brazilië niet zoveel zou gaan doen in mijn latere leven. Tot nu toe klopt dat. En toch moest ik het doen. Ik begrijp het met de kennis van nu wel: sommige leerlingen moeten de kans krijgen om te ontdekken wat ze nou eigenlijk willen. En dat doe je door ze zoveel mogelijk verschillende vakken te geven, zodat ze veel ervaring kunnen opdoen. Ik wist allang wat ik wilde worden. Acteur natuurlijk. En verhalenverteller, naar nu blijkt. Maar ook daar heb ik de vakken die ik haatte niet voor nodig.

Gelijk heb ik toen nooit gekregen, hoewel ik het voor mezelf wel had. Ik bewoog dus maar mee met de situatie; er zat niets anders op. Uiteindelijk zou alles goed komen.

In de grote wereld komt dit ook voor. Laten we het conflict tussen Oekraïne en Rusland nemen. Het ene land wordt door het andere aangevallen zonder gegronde reden en heel veel bondgenoten gaan het ten onrechte bestookte land helpen. Ze leveren zwaar geschut: dikke tanks en misschien zelfs straaljagers. Dat doen ze omdat ze weten dat ze gelijk hebben en ze vinden dat het land zichzelf moet kunnen verdedigen. De tegenstander denkt daar anders over. Volgens hen waren hun redenen om het land binnen te vallen wel gegrond en dus gaan ze voortdurend dreigen: als de hulp doorgaat, zullen de helpende landen met gevolgen te maken krijgen die niet eens voorkomen in hun angstigste dromen. Doodeng, maar aan angst geven de helpers niet aan toe. Ze gaan door, schreeuwen terug dat ze niet bang zijn en zoeken tegelijk naar erkenning bij landen die zich neutraal houden.

De kans dat er op deze manier iemand als winnaar uit de bus gaat komen, wordt steeds kleiner en het aantal doden groeit door het aanhoudende geweld. Is het voor zowel de helpers als de aanvaller niet beter om het gelijk niet volledig te willen halen? Volgens mij wel. Op de lange termijn moet er gestopt worden met vechten. Het besef dat er helaas een verschil is tussen gelijk hebben en gelijk krijgen moet er komen. Wie gaat daarvoor zorgen?

Dikke zwarte truien

Sat, 23 Apr 2022 18:25:07 GMT

Misschien is het u al eens opgevallen: ik draag altijd dezelfde kleren. Niet letterlijk natuurlijk - dat zou wat onfris zijn - maar mijn garderobe bevat vijf dezelfde truien en hetzelfde aantal blauwe spijkerbroeken. Daardoor weet ik altijd precies wat ik moet aantrekken. Ik wissel alleen mijn blouses af.

Mijn vaste garderobe zorgt zo af en toe voor grappige toestanden. Tenminste, dat vind ik. Als ik een tijdlang iemand zie die mij voorheen niet kende, bijvoorbeeld een nieuwe collega, word ik soms na enkele keren wat aangestaard. Dan weet ik dat de vraag gaat komen. ‘Wacht eens… Draag jij nou altijd dezelfde kleren?’ Ik knik dan steevast triomfantelijk en laat de vrager wat beduusd en vol vragen achter. Misschien is het saai, maar wel verdomde handig. Hooguit een keer per jaar moeten winkelen, enorm veel geld uitsparen en niet hoeven nadenken of ik wel voldoe aan de laatste mode. Zwarte en donkerblauwe truien zijn tijdloos en bovendien lekker warm in ons kille klimaat.

Maar zo aan het begin van de lente, met aarzelende temperaturen, ontkom ik toch niet helemaal aan wat gepeins over wat ik toch in hemelsnaam aan zal trekken. Die dikke truien worden te dik, maar alleen een blouseje en een wit t-shirt is te fris. Als ik nog een beetje wil uitstralen dat ik de zomer in mijn bol heb, hoort daar een dun jasje bij, maar dat kan rond deze tijd van het jaar eigenlijk alleen met dikke onderkleding. Eigenwijs als ik ben draag ik dat natuurlijk niet, waardoor ik na verloop van tijd een koudje op de longen oploop. Dan ga ik hoesten en denken mensen dat ik corona heb.

Wat was ik vroeger toch gezegend. Toen vroeg ik gewoon aan mijn moeder of ik ook ‘een sjaal, muts of handschoenen’ aan moest en dan koos zij voor mij. Hetzelfde geldt voor de kledingkeuze in het algemeen. Zoals het een goede bassisschoolklant betaamt droeg ik sweaters met enthousiaste bedrukkingen en wilde kleuren die mijn moeder aanschafte. Met dat modieuze gedoe stak ik menig klasgenoot de loef af. Maar dat is er niet meer bij. Kinderen volgen vanaf een bepaalde leeftijd de goede raad van hun ouders niet meer op. Dus nu loop ik kou te lijden in een veel te koud blouseje met louter stemmige kleuren.

Deze periode is straks wel weer voorbij en dan wordt het zomer! Polo-weer. Heerlijk. Die heb ik ook en dat zorgt wel voor afwisseling. Maar er is dan nog een probleem: tijdens al mijn werkzaamheden zou ik nooit een korte broek aan doen, ook al is het vijfendertig graden. En de hele zomer vrij nemen is geen optie. Duimen dat 2022 een jaar zonder hittegolven wordt, anders krijg ik het bloedheet. Ook niet gezond.

Kinderachtig

Sat, 16 Apr 2022 18:15:22 GMT

Eigenlijk heb ik geen enkele verslaving. Knap hè? Hoewel… Historisch onderzoek doen, schrijven en acteren doe ik wel iedere dag. Maar dat kan geen kwaad. Ik vind mijn werk gewoon leuk. Toch heb ik wel een vervelende gewoonte waar ik maar niet vanaf kom. En een gewoonte is feitelijk het synoniem voor verslaving. Dus misschien heb ik er toch wel een.

Om mijn stressniveau te verlagen – ik ben nou eenmaal een maler – heb ik door de jaren heen al veel geprobeerd. Toen ik echt klein was, legde ik mijn vingers over elkaar. Letterlijk. Dus mijn wijsvinger schuin over mijn middelvinger en die combinatie weer over mijn ringvinger. Dat lukte steeds beter, want die spieren werden soepeler. Maar het deed ook best wel zeer. Toen mijn oma mij vertelde dat ik daar eens mee moest stoppen, omdat ik daar net als zij reuma van zou krijgen, kapte ik meteen. Ze klaagde, met name bij slecht weer, altijd zo over pijn dat ik daar niet echt op zat te wachten. Die reuma-dreiging neem ik nu wat minder serieus, maar echt goed zal het niet zijn geweest voor mijn nog groeiende vingertjes.

Het stoppen lukte makkelijk, want ik vond een ongevaarlijker alternatief. Mijn nagels moesten eraan geloven. Een makkelijke prooi om stress mee te lijf te gaan. En wat kinderachtige nageltjes hebben maakt niet uit als je negen bent. Want dan ben je tenslotte kind. Hoewel ik nog steeds een jeugdige uitstraling heb, begon het vanaf mijn achttiende toch wat gênant te worden dat ik van die kleine nageltjes heb en ik op ieder onbewaakt moment mijn vingers in mijn mond stop. Steeds vaker stel ik mezelf de vraag: wat moeten andere mensen wel denken als ze mijn nagels zien?

In het dagelijks leven maakt het me eigenlijk niets uit wat die ander ervan denkt. Er zijn ergere dingen en mijn handhygiëne is ondanks alles goed. Ik was ze regelmatiger dan gemiddeld vanwege mijn glutenallergie. Maar nu er weer toneelgespeeld mag worden, kijken mensen je op een hele andere manier ‘op de vingers’. Tijd om ermee te stoppen dus. Handen moeten neutraal zijn, omdat ze alleen dan passen bij een rol. Maar zet stoppen zoden aan de dijk? Mijn vingertoppen blijven nog wel een tijd gehavend, want ik heb al jaren geen nagelknippertje ter hand genomen. Als ze weer aangegroeid zijn, moet ik naar een manicure om alle kloofjes en velletjes te laten behandelen. Of zal ik mezelf nepnagels laten aanmeten? Nee, dat is misschien niet verstandig. Als ik terugval krijg, ga ik die acryldingen zitten opeten.

Om dat te voorkomen, ben nu naarstig op zoek naar een vervanging voor mijn nagelmanie. Zal ik zo’n trui met touwtjes kopen waar ik op kan sabbelen? Ik kan mijn handen ook gewoon op mijn rug binden natuurlijk. Stukken goedkoper. Maar hoe moet ik dan eten?

Samson

Sat, 09 Apr 2022 17:30:00 GMT

Eigenlijk geneerde ik me dood voor het uitje dat ik afgelopen week heb gemaakt. Ik vond het kinderachtig klinken en het was bovendien een klere-eind rijden. Maar nu ik geweest ben, heb ik de schaamte van me afgegooid. Met het bezoeken van de afscheidsshow van Samson & Gert heb ik op een fantastische manier een onmisbaar deel van mijn kindertijd afgesloten.

Ja, dat lijkt overdreven, maar het is zo. Samson en zijn vrienden hebben veel voor me betekend. Ze hebben me allereerst laten lachen, al heel vroeg. Ik waardeerde eerst de liedjes. Dat getuigt van een betere smaak dan iedereen denkt, want veel hiervan werden geschreven door kleinkunstgeweldenaars als Ivo de Wijs en Stef Bos. Daarna kreeg ik ook aandacht voor de afleveringen. Op het lijstje met series die ik keek om mezelf op te beuren (en dat was nogal vaak), stond Samson heel hoog. Maar ook moet ik onwillekeurig mijn wens om acteur te willen worden mede door Samson ontwikkeld hebben. Er werd altijd enorm in over-geacteerd en juist daarom leek het me prachtig om in zo’n dwaze serie te spelen. Een kinderlijke burgemeester, zijn te drukke secretaris, een verwende kapper zonder klanten en een man met een pratende hond. IJzersterk. Ik wilde het fenomeen dat mijn leven leuker maakte nog één keer zien. Live.

Op naar Puurs-Sint-Amands (of all places), waar de afscheidsshows in een speciaal daarvoor opgebouwd theater worden gehouden. Het blijft Studio 100, dus je ruikt het geld wel een beetje. Overal waren standjes met merchandise en snoep en verkopers liepen met dienbladen met Samsonknuffels erop om hun nek. Het is ze gelukt om me een programmaboekje in de maag te splitsen. Maar wel omdat ik het zelf wilde. Het was ook plezant om me tussen de Belgen te begeven. Ze zijn veel vriendelijker dan Nederlanders. En wat strikter. Een familie die voor me zat discussieerde druk over de vraag in de welke volgorde ze moesten zitten. ‘Alé, waar zidde gij? Plaats drie, wat leuk, da’s direct naast mij, hè?’ Die volgorde maakte natuurlijk niets uit: ze hadden drie naast elkaar gelegen stoelen. Maar ze wilden absoluut precies zo zitten als op hun uitgeprinte tickets was aangegeven.

Toen begon het. Wat was iedereen enthousiast. De zaal zat vol met volwassenen: fans van het eerste uur. Normaal gesproken ben ik er niet zo van, maar het werd anderhalf uur meeblèren, klappen en joelen. Ik hoefde me er niet voor te schamen dat ik alle liedteksten letterlijk kende, want dat gold voor driekwart van de zaal. De moderne decors waren spectaculair, het Samsonballet danste retestrak en de acteurs namen de vrijheid voor volwassen grapjes, want ‘het was de show van negen uur.’

Na het allerlaatste liedje met de toepasselijke titel ‘Het allerlaatste liedje’ verdwenen Samson & Gert de duisternis in. De volgende dag sloot ik dit stuk jeugd af door de opnamelocatie uit de serie te bezoeken. Kloppen omdat de bel het niet doet, heeft geen zin meer. Gert is vertrokken. Maar gelukkig hebben we de beelden nog. Bedankt, Gert en Samson!

Feit of fictie

Sat, 02 Apr 2022 18:26:28 GMT

De laatste jaren was de fictie wat uit mijn leven verdwenen. Ik leefde tussen de feiten: nieuwswebsites, geschiedenisboeken, studiegidsen en documentaires waren aan de orde van de dag. Nu gaan we het theater weer in, maar stuit ik dan niet op problemen? Fictieschaamte, bijvoorbeeld?

Tot een paar jaar terug was ik alleen maar bezig met de droomwereld van het acteren. Heerlijk en onbezorgd. Hoe zet je een rol het beste neer, hoe denkt mijn personage, hoe loopt en hoe praat hij en wat is zijn doel in het leven? In die tijd was ik daar zelfs op school iedere dag mee bezig. Deze levensstijl moest ik noodgedwongen afbouwen toen corona kwam. Het leven werd serieuzer. Ik begon me meer zorgen te maken over mijn toekomst en in diezelfde tijd startte mijn studie journalistiek. Bronnen moesten ineens geverifieerd worden. Belangrijk voor de waarheidsvinding, maar dodelijk voor de fantasie, wat je als acteur toch nodig hebt.

Nu de theaters weer open zijn, komt de fictie weer om de hoek kijken. Deze keer ook in schrijfvorm. Maar nu blijkt dat ik voor het schrijven van fictie (wat ik nu overigens minder vaak doe dan non-fictie) geen inspiratie haal uit andere fictie. Dan ga ik onwillekeurig dingen jatten, en dat voelt onorigineel. Voor mij gaat de spreuk ‘beter goed gejat dan slecht bedacht’ (wat overigens helemaal niet rijmt) niet op. Nee, inspiratie opdoen uit andere fictie is alleen handig voor het afkijken van de vorm en de schrijfstijl. Ik moet kleine feitjes hebben, om daarna mijn fantasie de vrije loop te laten. Fictie schrijven is voor mij daarom ook veel tijdrovender. Een raar loopje, een kleine situatie of een willekeurige discussie kan al het startpunt zijn voor een geestig drama of een dramatische komedie. Slechts een paar procent is feit, de rest moet je verzinnen. Daarvoor is algehele rust in het hoofd nodig en een antenne voor situaties.

Maar steeds vaker begin ik me af te vragen of deze tijd zich wel leent voor fictie. Door het almaar heftiger wordende wereldnieuws over oorlog, pandemieën en klimaatverandering moet ik mijn best doen om te blijven fantaseren en soms af te dalen in de krochten van mijn hersens, want de werkelijkheid is al bizar genoeg. Daarnaast heb ik een grote behoefte aan duiding, aan mensen met verstand van zaken. Is dit wel een tijd voor theatermakers?

Toch denk ik ook dat het altijd tijd is voor theater. Het geeft je de kans te reflecteren en je zinnen te verzetten. Ik ben van plan de planken weer vaker te belopen, want het haalt me even uit die ongezellige, harde wereld. Ik hoop alleen wel dat mooi weer spelen me niet te veel moeite gaat kosten. Wat hangt ons allemaal boven het hoofd? Verstand op nul dan maar.

Genieten

Sat, 26 Mar 2022 19:48:23 GMT

Het woord genieten is een beetje abstract voor mij. Ik kan het niet zo goed, hoewel ik me er wel alles bij kan voorstellen. Een zonnig strand, een drankje en een goed boek zijn bijvoorbeeld ingrediënten voor een ultieme middag toeven. Maar me er in de praktijk aan overgeven, lukt niet.

Misschien ligt het aan de druk. Het is nu aan te raden om ‘nog even te genieten’, want het kan zomaar dat we binnenkort in een oorlog zitten. Of erger: totale vernietiging. Met de oneindige en misschien oersaaie dood in het vooruitzicht is eigenlijk alles in het normale leven het genieten waard. Misschien is de definitieve eindigheid zelfs wel dé reden om je helemaal over de kop te werken. Wat maakt het uit als je overspannen raakt? We gaan binnenkort toch naar de verdommenis! Van lijdzaam in een hoekje afwachten is nog nooit iemand beter geworden.

Als ik er zo over nadenk kan ik eigenlijk wel genieten van hard werken. Daar ligt – ik heb een hekel aan het te vaak gebruikte woord, maar toch gebruik ik het – een taboe op. Mensen moeten zoveel mogelijk vrije tijd hebben en ze moeten in die vrije tijd bij voorkeur naar Spanje of Italië vliegen om daar de bloemetjes buiten te zetten. En wat dachten we van wintersport? ‘Daar ben ik echt wel aan toe, hoor! Lekker genieten!’ Dat hoeft voor mij niet. Ik heb leuk werk, dus daar heb ik genoeg aan. Er zit veel variatie in: ik ben zowel met denkwerk bezig als met uitvoerend werk. Het blijft uitdagend en ik kom op veel verschillende plekken. Dat is ook een soort vakantie. En als ik dan toch naar Texel ga (de boog kan niet altijd gespannen zijn), is dat nog net dichtbij genoeg om de boel een beetje in de gaten te houden.

Maar voor alle vormen van genieten geldt dat het niet geforceerd, maar onverwacht moet komen. Dat gebeurt niet zo vaak. Maar afgelopen kerstvakantie wel. Ik had het druk gehad en tijdens de kerstdagen werd ik helemaal rustig. Zo relaxed was ik in tijden niet geweest. Blijkbaar was ik er echt aan toe. Ik sloeg meteen helemaal door en was het liefst levenslang in die modus blijven zitten, maar dat kon natuurlijk niet. Inmiddels is het een mooie herinnering en zo’n situatie komt misschien terug als ik het weer eens echt nodig heb.

Genieten van het feit dat we in een vrij land leven, is dus ook lastig. Wellicht komt dat ook omdat ik het verschil tussen vrijheid en onvrijheid niet ken. Dat is wel nodig om ervan te genieten, denk ik. Maar laat voor mij de vrijheid maar lekker vanzelfsprekend blijven. Dan maar niet bewust genieten. Alles beter dan onvrijheid.

Liveblog

Sat, 19 Mar 2022 16:55:00 GMT

Iets dat je niet kunt gebruiken tijdens enge situaties, zoals een oorlog op ons continent, is paniek. Dat heeft geen zin. Toch worden mensen die daar gevoelig voor zijn wel blootgesteld aan een factor die paniek kan veroorzaken: het liveblog, gemaakt door diverse nieuwsmedia.

Sinds het begin van de coronacrisis worden we er dagelijks mee om de oren geslagen. Volgens het handboek van mijn studie journalistiek is het ‘snel, efficiënt en multimediaal en vormt daarmee het ideale genre om in te spelen op de actualiteit en de laatste ontwikkelingen te brengen.’ Dat klinkt heerlijk modern, maar in de praktijk zorgt een regelmatig liveblog voor onrust. Een belangrijke taak voor de journalist is bijvoorbeeld dat hij de informatie filtert, maar dat lijkt niet goed te gebeuren. Voortdurend worden nieuwsberichten gerectificeerd. Bijvoorbeeld de berichten over de doden in het beschoten theater in Marioepol. Volgens de eerste berichten was iedereen dood, nu blijkt dat iedereen nog leeft. Dat maakt het vertrouwen in het medium niet bepaald groter.

Maar ene medium pakt het anders aan dan het andere. De NOS doet het netjes. Eens in de zoveel tijd een update, zakelijk en informerend. Het Algemeen Dagbladbericht al iets bloedstollender, maar schreeuwerige letters blijven achterwege. De Telegraaf doet dat niet. Zij roept bijna iedere dag dat groot onheil nadert. Gisteren zei ze nog dat Poetin binnenkort vast weer gaat dreigen met kernwapens, omdat de opmars van zijn leger stagneert. Ze citeerden een hoge pief uit Amerika. Dat maakte het in feite een aanname, maar die valkuil dekt ze in door aanhalingstekens te plaatsen. Dan kun je alles zeggen, maar omdat het om een citaat gaat, hoeft het uiteindelijk niet te kloppen. Een informatieoorlog waar je mentaal best last van kunt krijgen, als je de nuchterheid en ruimte voor positieve gedachten overboord gooit.

In buitenlandse media (onder meer de BBC) is het niet anders en dat baart me best weleens zorgen. Poetin leest dat natuurlijk ook. Hij heeft zijn volk wel volledig digitaal en mobiel geïsoleerd van de buitenwereld, maar zelf zal hij toch op de hoogte willen blijven over de kwade woorden die de ‘seniele’ Biden inmiddels dagelijks op hem afvuurt. Wat als hij het zoveelste boze bericht op zo’n liveblog leest? Gaat hij op den duur niet door het lint, met nog meer rampzalige gevolgen dan op dit moment?

Nee, doe mij maar iedere avond het NOS Journaal. Een overzicht van het nieuws van de afgelopen dag, behapbaar en rustig gebracht. Maar in tijden waarin paniek op de loer ligt, is het verleidelijk om gedurende de dag op de hoogte te blijven. Met een liveblog, dus. Lastig.

Eigen hachje

Sat, 12 Mar 2022 18:45:20 GMT

Een oorlog relatief dicht bij ons land boezemt me nogal wat angst in, moet ik eerlijk zeggen. En een enorm schuldgevoel. Want ik kan niet veel meer doen dan geld geven en ik maak me daarnaast voortdurend druk om louter mijn eigen hachje.

Want wat als de Russen naar Nederland komen? Of even tactisch een Nederlandse stad platgooien? Of wat als we toch last krijgen van een ontploffende kerncentrale tweeduizend kilometer verderop? Ik ijsbeer regelmatig door de woonkamer, en vraag me dan af of ik bereid zou zijn om voor ons land te vechten, mocht het zover komen. Ja, ik loop enorm op de zaken vooruit en het egoïsme druipt ervan af. We hebben het in Nederland waanzinnig goed, als je het vergelijkt met de situatie in Oekraïne. Hoewel het er even op leek dat Rusland het militair op landen in de Europese Unie voorzien had, begint dat steeds onwaarschijnlijker te lijken. Als ze dat idee al hadden, zetten ze dat misschien uit hun hoofd, omdat zich nu af begint te tekenen dat het Russische leger minder sterk is dan ze zelf hadden gehoopt. Weinig aan de hand?

Misschien. Maar de angst blijft. Ze zouden uit pure wrok (naar aanleiding van de sancties of de tegenstand die wordt geboden, bijvoorbeeld) een buitenproportioneel zware bom op Oekraïne kunnen gooien. Eentje maar. Maar toch zo zwaar dat het genoeg is voor een reactie van Europa, met alle gevolgen van dien. De-escaleren is er dan niet meer bij. Ik hoop elke dag dat het ‘gewoon’ blijft bij duurdere brandstoffen, kostbaarder brood en een razendsnelle energietransitie. Welvaartsverlies op de korte termijn. Geen fijne boodschap, maar ironisch is daarbij wel dat het stuntelende kabinet nu ineens enorm veel aanpassend vermogen moet laten zien, terwijl ze de energietransitie het liefst zo lang mogelijk had uitgesteld. Maar het meest hoop ik dat ik morgenochtend wakker word en het allemaal een boze droom blijkt te zijn.

Het pessimisme dat ik moeilijk kan onderdrukken zou best eens gegrond kunnen zijn. Want ik voorspel vaker dingen goed. Puur toeval natuurlijk, maar daar gaat het nu niet om. Ik zei een paar jaar terug bijvoorbeeld al dat we het ‘ongetwijfeld slechter gaan krijgen’ in de komende jaren. Alles is zo luxe, dat het raar zou zijn als we dat voor altijd vast konden houden. Ik baseerde mijn verwachting op toekomstige klimaatproblemen, maar blijkbaar wordt een Oost-Europese oorlog de aanleiding om eindelijk duurzaam te gaan leven en niet meer afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen. Zo kan de oorlog op de lange termijn een positief effect hebben voor de gehele wereld. Als we de verstoorde toestanden weer kunnen herstellen, tenminste.

In de tussentijd houd ik me maar vast aan een oud gezegde: De mens lijdt het meest onder het lijden dat hij vreest. En vrezen doe ik, godallemachtig.

In de kern

Sat, 05 Mar 2022 19:20:43 GMT

Zo. Is de ambitie om Nederland vol te bouwen met kerncentrales nu dan eindelijk de kop ingedrukt? Als de Russen toch deze kant op komen, beginnen ze zelfs daar rücksichtslos op te schieten, bleek deze week.

Enkele weken geleden keek ik naar De Verschrikkelijke Jaren Tachtig, een prachtige, ontroerende, maar ook hilarische serie over een woongroep, die wordt geterroriseerd door de ‘baas’ van de club. In een van de scènes neemt het hoofdpersonage enorm veel jodiumtabletten in, omdat hij bang is dat de straling van de net ontplofte kerncentrale in Tsjernobyl hem de das om gaat doen. Van deze tabletten krijgt hij echter een hersenbloeding. Paniek alom en erg geestig gespeeld, maar ik had niet verwacht dat de noodzakelijkheid van het hebben van een voorraadje van die tabletten ooit weer actueel zou worden. Ik ben er angstig van, hoewel dat natuurlijk geen zin heeft. Al krijgen we een atoombom op onze harses: ik kan het toch niet beïnvloeden. Was het maar waar.

Het geeft me wel de gelegenheid om opnieuw een betoog te houden tegen het uitbouwen van kernenergie. Weer wordt bewezen dat het schijn is dat het om schone energie zou gaan. De uitstoot is dan in eerste instantie wel nul, maar als er in de toekomst weer eens iemand zou nodig oorlog moet voeren, zijn de centrales de gevaarlijkste plekken op onze aarde. Ze zijn volgens de berichtgeving van deze week ‘niet gebouwd op oorlogsgeweld.’ Dat verbaast me niets. Daarnaast moeten we niet vergeten dat de gevolgen bij grote natuurrampen ook niet te overzien zullen zijn. Een wederom alarmerend rapport over klimaatverandering dat deze week verscheen doet het toekomstbeeld geen goed.

Als er niets misgaat, hebben we natuurlijk nog het aloude feit dat we vele generaties opschepen met nucleair afval als we kernenergie blijven gebruiken. Over een paar jaar of hooguit decennia zal het hele begrip ‘kernenergie’ voor hoongelach zorgen, omdat we dan betere alternatieven hebben. Sterker nog, die zijn er nu al. Windmolens, zonnepanelen. Niet mooi, maar wel stukken veiliger. Die molens staan bijvoorbeeld vaak al op zee: kunnen ze ook niet wegspoelen bij een overstroming. En met een handig foefje, kunnen zonnepanelen misschien wel blijven drijven.

Eerst maar eens kijken of we hier levend uitkomen. Ik zie het vast weer veel te somber, maar ik vind het allemaal nogal wat. Volgens mij zijn er twee scenario’s. De mensheid wordt vernietigd door een dictator of door een natuurramp. Ik hoop het beide niet mee te maken.

Speelbal

Sat, 26 Feb 2022 18:55:56 GMT

Voor het behalen van mijn VWO-certificaat Engels ben ik begonnen in een Engelstalige roman over een Russische componist. Vierentwintig uur nadat ik startte met lezen, viel Rusland Oekraïne binnen. Nu begint het boek me enorm tegen te staan, dat begrijpt u.

En dat terwijl de Russen zelf eigenlijk niets aan te rekenen is. Zij zijn speelbal van de tijd, net als iedereen, en zijn overgeleverd aan een man die knettergek is geworden en het voor iedereen verpest. Zoals het vaak gaat met oorlogen. De geschiedenisserie Het Verhaal van Nederland bewijst dat het in ons land niet anders is gegaan. Er stond altijd weer iemand op wiens macht hem of haar naar de bol gestegen was en meer wilde. In de prehistorie waren het welvarende boeren die jagers verdreven, in de Romeinse tijd Julius Caesar, in de Middeleeuwen de Christelijken die de Friezen het leven zuur maakten en ga zo maar door. Het recentste voorbeeld in Europa was tot voor kort Hitler, maar nu is er weer een nieuwe opgestaan.

Een groot en angstaanjagend verschil met al die andere oorlogen is dat de gek die nu met landjepik begonnen is grotere wapens dan ooit heeft. Kernwapens. Hoe lang is mijn tot dusver veilige zolderkamertje nog veilig? Als Europa één ‘misstap’ begaat, wordt overgegaan op grootscheeps geweld, heeft de Rus ons verzekerd. En het is wel duidelijk dat hij het meent. Als de Amerikanen en de Fransen vervolgens reageren met nog meer kernwapens, kunnen we ons graf beter meteen maar graven. Pessimistisch en irreëel misschien, maar deze angst houdt me bezig. Ik hoop dat het allemaal ongefundeerde onzin blijkt.

Nog iets griezeligs aan deze oorlog: een invloedrijk man verdraait de geschiedenis. De Russische president hield in aanloop naar de barbaarse inval een toespraak vol met nepnieuws en niemand is in staat om er echt iets tegen te doen. Het naar de hand zetten van het verleden wordt vaker gedaan de laatste tijd. Ik kan mede daarom niet wachten om dit najaar geschiedenis te gaan studeren. Het is van levensbelang dat verhalen van vroeger correct verteld blijven worden en daar draag ik graag mijn steentje aan bij. Maar dat is nu misschien te veel gevraagd. Als er oorlog komt, kan ik die studie eerst wel vergeten. De geschiedenis leert ons tenslotte dat de geschiedenis zich voortdurend herhaalt, zij het steeds op een andere manier. Dus wanneer deze oorlog niet doorzet, komt er over een paar decennia weer een nieuwe.

Maar ik laat me niet gek maken en probeer dit voorjaar mijn Engels halen om toegelaten te kunnen worden aan de universiteit. Of kan ik beter een cursus Russisch gaan volgen? Het antwoord ligt in de toekomst.

Zwarte bladzijde

Sat, 19 Feb 2022 09:22:57 GMT

Rutte heeft namens de Nederlandse regering zijn excuses aangeboden voor de gruwelijkheden die onder onze vlag hebben plaatsgevonden tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië tussen 1945 en 1949. Mijn opa werd als militair naar dat verre land gezonden, net als veel van zijn leeftijdsgenoten. Hij bleef er een hele poos, maar eigenlijk weten wij niets over wat hij daar heeft moeten meemaken.

Ik heb nog een foto van mijn oma waarop ze breed lachend de kist toont die mijn opa mee had op reis. De militairen kregen ieder zo’n zwaar, uit de kluiten gewassen houten exemplaar mee, waar ze kleding en waardevolle spullen in konden bewaren. Die dingen reisden achter de groep aan: ze stonden bij ze op de boot en werden meegestuurd op reis door het land. Mijn oma had de kist van haar man op de slaapkamer staan, afgedekt met een blokjeskleed. Daar begreep ik nooit iets van, want de degelijke kist was veel te mooi om weg te stoppen. Een stille getuige van een bewogen geschiedenis.

Mezelf kennende had ik mijn opa het hemd van het lijf gevraagd over deze periode, ware het niet dat hij overleed voordat ik geboren werd. Tegen andere familieleden zei hij er vrijwel niets over. Alleen maar dat hij bij de verbinding werkte en niet in de frontlinie stond, ‘kloar.’ Het was destijds volkomen normaal om niets te zeggen over traumatische ervaringen. Dat blijkt ook uit het feit dat pas in 1969 de eerste klokkenluider opstond die vertelde over de gruwelijke zaken, geïnitieerd door Nederland. Toen ik mijn oudoom vroeg of mijn opa veranderd was na repatriëring uit Indonesië, beaamde hij dat. Maar hij kon eigenlijk niet goed onder woorden brengen op wat voor manier.

Op opa’s kist staat zijn adres en de code van de groep waar hij bij hoorde. Dat was interessant: gewapend met die informatie kon ik zoeken op internet. Zijn 403 ^e bataljon infanterie bleek de bijnaam Noorderlicht te hebben gehad, omdat in deze groep alleen mannen uit Noord-Nederland zaten. Ze vertrokken in augustus 1948 met het schip Grote Beer en pas in het voorjaar van 1950 keerden ze terug, met 21 man minder. Zij waren omgekomen en er is voor hen zelfs een herdenkingsdienst geweest, met alle militairen erbij. Dat emotionele gebeuren moet mijn opa hebben meegemaakt. Het zijn enkele harde feiten. Maar hoe ging het er in het dagelijks leven aan toe? Ik zoek naar verhalen, die ongetwijfeld aangrijpend zullen zijn. Deze verhalen moeten zich gaan openbaren in het archief, waar ik naartoe ga zodra ik hier tijd voor heb. Hier is namelijk een dagboek van een militaire maat van mijn opa en een gedenkboek van zijn bataljon infanterie te vinden.

De kist staat inmiddels bij mij in huis en ik ben van plan om deze mijn hele leven achter me aan te slepen. Als eerbetoon aan mijn opa. Maar ook aan de gruwelijkheden in Indonesië, waar niet alleen de Indonesische bevolking, maar ook militairen die gedwongen werden om te gaan slachtoffer van zijn geworden.

Stuurs

Sat, 12 Feb 2022 19:18:26 GMT

Je hebt van die mensen die zomaar chagrijnig reageren als je ze iets vraagt. Of die ronduit kwaad op je worden zonder reden. Dat is hun ‘natuur.’ Moet ik me aan deze lui aanpassen?

Zij zijn zich nooit van enig kwaad bewust. Toch vind ik het niet normaal dat iemand mij afblaft, terwijl ik heel gewoon mijn best probeer te doen. Want als ze dat doen, ben ik de hele verdere dag aan het malen en vraag ik me af wat ik in godsnaam verkeerd gedaan heb. Maar wanneer ik de boosdoener daarna weer tegen het lijf loop, kan het zomaar zijn dat hij heel vrolijk is en een praatje met me maakt. Dat is verwarrend.

Volwassenen kunnen dit onvoorspelbare gedrag meestal wel aan. Maar bij kinderen ligt dat heel anders. Als ze geleerd wordt dat ze altijd dingen fout doen, durven ze straks niets meer. Ik had een poosje zo’n juf in groep twee, alleen op vrijdagmiddag. Ze was altijd bozig en wat je ook deed, ze moest en zou schreeuwen. Zelfs bij het zingen.

Wat gaan we doen met de dronken zeeman

’s Morgens in de vroegte

‘En jullie gaan niet eerder naar huis voordat jullie heelaa-hop-daargaatie foutloos kunnen zingen.’ Het lag natuurlijk niet aan haar manier van lesgeven dat dit een kansloze missie was voor ons als weerloze en onmuzikale kleuters, vond zij. De redding was dat de helft van de klas begon te huilen en zo medelijden opwekte, anders hadden we daar ’s avonds nog gezeten. Toen ouders haar om een verklaring vroegen, zei ze: ‘Het was maar een grapje, sorry hoor.’

Maar hoe moet je als volwassene dan handelen als je weer eens wordt afgebekt door zo’n hork of horkin? Er zijn drie opties. De eerste is het gedrag imiteren, maar vaak staan de grote bekken wat hoger op het maatschappelijke laddertje dan jij, dus dat kan onfortuinlijke gevolgen hebben. Bij de tweede mogelijkheid negeer je de schreeuwlelijk gewoon, maar dat is eveneens gevaarlijk. Je hebt kans dat hij vraagt ‘waarom negeer je me?!’, en dan moet je dat dus gaan uitleggen. Nee, de derde en minst makkelijk uitvoerbare keuze gebruik ik zelf het liefste: gewoon aardig blijven, al kook je vanbinnen. Je zegt dan dat je zijn punt helemaal begrijpt en je bevestigt zijn gelijk volledig.

Wat ik daarmee probeer te bereiken? Simpel. Onoverbrugbare ergernis oproepen bij de beroepsboze. Want wat is er nou irritanter dan iemand die vrolijk blijft terwijl jij een ruzie uit staat te lokken? Dan wil je vuurwerk, een flinke botsing. Je hoopt op enorm veel gezeik. Maar dat krijgen de azijnpissers van mij niet. Ik laat me niet kennen!

Op mezelf

Sat, 05 Feb 2022 19:24:11 GMT

Als je, zoals ik, drieëntwintig bent, komt er een moment dat je de jeugdjaren voorgoed vaarwelzegt. Meestal wordt dat gemarkeerd door het verlaten van het ouderlijk huis. Maar juist dat wezenlijke van het begin van een volwassen leven is meer en meer een onmogelijke opgave aan het worden voor bijna iedere jongeling.

Niet dat ik al weg wil, hoor. Nee, ik zit uitstekend op mijn plek bij mijn ouders. Ik kan mezelf naar hartenlust ontwikkelen, want ik heb nog geen zorgen over vaste lasten en hoef niet in mijn eentje een huishouden te runnen. Van bepaalde zaken die bij het volwassen leven horen heb ik waarschijnlijk niet eens weet, en dat idee roept zowel blijdschap als een schuldgevoel bij me op. De rust is heerlijk, maar kan ik nog langer afhankelijk blijven van mijn ouders? Zij hadden zich er wellicht op verheugd dat ik op mijn twintigste wel opgedonderd zou zijn. Hebben zij even pech! Het gaat nog wel even duren voordat ik het nest verlaat.

Toch ben ik in mijn hoofd wel bezig met het opbouwen van een zelfstandig leven. Het gaat ooit gebeuren, hoe je het ook wendt of keert. Maar als ik het stante pede zou willen is het eigenlijk niet te doen. Allereerst financieel niet. In de stad Groningen is huren alleen al peperduur, laat staan kopen. Ik kan natuurlijk in een studentenhuis, maar dan stort ik mezelf net zo lief van de Martinitoren. Je hebt geen privacy, niemand ruimt de rotzooi achter zijn kont op en de huizen hebben vaak ontzettend veel achterstallig onderhoud. Oost-Groningen zou een oplossing kunnen zijn. Daar is alles goedkoper, omdat er naar het schijnt geen sterveling wil wonen. Ik wel, graag zelfs. Maar dan zou ik een autootje moeten hebben, omdat mijn leven zich wel grotendeels afspeelt in de stad. Met de huidige benzineprijzen is ook dat geen optie.

Eigenlijk kan ik het huis dus niet uit. Het is als huisverlater bijna ondoenlijk om je leven te starten zonder schulden. En dan heb ik het nog niet eens slecht, ik heb een goede basis. Maar de echte rijken kapen alles weg. Zo werkt het nou eenmaal. De Nederlandse overheid richt zich op kennis en macht. En dat terwijl ze in plaats daarvan een gebaar zouden kunnen maken. Help de jonge twintigers die zich een slag in de rondte werken, zodat ze ooit al hun schulden kunnen aflossen. Geef geld! Lijm de huizenmarkt.

Kortom: geef de jongvolwassenen een fijne start in het leven. Want er staat ze vast en zeker nog genoeg te wachten in de komende decennia.

Onweerstaanbaar

Sat, 29 Jan 2022 16:52:36 GMT

Oké. Ik zal het niet langer ontkennen. Eigenlijk ben ik er te bescheiden voor, maar het gonst er al dagen van in de professionele circuits en het zal niet lang duren voordat het publiekelijk bekend wordt: ik word binnenkort gescout als topmodel.

Ja, ze stuurden me een berichtje. Zoals dat gaat, via Instagram. Daar kunnen ze natuurlijk zien dat ik mijn hoop op een modellencarrière niet onder stoelen of banken steek, met al die zwembroekfoto’s van me. JR Model biedt me hun hele pretpakket aan. Catwalklessen, ‘personal branding’, dus hoe je jezelf het beste verkoopt, en meerdere fotoshoots met een professionele fotograaf. Op die manier krijg ik binnen mum van tijd een contract bij nationale en - nu wordt het pas echt interessant - internationale modellenbureaus. Dus, vrienden, ik sta binnen afzienbare tijd op de cover van de Esquire en speel ik de hunk in een nieuwe Hollywoodfilm.

Schrik niet: bovenstaand referaat is puur sarcastisch. Maar het bericht kreeg ik wel echt. Sinds ik het ontvangen heb, zit ik me eigenlijk alleen maar wezenloos te piekeren waarom ze juist aan míj denken als topmodel. De kiekjes op mijn Instagram-pagina zijn bijna allemaal bedroevend slecht. Op de ene foto verberg ik mijn vette haar onder een kerstmuts en op de andere ben ik maar half te zien. Het betreft vooral selfies, dat is sowieso ontzettend 2014. Tegenwoordig moet je jezelf zogenaamd nonchalant door een ander laten fotograferen, terwijl je een nipje neemt van je Bacardi Lemon. Dat soort foto’s heb ik niet van mezelf, al was het maar omdat ik helemaal geen Bacardi Lemon lust.

Het is ook niet zo dat ik iedere dag in de sportschool hang. De enige ‘sport’ die ik beoefen is wandelen, en dat vind ik al vermoeiend. Ik heb geen sixpack, ben qua lengte altijd klein gebleven en heb onhandelbaar haar. Daarnaast scheer ik me slordig, gebruik ik geen herstellende aftershave-balsem en is mijn huid daardoor vaak zo droog als dat van een olifant. Mijn nagels knip ik niet, maar bijt ik eraf, dus ik heb ook nog hele lelijke, kinderachtige handjes. Als klap op de vuurpijl ben ik eigenwijs en luister ik niet naar fotografen die in mijn oor kafferen dat ik wat zwoeler moet kijken. Goed. Zo genoeg bewijs dat ik absoluut ongeschikt ben als topmodel? Ik moet er niet aan denken om maar met mijn pinktopje in die wereld te zitten.

Maar verdorie: ik weet eigenlijk wel waarom ze me vragen! Ze zitten met de handen in het haar, want die weldenkende, belezen en bovenal lieve meid Doutzen stopt ermee, dus ze zoeken iemand die het immense gat kan opvullen dat zij achterlaat. Ze kreeg een teken. Het uitvallende licht was voor haar genoeg reden om er de brui aan te geven. Nee, nu weet ik het helemaal zeker. Daar kan ik niet aan tippen. En wat moet ik bovendien als ik miljonair ben? Dan heb je veel te veel tijd over, dat blijkt.

Macht en onmacht

Sat, 22 Jan 2022 19:19:15 GMT

Het verschil tussen machtigen en onmachtigen is iets dat me al jaren grenzeloos ergert en verdrietig maakt. De onmachtigen zijn meestal de lul, terwijl de machtigen hun verantwoordelijkheid zouden moeten nemen.

Als ik iets verkeerd gedaan heb, dan bied ik mijn excuses aan. Vroeger zei men tegen me dat je voor ‘sorry’ niks koopt, maar toch helpt het, vind ik. Je vestigt de hoop op verbetering: iets waar de gemeende sorry-zegger ook naar streeft. Eerlijk zeggen dat je verkeerd zat, is voor mij kortom vanzelfsprekend. Misschien komt dat ook wel omdat ik geen enkele status heb. Ik ben jong, heb te luisteren en te leren van de generatie boven mij en ben bovendien nog schoolgaand. Als ik fouten maak, kan ik daarover aangesproken worden. En terecht. Maar blijft dat zo wanneer je iets bereikt hebt in je leven?

Zo’n De Mol bijvoorbeeld. Hartstikke voorbeeldig, dat de baas zijn zegje komt doen bij de BOOS-uitzending over het seksuele wangedrag bij zijn The Voice. Maar zeggen dat vrouwen hun mond open moeten trekken, is niet de goede reactie. Ook niet als je ‘behoorlijk in de war bent’ na wat je hebt gezien. Hij had sorry moeten zeggen. Sorry voor het creëren van een angstcultuur. Hij ziet het zelf niet zo, maar iemand een contract van zestig pagina’s laten tekenen boezemt bijvoorbeeld angst in. Meedoen met zo’n talentenjacht – hoe graag kandidaten ook willen – is ook enorm spannend. Zeker als de mensen die de kandidaten moeten coachen zich gedragen als Goden op aarde. Dan zeg je niet dat de kandidaten er iets aan moeten doen, maar dat de viespeuken die dit op hun geweten hebben de enige schuldigen zijn. Zelfs toen hij van alle kanten kritiek kreeg op zijn commentaar, kon er geen echt excuus vanaf. De kritiek heeft hém geraakt, was zijn volgende reactie. Het gaat ook hierbij alleen om John zelf, blijkbaar. Dat is de machtige man, tegen wie je wel ‘alles kunt zeggen.’

Of Mark Rutte. Onze eeuwige premier. Hij had ervoor kunnen kiezen om zijn excuses aan te bieden na de indrukwekkende fakkeltocht tegen de Groningse gaswinning. Daarbij had hij kunnen beamen dat hij doodsbang is voor de Duitsers, met wie hij contractbreuk moet plegen als hij ze geen gas meer uit Groningen kan leveren. Maar dat deed hij niet, want dan verliest hij zijn status. Denkt hij. In werkelijkheid zou hij er wellicht juist bewondering mee oogsten. Dan zouden we misschien denken: die minister-president van ons, wat een empathische, fijne kerel. Nu vindt hij het alleen maar ‘heel vervelend.’ Een ‘sorry’ kan er ook bij deze machtige niet vanaf.

En ik ben het met u eens: soms volstaat een simpel excuus niet. Dan zijn de gebeurtenissen te erg. Dat is van toepassing op de van-hun-sokkel-gevallen topartiestjes van deze week. Wat rest er dan nog? Rechtspraak. En een verdiende straf.

Verslaafd

Sat, 15 Jan 2022 19:04:45 GMT

Als ik iets ontdek dat ik heel leuk vind, is het voor mij moeilijk om na een tijd iets anders te gaan doen. Iets nuttigs bijvoorbeeld, want echt leuke dingen zijn zelden nuttig.

Best een bekentenis eigenlijk. Ik ben zo verslavingsgevoelig als het maar kan. Lego Racers, Ship Simulator, Euro Truck Simulator: stuk voor stuk ‘razendspannende’ computerspelletjes die ik allemaal uitgespeeld heb. Deze spellen waren niet echt doorsnee, maar de ‘games’ waar mijn klasgenoten prat op gingen (schieten, mensen doodrijden, dat werk) konden me niet zo bekoren. Nee, ik moest daarin rust hebben, en vooral gemakkelijkheid. Ik kon deze spellen zonder uitzondering met enkel de pijltjestoetsen bedienen. Met terugwerkende kracht is deze verslaving goed te verklaren: in het echte leven ben ik een gevaar op de weg en varen kan ik ook voor geen meter. In de spellen vierde ik echter triomfen. Compensatiegedrag met terugwerkende kracht, kortom!

Maar nu ik het gamen ben ontgroeid, is het probleem niet opgelost. Ik ben nu hevig verslaafd aan bijvoorbeeld schrijven. U leest niet voor niets iedere week een nieuwe column! Dat is overigens wel nuttig. Vind ik zelf dan. Altijd ben ik malende, op zoek naar nieuwe invalshoeken voor een verhaal. Aan onderzoek doen komt nooit een eind. Zo blijven de schrijfideeën me om de oren vliegen. Eigenlijk staat dat brein van mij nooit eens helemaal stil, dus dat moet over een tijd wel voor grote problemen gaan zorgen. Overwerktheid, dat soort nare zaken. Maar nu heb ik er eigenlijk louter plezier in. Dus ik maak me daar nog maar even niet druk over.

Toen ik aan het werk was – in het archief, in een depot vol Groninger geschiedenis – ontdekte ik nog iets. Podcasts, en dan met name die van Maarten van Rossem. Meestal kan ik geen podcasts luisteren omdat ik dan ingespannen schrijf en geen gelul duld, maar tijdens het controleren van archiefstukken kan dat wel. Ik luister zomaar acht podcasts per dag. Het is jammer als ik weer naar huis moet. Maarten vertelt heerlijk een uur over de geschiedenis van de auto, dan weer over de Tweede Wereldoorlog en net zo makkelijk switcht hij naar de nogal teleurstellende Joe Biden. Maar het meest geniet ik van zijn gemopper, bijvoorbeeld bij slechte recensies op zijn podcast. Ene meneer Peereboom vond laatst dat men alleen maar alles van Maarten aanneemt omdat hij BN’er is. Maarten verzocht hem daarop een deskundige te regelen die hem tot de enkels kan afbranden. Natuurlijk lukt dit niet, want Maarten heeft altijd gelijk. Irritant en tegelijk geweldig dat er zo’n alwetende bestaat.

Toch kan ik wel concluderen dat ik erop vooruitga. Luisteren naar Maarten van Rossem is minder nutteloos dan Ship Simulator. Wat zal mijn volgende verslaving worden? Theateracteren lijkt me wel wat. Maar dan moet eerst de lockdown-ellende voorgoed voorbij zijn.

Discipline

Sat, 08 Jan 2022 18:33:23 GMT

In september 2020 zat ik met de handen in het haar. Wat moest ik gaan doen? Mijn tussenjaar zat erop en ik kon door corona niet groeien in het acteren.

Ik had er nooit rekening mee gehouden dat studeren iets voor me zou zijn, dus of ik dat überhaupt zou kunnen was me ook totaal onbekend. Ik besloot het roer toch om te gooien en voor journalistiek te kiezen. Het is dan verstandig om veilig en rustig te beginnen. Met een introductieweek op school, bijvoorbeeld. Klasgenoten waaraan ik me kan optrekken. Deskundige docenten. Maar daar was het de tijd niet naar: corona. De keuze voor een thuisstudie – maar wel toewerkend naar een volwaardig diploma - was kortom snel gemaakt. Op internet las ik vervolgens gruwelverhalen over lompe docenten die je twee keer in het schooljaar ziet en verder nooit reageren op je ingeleverde papers en vragen. Veel mensen vonden het eigenlijk ondoenlijk en oplichterij.

Gelukkig heb ik veel aangeboren zelfdiscipline (dat is misschien jaloersmakend, maar te veel discipline is ook niet altijd goed, geloof me) en kan ik heel goed drammen. Wat de klagers schreven, was waar: het duurde vaak twee maanden voordat ik reactie kreeg op ingeleverde werkstukken, terwijl de afgesproken termijn vier weken was. Ook kwam de docent bij één van de zeldzame online lessen gewoon niet opdagen. Maar steeds als ze de afspraken niet nakwamen, belde ik ze net zo vaak tot ze er gek van werden en het dan maar regelden. Ik kreeg dan een nakijkformulier vol taalfouten terug, maar ik haalde het wel steeds. Nu heb ik mijn HBO-propedeuse dus binnen: alle zestig studiepunten uit het eerste jaar.

Achterover hangen is er nog niet bij. Ik heb de smaak te pakken en wil geschiedenis gaan studeren aan de universiteit. Daarvoor heb ik de behaalde propedeuse nodig, maar ook een certificaat VWO-Engels. Een hele uitdaging, omdat ik eigenlijk alleen op het MBO een redelijke Engelse basis heb gehad en omdat ik de taal in het dagelijks leven vrijwel nooit spreek of gebruik. Het lezen en luisteren gaat nog wel, maar mijn brieven zijn grammaticaal Hollandsch-Engels en mijn ‘vocabulary’ laat ook nog zeer te wensen over. Ik ben dus nu de hele tijd mijn Nederlandse gedachten aan het vertalen in het Engels. Daardoor pak ik zeer regelmatig Google Translate erbij, want dan weet ik een woordje weer niet. Dat moet er toch gek uitzien voor buitenstaanders.

Eigenlijk zou ik mijn columns vanaf nu ook in het Engels moeten schrijven. Is marketing-technisch ook veel aantrekkelijker. Kijk maar naar NikkieTutorials. Als zij haar YouTube-filmpjes niet in het Engels zou presenteren, keek er een halve man en een paardenkop. Maar dat ga ik u niet aandoen. In mijn eigen taal kan ik me het beste uiten. Dus ik ga voor wat minder oefening en een zesje, daar kraait later toch geen haan meer naar.

Leegte

Sat, 01 Jan 2022 16:30:13 GMT

Wat is er in het nieuwe jaar

Al niet reuze veel gebeurd!

Ben al vijf keer ’s morgens opgestaan

En al vier keer ’s nachts naar bed gegaan…

Liedvirtuoos Jules de Corte zong in 1963 over de vijfde januari. De strekking van het opgeruimde stapellied is dat het zo heerlijk is dat er aan het begin van het nieuwe jaar nog niets gebeurd is. Daar sluit ik me volledig bij aan!

De nieuwjaarsdag is aangenaam. De opwinding rondom het jaarwisselmoment is weggeëbd, de oliebollen zijn verteerd en van de drank is alleen de kater nog over. Het is de enige dag waarop ik zonder schuldgevoel tot halfeen ’s middags in bed kan liggen en me kan gedragen als een hoogbejaarde door heerlijk naar het skischansspringen in het schilderachtige Duitse grensplaatsje Garmisch-Partenkirchen te kijken. Daarbij gaat het er eens niet om wie wint, zoals wel het geval is bij sport tijdens de rest van het jaar. Ja, er zal vast een winnaar worden uitgeroepen, maar dat kan niemand iets schelen.

De dag ervoor is overigens ook knus, daar kan ik niet aan voorbij gaan. Vroeger kwam oma altijd langs met Oudjaar. Zij hield het niet tot twaalf uur vol, dus rond halfelf ging ik nog de straat op. Mijn vader chauffeerde, maar ik moest haar daarna tot in huis brengen, op tweehoog. Ze was namelijk doodsbang voor vuurwerk en wilde handje in handje naar boven. Als het me lukte om haar – tussen de rondvliegende pijlen door – veilig thuis te brengen, was ik een held. Nu word ik door datzelfde vuurwerk in slaap gewiegd, als mooie herinnering aan een vervlogen tijd. En dat is niet opgehouden nu het eigenlijk niet meer mag. Overigens zou ik het niet erg vinden als dat geknal wél zou verdwijnen. Dat is beter voor het milieu. En ik heb fantasie genoeg om het geluid iedere nieuwe nieuwjaarsnacht van mijn leven in mijn hoofd af te laten afspelen.

Terug naar nieuwjaarsdag, waarvan het mooiste en meest symbolische het frisse is. Er is vrijwel niets om ons druk over te maken, want de problemen lijken nog ver weg. Er is nog geen materiaal om samen te vatten voor een televisieprogramma, want er zijn nog geen onoverkomelijke moeilijkheden. Er is vertrouwen in de toekomst. Hoewel het in deze onzekere tijden wel iets lastiger geworden is om dat vertrouwen lang vast te houden, doe ik in de eerste week van januari net of ik gek ben. Ieder jaar weer kijk ik vol vertrouwen naar de toekomst, misschien tegen beter weten in.

Tijd is een gegeven dat door mensen is bedacht en waar alleen zij zich aan houden. En dat afgebakende maakt het zo heerlijk om mens te zijn. Omdat er daardoor – als het je verder goed gaat – zeldzame momenten zijn waarop je even geen zorgen hoeft te hebben, omdat er alleen nog maar ‘onzinnige’ zaken gebeurd zijn. Ik hoop voor iedereen dat dit in het nieuwe jaar heel lang zo mag blijven.

Semi-deugen

Sat, 25 Dec 2021 18:49:24 GMT

Even lekker de kantjes ervan aflopen, een bushokje kort en klein slaan of andermans gevoelens aan je laars lappen. Je zou denken dat we onze frustraties allemaal weleens willen uiten door sociaal ongewenst gedrag te vertonen. Maar als ik diep in mijn hart kijk, wil ik dat eigenlijk helemaal niet. Ik ‘deug’ namelijk.

Deugen, het is een oud woord. Maar wat wil het eigenlijk zeggen? Volgens de digitale Dikke Van Dale betekent het braaf zijn en goed oppassen. Een tentamen sociologie dat ik het afgelopen jaar maakte, leerde mij dat de opvoeding van kinderen in vroeger tijden enkel gericht was op gehoorzaamheid. Als een kind daaraan niet voldeed, ‘wilde hij voor geen meter deugen.’ Sinds de jaren 60 staat de zelfontplooiing van het kind steeds meer centraal. Wat mij betreft een belangrijke stap vooruit. Maar hierdoor is het lieflijke woord deugen, zeker online, verworden tot een soort belediging. Als je deugt ben je tegenwoordig een slijmerd, een meeloper. En van het vormen van een eigen mening heb je volgens tegenstanders ook nog nooit gehoord.

Toch heb ik niet het idee dat ik nergens iets van vind. Anders was het me niet gelukt om ruim tweehonderd columns te schrijven. Dus dat argument tegen deugen gaat voor mij niet op. Voor mijzelf geldt dat ik alle taken die ik moet doen, zo goed mogelijk probeer te doen. Als ik een fout maak die ik had kunnen voorkomen, voel ik me schuldig. En wanneer ik denk dat ik iemand onverhoopt onheus bejegend heb, stap ik op diegene af om mijn excuses aan te bieden. Maar bij deze voorbeelden gaat het me er meer om dat ik iedereen tevreden wil houden en dat ik de confrontatie met boze mensen niet wil aangaan. Ik doe het dus niet omdat ik van nature zo vriendelijk ben. Het is puur eigenbelang.

Als ik het zo presenteer, komt het bijna bij het egoïstische in de buurt. Ik krijg gezeik als ik iets niet goed doe en probeer alles daarom foutloos te doen. Het is dat niemand er last van heeft - behalve ikzelf - maar anders had ik net zo goed niet gedeugd als al die tegenstanders. Ik troost me met de gedachte dat ik hierin vast niet de enige ben. Daarom wil ik een tussenterm invoeren. Een middenweg tussen deugen en niet deugen: semi-deugen. Op het eerste gezicht ben je dan een voorbeeldig figuur, maar je opereert puur uit zucht naar eigen voordeel.

Het biedt online ook voordelen: als je jezelf verkoopt als semi-deuger, bluf je de reltwitterende deug-demonstranten meteen af. Zo geweldig ben je namelijk niet meer, want je deugt maar half in plaats van helemaal. Maar nu telt dat niet. Het is namelijk Kerstmis, en dan deugt ineens iedereen. Een wonder! Semi-vrede op aarde.

Vuurtoren

Sat, 18 Dec 2021 19:25:38 GMT

Stad en land reisden we af, mijn ouders en ik. Op zoek naar vuurtorens in den lande, zagen we vele steden en dorpjes. Ik heb een obsessie voor die hoge bakens voor de scheepvaart. De link met de zee en de ouderdom van deze hoogbouw spraken mij enorm aan. Achteraf ontstond hier mijn eerste interesse in geschiedenis en verhalen.

Uiteraard deden we ook Den Helder aan. Daar staat de op één na hoogste vuurtoren van Nederland. (Die op de Maasvlakte is de hoogste, maar is veel nieuwer en inmiddels gedoofd.) Lange Jaap is zijn koosnaam. Dat klinkt wat dubbelzinnig, maar daar let je als achtjarige niet op. De hoge toren is gemaakt van gietijzer en werd opgetrokken door het aan elkaar schroeven van verschillende platen en verdiepingen. Het was een modern alternatief voor de stenen vuurtorens, die bijvoorbeeld op Texel en in Egmond aan Zee nog te vinden zijn. De ontwerper was Quirinus Harder, die zich zonder opleiding opgewerkt had tot bouwkundige bij de Dienst voor het Loodswezen en in die hoedanigheid schepen en lichtbakens ontwierp. Hij heeft zesentwintig vuurtorens op zijn naam staan, waarvan een deel is afgebroken.

Toen ik met mijn ouders bij de Lange Jaap aankwam, konden we niet naar boven. Dat is vaker zo bij vuurtorens. Meestal komt dat doordat er niemand meer in bovenin zit. De meeste vuurtorenwachters zijn overbodig geworden. In Den Helder ligt de reden echter ergens anders. Bij de bouw van de toren zijn vermoedelijk fouten gemaakt, waardoor er vanaf de jaren 90 scheuren in de wanden en vloeren zijn ontstaan. Ook is de raamconstructie niet waterdicht en zijn de d ichtgemetselde naden aangetast. Het is kortom te gevaarlijk om naar boven te gaan. Rijkswaterstaat – een logge organisatie waar ik al eerder een maritieme column over schreef – heeft jarenlang verzuimd onderhoud te plegen. Zelfs een nieuw likje verf kon er niet vanaf. In september werd daarom bekend dat de vuurtoren op omvallen staat. Geen wonder, met deze voorgeschiedenis.

Dat kan gebeuren natuurlijk. Soms is de staat van een bouwwerk slechter dan men kon inschatten. Maar het gaat hier om een Rijksmonument. En wat voor eentje. In iedere plaats waar een vuurtoren staat is het bouwwerk een visitekaartje voor de omgeving. Denk aan Terschelling: wat moeten zij zonder hun Brandaris ? Doordat gietijzer niet te lassen is, wordt de toren waarschijnlijk rücksichtslos platgegooid. De Heldernaren zijn ontroostbaar, en terecht. Zeker omdat de problemen twintig jaar geleden al bekend waren en toen vermoedelijk nog verholpen konden worden. Dat dit een grove fout van Rijkswaterstaat is, lijkt me een understatement. Godzijdank hebben de verantwoordelijken hun excuses al aangeboden. Dapper. Als kleine kinderen die een snoepje hebben gestolen. ‘Sorry, mijn naam is Corrie!’

Een oplossing is er wellicht wel, uit onverwachte hoek: er zijn meer Lange Japen . Harder schepte er ook een paar in het voormalig Nederlands-Indië. Deze exemplaren zijn identiek aan de Nederlandse variant, op de kleur en de constructiefouten na. Maar men kan het niet maken om daar eentje weg te halen. De bewoners zijn daar vast ook gehecht aan hun niet-bouwvallige Lange Jaap .

Vincent van Gogh

Sat, 11 Dec 2021 19:00:11 GMT

Deze week was er nogal wat te doen rondom het zeventiende-eeuwse portret van ‘André Hazes’, geschilderd door Rembrandt himself. Het Rijk kocht het schilderij voor 150 miljoen euro (de overige vijfentwintig werd door anderen bekostigd) van een familie die zo vermogend is dat ook vele generaties na hen niet op een houtje hoeven te bijten.

Laat ik vooropstellen: dat een dergelijk schilderij in ‘onze collectie’ komt juich ik ten zeerste toe. Schilderijen uit die periode vind ik persoonlijk de mooiste die er zijn. Van de simpele primair gekleurde vlakjestekeningen van Mondriaan word ik niet warm en Appel is in mijn ogen pure kitsch. Ik houd desondanks wel van hedendaagse kunst, als het maar waarachtig is. Ik moet begrijpen wat er geschilderd is. In Sterren op het Doek zie je soms bijvoorbeeld portretten die de echtheid van een foto benaderen - maar net niet: mooier bestaan ze niet en ik heb er grote bewondering voor als iemand dat kan. De Vaandeldrager – oftewel de Hazes-look-a-like – vind ik prachtig en ik sta te springen om ‘m in het echt te zien.

Maar ik ben het met mijn theatercollega’s eens dat de timing van deze aankoop totaal verkeerd is. Door corona zijn er verzuipende artiesten, noodlijdende theaters en dichte musea: ze kunnen beter het geld steken in het redden van de huidige culturele sector. Maar ons kabinet denkt zoals de mensen dachten over Vincent van Gogh, in zijn tijd. De regering vindt de cultuur van dit moment helemaal niks aan. Ze gaan niet naar het theater, hebben klaarblijkelijk alleen oog voor eeuwenoude kunst en demotiveren jonge kunsttalenten om een artistieke carrière te beginnen door minimaal in ze te investeren. Ze maken mensen er stikongelukkig mee en ze zorgen er bovendien voor dat de maatschappelijke reflectie totaal verstomd.

Daarnaast gooien ze hiermee de poort voor het ontstaan van bijzondere, nieuwe en onderscheidende kunstwerken met een ferme smak dicht. Over een paar honderd jaar zijn er vast kunsthistorici die deze tijd overzien en er wat hoogtepunten uit willen pikken. Zij spotten de ‘besten’ van onze tijd; mensen die wij nu (mede dankzij het kabinet) niet kennen, zoals bij Vincent van Gogh het geval was. Dat zijn de stille kunstenaars, die puur uit hobby opereren omdat ze geen cent kunnen verdienen. Maar als steeds minder mensen dit als plezierig gaan ervaren, is de kans groot dat de keuze voor toekomstige kunsthistorici zeer summier wordt. De ontwikkeling van kunst staat in onze tijd min of meer op pauze.

Dus ga door met kunst maken, laat je niet ontmoedigen door ons Rembrandt-kabinet en harteloze cultuurminister. Misschien heb je nu geen succes en is het sappelen, maar als je er zelf in gelooft, word je de nieuwe Van Gogh. Een beetje jammer dat je dat succes dan zelf niet meemaakt, maar dan heb je het in ieder geval niet voor niks gedaan.

Sinterklaasgedicht

Sat, 04 Dec 2021 19:02:36 GMT

De Sint zat vaak in juli al te denken

‘Hoe kan ik Bas dit jaar het beste krenken?’

Soms smeet hij de klas dan overhoop

Opdat Bas in zijn eigen zweet verzoop

Een dag geen werk door ’t ruimen der lokalen

De wereld was te klein als hij zijn weektaak niet kon halen

Een grote krater in zijn cijferlijst

De aanslag werd door Pieten opgeëist

Maar als de Sint nou echt eens wilde plagen

Dan kwam hij een middag donderjagen

Met zijn paardje, witte Ozosnel

‘Dag hoor, zeg ken jij mij eigenlijk wel?’

Bas kwam dan in een voor hem lastig parket

Werd eventjes een uur of twee bij Sint op schoot gezet

Zijn Piet ernaast met ouderwetse roe

En Basje wou heel graag naar mama toe

Vertrekken deden Sint en Pieten nooit

Voordat Piet met snoepgoed had gegooid

Daarbij raakte altijd één gewond

Piet slingerde ‘n banketstaaf in het rond

Dat geschrans was dan misschien nog leuk geweest

Als Bas had kunnen meedoen aan dit jaarlijkse snoepfeest

Maar hij heeft al tijden glutenallergie

Een mandarijn werd dus het compromis

Op zijn zesde jaar vertelde dan zijn moeder

Wat Bas al die tijd dus al vermoedde

Sinterklaas leek sprekend op oom Jan

Hij is niet echt, de hele oude man

‘Jullie logen tegen mij’, zei hij heel kwaad

Hij belde al zijn vriendjes over ’t vreselijk’ verraad

Wat weer zorgde voor veel huilerig vertoon

Die vriendjes die geloofden nog gewoon

Basje dacht: Ben ik dan eindelijk verlost?

’t Is nu toch eens tijd voor wat volwassenere kost

Nu wil men dus dat hij een lootje pakt

Surprises maakt, waar hij ook niks van bakt

Tweehonderd

Sat, 27 Nov 2021 15:28:14 GMT

Als u wekelijks mijn column leest, dan is het deze week de tweehonderdste keer dat u dat doet! Een klein jubileum dus, wat ik eigenlijk best leuk vind. Het geeft ruimte om even stil te staan. En dat terwijl ik normaal gesproken niet zo van het vieren ben.

Als de server van mijn website mij er niet op attent had gemaakt, was dit heugelijke moment zomaar aan u, maar ook aan mij voorbijgegaan. Redenen tot een feestje merk ik meestal niet zo op. Ik houd ervan om juist lekker door te gaan, die feestjes kunnen altijd nog. Bovendien raak je van echt feestgedruis wat achterop en kom je de volgende dag niet meer aan het werk. Ben je toch een dag kwijt! Ja, ik lijk niet alleen een work-a-holic: ik ben het ook. Als het jubileum echter elk jaar op dezelfde datum valt, gaat het minder snel aan mij voorbij. Een verjaardag, bijvoorbeeld. Die vergeet ik zelden. Maar dat komt ook door de kalender op Facebook.

Voor mijn eigen verjaardag heb ik Facebook natuurlijk niet nodig. En voor die van mijn overleden oma ook niet, want ze was een dag voor mij jarig. Zodoende vierden we onze verjaardagen eigenlijk altijd samen. De familie hoefde dan maar eenmaal bijeengeroepen te worden en dat scheelde flink wat tijd in de toch al drukke agenda’s van de ooms, tantes, neven, nichten en aanhang. Mijn oma had de natuurlijke drang om de aandacht nogal op zichzelf te vestigen – en dat heb ik van haar geërfd. We zorgden er wel voor dat we allebei evenveel aandacht kregen. Een soort competitie ontstond daardoor, maar dat beviel me wel. Sinds een aantal jaren ben ik alleen over in mijn jarig-zijn en sindsdien vier ik het nooit. Niet meer hoeven vechten voor de aandacht is eigenlijk heel saai.

Terug naar het jubileum van vandaag, want daar moeten we natuurlijk wel iets mee! Geen slingers, taart, een bos bloemen of een andere uiting van celebratie. Ik vind het een goede aanleiding om me een beetje te vernieuwen, want op het moment dat iets je als een jas gaat zitten, word je onwillekeurig toch wat lui. Dat moment wil ik voor zijn en dus gaat de column er op sommige momenten wellicht wat anders uitzien dan u van mij gewend bent. Misschien ga ik wel een vervolgverhaal schrijven of ik maak een gedicht in plaats van een lap tekst. Volgende week is het 4 december, en dan zou dat laatste natuurlijk de perfecte manier zijn om stil te staan bij het Sinterklaasfeest.

De komende tijd ga ik ga een beetje experimenteren met de vorm, kortom. Maar een ding is zeker: ik blijf iedere zaterdag iets schrijven, want ik vind het veel te leuk om te doen. Eigenlijk is het verslavend!

Miscommunicatie

Sat, 20 Nov 2021 18:26:20 GMT

In de communicatie tussen mensen kan het weleens misgaan. Je begrijpt elkaar verkeerd, vat iets niet goed op of doet iets wat de ander helemaal niet van je gevraagd heeft. Als ik me moet concentreren of in gedachten verzonken ben, gebeurt dit mij dikwijls. En dat is gênant.

Gistermiddag nog. Ik moest wachten voor een open brug en stond wortel te schieten achter twee knullen met baseballpetjes en snelle fietsen. De eerste zin die ik uit de mond van een van beide hoorde toen ik uit een diepe gedachte kwam: ‘Niffo, je moet gewoon een schroevendraaier in het slot doen, even flink duwen en dan klikt hij los. Fucking makkelijk, gi!’ Wat denkt u als u dit leest? Waarschijnlijk hetzelfde als ik. Ze willen een fiets gaan jatten! Om het deze lieden extra moeilijk te maken moet ik dus twee sloten op mijn fiets zetten, oordeelde ik. ‘Fucking kloten dat het fietsslot van je moeder alweer kapot is,’ zei de ander toen plotseling. Oei. Verkeerd begrepen dus. Ze zijn goudeerlijk. Foei, Bas!

Nu valt dit nog mee. Ik had geen direct contact met deze jongens. Maar in een gesprek kun je elkaar op een heel andere manier ook niet begrijpen. Als je niet oplet, bijvoorbeeld. Ik was deze week in een slagerij en daar was ik de enige klant. Omdat ik wist wat ik moest hebben (speklapjes voor bij de boerenkool), stond ik vlug bij de kassa en daar moest ik even wachten tot ik geholpen kon worden. ‘Even de shoarma afmaken!’, werd mij toegeroepen. ‘Doe maar rustig aan!’ Ja, wat moet je anders zeggen? Ik zou als ik die medewerker was meteen toesnellen. Die shoarma loopt niet weg, maar een klant die je lang laat wachten misschien wel. Keuzes. ‘Ja, sorry, vanmorgen was er nog genoeg, maar nu was alles op. Die studenten willen altijd makkelijk doen, hè?’ Makkelijk, dacht ik bij mezelf. Als studenten echt makkelijk willen doen, halen ze iets uit de muur.

‘Goed, dat wordt dan zevenvijfentwintig… Zeg, ken ik jou niet ergens van?’ Shit, een vraag. En omdat ik maar een ding tegelijk kan, was ik aandachtig bezig met afrekenen. Zinloos gekwek kan ik er niet echt bij hebben. ‘Dat zou kunnen,’ antwoordde ik dus verstoord. ‘Bas de Jong!’ Een volhouder. ‘Bas de Jong!’ ‘Nee, ik heet Van der Heide,’ zei ik. ‘Nee-hee. Van dat hotel!’ Ze kent me niet, gelukkig. ‘Ik heb nog nooit in een hotel gewerkt.’ Om vriendelijk te blijven, voegde ik daaraan toe dat ik wel Bas heet én een Bas de Jong ken en daarom wat in de war was. Vermoeid stapte ik weer op mijn fiets en zij huppelde terug naar haar shoarma.

Toen ik thuis over dit voorval vertelde, werd ik min of meer uitgelachen. Bas de Jong van dat hotel moet volgens mijn moeder Bastion Hotels zijn. En ze heeft nog gelijk ook. Ik had weer eens totaal niet geluisterd. Mijn vader meent te weten dat het gekunstelde babbeltje van haar gewoon een versiertruck was. Ook dat nog! Ik ben een blinde in het land der zienden .

Rituelen

Sat, 13 Nov 2021 17:11:43 GMT

Denkend aan de zoveelste invoering van de tigste semi-lockdown zie ik mezelf alweer zitten op mijn kamertje. Door het grote raam zie ik schepen voorbij kachelen, mensen langs wandelen en honden tegen bomen piesen. Iedere dag weer.

Mijn mede-wijkbewoners ken ik inmiddels allemaal van gezicht, want ik zie ze sedert maart 2020 elke dag voorbijkomen. De een is in die ruim anderhalf jaar zeer oud geworden, anderen worden juist steeds kwieker. Zij zijn meer gaan wandelen en kunnen het mentaal blijkbaar prima aan. Een voorbeeld van de dagelijkse voorbijganger is de man met het kooikerhondje, die altijd zo raar zwaait met zijn hoofd. Alsof hij zijn haar (dat hij niet heeft) uit zijn gezicht wil zwiepen. Of de rokende, oudere mevrouw op de fiets. Het is overduidelijk dat het thuisfront niet weet dat ze er regelmatig eentje over de longen schuurt, want ze houdt haar sigaret omgekeerd vast. Als ze betrapt wordt, kan ze de peuk snel in haar handpalm verstoppen.

Zo gaat het zijn gangetje in mijn buurtje. Het meest opvallende is dat iedere bekende figuur elke dag op precies hetzelfde tijdstip langskomt. Je kunt de klok erop gelijkzetten. Sinds corona in ons leven is, lijken de dagen steeds meer op elkaar. Bij mij is dat niet anders. Op een thuiswerkdag (ze zijn weer in aantocht!) sta ik om 9.00 uur op. Ik ontbijt en studeer tot kwart voor een. Vervolgens wordt er gewandeld, soms in duo’s. Daarna lunch ik en ga ik weer lezen of studieopdrachten maken. Na het avondeten lees ik een boek, hang ik voor de teevee en neem ik een douche. Op zaterdag mag er een alcoholische versnapering bij. Een typisch ‘rock-and-roll-leven.’ Ja, ik kan me voorstellen dat de jaloezie er bij u vanaf spat.

Voor iemand die ooit gediagnostiseerd is met autisme is dit eigenlijk wel fijn: zo’n duidelijk ritme is precies datgene waar ik altijd naar verlangde! Maar de afwisseling die de laatste jaren ontstond begon ik juist steeds meer te waarderen. Enerzijds spelen op toneel en op het andere moment met mijn neus in de boeken. Maar hoewel bijna alle dagen identiek zijn, verlies ik de motivatie om er iets van te maken niet, zoals ik om me heen af en toe wel zie gebeuren. Misschien kan ik ermee omgaan, juist doordat ik aan mijn ritme vasthoud. Door het strakke schema móet je wel aan het werk om bijvoorbeeld op tijd te kunnen eten en heb je weinig tijd om te piekeren.

Toch speelt er nog iets anders mee. Ik blijf erop vertrouwen dat het uiteindelijk allemaal goed komt. Omdat alles in mijn leven tot nu toe toch (redelijk) positief is geëindigd. Ik help iedereen hopen dat dit de laatste gedeeltelijke lockdown is. En als dat zo is, loont het de moeite om er nog even van te genieten. Hoe moeilijk dat soms ook is.

Verhuizen

Sat, 06 Nov 2021 19:39:41 GMT

Hetgeen ik nu ga schrijven, komt voor de vaste lezer van mijn columns wellicht als een schok. Met regelmaat blaas ik de loftrompet over Groningen, maar ik ben voornemens deze provincie te verlaten. Niet vrijwillig: het betreft hier pure noodzaak.

‘Dit is het einde van Nederland’, zei een noodklok-luidende klimaatwetenschapper onlangs over de verwachte zeespiegelstijging in de Volkskrant. Als we niks doen, liggen de oceanen in 2300 zeventien meter hoger dan nu. Dat is een flatgebouw van pak ‘m beet zes verdiepingen! Het wordt her en der weggelachen, maar niet door mij. De provincie Groningen ligt een pietsie te laag om deze stijging aan te kunnen, dus ik ga ervan uit dat ik er op mijn oude dag – zo rond 2078, dan ben ik tachtig – al niet meer kan wonen. Ik zou best willen uitwijken naar het door mij zo geliefde Texel, maar bij een plotselinge verhoging van het zeeniveau blijft daar alleen De Hoge Berg (een flinke heuvel met een ‘bossie’ erop) boven water. En laat dat nou net het domein van honderden schapen zijn. Daar ben ik, ondanks mijn wollige haarstructuur, vast niet welkom.

Dus. Waar wil ik dan naartoe? Limburg? Nee, te dicht bij ramprivieren en bovendien hijgen de Brabanders je daar in je nek. In iedere februarimaand verplicht carnavallen heb ik niet zo’n trek. Zoals onze fijne demissionair premier altijd zo mooi zegt: het moet wel leuk blijven! Ook Duitsland is niks, want dan moet ik een andere taal gaan leren. Nu is dat nog wel te doen, maar op mijn tachtigste beklijft het vast niet meer. Nee, ik wil in Nederland blijven, maar Overijssel is ook te risicovol, met de IJssel in de buurt. Er zit maar een ding op: de Achterhoek! De prachtige maisvelden, de smalle paadjes waar je gewoon zestig mag. Het heeft iets buitenlands. En mijn familiegeschiedenis ligt er voor een deel, dus inburgeren zal niet heel veel moeite kosten.

Nu ben ik vast niet de enige die op dit idee komt. Het zou gek zijn als de gemiddelde Randstedeling geen nattigheid zou voelen na alle alarmerende berichten. Dat betekent dat binnen afzienbare tijd alle grote Nederlandse steden gaan leeglopen en dat 8,5 miljoen mensen een nieuw thuis zoeken. Waar komen ze dan terecht? In wereldstad Doetinchem, waarschijnlijk! Het ligt op 14 meter hoogte, terwijl onze huidige hoofdstad 16 meter lager ligt. Wat een veilig gevoel! Toeristen wereldwijd zullen de stad aandoen en Nederlands trots is gered.

Wat een waanbeeld, maar het wordt wellicht werkelijkheid als de Klimaattop in Glasgow ook niets gaat uithalen. Strategisch is die stad overigens uitstekend gekozen voor het overleg. Als het water al dit weekend gaat stijgen, kunnen de wereldleiders het rustig afwachten. Zij zitten met z’n allen hoog en droog op een veilige 25 meter!

Printer

Sat, 30 Oct 2021 15:50:08 GMT

Apparaten en Bas van der Heide zijn niet zo’n goede combinatie. Door de jaren heen heb ik kostbare stekkerdragers als een laptop, een dvd-speler en een scheerapparaat naar de Filistijnen geholpen, omdat ik ze liet vallen. Maar gelukkig is er één mechanisch hulpmiddel waar werkelijk iedereen problemen mee heeft: de printer.

Op de werkvloer, bijvoorbeeld. Daar staan van die grote, logge installaties. Op mijn middelbare school stonden ze ook en daar was het papier altijd op. Of het betaalpasje maakte geen verbinding. De docent – zonder uitzondering een digibeet – stuurde mij in zo’n geval door naar de conciërge, die nooit op zijn plek zat. Hij was de hele dag in touw om foutief geparkeerde fietsen te verplaatsen en leerlingen die dreigden om ze verkeerd neer te zetten streng doch rechtvaardig toe te spreken. Om te voorkomen dat ik de rest van de schooldag zou vergooien met het aanzwengelen van het ding, draaide ik het daarom ’s avonds maar uit, thuis. Maar daar was de inkt vaak weer op.

Zo modderde ik voort zonder bevredigend eindresultaat. Omdat die ouwe thuisprinter deze week het leven liet, was ik genoodzaakt om een nieuwe te kopen, en dus ook te installeren. Aan dit exemplaar zaten op het eerste gezicht alleen maar voordelen. Ze werkt op WiFi of Bluetooth, dus kabeltjes zijn niet meer nodig, ze kan echte foto’s produceren en de scanner (die ik tegenwoordig nog het meeste gebruik) werkt stukken sneller. Gemak dient de mens, maar dat gemak liet erg lang op zich wachten: mijn printer was een dagdeel bezig met zoeken naar een draadloze internetverbinding. Dit kwam ook doordat ik het wachtwoord enkele malen verkeerd invoerde. Het handschrift van mijn vader is volkomen onleesbaar. Toen de app ook nog weigerde een connectie te maken met mijn fonkelnieuwe aankoop, legde ik de boel even opzij. Vaak lukt zoiets om onverklaarbare reden op een later moment wel.

Dat was ook nu het geval. Enkele uren later was de verbinding er in één keer. Van een simpel klusje als het plaatsen van papier verwachtte ik geen grote problemen, maar niets bleek minder waar. Er zaten allemaal moderne plastic schuifjes voor de ingang, die eerst aan de kant geschoven dienden te worden. Dat wist ik natuurlijk niet en dat stond ook nergens. Ik propte het papier dus bovenop de schuifjes en gaf de opdracht tot afdrukken. Vervolgens liep de mechaniek piepend en krakend vast, en de machine meldde mij dat het misschien verstandig was om het verkreukelde papier te verwijderen. Het gehavende apparaat stond in mijn hoofd alweer langs de weg om door de gemeente opgehaald te worden, toen ik het papierklepje opeens vond. Met wat geweld konden de velletjes worden verwijderd.

Mijn printer werkt nu dus, maar de vraag is voor hoelang. Uiteraard is het voor u goed om te weten dat ik nu wel eentje heb die werkt. Dus als u weer eens problemen heeft met uw exemplaar: u mag hier altijd een uitdraai komen maken. Bel maar. Of fax me; dat kan ik met die nieuwe ook.

Klasse!

Sat, 23 Oct 2021 18:04:26 GMT

Hoera! Ik heb het laatste tentamen van het eerste jaar van mijn studie journalistiek gehaald. Weliswaar niet met vlag en wimpel, maar een klein, papieren taartvlaggetje mag wapperen. Het gaat er tenslotte om dat je het haalt. Cum laude is mooi, maar tegelijk walgelijk pretentieus.

Na het behalen van mbo-artiestdiploma had ik niet verwacht dat ik ooit nog echt met mijn neus de studieboeken in zou duiken. De speling van het lot – dat de naam corona draagt – besliste anders, maar ik ben er nu eigenlijk heel blij mee. De behoefte aan verdieping had ik steeds meer. Maar als je dat niet hebt of het gewoon niet kunt, hoéft dat zoeken naar meer kennis natuurlijk niet. Duidelijk is volgens mij dat de beste prestaties worden geleverd op een plek waar iemand zich veilig voelt. Dat is aftasten en het lijkt me als ouder lastig om een eerste school voor mijn kind uit te zoeken. Overhaaste beslissingen zijn daarbij uit den boze.

Maar veel jonge stellen denken daar anders over. In mijn lijfblad de Volkskrant las ik dat het vooruitdenken zo ver gaat, dat kinderen van rijke ouders al voor een rijkeluisschool worden ingeschreven als ze pas vier maanden oud zijn. Een aanmelding voor het bereiken van de leeftijd van 3 jaar is sinds 2014 verboden, maar via geheime lijsten kunnen de toekomstige gymnasiasten toch zo vroeg geplaatst worden. Onbegrijpelijk. Hoe kunnen deze ouders van een kind van enkele maanden oud weten waar hij of zij zich het beste gaat voelen? Een school kies je toch uit door de ogen van je kind? Het is onmogelijk om al zo vroeg met zo’n blik te kunnen kijken: daarvoor moet je weten hoe je hummel in elkaar steekt.

Laat ik mezelf als voorbeeld nemen. Aan het begin van mijn schoolloopbaan zat ik op een katholieke basisschool. Lekker met zijn allen bidden, elke ochtend: ‘Onze Vader die in de hemelen zijt…’ Als je de rijken moet geloven, is zo’n plek één om te floreren. Iedereen denkt hetzelfde en ziet er identiek uit. Maar als je een beetje afwijkt – zoals ik, met vele angsten en liefde voor de kunsten – word je niet begrepen en gaan de schoolprestaties eronder lijden. Toen ik later godzijdank naar een nieuwe school mocht, keerde het geluk mij ten goede. De leerkrachten verstonden mijn moeilijkheden en ik behaalde betere resultaten. En dat op een school waar alle rangen en standen vertegenwoordigd werden!

Je thuis voelen op een school doet kortom wonderen. Kijk daarom als ouder bij de keuze niet naar de buitenkant, maar ga eens naar binnen. Proef de sfeer. En begin pas met zoeken als je kind een jaar of drie is. Dan ken je je koter al een poos. Niet onbelangrijk.

Kassa bij!

Sat, 16 Oct 2021 15:22:10 GMT

Tot voorbij de fijne vleeswaren staan de mensen met mandjes en karretjes. Stuk voor stuk met citrusgezichten, want er is maar één kassa open. Ik heb nog wat bij de tijdschriften rondgescharreld, maar nu moet ik toch echt achteraan sluiten. Als ik net lekker sta, hoor ik ‘Kassa bij, alsjeblieft!’ en de halve meute dribbelt naar de andere kassa. Ze zijn er veel sneller dan ik. Sta ik dus weer achteraan.

Dat ‘kassa bij!’ komt altijd pas als de rij al zo groot is geworden dat er eigenlijk drie kassa’s extra moeten worden geopend. Te laat dus. Maar het lijkt me een geruststellend idee voor de onder druk staande kassier. Als je binnen dertig seconden uit de brand geholpen wil worden door een collega die tot dan toe de baliekluiver heeft uitgehangen, moet je gewoon twee simpele woordjes in een omroepinstallatie roepen. ‘Kassa’ en ‘bij’. Je zou bijna verlangen naar zo’n constructie in het echte leven. Als je er even niet meer uitkomt een megafoon (met loeifunctie!) pakken en uit het raam op eenhoog ‘kassa bij!’ schreeuwen. Iedere willekeurige voorbijganger weet meteen wat je bedoelt en snelt naar je toe.

Eigen onzekerheden kunnen worden getemperd door wijze woorden. Waarom zouden die woorden niet van iemand kunnen komen die normaal gesproken als ongenode gast buiten de deur zou worden gehouden? Diegene kent je niet en neemt je verhaal dus ook niet persoonlijk op. Je kunt rustig beginnen over al je relatieperikelen, want de kans dat je redder in nood je partner kent, is bijkans nul. Ook kun je hierdoor naar hartenlust roddelen over je goede vriend die deze kwalificatie niet waarmaakt, omdat hij niet reageerde toen je hem een keer echt nodig had.

Door fantaserend kan het ‘kassa bij!’-mechanisme ook op landelijk niveau worden gebruikt. Bij problemen waar eenieder mee te maken heeft. Goede raad is immers goud waard en half Nederland weet het inmiddels veel beter dan onze olijke staatsmannen en -vrouwen. En er is meer! Een zenuwinzinking als je voor de zoveelste keer in de file staat? ‘Kassa bij!’ Te hevig in de zak moeten blazen door de zoveelste hoge gasrekening? ‘Kassa bij!’ Als iedere vluchteling ‘kassa bij!’ zou kunnen roepen, was de wereld stukken hulpvaardiger geweest. In de supermarkt lijkt de hulplijn zo kinderlijk eenvoudig.

Of een nog betere oplossing: kijk gewoon een beetje om u heen en controleer of het goed gaat met uw medemens. Dan is een roep om aandacht helemaal niet nodig. Ik ga dat ook proberen te doen. Maar we moeten wel op tijd ingrijpen en het niet zo ver laten komen als in de supermarkt, waar de rij al bijna onoplosbaar is geworden eer men er iets aan doet.

Groothandel

Sat, 09 Oct 2021 18:29:06 GMT

Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel levert eigenlijk alleen maar ellende op. Honderden ongewenste belletjes van energiebedrijven heb ik al moeten afkappen. Toch zie ik sinds kort ook voordelen van de registratie: het geeft je toegang tot het walhalla van de Hollandse groothandels.

Een poosje al draag ik een pasje voor de Hanos met mij mee, en sinds ik deze bezit, ben ik er eigenlijk niet meer weg te slaan. Niet dat ik zo van eten of drinken houd, in tegendeel. Vaak vergeet ik zelfs te eten. Ik ben vooral diep onder de indruk van de grootsheid van de zaak en de massale hoeveelheden die ze van bepaalde producten hebben. De eerste keer kocht ik een heel treetje pepermuntjes, verpakt in een doosje met een klapdeurtje. Inmiddels vult deze de achterbank van de auto voor de helft. Iemand een pepermuntje? Misschien wordt mijn koopziekte ook versterkt doordat het er zo rustig is. Je hebt het gevoel dat de zaak alleen voor jou geopend is en je dus niet kunt maken om met lege handen naar huis te gaan.

Wat ik ook doe, is de verschillende vestigingen met elkaar vergelijken. Ik heb immers een Hanos Wereldpas, dus ik mag overal naar binnen. Inmiddels heb ik zes Hanossen met een bezoekje vereerd, en dan merk je toch verschillen. Waar je in Groningen struikelt over de diepvriesvissen, rijkversierde borden en zelfs kliko’s, bestaat het assortiment van de vestiging op Texel voor vijfenzeventig procent uit bier van het eiland. Hanos Texel – volgens de website ‘een van onze kleinste groothandels’ – wil er vooral graag voor zorgen dat een faillissement van de bierbrouwerij uitblijft, blijkbaar. En zelf zullen ze ook niet gauw kap en keuvel verliezen. De dikke laag stof op vele producten doet namelijk vermoeden dat ze flink bezuinigen op de schoonmaak.

Het administreren van de vele aankopen is een makkie, want je krijgt na betaling een ouderwetse papieren factuur met keurig de btw-bedragen en productcategorieën onder elkaar. Ik heb er al zoveel, dat ik een speciale Hanos-facturendoos heb gevouwen. Uiteraard met karton afkomstig uit de groothandel. Maar toen ik gisteren de inkomende en uitgaande rekeningen naast elkaar legde, begon ik wel een beetje te beven. De afgelopen week heb ik meer uitgegeven dan ik in twee maanden met mijn bij de KvK geregistreerde bedrijfje heb verdiend. Best wel een flinke kater. Zeker omdat de Hanos-verslaving inmiddels zo groot geworden is, dat lang wegblijven niet kan. Dan krijg ik afkickverschijnselen en ben ik een gevaar voor mijn omgeving.

Dus ik weet het goed gemaakt: als u nou iets nodig heeft van de Hanos – een mud aardappelen, een niet te tillen pompoen of een whisky voor €3231,50 euro (exclusief btw) de fles, ik doe maar wat suggesties – dan moet u mij even bellen. Ik breng het met alle plezier bij u langs en word zo uw eigen Hanos-koerier. Dan heeft u unieke spullen en ik kan mijn nieuwe hobby blijven uitleven. Goede deal, toch?

Jubileum

Sat, 02 Oct 2021 06:21:01 GMT

Op de kop af zeventig jaar geleden veranderde Nederland voorgoed. Op 2 oktober 1951 om kwart over acht ’s avonds deed de televisie haar intrede. Van die zeventig jaar heb ik er slechts drieëntwintig meegemaakt, maar die beeldbuis heeft ook mijn leven ingrijpend veranderd.

Nog steeds voel ik het gele pluche van de stoel waarin ik als kleine jongen televisiekeek. Bij tijd en wijle zat ik bovenop de rugleuning, waardoor de vulling plaatselijk was verzakt. Dat zorgde voor een zacht kussentje in mijn nek. Op de vlekken, vermoedelijk van die keren dat ik mijn hapje weer eens niet binnen kon houden, let je op die leeftijd niet. De Teletubbies bestonden net en enkele zenders verder keek ik naar Samson & Gert. En ik dank God op mijn blote knietjes dat jeugdzender Z@ppelin in die tijd een nostalgische bui had. Zodoende kon ik genieten van Ome Willem, J.J. de Bom en De Familie Knots. Ik zag praktisch dezelfde programma’s als mijn moeder in haar jeugd, en dat was de brandstof voor vele gezamenlijke uitjes naar het verleden.

Die oude programma’s spraken mij het meeste aan. Ze komen uit een tijd dat televisie maken nog een ambachtelijk beroep was. Gelukkig was er inmiddels de dvd: een schat aan oude series was gewoon te koop. Vanaf mijn tiende ging mijn opgroeifase verder met titels als Oppassen!!!, Toen was geluk heel gewoon, Kinderen geen bezwaar en mijn absolute favoriet Het zonnetje in huis. De keuze voor series waar je om kunt lachen was niet uit de lucht gegrepen. Op persoonlijk vlak ging het in die tijd niet zo lekker met me, dus humor had ik nodig. Om te overleven, zeg maar. Ik ben de makers van die programma’s dan ook eeuwig dankbaar. Daarnaast speelde ik op de zolder ‘Beeld & Geluidje’, want ik verzamelde oude televisieprogramma’s – zo liep die liefde ervoor uit de hand. Via Marktplaats takelde ik Betamax-banden binnen en voor je het weet heb je een digitaal archief van een paar terrabite. Op zoek naar een oud NOS Journaal? Mij bellen!

Tegenwoordig kijk ik steeds minder televisie. Hoe meer aanbod, hoe minder het me kan schelen, eigenlijk. En als ik kijk, is het publieke omroep wat de klok slaat. Door het zoeken naar mijn voorouders is Verborgen verleden een grote favoriet, maar ik ben ook blij dat ik tegenwoordig oud genoeg ben om satire te begrijpen. Als mijn ouders vroeger naar Youp van ’t Hek keken, kon ik de helft van de lachsalvo’s niet thuisbrengen. Maar het gaat er nu in als koek. Voor het geniale programma Even tot hier mag je me ’s nachts bijna wakker maken. Bijna zeg ik, hè?

Televisie is kortom nostalgie, maar ook de toekomst. Het blijft een machtig medium. Ooit begonnen met vijfhonderd kijkers, nu zijn het er miljoenen. Wat een transformatie!

Aandenken

Sat, 25 Sep 2021 17:14:52 GMT

Met een minutieuze zorgvuldigheid peuter ik het prijsstickertje van de papieren kaft. Ik houd mijn hart vast, want voor je het weet scheurt de sticker en dan moet ik het achtergebleven deel er met mijn afgekloven nagel afschrapen. Een plaatselijke bekrassing is dan niet te voorkomen. De lijm stribbelt tegen, maar mijn precisie wint het. Een ongeschonden, gloednieuw boek is mijn deel. Gehavende boeken haat ik.

Het is het souvenir van de zoveelste expeditie naar een onbekend oord. Deze keer trok het uiterste oosten mij aan. Of de westgrens zo u wilt, want vanuit Enschede ben je voor je het weet in Duitstalig gebied. In Holland deed ik eerst Ootmarsum aan, een plaats met stadsrechten. Dat wil niet zeggen dat er – als in een pretpark – overal drommen mensen staan te wachten om in winkels naar binnen te gaan. Het was er rustig en dus genoeg gelegenheid om op een terras te lezen. De overige plaatjes in het Overijsselse land had ik beter kunnen overslaan. In Denekamp was in het centrum een nieuwbouwbom ontploft en Enschede zelf was verregend, terwijl het niet regende.

Een warme deken was daarom het hotel. Eentje van de Toekan-gigant, met het gebruikelijke marmer in de hal en de vogelkooitjes in het trappenhuis. Een vaste waarde, of je nou in Zuidbroek of Middelburg komt. Maar kwaliteit leveren ze wel. Boxspring bedden en glutenvrij ontbijt en avondeten. En niet te vergeten hotelschilderijen: zo afzichtelijk dat niemand het wil jatten. In een hotel doe je ook dingen die je thuis niet doet, dus ik dobberde in het zwembad en duwde wat halters in de sportschool. Dat laatste zorgde voor wat besmuikt lachen bij twee andere hotelgasten, die overduidelijk zagen dat tien kilo iets te zwaar was voor mijn dunne armpjes. Met trillende ledematen las ik in bed verder in mijn boek.

De volgende dag zocht ik mijn bullen weer bij elkaar en ging ik via Duitsland naar huis. Bad Bentheim, een oord waar enkele voorouders van me nog hebben vertoefd, gaf me echt een buitenlands gevoel. Een kasteel was niet het enige dat ik er aantrof. Er waren ook heuvels, Duitstalige mensen en ik dronk een milchkaffee. Een slappe bak koffie voor een slappe jongeman die onder het genot daarvan weer zijn boek opensloeg. Maar met behoorlijk materieel onder de kont wordt zo’n kereltje opeens een hele meneer, dus met honderdvijftig knalde ik over de Deutsche Bahn terug naar Groningen.

Tijdens alle stops las ik dus in het boek dat ik de vorige dag op doorreis naar het hotel kocht. De woorden zijn voorgoed verbonden met de plekken waar ik toen was. Telkens als ik het nog eens lees, zit ik weer op de plek waar ik ze voor het eerst onder ogen kreeg. Zo heb ik na verloop van tijd een kast vol stille getuigen van mijn beslommeringen.

Met sprongen

Sat, 18 Sep 2021 06:11:31 GMT

De anderhalve metermaatschappij is binnenkort verleden tijd. Hoewel ik me er nog wel even aan zal houden (ja, ik ben een bange wezel), zie ik het ook als de afsluiting van een periode. Veel mensen snakken – net als ik - naar vrijheid, maar ik ben corona daarnaast dankbaar. Het is tot nu toe een van de leerrijkste periodes uit mijn leven geweest.

Ik schrok me ook rot in maart 2020. In een soort paniek schreef ik honderd columns over de coronacrisis, iedere dag eentje. Die bijzondere tijd wilde ik vastleggen. En ik moest iets om handen hebben, want anders ga ik nadenken en als ik dat teveel doe, gaat me dat parten spelen. Maalerdemaal. Toch ontdekte ik in die soms angstige periode wel dat het zoeken van een onderwerp en daar een stukje over schrijven mij relatief makkelijk af gaat. Ik was er een paar uur per dag mee bezig en het was fijne dagbesteding.

Met de kennis van nu was ik mezelf onbewust opnieuw aan het uitvinden – en dat al op mijn leeftijd! Er vloeide namelijk veel meer uit voort. Naar aanleiding van deze schrijvers-opleving besloot ik namelijk om journalistiek te gaan studeren en haalde ik nog leuke cijfers ook, schreef ik een toneelstuk en deed ik steeds meer historisch onderzoek. Als artiest moet je jezelf kunnen redden en met alleen acteerklussen lukt dat niet. Zeker niet als er een pandemie uitbreekt. Ik vormde mezelf om van beginnend acteur naar beginnend verhalenman. Als acteur vertel je in een rol natuurlijk een verhaal, maar waarom zou ik dat als mezelf ook niet uitdragen? Overal zit een verhaal in, als je maar goed genoeg zoekt.

Eigenlijk is dit een verkapte ‘kijk eens hoe goed het met mij gaat na een rotperiode’-column. Maar ik wil er ook iets anders mee zeggen, mensen een hart onder de riem steken. Ik zie veel depressiviteit, veel mensen denken dat het niet meer goed komt met ‘de wereld’, of erger nog: met het eigen leven. Blijf nieuwsgierig, is mijn boodschap. Kijk vooruit, ga nieuwe dingen doen, al ben je bejaard. Misschien vind je iets dat je goed kan, maar je nog niet van jezelf wist. Met zo’n vooruitzicht is het toch zonde om op je kont te blijven zitten?

Maar zelfs als de zon gaat schijnen zijn er altijd nog verbeterpunten. Het gaat nou ook weer niet zo goed met me dat ik van mijn nieuw gevonden interesses kan leven, was het maar waar. Het blijven creatieve (en dus weinig opleverende) uitspattingen. Dat maakt me vaak onzeker. Maar het is allemaal wat realistischer geworden, er zijn meer mogelijkheden. Ik heb van één horizon tien horizonnen gemaakt.

Groei

Sat, 11 Sep 2021 16:25:37 GMT

Op 16 september word ik drieëntwintig. Dat is geen verkapt bedelpraatje voor een felicitatie, maar een constatering. Het betekent namelijk dat ik al een tijdje volgroeid ben en dat hoeft tegenwoordig helemaal niet zo gunstig te zijn. Voor je het weet sterf je uit.

Door klimaatverandering wordt een groot beroep gedaan op ons aanpassingsvermogen. Vooral dieren moeten het nu ontgelden. Wetenschappers zijn erachter gekomen dat dieren tijdens het groeien – dus niet zoals bij de evolutie, waarbij de dieren met het grootste aanpassingsvermogen de meeste nakomelingen krijgen – sommige onderdelen anders ontwikkelen dan hun ouders. Een bepaalde vogelsoort is bijvoorbeeld sinds kort een soort Pinokkio, omdat het lichaam kleiner is geworden en de snavel even groot blijft. Dit komt omdat het beest minder te eten heeft, en daardoor minder goed kan groeien. Het vogeltje wordt gewoon spontaan minder groot, dan kan het ook een beetje minder eten. Dit is wel een waarschuwing, volgens wetenschappers. Deze veranderingen duiden erop dat de populatie inkrimpt en alleen de sterke dieren nog overblijven.

Toen ik dit in mijn krant gelezen had, ging ik slapen en algauw was ik ver weg. Het leek ineens flink wat jaren later, een decennium of twee. Ik was in een landelijke omgeving en deze was veel groener dan we nu gewend zijn. Opvallend detail: vee was nergens te bekennen. Geen koeien, geen varkens. Toen ik stond te wachten bij de tijdreisbushalte, kwam er een individu naast me staan. Geen man of vrouw, want die termen waren afgeschaft. ‘Och…’, zei hen. ‘Ik heb best wel weer eens zin in een lekker biefstukje. Of boerenkool met een kuiltje jus.’ ‘Waarom neemt u dat dan niet?’, vroeg ik. ‘Ben je wel goed?! Hier, lees!’ Hen drukte mij een krant onder mijn neus. OOK KIPPEN ZIJN NU GIFTIG! stond er in koeien van letters. Potver! De dieren hadden zich nu ook gewapend tegen onze te forse vleesconsumptie! We konden ze niet meer eten.

Verbaasd stapte ik in de tijdreisbus en kwam er enkele decennia later weer uit. Ik belandde op mijn vertrouwde kamer, maar deze stond voor de helft onder water. Groningen was veranderd in een grote zee, maar de mensen waren niet weg. Ik zag halve zeemeerminnen voorbij dobberen, die gewoon hun huizen inzwommen en met kieuwen konden ademen onder water. Schelpdieren - blijkbaar niet giftig – braken ze open met zuignappen; octopussen doen dat ook zo. Tuurlijk, dacht ik. De mens is ook een dier en past zich blijkbaar net zo goed aan de situatie aan. Ik had als tijdreiziger in deze wereld echter niets te zoeken. Zonder vinnen kom je niet ver.

Net toen ik in paniek begon te raken – ik kon de tijdreisbushalte namelijk niet meer vinden – schrok ik wakker. Niet eens zwaarmoedig over de toekomst, zoals vaak wel het geval is, maar teleurgesteld in mezelf. Wat een problemen komen er op ons af: waarom ben ik nog niet spontaan geëvolueerd?

Alleen thuis

Sat, 04 Sep 2021 16:31:50 GMT

Je kind alleen thuis laten kan fatale gevolgen hebben. Hij kan bijvoorbeeld dingen slopen. Ik beheerde deze week het huis van mijn ouders en maakte zoveel schade dat ik een jaar moet werken om het bedrag weer bij elkaar te sprokkelen.

Het begon op zondagavond. Ik had met collega’s van een inmiddels afgelopen theaterproductie een feestje. Het adres van bestemming lag aan de overkant van een kanaaltje en was alleen via een klein bruggetje te bereiken. Met mijn jarenlange rijervaring (al anderhalf jaar!) had ik er het volste vertrouwen in dat ik de auto van mijn ouders zonder problemen over deze smalle doorgang kon manoeuvreren. Op de heenweg ging het goed, maar toen ik weer vertrok leek de brug ineens veel nauwer en de bocht stukken scherper. Net toen ik dacht dat ik het wel ging redden, schuurde de auto met veel gepiep en gekraak van voor tot achter langs de reling van de monumentale brug.

De volgende ochtend zat ik met een flinke spreekwoordelijke kater de verzekeringspapieren online in te vullen, toen mijn fijne motoriek me weer eens in de steek liet. Een uitschietende hand tikte mijn koffiemok omver en voor ik het wist was het toetsenbord van mijn laptop – die ik nota bene vorig jaar van mijn ouders kreeg voor mijn verjaardag - veranderd in een bruin zwembad. Ik besloot hem direct naar een maker te brengen. Op de fiets deze keer, want de auto kon ik niet meer gebruiken. Ik pakte die van mijn vader, omdat mijn banden leeg waren. Onderweg knalde ik per ongeluk over een stoepje en reed daardoor zijn band lek. Lopend met de fiets aan de hand kwam ik bij de computerzaak. De eigenaar had alles waar een computerman aan moet voldoen: snor, buikje, vies t-shirt en een rokerig gebit. ‘Ik heb koffie over mijn laptop gegooid.’ ‘Ja, dat is dom, hè?!’ ‘Het viel over mijn toetsenbord. Maar ik hem ‘m wel direct omgekeerd!’ Hoofdschuddend en met klakkende tong begon hij aan een klus ‘waar zijn collega de handen niet eens meer aan brandt!’

Wonder boven wonder startte de laptop na deze expertbehandeling weer op, maar ermee typen is voorgoed verleden tijd. De computerexpert drukte mij nog op het hart dat ik wat minder melk en suiker in de koffie moet doen. Wat een advies, en dat zat zomaar bij de prijs inbegrepen! Deze column komt dus vanaf een laptop die ik eigenlijk al had afgedankt en verschrikkelijk traag is. Ik zal het er de komende vier weken mee moeten doen, gezien het gehavende exemplaar een retourtje Californië krijgt. Alleen daar kunnen ze het toetsenbord vervangen. Maar daar merkt u vast niets van.

Nu ben ik vooral aan het bedenken hoe ik het mijn ouders ga vertellen. Zal ik ze gewoon deze column laten lezen? Maar ja, voordat ze die uitgelezen hebben, heb ik vast alweer iets gesloopt.

Waaghalzen

Sat, 28 Aug 2021 11:39:21 GMT

Aan het begin van het nieuwe theaterseizoen realiseer ik me dat ik me een beroep eigen maak dat volgens de leiders van dit land geen enkele waarde heeft. Is die minachting voor kunstenaars en ZZP’ers in het algemeen nou terecht of niet?

De kabinetten Rutte hebben sinds hun bestaan rücksichtslos gesneden in budgetten voor cultuur. Voorheen konden artiesten en crew daar redelijk mee omgaan door gewoon hard te werken – niet moeilijk als je van je vak houdt - en door zich vooral niet te veel aan te trekken van onwetende kabinetsleden. Sinds corona zijn uitspraken als ‘ZZP’ers hebben bewust een risico genomen door geen vast dienstverband te willen’ echt pijnlijk geworden, omdat de cultuurmedewerkers ineens financieel afhankelijk zijn geworden van de mensen die deze uitspraken met regelmaat doen. Ze staan machteloos.

Dat gevoel heb ik wel in ieder geval. En toch ziet het ernaar uit dat ook ik ZZP’er in de kunsten ga worden. Toneelspelen, schrijven, creatief denken en een mopje zingen is wat ik het liefste doe, maar als ik er in mijn leven in totaal vijfduizend euro mee heb verdiend, is het veel. Ik doe het, omdat ik gewoonweg niets anders kan dan dat. En ik heb heus wel geprobeerd om ‘normaal’ werk te vinden, maar mijn vakantiebaantje in een restaurant eindigde bijvoorbeeld na drie dagen al. Van bedienen tot poleren: ik kon het allemaal niet. Het enige wat ik wel goed deed was praatjes maken met de gasten. Ik zorgde eigenlijk voor een soort vermaak. Wat ik op het toneel doe, deed ik daar in het klein.

Het is ook zo dat ik op dit moment niets anders zou willen doen dan creatief zijn. Het zorgt voor afleiding in deze onbegrijpelijke wereld. Ik heb wel makkelijk praten: ik ben nog jong en kan financieel terugvallen op mijn ouders. De keuze die ik nu maak is wel gevaarlijk voor als er in de toekomst weer een virus uitbreekt. Maar in feite is kiezen voor de politiek – wat veel kabinetsleden ooit hebben gedaan – ook niet zonder risico. Bijna elke politicus is op lokaal niveau begonnen en daarmee verdien je in eerste instantie ook weinig. Dat zo’n politiek avontuur uitmondt in een plek in de Tweede Kamer, is dan vaak een onrealistisch toekomstbeeld. Als het dan ineens wel lukt, is er allerminst zekerheid. Je partij kan bijvoorbeeld weggestemd worden, en foetsie is je Tweede Kamerpositie.

Eigenlijk lijken kunstenaars en politici enorm op elkaar, maar ze willen het niet van elkaar weten. Politici hebben echter meer macht, dus het zou ze sieren als ze wat liever zouden zijn voor hun culturele ‘vrienden’. Als het iets anders was gelopen, hadden zij misschien ook wel steun nodig gehad.

Wereldstad Amsterdam

Sat, 21 Aug 2021 10:41:14 GMT

Wie nog twijfelt of de kloof tussen de provincie en de randstad echt zo groot is: dat is zo. Wat mij betreft wel in ieder geval. Afgelopen week banjerde ik spontaan een middagje in Amsterdam rond en ik genoot. Maar ik voelde me ook vreemdeling in eigen land.

Als je met zestig man op een pontje van vijf bij vijftien wordt gepropt terwijl je eigenlijk anderhalve meter afstand van elkaar moet houden, als je op iedere straathoek een mengeling van wiet, uitlaatgassen en sigarettenrook ruikt en als je zomaar huisdichter Nico Dijkshoorn ziet ‘lopon’, dan ben je volgens mij in de grote stad. Een stad die ik eigenlijk alleen ken van de televisie, uit films en boeken. Natuurlijk was ik er weleens eerder geweest, maar die bezoekjes kun je op één hand tellen. Dus ik stond mij tussen de schijtende duiven en fotograferende toeristen te vergapen aan het Paleis op de Dam en ik dacht daarbij aan de inhuldiging van de Koning en de 4 mei-herdenking. Een collectief gebeuren, waar ik als Nederlander onderdeel van ben.

Als ‘oer-Hollander’ zou ik me met die plek en de hele stad moeten kunnen identificeren. Amsterdam is tenslotte de hoofdstad van Nederland en ik voel me een echte Nederlander. Via de televisie lukt mij dat, maar die middag merkte ik vooral dat ik een vreemdeling was. Omdat ik dat gevoel buiten de provincie Groningen al snel heb, is een buitenlandvakantie voor mij totaal overbodig. Een uurtje rijden en ik ben er helemaal uit. Vermoedelijk verklaart u mij voor gek, omdat u vindt dat ik niets gewend ben. Dat klopt. Maar denk niet dat ik dat zelf leuk vind. Het zorgt voor zoveel indrukken dat ik helemaal niet functioneer op zo’n plek. Verder dan verbijsterd rondlopen kom ik niet. Hoe zou dat moeten als ik er zou wonen of dagelijks zou werken?

Misschien ligt het aan de drukte. Op televisie wordt Amsterdam altijd mooi in beeld gebracht. Harde geluiden worden waar nodig weggefilterd, shots worden zorgvuldig uitgekozen en een presentator brengt overzicht in het geheel. In het echte leven word je in Amsterdam onder de voet gelopen: een hard gelach vergeleken bij het rooskleurige beeld dat de tv schept. Wellicht zou ik meer binding met de stad voelen als het eerst volledig werd leeggeruimd. Als een museum na sluitingstijd. Of als een dorp in Groningen. Het Damrak, de grachten en de Jordaan helemaal voor mij alleen, zodat ik rustig kan wennen aan Amsterdam. Na een tijdje kan de massa dan wel weer terugkeren, want dan ken ik de stad beter.

Natuurlijk kan dat niet, dus misschien is mijn standaard van het oneindige, Groningse landschap en het dorpsgevoel in de stad Groningen niet representatief voor de echte, harde wereld. Laat mij dan maar een terugkerende gast zijn. Vreemdeling in eigen hoofdstad.

Links

Sat, 14 Aug 2021 15:38:10 GMT

Voor alles is tegenwoordig een dag. Grote kans dus dat er soms zomaar eentje bij zit waar je als individu binding mee hebt. Deze week kwam de dag van de linkshandigen voorbij. Ik voelde me even belangrijk, want ik hoor bij die twaalf procent van de wereldbevolking die de pen met links hanteert.

De dag is in 1999 in het leven geroepen om meer aandacht te vragen voor de ‘kleine en grote ongemakken waar linkshandigen mee te maken krijgen in onze rechtshandige wereld.’ Enorm meelijopwekkend, de tranen springen me in de ogen. In de praktijk ervaar ik eigenlijk zelden problemen. Toen ik schrijven leerde op mijn traditionele, katholieke basisschool was het soms lastig. De nonnen als juf – met van die griezelige zwarte gewaden, witte sluiers en logge kruizen om hun nek - waren ten tijde van mijn intrede uiteraard al in de ban gedaan, maar het schrijven met een ouderwetse vulpen moest nog wel. Die dingen lekken en als linkshandige ga je constant met je knuistje door de inkt. Regelmatig kreeg ik de vraag waarom ik nou wéér op mijn hand getekend had. Toen ik een balpen mocht gebruiken werd het stukken aangenamer en met de computers van tegenwoordig zijn er helemaal geen problemen meer.

Nee, dan vroeger. Echt lang geleden. Toen was het pas erg om af te wijken van de rechtshandigennorm. De kinderen werden met een liniaal op de handen geslagen als ze het waagden een pen in hun verkeerde hand vast te houden. Ze werden gedwongen om rechts te schrijven, want dat was normaal. Om de kinderen op de juiste manier te leren schrijven, organiseerden scholen na schooltijd speciale extra lessen. Er is kinderen in die jaren onnodig veel speeltijd afgenomen. Pas in de jaren 60 is men van deze belachelijke discriminatie afgestapt. Tegenwoordig is namelijk bekend dat de hersenen van linkshandigen wezenlijk anders werken dan die van ‘normale’ mensen.

Het schijnt dat linksen vaak hun volledige hersenen gebruiken bij het uitvoeren van activiteiten. De rechtsen delen daarentegen hun hersens op in een linker- en rechterdeel. Het volledig gebruiken van de hersenen biedt voordelen bij het herkennen van gezichten en het ervaren van woordbetekenissen. Bij veel woorden hebben linkshandigen een echt beeld en zien het niet – zoals de rechtshandigen - als abstracte letters. Dat klopt wel. Ik ben een beelddenker. Dat levert bij het schrijven van bijvoorbeeld columns ongetwijfeld voordelen op. Ik verbind woorden wellicht gemakkelijker aan gebeurtenissen en schrijf daardoor sneller. Toch heeft dat links-zijn ook nadelen: op kwaaltjes als astma en coördinatieproblemen heb je meer kans. Om maar niet te spreken van autisme. Ook deze dingen slaan helemaal op mij.

Maar als ik ouder word is het pas echt opletten geblazen: ik heb meer kans om doof en dement te worden dan rechtshandigen. Ouderdom komt met gebreken. Waarschuwt u mij als u het bij me signaleert? Dan geniet ik in de tussentijd nog even van alle voordelen.

Bronnen:

Linkshandigendag 13 augustus 2021. (2021, 13 augustus). Dag van de linkshandigen. Naar: https://linkshandigendag.nl/.
Linkshandigen hebben echt andere hersens dan rechtshandigen. (2010, 5 januari). NEMO Kennislink. Naar: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/linkshandigen-hebben-echt-andere-hersens-dan-rechtshandigen/.
Van Venrooij, Olga. (2009, 5 juni). Waarom zijn er nog linkshandigen? Gedragsbiologie Rijksuniversiteit Groningen. Naar: https://fse.studenttheses.ub.rug.nl/8518/1/Biol_Bc_2009_O.M.van.Venrooij.pdf.pdf.
Waarom moesten mensen vroeger rechtshandig schrijven? (2010, 17 juni). Quest. Naar: https://www.quest.nl/mens/gezondheid/a25653535/vroeger-rechtshandig-schrijven/.

Spam

Sat, 07 Aug 2021 16:45:22 GMT

In de grote boze internetwereld krijg je regelmatig te maken met onzichtbare boefjes. Ze doen zich voor als een ander, zeggen dat ze een geweldige deal hebben of ze proberen mensen de stuipen op het lijf te jagen. En dat alles met één doel: het slachtoffer van zijn geld beroven. Als je – zoals ik – veel achter een computer zit, ontkom je er niet aan.

Zo had ik laatst last van spammail. Deze kwam overigens keurig in mijn spambox terecht, dus dat was al een goede aanleiding om het niet te serieus te nemen. De anonieme afzender schreef dat hij slecht nieuws voor me had: sinds enkele maanden had hij toegang tot mijn computer en kon alles zien wat ik deed. Zodoende had de hacker mij kunnen filmen op nogal ‘vrije momenten’. Ogenblikken waarop ik mij onbespied waande, zeg maar. Als ik hem niet een flinke smak geld betaalde (in bitcoins!), zou hij de beelden doorsturen naar al mijn contacten en was mijn leven verwoest. Ik besloot het op zijn beloop te laten. Niet omdat ik dan in één klap van mijn brave imago af zou zijn, maar doordat na wat zoeken op internet bleek dat het nepperij is. Veel meer mensen krijgen deze mail, met exact dezelfde tekst.

Van onschuldiger aard zijn Facebookberichtjes. Er verschijnt regelmatig eentje waarin een mannetje of honderd met naam wordt genoemd, of ‘getagd’, zoals dat heet. Daarin staat dan dat je op een link moet klikken, waarna je de waarheid in je schoot geworpen krijgt. Je krijgt dan namelijk te zien wie je Facebook-profiel bezoekt en met welke frequentie dat gebeurt. Na een klik, hacken ze je genadeloos. Nu vormt deze vette worst voor mij geen gevaar: ik durf er helemaal niet op te klikken. Veel te bang om teleurgesteld te worden, omdat geen kat mijn profiel blijkt te bezoeken. Maar als je wel heel nieuwsgierig bent, dan hang je.

Toch heb ik zelf ook weleens het idee dat ik een spammer ben. Neem deze columns. Als ze geen onderdeel van je weekritme zijn, kan ik me voorstellen dat het hoogst irritant is als er elke week ‘nieuwe column!’ verschijnt op je tijdlijn. Toch hoort het er nu eenmaal een beetje bij. Ik kan niet zonder en zodoende moet u het ermee doen: de keerzijde van die leuke sociale media. Het grote verschil met echte spammers is dat ik u in ieder geval geen geld aftroggel. Was het maar waar. Dan verdiende ik nog eens wat aan deze slavenarbeid.

Misschien moet ik de spammers eens een valse columnlink sturen. Zodat ik hun - bij arme digibeten afgetroggelde – geld kan terugpikken. Maar al die centen vervolgens houden voelt ook niet goed. En alles terugstorten aan de rechtmatige eigenaar is veel gedoe. Toch maar een baantje zoeken, wellicht.

Nageslacht

Sat, 31 Jul 2021 17:16:49 GMT

Bij het uitzoeken van mijn stamboom – een hobby waar ik mezelf totaal in kan verliezen – slaat de schrik mij weleens om het hart. Bijna al mijn voorouders waren op mijn leeftijd (22) lang en breed getrouwd. En er waren er zelfs bij die als jonge twintiger al hele volksstammen kinderen hadden geproduceerd. Ik moet er niet aan denken

Wat ik met kinderen aan moet, weet ik niet zo precies. Dat was al zo toen ik zelf nog kind was. Ik kon destijds mezelf amper bijbenen, laat staan leeftijdsgenoten. Nu ik eindelijk de volwassen leeftijd heb bereikt, wacht ik liever nog een tijd voordat ik me weer onderdompel in de bij tijd en wijle vermoeiende kinderwereld. Bovendien: het zou misdadig zijn als ik er nu aan zou beginnen. Ik woon nog thuis, kan amper voor mezelf zorgen en ben daardoor praktisch zelf nog een kind. Ook moet ik zo nodig een creatief type zijn, dus geld om kroost te onderhouden heb ik al helemaal niet. Zo’n kind zou bij mij voor galg en rad opgroeien.

Afgezien van mijn persoonlijke tekortkomingen, heb ik nog wel een paar puntjes waardoor ik voorlopig van nageslacht afzie. Deze maand was dramatisch in alle opzichten. Allereerst ging er iemand dood die nog jaren had moeten blijven leven. Iedere lezer weet over wie ik het heb. Ik heb er met verbijstering naar gekeken, zei er niet zoveel over, maar deelde mee in de collectieve woede. Net als minister Grapperhaus, die live op televisie moeite moest doen om zichzelf te beheersen. Trillend en bevend stond hij te sissen hoe kwaad hij was. Rutte zei bedachtzamer dat wij ‘deze strijd tegen de georganiseerde misdaad gaan winnen’. Net als de strijd tegen de coronacrisis zeker? Beschamend hoe makkelijk en gevoelloos grote festivals (nadat ze de belofte deden dat de festivalzomer sowieso door kon gaan) werden afgeblazen.

De meeste zorg baart mij echter het klimaatprobleem. Bosbranden in Siberië, overstromingen in West-Europa en extreme hitte in Griekenland. Omdat het nu zo zichtbaar is, zien veel mensen alle waarschuwingen van experts als paniekvoetbal, maar het is onmiskenbaar duidelijk dat er iets moet gebeuren. De waarschuwingen zijn namelijk niet van de laatste tijd. Eurocommissaris Timmermans lijkt de enige machtige politicus te zijn die de situatie serieus neemt en maatregelen afkondigt. Maar de afzonderlijke regeringen moeten het uiteindelijk uitvoeren. Voor alleen roepen dat het ‘heel erg’ is, zoals Rutte deed na de Limburgse overstromingen, kopen we niks. Een sombere vader in een zieke wereld: ik zou het mijn kind niet willen aandoen. Ik wacht op betere tijden.

Toch heb ik wel mazzel: ik kan ervoor kiezen om geen kinderen te krijgen. Dat kon in vroeger tijden niet. Toen moest men trouwen en werd er van ze verwacht dat er kinderen kwamen. En was de wereld er toen ook niet beroerd aan toe? Tuurlijk. Maar dan anders.

Bronnen:

Bartels, V. (2021, 7 juli). Rutte over strijd tegen zware misdaad: ‘Kwestie van maanden en jaren’. De Telegraaf. Naar: https://www.telegraaf.nl/nieuws/1554142588/rutte-over-strijd-tegen-zware-misdaad-kwestie-van-maanden-en-jaren.
De Graaf, I. (2021, 29 juli). Ruslands koudste regio staat in brand. Nederlandse Omroep Stichting. Naar: https://nos.nl/video/2391540-ruslands-koudste-regio-staat-in-brand.
Dit ga je merken van de klimaatplannen van Timmermans. (2021, 14 juli). RTL Nieuws. Naar: https://www.rtlnieuws.nl/economie/artikel/5241791/green-deal-timmermans-eu-co2-plan.
Grapperhaus woest na aanslag: ‘We gaan dit niet accepteren’. (2021, 7 juli). RTL Nieuws. Naar: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5240539/ferd-grapperhaus-peter-r-de-vries-schietpartij-aanslag-misdaad.
Rutte bezoekt watersnoodgebied, ziet link met klimaatverandering. (2021, 16 juli). Nederlandse Omroep Stichting. Naar: https://nos.nl/artikel/2389641-rutte-bezoekt-watersnoodgebied-ziet-link-met-klimaatverandering.
Terlouw, J. (2019) Natuurlijk. Een pleidooi voor duurzaamheid. Amsterdam: Uitgeverij de Kring.
Zuidoost-Europa krijgt te maken met ‘lange en intense’ hittegolf, lokaal tot 45 graden. (2021, 30 juli). Nederlandse Omroep Stichting. Naar: https://nos.nl/artikel/2391734-zuidoost-europa-krijgt-te-maken-met-lange-en-intense-hittegolf-lokaal-tot-45-graden.

Weggooien

Sat, 24 Jul 2021 19:06:55 GMT

‘Vul vandaag uw eigen keuze in over het doneren van uw organen en weefsels’. Ja-ha. De kleurrijke overheidsbrief was herhaaldelijk op de mat gevallen en steeds had ik ze verbannen naar een hoekje van mijn bureau. Toen men in de zoveelste brief een ultimatum stelde, moest ik wel kiezen. Anders besliste het systeem volautomatisch voor mij. En dan werd het een ‘ja’.

Dat liet ik me niet gebeuren en vulde resoluut ‘nee’ in. Dat deed ik ook omdat ik vermoedde dat de medische wereld aan mijn donatie weinig zal hebben. Mijn darmen missen allerlei onderdelen waardoor ze gluten niet moeten, mijn longen zijn astmatisch en dus waardeloos en mijn huid zet op na contact met noten. Als ik orgaanbehoeftige zou zijn, zou ik mijn eigen organen niet willen hebben, zeg maar. Ook heb ik donatie geweigerd omdat ik niet precies weet wat er met mijn lichaam gebeurt als ik wel instem. Word ik binnen een uur na mijn dood bij mijn dierbaren weggerukt, omdat mijn organen anders totaal bedorven zijn? En wat gebeurt er nadat ze uit mij zijn gesneden? Straks wordt mijn lijk per abuis omgewisseld als ze het terugbezorgen… Ja, het is allemaal angst. De keuze was hoe dan ook gemaakt, dus ik kon weer door met leven.

Deze week las ik dat veel AstraZeneca-vaccins weggegooid dreigen te worden, omdat ze de uiterste houdbaarheidsdatum bijna passeren. Dit kan voorkomen worden: als ze vlak voor de verloopdatum naar een ander, uiteraard arm, land zijn getransporteerd, kunnen ze daar snel weggeprikt worden en is de wereldwijde vaccinatiegraad weer iets hoger. De huisartsen willen dat wel, maar ze worden tegengehouden door de regering. Reden: het mag niet volgens de wet. Daarin staat dat geneesmiddelen die al bij artsen zijn afgeleverd voor hun patiënten niet verhandeld mogen worden. Misschien een gekke gedachte, maar dan verandert men die wet toch even? Dat gebeurt met betrekking tot de coronaregels toch ook constant? Het is egoïstisch om arme landen deze door ons afgedankte – maar in feite goede - vaccins te onthouden.

Meteen toen ik dat dacht, schoot mij mijn donorweigering van enkele weken geleden door het hoofd. Het is wellicht wat ver gezocht, maar ik voelde me schuldig. Als ik het ontoelaatbaar vind dat de overheid voor kapitalen aan prima medische middelen wegdondert, moet na mijn dood met mijn goede organen niet hetzelfde gebeuren. Met die vaccins kunnen levens worden gered en met mijn organen – weliswaar in het klein en op een andere manier – kan dat ook. In beide gevallen kan iemand lang wachten bespaard blijven.

Ik ga kortom mijn registratie in het donorregister veranderen. Ze mogen alles van me hebben. Voor de goede zaak. En ik doe het om het goede voorbeeld te geven. Het egoïsme moet de wereld uit. Ik hoop dat de regering dat ook beseft met betrekking tot de vaccins.

Bronnen:

• Isala.nl. (2021). Orgaan- en weefseldonatie na overlijden. Naar: https://www.isala.nl/patientenfolders/7187-orgaan-en-weefseldonatie-na-overlijden/.

• Von Piekartz, H. (2021, 21 juli). Tienduizenden AstraZeneca-vaccins alsnog weggegooid. Regels staan donatie in de weg. De Volkskrant, p. 5.

• Von Piekartz, H. (2021, 13 juli). Vele duizenden doses AstraZeneca blijven ongebruikt liggen – en zijn bijna over de datum. De Volkskrant, p. 5.

Oude Kraaij

Sat, 17 Jul 2021 14:06:30 GMT

Op 18 juli 2011 rond half acht in de ochtend lag ik nog even bij mijn moeder in bed. Dat was traditie in die tijd. Voordat we gingen ontbijten een kwartiertje naar de radio luisteren. Het journaal begon en de nieuwslezer zei monotoon: ‘Gistermiddag is acteur John Kraaijkamp senior overleden.’ Mijn hart stond stil.

Het jaar ervoor zag ik hem voor het eerst. RTL herhaalde afleveringen van Het Zonnetje in Huis . Nog altijd de beste komedieserie van Nederland. Hoe fantastisch zijn tegenspelers – denk aan zijn eigen zoon, Martine Bijl, Pieter Lutz en Sacco van der Made – ook waren, hij sprong eruit. Met zijn ondeugende oogjes, gedrongen postuur en Amsterdamse tongval droeg hij die serie ogenschijnlijk met het grootste gemak. Op dat moment zat ik net op de jeugdtheaterschool en hij inspireerde mij enorm. Ik vond het ook leuk om te zoeken naar de lach. Van hem moest ik meer zien! Via het net bestaande YouTube maakte ik kennis met andere giganten als Rijk de Gooyer en Adèle Bloemendaal. Hij speelde altijd de onschuldige schlemiel. Wat een lieve man moest dit zijn!

In 2010 verscheen, ter ere van zijn 85 ^ste verjaardag, een biografie met de neutrale titel John Kraaijkamp . Misschien iets te zware kost voor een twaalfjarige, maar het boek gaf een kijkje in het bewogen en voor mij tot dan toe verborgen privéleven van mijn voorbeeld. Vanaf de jaren 60 werd hij geraakt door persoonlijk leed, met name veroorzaakt door het drukke en onregelmatige artiestenleven. Hij scheidde enkele keren en mocht zijn kinderen niet zien. Hierdoor werd hij opstandig, wilde hij soms niet spelen en werd hij er bij sommige producties uitgegooid. Onhandelbaar. Door dit alles begon hij ook te veel te drinken. Ik kreeg hoe verder het boek vorderde hoe meer medelijden met hem. Had hij last van zijn succes? En verdronk hij zijn verdriet? Ik wist niet hoe ik het moest duiden.

In de jaren 70 zwoor hij de drukte af. En hij ging iets nieuws doen, al zag hij dat zelf niet zo: in 1979 speelde hij in King Lear de titelrol; een contrast met zijn eerdere werk in het amusement. Critici waren op voorhand al sceptisch (‘Het idee van Kraaijkamp en Lear zullen veel mensen niet zien zitten’), wat tot nervositeit leidde bij Kraaijkamp. Het bleek nergens voor nodig: het publiek was laaiend enthousiast (‘Het is knap dat hij komische trekjes heeft weten te vermijden’). Later ontwikkelde hij zich tot komisch acteur, door in het theater in tragikomedies en op televisie in komedieseries te spelen. Naast het feit dat dit werk doorspekt was met humor, was in de onderlaag de tragiek voelbaar. Hij speelde altijd wat neerslachtige mannen die alles oplosten met humor. Zoals hij het zelf zei: ‘Mij geven ze het liefste een aai over mijn bol.’ Volgens mij begon ik het te begrijpen. Hij maakte, misschien onbewust, in zijn spel gebruik van zijn moeilijke verleden. Lachen om niet te moeten huilen. Voor mij was dat - bij tijd en wijle en op een hele andere manier - herkenbaar.

Er is precies tien jaar geleden een Amsterdammer doodgegaan: mijn idool. Maar kwijt ben ik hem nooit. Ik mocht over hem vertellen in Man Bijt Hond , hij was de clou van mijn eerste solovoorstelling en ik denk altijd aan hem als ik speel. Simpelweg omdat niemand aan zijn veelzijdigheid kan tippen en hij niet vergeten mag worden.

Bronnen:

· Eenlevenlangtheater.nl.

· Knebel, X. (2010). John Kraaijkamp . Amsterdam: Nieuw Amsterdam.

· Kraaykamp in stuk Shakespeare. (1978, 23 november). Algemeen Dagblad , p. 1.

· Schenke, M. (1979, 5 november). John Kraaijkamp: Argwaan opvangen is het moeilijkst. Algemeen Dagblad , p. 9.

Prik!

Sat, 10 Jul 2021 15:41:45 GMT

Het zit erin! Het vaccin heeft ook mij bereikt en dat neemt wat onzekerheid weg. Het is wel vervelend dat ik deze column met één hand moest typen, omdat mijn rechterarm zo stijf is als een stuk hout. Maar het beetje hoop dat ik erdoor krijg is heel veel waard. Zeer interessant is overigens ook de beleving die je krijgt bij het halen van de prik.

De mijne lag klaar op de plaatselijke ijsbaan. Letterlijk, want ik reed met de auto zo de hal in waar afgelopen winter nog pirouettes konden worden gedraaid. Nu ligt er een betonnen vloer met getapete pijltjes. Ik parkeerde de auto in een bocht en liep zonder uit te glijden naar de kleinere kunstijsbaan. Daar verwonderde ik mij over de strakke organisatie. Na korte tijd in een rij te hebben gestaan, zei een glimlachende meneer tegen me dat ik rechts moest. Dat was de afdeling Pfizer. Links was Janssen. Ik liep voorbij wat kamerplanten en moest weer halthouden bij een volgende medewerker. ‘Alle stoplichten staan op rood,’ zei ze. Tot mijn verbazing hingen er echt stoplichten, waarvan eentje een fractie later op groen sprong.

En daar ging ik, de toekomstige vrijheid tegemoet. Het prikken zelf duurde maar kort. Ik liep een hokje in, de prikker stormde binnen, hij roste die naald in mijn bovenarm en voor ik het wist zat ik met een pleister op het wondje te hopen dat ik tijdens de inwerking niet onwel zou worden. Dat inwerken duurt normaliter een kwartier, maar mij adviseerden ze om een halfuur te wachten. Vanwege mijn notenallergie. ‘Noten zijn niet in het vaccin verwerkt, maar je kunt nooit weten’, zei de prikker. Tijdens het wachten hoorde ik een gesprek tussen twee GGD-medewerkers aan. ‘Och, wat fijn dat iedereen zich laat vaccineren,’ zei de eerste. ‘Ja, we kunnen de discobollen wel aangooien! Ze hangen er niet voor niks,’ opperde de tweede. ‘Laten we er nou niet een te groot feest van maken…’ De eerste haalde het idee meteen weer onderuit.

Na twintig minuten had ik het wel gezien. Ik voelde me prima en het tochtte nogal in die hal. Ik zag het al voor me: vormt corona geen gevaar meer, krijg ik een longontsteking door de koude prikhal. Ik wilde opstaan, toen ik in mijn ooghoek iemand in elkaar zag zakken. De medewerkers van de GGD snelden er naartoe. Ik ging toch maar weer zitten en zag dat de bewusteloze jongen in een rolstoel werd getakeld en werd weggereden. Toen ze voorbij mij kwamen, was hij alweer bij kennis. Vermoedelijk waren de zenuwen hem te veel geworden, maar echt vertrouwen in het vaccin kreeg ik er niet van. Ik stelde mezelf maar gerust met de gedachte dat hij vast Janssen had gehad en niet Pfizer, zoals ik.

Op mijn stijve arm na, gebeurde er bij mij niets. Ik voel me kiplekker. Maar zal deze vaccinatie – zeker gezien het oplopend aantal besmettingen - genoeg zijn om niet meer ziek te worden? De tijd zal het leren…

IJdel

Sat, 03 Jul 2021 10:34:52 GMT

Stel je toch eens voor: je hebt zo’n interessant leven dat men over jou absoluut een documentaire wil maken. Ze volgen je de hele dag en lopen je niet alleen voor de voeten als je blij bent, maar ook als het wat minder goed met je gaat. Zou je daar blij van worden?

Als kind was ik niet op mijn gelukkigst. Op school deden we bijvoorbeeld vaak activiteiten die ik helemaal niet leuk vond. Spelen op het plein, schoolreisjes, knutselen of zelfs pauze houden: ik had liever dat we gewoon de hele dag werkten. Om daardoor desnoods eerder klaar te zijn met het te verrichten werk. Konden we eerder naar huis. Je bent toch op school om te leren en voor niets anders? Eerst verzette ik me tegen de onzindingen – een kleine koter kan constant schaamteloos roepen dat ‘ie iets niks aan vindt - maar op den duur kon dat niet meer. Toen leerde ik mezelf aan om te spelen dat ik het naar mijn zin had.

Dat deed ik als volgt: ik prentte mijzelf in dat er tijdens die vervelende uren een camera op mij gericht stond. Ik ging me dan automatisch anders gedragen. Want als je voor een camera staat, probeer je je zo gunstig mogelijk te presenteren, toch? Blijven lachen, sociaal doen met anderen. Eenmaal thuis stortte ik volledig in van alle indrukken en het non-stop acteren. Alsof de regisseur ineens ‘Joo, cut! Het staat erop!’ schreeuwde. Boem, ineens was ik een ander mens. Maar aan de andere kant merkte ik dat dit trucje wel werkte voor mijn presentatie naar de buitenwereld. Ik deed gezellig mee, hing de clown uit en liet zien dat ik wel meer was dan een huilende jongen die graag naar huis wilde.

Ik moet zeggen dat bovenstaand verhaal wel wat ijdele trekjes vertoont. En dat ben ik ook wel, anders wil je niet graag op het toneel staan. Maar wat ik wil er nou eigenlijk mee zeggen? Heel simpel. Dat je – zelfs al beeld je het alleen maar in – een ander mens wordt als er camera’s op je gericht staan. De montage kan daar dingen aan veranderen, maar ook in den beginne kan je volgens mij geen objectief beeld maken van een mens. Dat mens zal er alles aan doen om zichzelf zo rooskleurig mogelijk te presenteren.

Juist door die zwakte moet ik er niet meer aan denken dat er een documentaire over me gemaakt wordt. Het is veel leuker en interessanter om voor het oog van een camera een rol te spelen. Een echte rol, geen rol die ik speel om mijzelf te verbloemen. Dat hoeft niet meer. Want nu vermijd ik de dingen die ik niet leuk vind zo veel mogelijk.

Een midweek weg

Sat, 26 Jun 2021 16:02:36 GMT

Toen het coronavirus er nog volop was en velen droomden van volle terrassen, drukke winkelstraten en een mondkapjes-loos bestaan, las ik op een ochtend in mijn krantje een interview. Hierin zei een psycholoog dat we het fenomeen ‘drukte’ ontwend waren en dat we sociale activiteiten rustig moesten opbouwen als dat weer zou kunnen.

Normaliter zit ik tijdens vakanties op Texel - zeker de afgelopen anderhalf jaar - maar ik besloot nu eens totaal ergens anders naartoe te gaan. Om te kijken of ik buiten mijn vertrouwde omgeving nog zou functioneren. Ik boekte een hotelkamer aan een plein in Zutphen, met een Middeleeuwse kerk, een stukje verdedigingslinie en het ene trapgeveltje na het andere. Het was alleen al op foto’s zo mooi, dat ik verwachtte dat iedereen het zou willen zien. Ik bereidde me er mentaal op voor dat ik onder de voet zou kunnen worden gelopen door hordes ingeënte toeristen zonder mondkapjes. In werkelijkheid moest ik de grootste moeite doen om andere vakantiegangers te vinden. In de winkelstraten liepen ze wel, maar als ik een steegje inschoot was ik weer alleen. Dat viel mee! Ik had in tijden geen nieuwe plekken meer ontdekt, en met deze rust was zo’n sociale activiteit prima vol te houden.

De dag erna had ik het plan opgevat om naar het Openluchtmuseum in Arnhem te gaan. Iets gewaagder dan het kalme stadje. Ik reserveerde online en toog naar de hoofdplaats van de provincie Gelderland. Het museum was prachtig, groots opgezet en zeer divers. Boerderijen, huizen en kerkjes zijn uit alle hoeken van Nederland gehaald en in het park opgebouwd. Het ene moment ben je in de Middeleeuwen en het andere moment waan je je in de Jordaan in de jaren 60. Toch was het geen onverdeeld genoegen. Er waren ontzettend veel mensen en ik kreeg pre-coronavisioenen door hun aanwezigheid. Ik werd ouderwets voor de voeten gelopen, had last van rokers op een terras, zat in een kakafonie van mensenstemmen en – deze is nieuw – ze negeerden massaal de mondkapjesplicht.

Totaal afgepeigerd van alle indrukken kwam ik terug in Zutphen, waar ik eerst twee uur voor me uit heb zitten staren in de hotelkamer. Wilde ik dit? Nee. Ik besloot de rest van de tijd heerlijk in de stille stad te blijven. Een beetje slenteren, gemondkapt wat winkeltjes bezoeken en halthouden op een dunbevolkt terras. Op weg terug naar het vertrouwde Groningen stopte ik de auto, maakte een mooie wandeling tussen oude Gelderse boerderijtjes en dronk wat bij het buurtcafé. Slogan: ‘Veur a’j wat te vieren hebt’. Juist. Interieur uit de jaren 50 en verder geen klanten. Een gratis openluchtmuseum. En nog rustig ook.

Aan de opbouw van prikkels ben ik door mijn bezoekje aan Arnhem noodgedwongen begonnen, maar met het zetten van de volgende stap ga ik maanden wachten. De conclusie van deze vakantieweek is dat ik verslaafd ben geraakt aan rust. En ik heb helemaal geen zin om af te kicken.

Voetbalfan

Sat, 19 Jun 2021 18:01:56 GMT

Dit jaar ga ik het EK-voetbal heel anders beleven. Waar mijn tv bij alle voorgaande EK-voetbaltoernooien uitbleef, gaat ‘ie nu aan. Ik heb besloten alle wedstrijden van Oranje te gaan kijken. De volle negentig minuten in de luie stoel en meejuichen. Ik wil de gekte rond het spel namelijk gaan begrijpen.

Ik bouw het wel langzaam op. Afgelopen zondag keek ik met een half oog en donderdag jongstleden - bij de tweede wedstrijd – was dat oog al helemaal geopend. Tegen de tijd dat Nederland de achtste finale speelt, ben ik er volledig bij. Het fanatisme begint ondertussen te borrelen. Er ontschoot mij zelfs al een woordje dat rijmt op onbenul, en ik denk dat dit een teken is dat het rollende balletje mij meer boeit dan ooit. Voor mijn huisgenoten is het nogal verwarrend en ze hebben me dan ook vriendelijk gevraagd of ik mij een beetje kan inhouden. Ook in verband met hun reputatie. Ik ga mijn uiterste best doen.

Toen ik afgelopen week vlak voor het tweede duel op straat liep, zag ik allemaal mensen die in het oranje uitgedost waren. Ik had er helemaal niet aan gedacht, maar als diehard supporter in wording moest ik er natuurlijk ook zo bijlopen. Coronaproof als ik ben – ik heb nog geen prikje gehad, dus voorzichtigheid is geboden – kocht ik een t-shirt en een hoedje online. Bij de supermarkt scoorde ik een juichcape. Nu durf ik er alleen de straat nog niet mee op. Ik ben altijd gekleed in stemmig zwart of blauw en het zou kunnen dat ik de mensen schrik aanjaag met zo’n grote kledingwissel. En mijn huisgenoten – die toch al zoveel te verduren hebben – zullen er ook door in verwarring raken. Ik trek het kortom pas aan als we de finale spelen.

Tot zover ben ik al een echte supporter, maar aan de bijzaken kan ik nog niet helemaal wennen. Toen Oranje voor de eerste keer speelde waren buurtbewoners na de wedstrijd zo door het dolle heen dat ze het een goed idee vonden om rond één uur ’s nachts zelf een potje te voetballen op het grasveld voor het huis. Ook deden ze wedstrijdjes sprinten, inclusief aftellen en hard stampen bij de finish om af te remmen. Mijn eerste reactie was nogal bozig. Ik keek geïrriteerd uit het raam en probeerde met wat wilde vuistbewegingen de aandacht te trekken, maar ze hadden het niet in de gaten. Dat ga ik in het vervolg heel anders doen. Ik ga gewoon meedoen, want het hoort erbij. We zijn er weer bij en dat is prima, Viva Hollandia!

Mijn positieve insteek begint te werken. In mijn dromen zie ik dat een menigte op daken van bijna kapseizende woonboten staat en naar de Oranjeploeg zwaait die voorbij dobbert. We zijn kampioen! Eenieder heeft een brede lach op het gezicht. Iedereen verbonden. Het is alleen zo’n desillusie als het dan uiteindelijk niet gebeurt. Maar als echte supporter ga ik daar natuurlijk niet over nadenken.

Miljonair

Sat, 12 Jun 2021 16:00:54 GMT

Miljonair worden. Het is voor mij geen levensdoel. Ik vind geld vooral handig. Het moet er zijn om te kunnen doen wat je wil doen. Zonder een beetje geld kun je immers niet leven. Maar voor een aangenaam leven zijn miljoenen niet nodig.

Ik maak me eigenlijk best weleens zorgen over mijn financiële toekomst. Ik ben niet zo’n commercieel ingesteld figuur, dus als iemand mij vraagt voor een leuke klus zeg ik eerst dolenthousiast ‘Ja!’, en realiseer me daarna pas dat het wel handig is om eerst te vragen of het ook wat schuift. Want als dat niet zo blijkt te zijn, kan ik na zo’n vrolijke reactie eigenlijk niet meer terug. Ik denk er vaak gewoon niet aan om de volgorde om te draaien, zeker omdat ik zelf ook weleens mensen benader zonder dat ze daar een tegenprestatie voor ontvangen. Een mooie en leerzame ervaring is tenslotte onbetaalbaar. Maar ervan leven kun je niet.

Over het algemeen kan ik wel goed met geld omgaan. Als ik het heb, bewaak ik het leeuwendeel als een Dagobert Duck. Ja, je moet me niet loslaten in een antiquariaat of een volle kringloopwinkel, want dan heb je kans dat ik die volledig leegkoop. Ook in een boekhandel of in de Apple Store heb ik moeite om mij te beheersen. Maar voor de rest spaar ik best veel. En wie spaart heeft wat, behalve rente. Voor die armzalige 6 cent per maand hoef ik het niet te doen. Het appeltje voor de dorst dat ik desondanks heb opgebouwd, gaat er natuurlijk binnen een paar maanden doorheen vanaf het moment dat ik op mezelf ga wonen. Ik stel dit daarom het liefst zo lang mogelijk uit.

Op de keper beschouwd werken deze kleine geldzorgen ook wel verslavend. Niet alles kunnen kopen omdat je jezelf anders in grote problemen brengt, heeft wel iets uitdagends. Eigenlijk is dat veel leuker dan alles kunnen kopen wat je wil. Als rijkaard hoef je je nooit meer zorgen te maken: het leven hangt dan van zekerheden aan elkaar en op je verjaardag zegt men dat ze niets voor je hebben gekocht, omdat je ‘toch alles al hebt.’ Bovendien zou ik me schuldig voelen als ik miljonair zou zijn. Het idee dat ik vanuit mijn herenhuis mensen zou zien verhongeren, terwijl ik net mijn derde televisie heb aangeschaft, geeft me rillingen.

Als ik toch ineens miljonair word, wil ik het dus niet voor mezelf houden. Veel andere miljonairs ook niet, was deze week in het nieuws. Zij willen meer belasting gaan betalen dan ze nu doen. En het is de schuld van regeringen dat ze niet nu al meer moeten betalen, vinden zij. Maar bij alleen meer belasting betalen zou ik het als plutocraat niet laten. Ik zou ook geven aan goede doelen en zou de toevallig passerende dakloze een paar honderdjes toestoppen. Of zou je toch hebberig worden als je zoveel geld hebt? Ik verwacht dat ik er nooit achter kom.

Blokken

Sat, 05 Jun 2021 14:29:08 GMT

‘Zweten in een tentamenzaal’ was voor mij altijd een zeer abstract begrip. Ik slalomde eenvoudig om de hindernissen van het VMBO en MBO heen, maar mijn huidige HBO-studie journalistiek is van een ander kaliber. Vooral de manier van leren is wezenlijk anders.

Toch leek de moeilijkheid in eerste instantie mee te vallen. Dat komt omdat je op het HBO twee toetsingsvormen hebt. De eerste is een paper. Dan schrijf je aan de hand van een stappenplan een werkstukje over de behandelde stof. Dat zijn opdrachten naar mijn hart en ik maakte deze dus als eerste. Lekker schrijven en ondertussen interviewen, onderzoeken en produceren. Hoewel ik me natuurlijk aan de opdracht moest houden, was er wel veel vrijheid in het kiezen van het onderwerp. Hierdoor voelde ik me al een echte journalist. Op mijn vorige scholen werd er door bezorgde docenten altijd gewezen op ‘het grote verschil tussen MBO en HBO’. Ik snapte nu wat ze daarmee bedoelden: veel meer zelfstandigheid! Heerlijk!

De tweede toetsingsvorm – tegenhanger van de vrije paper – is het ouderwetse tentamen. Informatie in je kop stampen en dat op een van tevoren vastgelegd tijdstip reproduceren achter een blazende PC in een bedompt zaaltje. Eigenlijk had ik geen flauw idee hoe je precies leert voor een tentamen. De lesstof omvatte een boek van vierhonderd pagina’s met allemaal kromme zinnen en verder moest ik het maar uitzoeken. Ik besloot het boek, na het lezen van verschillende internetadviezen, samen te gaan vatten. Van de vierhonderd pagina’s bleven er vijftig over. Alsnog best veel, maar ik was bang dat ik belangrijke zaken zou overslaan.

Ik had al met al behoefte aan hulp; aan iemand die je uitlegt hoe je veel stof in je kop stampt. Dat die hulp er niet kwam, had ik aan mezelf te danken. In verband met corona leek het mij handig om een thuisstudie bij NTI te volgen. De studiediscipline kan ik opbrengen, maar ik had niet ingecalculeerd dat je letterlijk niemand om hulp kunt vragen. Er zijn wel mentoren, maar zij moeten alles ‘navragen bij het examenbureau’. Voordat ze je vraag beantwoord hebben, is het tentamen al achter de rug. Ik was dus totaal op mezelf aangewezen. Op de dag van het tentamen zat het eerste deel van het boek goed in mijn hoofd, maar het tweede deel eigenlijk niet. Ik was er niet aan toe gekomen en achtte het ook minder van belang, omdat dat deel niet specifiek over de journalistiek ging.

Deze week werd ik uit mijn lijden verlost: ik heb een 5,6. Zo’n nipte voldoende is niet echt mijn stijl, maar ik weet nu wel veel beter hoe ik moet leren. Een kortere samenvatting maken en voor alle hoofdstukken evenveel tijd nemen. Dat volledig zelf verkregen inzicht is ook wat waard…

Toekomst

Sat, 29 May 2021 18:31:07 GMT

Ik ga ervan uit dat ik nog wel een tijdje meega. Hoewel ik niet verwacht dat ik stokoud zal worden – dat is een voorgevoel, geen idee waarom ik dat heb – is de kans aanwezig dat ik in 2050 nog op deze aarde rondbanjer. Hoe zal het klimaat er op mijn tweeënvijftigste aan toe zijn?

Even leek het erop dat de zon weer ging schijnen. De rechter heeft deze week gezegd dat Shell een directe verantwoordelijke is voor milieuvervuiling en dat ze dus hun massale winning van fossiele brandstoffen moeten verminderen. Milieudefensie blij. Dansen en zingen. Met zo’n uitspraak kan voortaan iedere vervuiler voor de rechter worden gesleept! Deze vreugde staat in schril contrast met een passage uit een artikel dat mijn ochtendkrant vrijdag publiceerde: ‘Keerzijde die de overwinning van Milieudefensie kan hebben: dat olieconcerns uit landen die weinig op hebben met het klimaat in het gat springen’. Als voorbeeld wordt Suriname genoemd. Als Shell de olie daar niet uit de grond boort, doet een Chinese gigant het wel. Hup, geld verdienen!

Maar het is misschien wel logisch dat een land als Suriname niets met het klimaat heeft: zij hebben veel minder middelen om het klimaat te redden dan wij. Ze grijpen naar de gemakkelijke fossiele brandstoffen omdat dat de enige bron van inkomsten is. Als je het zo bekijkt, hebben ze bij Shell eigenlijk mazzel. Zij kunnen tenminste iets doen, want ze zijn rijk! Maar ik heb ook met Shell te doen. Ja, echt. Ze verdienen al decennia goudgeld en dat gaat nu veranderen. Ze moeten investeren in duurzame middelen en het kost tijd voordat ze weer winst gaan maken. Ik geloof best dat zo’n wijziging enorm beangstigend is. Maar niet alleen giganten krijgen met deze wijziging te maken: wij gaan het allemaal merken. Ik durf wel te wedden dat de welvaart in alle landen die nu rijk zijn, hierdoor de komende jaren wat achteruitgaat.

En dan nog hebben wij het duizendmaal beter dan de arme landen. Wij zeuren al als we een beetje korter moeten douchen, terwijl ze daar letterlijk omkomen van de honger. Het is goed om ons bewust te zijn van het feit dat wij het klimaat niet alleen kunnen verbeteren. We moeten dat samendoen; onze rijkdom delen met de arme landen die wel iets willen, maar niets kunnen doen. We moeten niet over het gevaar van zo’n rechterlijke uitspraak praten, maar we moeten iets aan het gevaar doen. Volgens mij kan dat.

Als ik tweeënvijftig ben, gaat het ons dus hopelijk iets minder goed dan nu. Word ik daar depressief van? Niet als we met z’n allen een steentje bijdragen. Zodat dat we deze energietransitie ook mogelijk maken voor de landen die nu zogenaamd ‘weinig hebben op het klimaat’.

Bikken en hakken

Sat, 22 May 2021 17:27:26 GMT

Een bezoekje aan de tandarts of mondhygiënist is voor niemand iets om naartoe te leven. De één schijt zeven kleuren en de ander vindt het wat minder spannend. Ikzelf heb best een uitgebreide tandartsgeschiedenis, bedacht ik me toen ik deze week weer eens in de stoel lag.

In mijn jonge melktandjaren praatte wijlen mijn oma regelmatig over de tandarts. Ze zei dan op verdrietige toon: ‘Die bok van een vent heeft al mijn tandjes getrokken!’ Maar ja, haar gebit was net een gatenkaas, dus dat kon niet uitblijven. Toen ik niet veel later aan de beugel moest, dacht ik even dat ik ook een slecht gebit had. Dat viel wel mee: het was slechts ter voorkoming van een ‘underbite’, in de volksmond ook wel bekend als ‘centenbak’. Niet lang daarna vertrok ik echter bij deze louche beugelverkoper. Hij bleek een prutser te zijn. De aandraaibeugel bevestigde hij namelijk per abuis aan mijn wang, waardoor mijn vel bij iedere draai een stukje verder werd vermolmd. Amateurisme kortom. Bij een nieuwe gebitsdokter – die wel vakbekwaam was – bleek tot overmaat van ramp dat die beugel helemaal niet nodig was geweest.

Vooralsnog ga ik mijn oma dus niet achterna. Ik heb het ook makkelijk: astma houdt tandenbedervers als sigaretten ver bij me vandaan en mijn voedselallergieën weerhouden mij ervan om naar een pot drop te grijpen of een zak borrelnootjes leeg te kanen. Gaatjes heb ik daardoor mijn hele leven niet gehad. Als alle patiënten zo snel de praktijk uit zouden wandelen als ik, had mijn tandarts haar tweede huisje in Frankrijk wel kunnen verkopen. Toch ben ik wel regelmatig bij haar collega, de mondhygiënist. Dat komt door mijn in overvloed aanwezige tandsteen. Ik heb er aanleg voor, niks aan te doen.

Bij aanvang van ieder bezoekje – zeker eens in de drie maanden – word ik zeer blij ontvangen. Jas uit, stoel in en achterover. Ze begint daarna vol enthousiasme mijn tandsteen weg te bikken met een zuigertje en een volautomatisch werktuig dat lijkt op een priem. De zenuwpijn doet mij sidderen, maar ik houd het vol omdat het polijsten lonkt. Zo’n borsteltje dat over je tanden roetsjt en een smaak produceert die tien keer lekkerder is dan tandpasta, wil ik elke dag wel. Maar helaas verdwijnt die smaak direct weer. Ik moet dan goed spoelen, omdat mijn tandvlees nogal gebloed heeft. Of ik moet als extra bescherming fluor gebruiken, waarvan ik me afvraag of ze het niet beter chloor kunnen noemen. Daar smaakt het namelijk naar.

Toch stopt mijn zeer frequente bezoek aan de mondhygiënist binnenkort. Een groot ander pijnpunt verdwijnt namelijk: mijn verstandskiezen gaan er in juli uit en dan heb ik minder kans op ontstekingen. Iets meer tandsteen zorgt dan niet voor problemen. In feite is het jammer. Eens in de drie maanden een helemaal schoon gebit is een luxe, dat wil je niet weten! Nu moet ik het helemaal zelf gaan onderhouden. En dat gaat vandaag al mis: ik heb nog helemaal niet gepoetst!

Zee en zand

Sat, 15 May 2021 15:04:10 GMT

Mijn liefde voor het strand en de zee is eindeloos. Alles wordt er lichter: mijn benen, mijn armen en zelfs mijn overvolle hersenpan. Tijdens deze Hemelvaartweek scheen de zon eindelijk weer eens uren achtereen en was het er met een windschermpje en een dikke trui alweer heerlijk toeven.

Waarom ik me aan zee zo op mijn gemak voel? Iets genetisch kan het in ieder geval niet zijn. In familieverhalen speelt water namelijk regelmatig de rol van genadeloze moordenaar. Het heeft de jonge levens van meerdere van mijn voorouders abrupt beëindigd. Mijn overgrootvader raakte bijvoorbeeld zijn moeder kwijt omdat ze voor zijn ogen verdronk in de brede vaart voor hun huis. En van mijn stoere, zeevarende bet-betovergrootvader is sinds 1873 niets meer vernomen. Voor eeuwig onderweg van Tasmanië naar Bremerhaven. Ik geloof dat je - wellicht onbewust - altijd wel iets van die ondragelijke voorouderlijke pijnen met je meedraagt, dus de zee is en blijft in mijn ogen toch een beetje eng.

Daarom ben ik altijd op mijn hoede, ook al heb ik zelf nog niets traumatisch meegemaakt in een oceaan. Maar die oplettendheid heeft iedere Nederlander wel toch? Met onze strijd tegen het wassende water en het altijd loerende gevaar is eenieder tenslotte opgegroeid. Het graadje of dertien van nu staat aangenaam poedelen nog niet toe, maar als de tijd rijp is neem ik tijdens het zwemmen weinig risico. Waar de echte waterrat een flink stuk uit de kust gaat, zorg ik er te allen tijde voor dat ik de zanderige ondergrond blijf voelen. Van het jaarlijkse muiengevaar – waarbij je al zwemmend in een soort kolk de zee in wordt gezogen – heb ik zo geen last. Onder het credo ‘niet verder dan de navel!’ wandel ik op mijn gemak uit de draaikolk.

En dan ben ik weer op het strand. Mijn lievelingsplek. Zeker als ’t het Texelse strand is. Hagelwit zand, weinig schelpen en vooral lekker breed om comfortabel op te kunnen wandelen. Je zou het niet verwachten, maar het Italiaanse strand dat ik eens bezocht kan hieraan niet tippen. Ik verheugde me op mediterrane taferelen, met helderblauwe zee. De werkelijkheid was keihard, bijna steenachtig zand, een troebele zee en rijtjes parasolletjes met aan weerszijden een ligbed waar je per se op moest zitten. Wat een betutteling daar! Ik was blij dat ik terug was aan mijn eigen, Hollandse kust. Veel mooier, en ik mag er mijn eigen ligbed neerzetten waar ik wil.

Ik ben het liefst zo lang mogelijk aan de kust. De rust geeft me een geborgen gevoel. En ondertussen hangt er een soort spanning, met die genadeloze zee in de buurt. Ik denk dat het juist door die tegenstelling is, dat ik mijn hart aan het strand heb verloren.

Sterfhuis

Sat, 08 May 2021 16:08:13 GMT

Bepaalde politieke partijen zijn een heleboel dingen liever kwijt dan rijk. Zo moet de publieke omroep per onmiddellijke ingang weg, als het aan hen ligt. ‘Saneren’ die handel, want je ziet steeds dezelfde koppen en oprechte interesse is ver te zoeken. Onzin natuurlijk: het karakter van de NPO met omroepverenigingen en daardoor veel verschillende geluiden is uniek in Europa.

Maar eens in de paar jaar krijgen de omroepbazen het op de heupen. Er slaat dan eentje met de vuist op tafel en roept: “We moeten verjongen!” “Yes, yes, yes!”, scandeert de rest van het bestuur dan in koor. En daar gaan ze. Weg met Opgelicht?! , opgedonderd met Bertje van Leeuwen en zijn eeuwige Familiediner en ook al die enge criminelen uit Opsporing Verzocht moeten van het scherm. Gescoord moet er worden! BN’ers die lebberen aan chocolade. Volendammers die hun guitaartjes in allerlei landen uit de koffer halen, erop tokkelen en meezingen, net als thuis. Dát is teevee!

Toch trekt die olijkheid hetzelfde bejaardenpubliek als alle diepgravende programma’s. Jongeren kijken nou eenmaal YouTube in plaats van televisie. Maar dat willen de zenderbazen niet onder ogen zien. Zij willen terug naar de jaren 80, toen de publieke omroep alleenheerser was en er zes miljoen mensen keken naar Willem Ruis’ Sterrenshow . Dat soort amusement wordt niet meer gemaakt, want de televisiewereld is veranderd. Volgens de in 2014 bijgewerkte mediawet dienen publieke omroepprogramma’s gevarieerd te zijn, een hoge kwaliteit te hebben en geschikt te zijn voor alle groepen in de samenleving. Dat sommige programma’s daardoor niet zoveel kijkers trekken, is een logisch gevolg. Voor amusement bestaat de commerciële omroep. Zij verdienen ook bestaansrecht. Dat concurreren om de jonge kijker is toch niet nodig?

Maar de manier waarop programma’s verdwijnen, maakt het nog erger. In de omroepwereld spreekt men van een ‘sterfhuisconstructie’. Dit is bijvoorbeeld het geval met Andere Tijden , waarvan deze week bekend werd dat het, op wat speciale afleveringen na, moet stoppen. De hoeveelheid uitzendingen van dit programma werd enkele jaren geleden al dramatisch teruggeschroefd. De makers zagen toen de bui al hangen en vroegen zich af of ze moesten verdwijnen. “Welnee!”, zeiden de bazen toen. In feite liegen ze dus gewoon. Dit is geen incident, want bij het terziele gegane Sesamstraat gebeurde hetzelfde. En met titels die ik al eerder noemde zijn ze hetzelfde van plan. Makers worden kortom gewoon voor de gek gehouden en uiteindelijk afgeserveerd.

In het geval van Andere Tijden is het protest niet van de lucht: op het moment dat ik deze column publiceer, is de petitie meer dan 60.000 keer ondertekend. Maar wat als de bazen daar niet naar willen luisteren? Misschien moet de rest van de politiek eens roepen dat ook zij de publieke omroep willen ‘saneren’. Gewoon, om schrik aan te jagen. Uiteindelijk gebeurt het natuurlijk niet echt, maar zo loopt het die bazen ook eens lekker dun door de broek.

Teken de petitie hier !

Fit

Sat, 01 May 2021 12:08:38 GMT

In een van de kasten op mijn werkkamer zit het ‘museum van mijn jeugd’. Hierin liggen onder meer dvd’s van Samson & Gert , de hele boekenserie van De Kameleon en tientallen videobandjes met gefilmd materiaal van een kleine ik. Soms grasduin ik er wat in en vaak vind ik dan iets verrassends. Laatst was het een schijfje voor de Wii.

Die spelcomputer ligt hier al jaren ongebruikt, dus ik vroeg me af of er nog leven in zou zitten. De ventilator spuwde stof toen ik de kromme stekker in het stopcontact deed, maar daarna liep hij weer als een zonnetje. Maar toen: oh ja. De besturingsinstrumenten draaien op batterijen. En niet zo weinig ook. De controller had er twee nodig en in het board dat hoort bij dit spel moesten niet minder dan vier. Dat was een probleem. Alles is tegenwoordig oplaadbaar, van iPhone tot deurbel. Het voorraadje batterijen dat ik nog had was na al die jaren veranderd in een vloeibaar chemisch goedje. Op naar de buurtsuper dus!

Toen ik terug was, kon het feest beginnen. Ploeingk ! Daar was het bekende muziekje weer en vele oooh’s en aaah’s ontschoten mij. Dit Wii Fit Plus-spel begint met de body test. Staand op het board werd ik gewogen en hierdoor kreeg ik algauw de diagnose morbide obesitas. Paniekerig keek ik of ik mijn ribben nog kon tellen, maar terwijl ik daarmee bezig was realiseerde ik me ineens dat de game 3744 dagen geleden voor het laatst was geüpdatet. Toen was ik één meter vijfenveertig en negenendertig kilo. Nu ben ik dertig centimeter langer en stukken zwaarder, maar van mijn enorme groei was de game nog niet op de hoogte. Of de uitslag van de body test was gebaseerd op foute gegevens of op de daarna slecht uitgevoerde balanstesten weet ik niet, maar er was hoe dan ook werk aan de winkel. Mijn fysieke leeftijd werd namelijk geschat op 34 jaar! Ik stortte me daarom van schrik snel op het gedeelte waar het in essentie om draait: de spelletjes.

Tot de mogelijkheden behoren onder meer skischansspringen, slalommen, skateboarden, voetballen koppen en koorddansen. Alles heeft te maken met evenwicht en het testen van het reactievermogen. Dat dit bij de body test nog niet zo goed verliep, had gewoon te maken met opstartproblemen, dacht ik. Ik begon op het voetbalveld. Daar is het de kunst om de getrapte voetballen te koppen, maar de andere voorwerpen - schoenen en mascottekoppen – juist te ontwijken. Toch was ik na afloop unbalanced en daardoor unranked volgens het spel. En ik was er vroeger verdorie zo goed in! Ik ging verder met andere onderdelen. Maar hoe ver ik ook sprong en hoeveel halfpipes ik ook nam: in alle gevallen deed ik het slechter dan tien jaar geleden.

Maar mijn schuld is het natuurlijk niet. Dat is onmogelijk, want na je vijfentwintigste gaat het pas bergafwaarts met je lichaam. En dat duurt voor mij nog drie jaar. Het ligt gewoon aan die Wii! Dat ding is ook ouder geworden en die metingen zijn vast niet meer zo nauwkeurig als vroeger. Toch?

Ommetje

Sat, 24 Apr 2021 13:16:57 GMT

Sinds corona wandel ik me de ziekte. Ik moest het aanvankelijk bekopen met blaren op mijn hakken en ik had regelmatig een zeiknatte rug van de inspanning, maar inmiddels ben ik getraind en loop ik met gemak tienduizend stappen per dag. Maar wat motiveert mij om iedere dag te wandelen?

Allereerst de stappenteller op mijn telefoon. Deze laat zien dat mijn inspanning zijn vruchten afwerpt. Een halfuurtje wandelen is algauw goed voor een stapje of vierduizend en als je eenmaal in beweging bent, loop je zo nog een halfuur door. Toch is dit digitale motivatieopwekkertje niet helemaal zuiver, want de teller is te saboteren. Als je een keer geen zin hebt om te wandelen en je toch het maandgemiddelde niet laag wilt laten uitvallen, schud je de telefoon doodgewoon een kwartiertje flink heen en weer. Zo houd je de stappenteller voor de gek, en heb je toch je doel bereikt. Klaar! Maar het fraudeursgevoel dat je ervan krijgt is toch niet echt prettig.

Veel betrouwbaarder wordt het als de wandel-app alleen werkt als je ook echt loopt. Dit kan eigenlijk alleen maar door je locatie te delen, zodat de app je hele voettocht kan volgen. Voor sommige mensen is dit een probleem. “Ik heb geen geheimen, maar die Amerikanen luisteren me ook al af. Dat ze daarnaast ook nog weten waar ik woon, gaat me te ver!” Gelukkig is daar de Ommetje-app: een volledig Nederlandse wandelapp die in staat is je locatie te volgen! Zo moet je wel lopen om de inspanning te bewijzen. Maar er zijn ook extra functies. Je krijgt bijvoorbeeld punten als je dagelijks meer dan twintig minuten loopt. Het gezicht van de app is Matthijs van Nieuwkerkprofessor Erik Scherder. Dat is die breingeleerde die altijd zo hamert op het belang van dagelijks wandelen. Het is onder meer goed voor de hersenactiviteit. Ik kan me voorstellen dat een herkenbare kop voor zo’n app vertrouwd aanvoelt, maar ik heb verder zo mijn bedenkingen.

Hij wil namelijk altijd meer dan jij, zeker als je een dagje aan het luiwammesen bent. Een mailtje van de app zegt bijvoorbeeld: ‘Erik Scherder wil je iets vertellen!’ Erik stelt dan de vraag of je al een ommetje hebt gemaakt. Als dat niet het geval is, raadt hij je aan om dit als de sodemieter te gaan doen. Om extra punten te scoren, maar ook omdat je anders grote kans hebt dat je leven zomaar vijf jaar korter duurt. Daar wordt Erik heel verdrietig van. Ja, die laatste twee dingen staan er niet, maar dat denk ik er wel altijd bij. Het zorgt er hoe dan ook voor dat ik tijdens zo’n luie dag ieder halfuur aan Scherder denk en me vervolgens druk ga maken over mijn waarschijnlijk al half afgestorven brein.

Deze gedachten veroorzaken nogal wat stress, wat hartkloppingen tot gevolg heeft. En da’s ook niet gezond, Erik. Ik heb de Ommetje-app dus maar weer verwijderd en ben terug bij mijn vertrouwde Amerikaanse stappenteller. Ik neem meneer Scherder overigens niets kwalijk hoor. Hij heeft tenslotte verstand van het brein en niet van het hart. Hij kan niet alles weten.

We zetten het door...

Sat, 17 Apr 2021 15:43:01 GMT

Regelmatig blijkt dat het voor de overheid lastig is om naar de burger te luisteren. De muren van de kantoren blijken dikwijls te dik om kritiek te kunnen verstaan. De laatste tijd valt mij ook op dat overheden en overheidsbedrijven – ik noem een CBR, een RIVM of de belastingdienst – ook niet goed naar elkaar luisteren. In deze column daarom: Rijkswaterstaat tegen de rest van de overheid.

Een simpel, maar nogal uit de hand gelopen probleem komt moeiteloos in me op: de aanleg van de nieuwe Ringweg bij Groningen. Dit project wordt steeds vertraagd, en daar kwam deze week nog iets bij: sommige damwanden zijn verkeerd ingetrild, waardoor dit moet opnieuw gebeuren. Het veroorzaakt vierentwintig uur per dag en zeven dagen in de week geluidsoverlast. Een paar bewoners zaten daarom vorige week in de Groninger Raadzaal, waar hun verhalen de oren van de gemeenteraad deed klapperen. Ze had niet door dat de klachten zo ernstig waren, terwijl het project nota bene een samenwerking is tussen Rijkswaterstaat, provincie en gemeente.

Dat deze samenwerking vaker te wensen over laat, ervaar ik al enkele jaren. Ik woon aan een waterweg: het Van Starkenborghkanaal. Daar varen schepen in alle soorten en maten, maar het zijn vooral vrachtexemplaren. Hartstikke leuk dat ze voorbijvaren, maar als ze gaan aanleggen begint de ellende. Ze botsen allereerst regelmatig tegen de kade, waardoor het huis vol scheuren zit. Als ze eenmaal liggen, moeten de schippers natuurlijk hun koelkastjes aan kunnen houden. Hiervoor zijn op de kade stroomkastjes geïnstalleerd, maar deze werken zelden tot nooit. Als het schip iets te groot is, knallen de stoppen door en zijn de schippers aangewezen op hun aggregaat. Gevolg is dat het gedreun hiervan mij ’s nachts uit mijn slaap houdt. En de rook die eruit komt is meestal zo zwart, dat het ook nog hartstikke milieubelastend is.

Omdat Rijkswaterstaat het provincie-overstijgende kanaal beheert, lijkt het mij logisch dat ik bij hen moet klagen over geluids- en stankoverlast door defecte kasten. Bij de Oostersluis, het schepenknooppunt in Groningen, hoef je het al niet te proberen. Daar word je, als je ze al te pakken krijgt, uitgelachen en voor aansteller uitgemaakt. Ook mailtjes worden met moeite beantwoord, dus dan grijp je algauw terug op het onsympathieke en snellere Twitteren. En daar zijn ze ineens aardig! ‘We zetten het door naar onze collega’s in de regio, meneer. U hoort van ons!’ Na enkele dagen hoor je dan weer wat. ‘De kastjes zijn eigendom van de gemeente Groningen’, zegt Rijkswaterstaat. ‘Daar moet u klagen’. Navraag bij de gemeente leert mij dan weer dat de kasten beheerd worden door de provincie. De provincie zegt vervolgens: ‘De kasten zijn eigendom van Rijkswaterstaat’. U begrijpt: de weg tussen het kastje en de muur is al vier keer opnieuw geasfalteerd. Ook bij andere problemen met het kanaal weet geen van drieën wie precies de verantwoordelijke is.

Het zou me niets verbazen als het op veel meer plekken zo gaat met deze drie. Ik Twitter me ondertussen een tennisarm, in de hoop dat ze wakker worden. Of moet daarvoor eerst het hele land overlast ervaren van één van hun projecten?

Twee linkerhanden

Sat, 10 Apr 2021 16:03:58 GMT

Op Tweede Paasdag zat ik wat doelloos voor me uit te staren. Een extra dag verplichte rust, terwijl ik snakte naar wat sensatie. Maar nee hoor: geen spannende debatten op tv, geen studielust en zulk slecht weer dat alleen mijn hoofd om de voordeur steken al te koud was. Ik besloot dus maar te beginnen met een taakje waar ik normaal niet aan toe kom.

Mijn werkkamer moest namelijk vier jaar geleden al opnieuw worden behangen. Het huidige is rafelig en met twee verschillende soorten verf overschilderd. Daardoor zitten overal donkere stukken tussen de lichtere. Zo’n verfongelukje is typisch iets voor mij, want ik heb twee linkerhanden en -voeten. Maar behang verwijderen kan toch iedereen? Ik zocht op YouTube naar een instructiefilmpje, maar ik kwam ik tot de conclusie dat ik het zonder gereedschap niet ging redden. Ik hield het dus maar voor gezien.

Het snelle opgeven mijnerzijds werd ook veroorzaakt door afleiding. Naast het instructiefilmpje stonden aanbevolen video’s. Ik klikte op een filmpje met de titel Build House Under The Wood Roots & Add Two Swimming Pool. Er waren al ruim vierenzeventig miljoen kijkers voor mij, dus het moest wel iets bijzonders zijn. Voor ik het wist werd ik gegrepen door een oase van rust. In het bijzondere filmpje bouwen twee mannen in een jungle in Singapore met één enkel kapwerktuig een huis en een zwembad. Gewoon met spullen die ze in de natuur vinden. Ze graven zich eerst een paar meter de grond in en hollen de ontstane muur uit. In dat hol maken ze van bamboe een huisje. De rest van de kuil maken ze dieper en dit gebruiken ze voor het zwembad. De bodem maken ze egaal en waterdicht met een soort modder. Na het uitharden halen ze water uit een nabijgelegen heldere beek.

Dan natuurlijk de vraag: is dit echt? Er zijn namelijk aanwijzingen dat bij het bouwen van zo’n ‘natuurhuis’ machines komen kijken. In de video worden er bijvoorbeeld steeds stukken overgeslagen, waardoor de wording van zo’n huisje heel snel geschiedt. Controleren of de tussenstappen met zwaarder geschut worden ondernomen, kan dus niet. Maar de duidelijkste aanwijzing dat er geen donder van klopt zag ik toen ik het YouTube-kanaal waarop de video is geüpload controleerde. Daarop wordt elke week een nieuwe video geplaatst, met iedere keer dezelfde mannen. Zij moeten dus non-stop bezig zijn om al die huizen te bouwen. En of dat nog niet genoeg is: er zijn meerdere kanalen waarop ze opereren! Ze moeten per jaar dus honderden bouwwerken uit de grond stampen, het ene nog complexer dan het andere. Een stinkend zaakje kortom, maar het was heel rustgevend om naar te kijken.

Toch is het wel knap. Om het echt te laten lijken moeten de mannen het nodige doen. Knopen leggen, hakken, graven. En dat ziet er soepel uit. Ik kan er alleen maar met een jaloerse blik naar kijken. Ik krijg niet eens het behang van m’n muur!

Te lang

Sat, 03 Apr 2021 18:17:37 GMT

Als je iets voor lange tijd doet – je werkt bijvoorbeeld heel lang bij hetzelfde bedrijf – geeft dat een vertrouwd gevoel. Onvermijdelijk zorgt dat ervoor dat je wat vrijer wordt en je eigen fouten moeilijker gaat zien. Als dat te extreme vormen gaat aannemen, ben je volgens mij te lang doorgegaan. En eigenlijk moet je dat moment voor zijn.

Laat ik mezelf als voorbeeld nemen. Tijdens mijn basisschooltijd maakte ik een reeks filmpjes waarin ik steeds hetzelfde personage speelde. Als u goed zoekt, kunt u deze in de krochten van YouTube-land nog wel vinden. Toen ik naar de middelbare school ging was het mooi geweest. Ik had zeventig afleveringen gemaakt en had er zelfs Man Bijt Hond mee gehaald. Hoogtepunt bereikt dus. Na de laatste aflevering begon ik het toch te missen en dus maakte ik een doorstart, maar dan op een andere locatie. Het resultaat was een puberjoch dat heel kinderachtig stond te doen.

Omdat deze filmpjes niet bepaald in het collectief geheugen zitten, zal ik er gelukkig niet doorlopend aan worden herinnerd. Anders is dat wanneer je als artiest landelijk succes hebt gehad. Wim Kan bijvoorbeeld, gevierd cabaretier, speelde als eerste in Nederland de oudejaarsconference en wilde dat in 1982 voor de tiende keer doen. In dat jaar kreeg zijn echtgenote – die het toneel altijd met hem deelde – echter een hersenbloeding, waardoor hij zich niet goed op de conference kon concentreren. Maar hij gaf de opdracht niet terug. Het viel erg tegen, niet in de laatste plaats omdat de verwachtingen hooggespannen waren. Achteraf bleek het ook nog het sluitstuk van zijn oeuvre te zijn: in 1983 overleed hij. Doorgaan tot je er bijna letterlijk bij neervalt is zelden een aanrader.

Terug naar actueler zaken. Ook in de politiek kun je te lang doorgaan, dat bewees Rutte eergisteren. Het bleek dat je na zo’n lange tijd de verbinding met de werkelijkheid verliest. Hoewel: het liefst ziet de hele Kamer hem vandaag nog vertrekken, maar toch is de motie van wantrouwen niet door de meerderheid gesteund. Hij mag dus gewoon blijven, zoals altijd. De VVD loopt door dit gedoe een ondertussen flinke deuk op. Aan de andere kant is er voor Rutte toch ook leven na de Hollandse politiek? Als hij de eer aan zichzelf houdt, krijgt hij elders een topfunctie. Dan kan hij terugkijken op tien jaar lang leiding geven aan een ‘gaaf land’ en gaat met al die herinneringen fluitend door tot zijn pensioen. Dat is toch een veel rooskleuriger einde van een succesvolle politieke carrière dan dit gebekvecht?

Toch begrijp ik het ook ergens wel. Het is natuurlijk een hele stap om een vertrouwde situatie vaarwel te zeggen, voor ieder mens in elke beroepsgroep. Maar aan mooie herinneringen kun je je toch ook vastklampen? Misschien komt Rutte dit Paasweekend ook tot die conclusie. Hoewel. Ik denk het eerlijk gezegd niet.

Elektriek

Sat, 27 Mar 2021 16:38:25 GMT

Het komt misschien wat decadent over, maar ik vind elektrisch rijden één van de grote deugden in dit leven. En dan heb ik ook nog het geluk dat ik tijdens mijn rijleven vaker in een elektrische wagen dan in een fossiel exemplaar heb gereden. Eerst vond ik dat elektrisch rijden overigens wel wat eng.

De angst zat ‘m tijdens de begindagen in de kracht van de wagen. Ik had net mijn rijbewijs en was nog wat onwennig, omdat ik de auto van de rijinstructeur gewend was. Als je dan ineens een bak met een zeer gevoelig gaspedaal onder je reet krijgt, is dat even omschakelen. Waar je bij een benzineauto best een flinke stetter gas moet geven om vanuit stilstand in beweging te komen, heb je bij deze aan een subtiele voetbeweging al genoeg. Als je niet uitkijkt, kan dat platgereden bosjes en kapotte gevels veroorzaken. Maar als je ermee om weet te gaan, kun je de kwaliteiten heel bewust inzetten.

En ik kan nu gelukkig zeggen: die auto en ik zijn inmiddels één. Eigenlijk is het een verlengstuk van mezelf geworden; we werken harmonieus samen. Constateren we dat een veel te dikke Audi die staat te gassen voor een stoplicht een lesje verdient? We gaan er dan op de linkerbaan naast staan en trekken op in de sportstand, direct als het stoplicht op groen springt. Die Audi kan dan schakelen wat hij wil, maar hij kan niet voorkomen dat we hem als een komeet voorbijstreven. Staat ‘ie dan. Met z’n benzinebakje. Maar ook als we rust willen, zorgen we daarvoor. Zeker als we samen lange afstanden afleggen, nemen we voldoende pauze. Dat moet ook wel, want mijn verlengstuk moet af en toe even aan de lader. Ik sluit haar dan aan en ga thee halen bij het ‘ouderwetse’ benzinestation. Daarna geniet ik heerlijk van mijn bakkie in de zon en als het regent, zit ik onder het afdakje van het oplaadpunt. Overal is aan gedacht. Als ze een halfuurtje later voldoende is bijgetankt, gaan we weer verder. Ontstressen, dat is het goede woord.

In de Volkskrant las ik dat het de bedoeling is dat we binnen afzienbare tijd heel veel gezelschap krijgen. In het klimaatakkoord is vastgelegd dat Nederland in 2030 - dat is dus al over 9 jaar! - alleen nog maar e-auto’s nieuw mag verkopen. Ambitieus, want op dit moment is slechts zo’n drie procent van alle Nederlandse auto’s elektrisch. Ook het aantal laadpalen is een probleem. Om straks miljoenen auto’s te kunnen laden, moeten er nu zeshonderd laadpalen per dag geïnstalleerd worden. Moeilijk, maar het is voor de goede zaak. Geen lawaaiige motoren en geen stinkende uitlaatgassen meer.

Maar ja, de prijs hè? Als je wil dat je niet om de haverklap moet ontstressen, is het handig om een auto aan te schaffen die een groot rijbereik heeft. En dat is op dit moment duur. Heel duur. Dacht u overigens dat mijn grote elektrische vriendin mijn eigendom is? Welnee. Ze gaat hartstikke vreemd met mij. Mijn vader is de eigenaar. Zelf kan ik zo'n ding helemaal niet betalen…

Souvenir

Sat, 20 Mar 2021 15:33:46 GMT

De Nederlander ging met een ander gevoel naar het stembureau dan gebruikelijk. Het stemmen zelf werd bijzaak. De opkomst was hoog omdat eenieder zich verheugde op die ene rode kers op de taart, het hebbedingetje. Het aandenken aan de ‘coronaverkiezingen’. Het gewilde souvenir. Een rood potloodje.

Eigenlijk ben ik sowieso wel fan van souvenirtjes, dacht ik toen ik me dinsdag zat te verheugen op de dag die komen ging. Altijd als ik in uit de kluiten gewassen steden als Amsterdam of Utrecht de toerist loop te spelen, bezoek ik ook steevast een souvenirwinkeltje. De klompen en de molentjes sla ik over, maar vaak pik ik wel een herdrukte, oude ansichtkaart mee van een bekende plek in die stad. Daar zit ik dan de hele terugweg in de trein naar te kijken, maar eenmaal thuis verdwijnt het kaartje in een doos en kijk ik er nooit meer naar. Hoewel ik weet dat dit altijd gebeurt, kan ik me er toch nooit van weerhouden om een tastbare herinnering te kopen.

Het echte verzamelen van souvenirs heb ik echter afgezworen. Vroeger deed ik dit wel fanatiek. Ik heb nog altijd miniatuurtjes van alle vuurtorens in Nederland, waarvan ik ieder jaar een paar kocht tijdens een bezoek aan Vlieland. Ze stonden prachtig in mijn oude zeekamer, samen met de houten schepen, het visnet met vissen en de boekensteun met zeepaardjes. Toen we verhuisden en mijn nieuwe kamer kleiner, witter en soberder werd, moesten de voorwerpen hun tijd verder uitzitten op de kelderplank. Daar staan ze inmiddels volledig wit uitgeslagen werkloos te wezen. Maar toch kan ik het niet over mijn hart verkrijgen ze weg te gooien. Het zal er wel op neerkomen dat mijn vader het per ongeluk een keer doet, omdat hij niet wist dat ik het wilde bewaren. Ik word in zo’n geval quasiboos, maar weet dat het wel beter is zo.

Al die spullen zijn gekocht in andere tijden. Toen we nog fysiek winkelden en onze gedachtenkronkels deelden met de plaatselijke verkoper. Inmiddels is het veiliger om online te shoppen. Op Marktplaats kun je een heleboel vinden. Als je het stemsouvenir bent misgelopen, kun je dat bijvoorbeeld ook op internet kopen. Op geld beluste types boden hun exemplaar woensdagavond al te koop aan en vroegen hier pak ‘m beet vijfentwintig euro voor. Toch makkelijk verdiend, zal menig mens - die vlak ervoor een hokje van de VVD roodkleurde - gedacht hebben.

Op mijn stembureau hielden ze de potloden zelf, dus een extra centje verdienen zat er voor mij niet in. De stembureaubeheerders echter konden hun lol op. Zij hebben hun zakken nadien vast rijkelijk volgepropt met allemaal herinneringen en deze voor woekerprijzen aangeboden. Mooie aanvulling op de kleine vergoeding voor het beheren van het stemlokaal. Geef ze es ongelijk!

De toets doorstaan

Sat, 13 Mar 2021 18:37:13 GMT

Mij verplaatsen in mijn jongere zelf doe ik regelmatig, dat weet u wellicht. Een intense blijheid dat ik geen kind meer ben maakt zich dan van mij meester. Ik vind het nu leuker. In deze periode van voorzichtig versoepelen denk ik weleens na over hoe ik gereageerd zou hebben op het heropenen van de scholen.

De middelbare scholen zijn sinds 1 maart weer een beetje open, maar de leerlingen gaan slechts één dag per week naar school en moeten afstand houden van elkaar. Verre van ideaal natuurlijk, zeker omdat er ook toetsen moeten worden gemaakt. Met name dat kan eigenlijk niet via videobellen. Daarom staat de overheid toe dat scholen uitwijken naar andere locaties. Grote hallen of enorme zalen worden afgehuurd, zodat iedereen ver van elkaar kan wegblijven en toch de proefwerken veilig kan maken.

Op deze manier zet je leerlingen dus in een volledig nieuwe omgeving. Voor mij persoonlijk zou dat catastrofale gevolgen hebben gehad. Mijn cijfers zouden zijn gekelderd tot een historisch dieptepunt als ik mijn toetsen had moeten maken in een massale, galmende, onbekende hal. Allereerst was ik destijds bang voor alles wat nieuw was, maar ook de grootte van zo’n hal zou voor te veel afleiding hebben gezorgd. Maar ja. In een klein gemoedelijk lokaaltje met een vloerbedekkinkje kan het ook misgaan. Op zo’n plek maakte ik mijn eindexamens. Dat begon goed. Schotjes tussen de tafels, zodat anderen niet konden afkijken of storen: ideaal. Maar we hadden het examen nog geen paar minuten voor onze neus, of voor de rest van de school begon de pauze. En waar was de aula? Pal naast ons lokaal. Na een halfuurtje was dat voorbij, maar toen waren de eerste examenkandidaten alweer klaar. Dit waren de dyslectische gevallen, die hun examens op de computer mochten maken. Dit werd gemaild naar de docent, die de gegeven antwoorden even ging printen. En die lawaaiige printer stond gewoon bij mij in het lokaal. U snapt het al: het is een godswonder dat ik überhaupt ben geslaagd.

In de Volkskrant stond het zalenverhaal ook, in de vorm van een reportage in Utrecht. Eerlijk is eerlijk: het zijn wel prachtige locaties! Een toets maken tussen een oude locomotief en het welbekende vertrektijdenbord van Utrecht Centraal in het Spoorwegmuseum is hele een belevenis. Toch lijkt het veel leerlingen geen donder te kunnen schelen. ‘Vooral m’n vader vindt het leuk…’ was bijvoorbeeld één van de reacties. Ach. Later gaan ze zich vast wel realiseren dat het speciaal was. En dat allemaal door dat rotvirus.

Juist omdat ik toen al door zou hebben gehad dat les krijgen op zo’n locatie bijzonder is – ik had bij wijze van spreken in de wieg al historisch besef – zou ik die slechte cijfers en al die afleiding voor lief hebben genomen. Eigenlijk best jammer dat ik geen brugpiepertje meer ben. Kan iemand niet regelen dat ik alsnog een toetsje kan maken? Kan me niet schelen wat. Zelfs natuurkunde is goed. Omdat ik dat nooit gehad heb, val ik met een slecht cijfer ook niet door de mand!

Politiek op teevee

Sat, 06 Mar 2021 16:24:36 GMT

Reikhalzend kijk ik uit naar de verkiezingen. Het kan wat mij betreft niet snel genoeg 17 maart zijn. Als het voorbij is, kan ik namelijk pas weer televisiekijken zonder me op te winden. Voor de regelmatige kijker is de lading politici die je voor de kiezen krijgt gewoonweg niet meer te doen.

De Zendtijd voor Politieke Partijen-spotjes zijn nog tot daaraantoe. Het zijn schattige filmpjes, sommige serieus en bij enkele om je te bescheuren. Thierry maakte bijvoorbeeld, als opvolger van het animatietje waarin hij met piratenmuziek de Gouden Eeuw ophemelt, een spotje waarin hij een oudere Amsterdamse dame bezoekt. Ze is naar een kustplaats verhuisd, omdat ze in Amsterdam het gevoel heeft dat ze in het buitenland woont. En ze vindt dat iedereen er ontevreden is. Zij omschrijft het als ‘de verpaupering van Nederland’. Zou Thierry – de vleesgeworden ontevreden burger - zich aangesproken hebben gevoeld? Hij vond het in ieder geval erg vervelend om te horen. Daarna zei hij (over zichzelf) dat mensen hem in het echt vaak aardiger vinden dan op tv. De mevrouw was het daarmee eens, en zij kan het weten. In het eindshot holden ze over het strand; de dame in de rolstoel en Thierry erachter. Ondertussen lachten ze met veel tanden en uitbundige bewegingen. Hij heeft er een stem bij. Wat een feest.

Deze vermoedelijk gescripte spotjes duren slechts drie minuten, maar in de talkshows krijgen lijsttrekkers meer zendtijd. Via De Vooravond langs Jinek naar Op1 : overal duiken ze op en worden ze door de presentatoren hevig ondervraagd. Ze herhalen dan al die dingen die we al weten: Wilders zegt dat alle buitenlanders weg moeten, Klaver wil overal windmolens en als het aan Hoekstra ligt gaat iedereen op de schaats. In een pleidooi zei Giel de Winter van StukTV – in televisiekringen wordt hij ook wel ‘de nieuwe John de Mol’ genoemd – onder de neus van Marijnissen in De Vooravond dat politici niet in uitroeptekens moeten communiceren, maar in vraagtekens. Wat is eigenlijk de waarheid? Ga wat meer de dialoog aan, juist met jongeren. Hij had een goed punt.

En dan is er nog de verstrooiing. Daarvoor zorgde deze week de radio, die door de vele camera’s in de studio de laatste jaren eigenlijk veranderd is in één groot televisieprogramma. Qmusic stelde een Muzikale Kieswijzer samen. Ook Rutte werkte mee, en zo weten we dat hij onder de douche meebrult met Happy van Pharrell Williams. Het spijt me, maar dat is gewoon te veel info. Ik kan sindsdien niet meer normaal naar die man kijken. Zeker niet als ‘ie lacht.

Eigenlijk zouden de lijsttrekkers het gewoon moeten houden bij het verkondigen van hun standpunten in speciaal daarvoor georganiseerde televisiedebatten. En om te voorkomen dat ze daarin domme dingen gaan zeggen over kerncentrales, zouden ze de talkshows kunnen gebruiken om aan kiezers te vragen wat er in hun wereld speelt. Want die wereld is meestal een wezenlijk andere dan die van veel politici.

Influencer

Sat, 27 Feb 2021 18:39:59 GMT

Het is zover, eindelijk. Ik kan weer iets afstrepen. Een vinkje op mijn bucket-list zetten, zo u wil. Als ik op mijn jonge leven terugkijk, zal ik deze voortaan altijd in twee fasen indelen: het tijdperk vóór afgelopen zaterdagavond en de periode erna. Zaterdag maakte ik namelijk mee wat ieder modern mens ooit ervaren moet hebben: ik werd influencer!

En ik hoor u denken: ‘Jij?! Een wereldvreemde uut Sapmeer?’ Ja! Als je het in je hebt, komt het er vroeg of laat en bij voorkeur totaal onverwacht uit. Ik werd een handje geholpen door niemand minder dan André van Duin. De laatste jaren is hij uitgegroeid tot een ware volksheld die eigenlijk niets meer fout kan doen. Een mooie bijrol was er voor Danny Vera, die sinds vorig jaar ook niet meer stuk kan door zijn nummer 1-hit Roller Coaster. Samen maakten ze een single voor Andrés aan kanker overleden echtgenoot. De opbrengsten gaan naar het kankerfonds. Een heel mooi gebaar.

André en Danny brachten het liedje voor het eerst ten gehore bij Matthijs van Nieuwkerk. Die laatste maakt op dit moment een nogal onpersoonlijk tv-programma, waarin hij tijdens de interviews enkel naar heftige huilbuien lijkt te zoeken, omlijst met lawaaiige muziek en optredens in een veel te massaal decor van steigerpijpen. Gelukkig kozen Van Duin en Vera ervoor niet op de steiger op te treden, maar gewoon op de studiovloer met om hen heen strijkers. Dit maakte het optreden intiem, zeker omdat André het op het eind wat moeilijk kreeg. Volkomen logisch uiteraard. Danny wierp hem vervolgens zo’n lieve en ondersteunende blik toe, dat ik daarover even moest Twitteren. Dat doe ik vaker bij mooie televisiemomenten.

Overigens was dit helemaal niet bedoeld om populair te doen. André is al sinds ik ‘m voor het eerst zag één van mijn grote helden en dit optreden vond ik gewoon mooi. Na het versturen van mijn Tweet verliep de zoveelste avondklokavond traag en langzaam, totdat ik mijn telefoon weer eens bekeek. Roodgloeiend stond ‘ie! De likes stroomden binnen, Veronica Magazine en de Telegraaf namen mijn Tweet over en toen mijn andere idool Maarten van Rossem mij zelfs ging volgen, wist ik dat er iets bijzonders was gebeurd.

Maar de onlinewereld is een vluchtige. De volgende dag was alles anders. Het aantal likes was dan weliswaar geëindigd op 122 en de Tweet was 23.734 keer bekeken, maar de nieuwgewonnen volgers liepen alweer weg. Inclusief Van Rossem. Mijn nieuwe Tweetjes worden als vanouds weer amper opgemerkt. Ik heb mijn grote publiek genadeloos uit de vingers laten glippen. Toch hoop ik dat ’t er wel voor heeft gezorgd dat André meer online luisteraars heeft gehad. Hij influenced tenslotte met een reden en ik voor de lol.

Onbekommerd

Sat, 20 Feb 2021 18:35:10 GMT

Het theater was weer open! In het kader van een test mochten vijfhonderd bezoekers tegelijk kijken naar een voorstelling van Dolf Jansen in het Beatrix Theater in Utrecht. Een sympathiek idee, geïnitieerd door het evenementenbedrijf FieldLab, in samenwerking met de overheid.

Het deed me denken aan enkele maanden geleden. Toen stond ik in twee voorstellingen, middenin die periode dat er eventjes een onbeperkt aantal mensen in openbare ruimten mocht. Maar er moest natuurlijk wel anderhalve meter afstand worden gehouden. Ondanks dat droop de angst en ellende er eigenlijk van af. Het werd de mensen zo streng afgeraden om te gaan staan of mee te zingen, dat ze van schrik überhaupt bijna geen reacties gaven en aan het eind met moeite begonnen met klappen. Het was uiteraard een logisch gevolg van de penibele situatie. Maar de magie die theater moet hebben, was totaal verdwenen.

Groot verschil met de situatie toen is dat bij deze test een groot deel van de zaal schouder aan schouder mocht zitten, met mondkapje weliswaar. Dat klinkt als een bevrijdende situatie, maar wat eraan voorafging was dat allesbehalve. Allereest mocht men niet met z’n allen tegelijk naar binnen, maar in drie groepen. Eentje van vijftig, van tweehonderd en van tweehonderdvijftig. Voordat ze naar het theater gingen had iedere bezoeker al een app moeten downloaden, waarin vragen over de gezondheid beantwoord dienden te worden. Ook moesten ze bewijzen dat ze tot 48 uur voor aanvang voor het laatst negatief getest waren op corona. Terplekke werd als extra check de temperatuur gemeten, bij sommigen een sneltest afgenomen en kreeg iedereen een kastje om de hals dat bewegingen registreerde. Wordt u al moe? Ik wel.

Toch waren de bezoekers, ondanks al dit gedoe, best enthousiast. Vooral omdat ze eindelijk weer eens konden ervaren hoe het ook alweer was. Dat lolletje was helaas wel van korte duur, want proefkonijnen worden nadien meteen weer de realiteit in gestort. Binnen vijf dagen moeten ze weer een coronatest doen en ze mogen twee weken niet bij kwetsbaren op bezoek. Kortom: je bent minstens drie weken onder de pannen als je één theatervoorstelling wilt zien. Zou u dat ervoor over hebben? Onderzoeken wijzen uit dat dit bij de meeste Hollanders wel het geval is. Ik ben benieuwd.

Het theater is – zeker bij een amusementsvoorstelling als cabaret - wat mij betreft bedoeld voor een onbekommerde (en soms leerzame) avond uit. Het publiek rekent daarop en de artiest moet er zorg voor dragen dat deze wens ingewilligd wordt. Maar als een artiest in zijn achterhoofd rondloopt met het feit dat het publiek na twee weken nog bezig is met de voorstelling, lijkt me dat een hele opgave. Fijn dat ze proberen de sector weer aan de gang te krijgen, maar ik denk dat het geen onverdeeld succes wordt. Onbekommerd wordt het sowieso pas als het echt weer kan. In 2042 ofzo.

Niets is blijvend

Sat, 13 Feb 2021 15:02:08 GMT

We hadden volop ijspret deze week, maar we hoopten dat het wat langer zou aanhouden dan nu het geval is. Zo’n weekje vorst komt volgens experts niet snel meer voor. Een rigoureuze wijziging van ons klimaat, vinden velen. Maar zo’n kentering past eigenlijk heel goed bij het algehele beeld van deze tijd.

Ons landje is in rap tempo aan het veranderen en daar gaat iedereen iets van merken. Simpel voorbeeld is het verontrustende hoge water. Rijkswaterstaat maakte er vrijdag op Instagram nog melding van en verwees door naar een website waar je kunt controleren of je woonplaats ooit zal gaan overstromen. De kans dat ik ooit in mijn leven op het dak moet gaan zitten is 10%. Ik hoop nog zo’n zestig jaar mee te gaan, en dus houd ik er ernstig rekening mee dat ik het ooit ga beleven. Ik ben er zelfs een beetje bang voor.

Niet alleen het klimaat is veranderlijk, ook onze normen en waarden kennen we straks niet meer terug. ‘Tradities’, levenswijzen, onze idolatrie jegens Ivo Niehe: alles wordt anders. Afgelopen zaterdag las ik in de krant een goed betoog tegen de BN’ers die nu de dierentuinen aan het redden zijn. Die parken zijn natuurlijk totaal ouderwets. In die opinie beschrijft Sandra van de Werd - een coördinator van het Comité Dierennoodhulp - wat er in dierentuinen loos is. Regelmatig worden kerngezonde dieren bijvoorbeeld gedood, omdat de dierentuin te veel gefokt heeft. En sommige dieren moeten aan de antidepressiva, omdat ze al hun hele leven opgesloten zitten. Deze vormen van dierenmishandeling (want dat is het feitelijk) kunnen het daglicht niet verdragen en dus doen de dierentuinen voor de schermen net of iedereen blij is. Mens en dier. Houd dat de volgende keer even in uw achterhoofd als u gezellig met uw (klein)kinderen een dierentuin bezoekt.

Nu de verkiezingen in aantocht zijn roepen bijna alle partijen dat ze iets willen veranderen. De ene partij wil nieuwe wegen bewandelen en de andere wil terug de geschiedenis in. Want toen was het toch allemaal zo zorgeloos? Zonder zorgen zijn is een zinloze wens: dat is vrijwel onmogelijk. Ook vroeger hadden mensen problemen, sla de krantenarchieven er maar op na. Toch kunnen we er nu wel voor zorgen dat we het voor de generaties na ons zo zorgeloos mogelijk maken. En daarvoor moeten zaken significant veranderen. Is bovenstaande een verkapt stemadvies? Absoluut!

Ook ik ben bang voor veranderingen. Maar ik zie ook in dat het nodig is. Dat we geen andere keuze hebben. Dat is een moeilijke weg, maar een haalbare, daar ben ik van overtuigd. Alleen samen! Oh nee, dat niet. Die slogan is natuurlijk hartstikke besmet.

Spanningsboog

Sat, 06 Feb 2021 15:59:16 GMT

Het was in mijn kinderjaren mijn ultieme droom. Permanent thuisonderwijs. Gewoon omdat ik het thuis veel leuker vond dan op school. Nu mag ik het eindelijk meemaken, maar dat is wel wat aan de late kant. Enkele jaren geleden ben ik de leerplichtige leeftijd namelijk ontgroeid en dus doe ik het nu ‘voor mezelf’. Dan is er natuurlijk niks meer aan.

Des te meer omdat nu blijkt dat permanent thuisonderwijs voor deze welwillende student niet bepaald een pretje is. Constante stoorzender is de afleiding die je thuis hebt. Die stapel boeken waar ik nog zo graag in wil lezen en niet aan toe kom, mijn tientallen hobby’s en al die nog-niet-bekeken televisieprogramma’s lonken de hele dag. Vaak slaag ik erin deze behoeften te negeren, maar soms kan ik het niet laten en zit ik zomaar een uur of twee te lanterfanten. Multitasken kan ik gelukkig niet, dus er is geen gevaar dat ik de hiervoor genoemde - best intensieve - dingen tegelijk met het studeren ga doen. Maar de minder intensieve dingen kan ik helaas wel tegelijk doen.

Daarbij is het verdomde telefoontje de boosdoener: ik word er niet goed van. Het is zo verleidelijk om iedere tien minuten even te controleren of er nog iets interessants is gemeld op de sociale media of om te kijken of ik zelf nog iets moet plaatsen. Ik schaam me diep, maar de platforms waar ik eigenlijk mijn hele leven afkeer tegen heb gehad, houden mij sinds corona in een ferme wurggreep. Overigens probeer ik het hersenloze gescroll de laatste tijd wel wat meer diepgang te geven door het op gerenommeerde nieuwssites te doen. Daarop staat in principe hetzelfde, maar hierbij weet je zeker dat het terdege onderzocht is en het niet om iemands meninkje gaat. Maar als er groot nieuws is, ben ik toch nieuwsgierig wat de gewone Hollander ervan vindt. Dus hup, weer terug naar de online meningenbrij.

Bovenstaande geef ik trouwens niet graag toe. Ik had liever gezegd dat thuiswerken het helemaal voor mij is, dat ik jarenlang mijn tijd verdaan heb op al die verschillende locaties waar ik moest bivakkeren. Maar ik kom er nu achter dat al die werkplekken één ding gemeen hadden: ik woonde er niet. Het grote voordeel was dat ik dan even uit mijn vertrouwde omgeving werd gehaald en me toch wat anders (lees: voorbeeldiger) ging gedragen.

Rest nu natuurlijk nog de vraag hoe vaak ik afdwaalde tijdens het schrijven van deze column. Ik heb even geturfd: keertje of vierendertig. In die tijd had ik zo drie columns extra kunnen schrijven. Nou ja, u moet maar zo denken: als ik niet steeds afgeleid zou raken, had ik deze week geen columnonderwerp gehad. Ja. Zo is het dan ook wel weer, toevallig.

Het verleden spreekt...

Sat, 30 Jan 2021 18:25:13 GMT

Een ode aan het mooiste televisieprogramma dat er is. In ieder geval in haar genre. Verborgen verleden komt vandaag voor de honderdste maal op televisie en ik hoop dat er nog duizend uitzendingen volgen. Kijkt u er weleens naar? Een geschiedenisprogramma als dit gaat u namelijk meer aan dan u wellicht denkt.

In Verborgen verleden gaan bekende Nederlanders op zoek naar hun familiegeschiedenis. Ik hoor u denken: oh, nee! Weer een programma met bekende Nederlanders! Daarvan zijn er inderdaad te veel, maar in dit geval dienen deze prominenten eigenlijk alleen ter ondersteuning. Het gaat namelijk niet over de BN’er zelf, maar over zijn of haar familie. En die familieleden waren vaak gewone mensen, zoals jij en ik. De ene hoofdpersoon wil duidelijkheid over het leven van een bepaalde voorouder (iemand heeft dan bijvoorbeeld wilde verhalen gehoord over de rol van opa tijdens de Tweede Wereldoorlog en gaat in archieven op zoek naar de waarheid), maar een ander gaat echt ver de geschiedenis in. Dit is voor zowel kijker als gast volledig onbekend terrein en daardoor wat mij betreft het meest interessant.

In zo’n geval is iemand helemaal afhankelijk van archiefonderzoek, en dan is het soms een flinke zoektocht om het verhaal rond te krijgen. En af en toe lukt dat helemaal niet, want dan is gewoonweg niet alles opgeschreven. En dan gebeurt er iets magisch: de fantasie neemt het over! ‘Waar precies heeft die voorouder gewoond? Het zal hier wel zijn, want daar heb ik gewoon een goed gevoel bij.’ In het hoofd kunnen verhalen mooier worden gemaakt, en als de hoofdpersoon daarvoor open staat, vloeit er weleens een traantje.

En soms wordt het op z’n allerspannends. Een voorouder blijkt deelgenoot van een gebeurtenis die in geschiedenisboekjes beschreven staat. Vorige week nog: de verre voorvader van cabaretier Diederik Ebbinge stond Johan van Oldenbarnevelt (weet je niet wie dat is? Ga hem dan gauw Googlen!) bij toen diens hoofd eraf werd gehakt. Je kunt het vergezocht vinden, maar ik vind het prachtig. Zo’n hoofdpersoon staat dan ineens in directe verbinding met de vaderlandse geschiedenis. Een geschiedkundig verhaal dat je vroeger op school leerde, wordt er op een of andere manier minder abstract van.

Een programma als Verborgen verleden is belangrijk, juist nu. Het toont hoe wij slechts een fractie zijn van een hele grote schakel. Er waren mensen voor ons, en ook na ons komen er nog velen. Maar het programma laat bovenal zien dat het ons op dit moment best goed gaat. Vroeger was er veel meer leed dan nu, zelfs met inachtneming van de ellende momenteel. Als je je dat beseft, sta je stukken nuchterder in de tegenwoordige tijd. Geschiedenis toont zowel de veranderlijkheid als de onveranderlijkheid van de mens. Kun je dat wellicht de boodschap van het programma noemen? Tuurlijk. Ik doe het gewoon. Leve Verborgen verleden !

Af?

Sat, 23 Jan 2021 14:46:00 GMT

Het lezen van kritiek kan heel vermakelijk zijn. Ik las deze week een ingezonden stuk in de krant, waarin een klager ten strijde trok tegen de programmering van een regionale omroep. Hij vond dat het daarmee de afgelopen jaren bergafwaarts was gegaan. De volgende dag reageerde de hoofdredacteur hier persoonlijk op, met louter positieve woorden. Richting eigen omroep, welteverstaan. De man zag het allemaal verkeerd.

Het gaat me er nu niet om wie het bij het rechte eind had. Maar ik vond het wel vreemd dat de hoofdredacteur alles aan zijn omroep geweldig vindt. Goede wijn behoeft geen krans, toch? Daarnaast kan ik me ook niet voorstellen dat echt alles perfect. Er is toch altijd ruimte voor verbetering? Ik zie het steeds vaker gebeuren: mensen zijn te snel tevreden en gaan achterover hangen. Zelfs bij de overheid gebeurt het. Kijk maar naar die toeslagenaffaire. Daar werd niet of nauwelijks geluisterd naar mensen die alarm sloegen, omdat men dacht dat het belastingsysteem toch wel functioneerde.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik heel kritisch zijn op je eigen werk voorheen lariekoek vond. Het werd op de theaterschool – waar ik lessen volgde - heel vaak benadrukt. We moesten scherp kijken naar eigen werk en naar dat van anderen, en we dienden goed in onze oren te knopen dat het werk eigenlijk nooit af is. Dat vond ik wat overdreven. Op een gegeven moment is iets toch klaar? Maar toen ik zag dat je veel betere resultaten behaalt als je wat langer over je werk nadenkt, ben ik dit ook gaan doen. Dat bevalt me en ik neem het soms te serieus.

Af en toe denk ik namelijk zo lang over teksten of rolinvullingen na, dat ik zelf niet meer zie wat goed of slecht is. Gelukkig is daar dan de ander, die het wel ziet. Heel fijn! Daar zit wel een maar aan overigens. Wat we namelijk ook op school leerden was dat je wel met gegrond commentaar moet komen als je iets over andermans werk zegt. Iemand vindt iets om een bepaalde reden niet zo goed. Juist die reden moet uitgesproken worden, omdat er dan doelmatig iets kan veranderen. Degene die iets met het commentaar moet heeft er zonder redengeving niks aan en dan blijft er alleen een naar gevoel hangen.

En dan natuurlijk de grote vraag. Deze column. Is dat een beetje wat? Heeft dit tekstje hierboven dan geen groeimogelijkheden meer? Jazeker! Ik zou er nog drie weken fulltime aan kunnen schaven, maar dat gaat niet. Ik heb immers afgesproken dat er iedere zaterdag iets nieuws van mijn hand te lezen is. Dat is nu en dit is het beste wat ik kon op dit moment. Maar volgende week moet ‘ie beter! Helemaal tevreden moet je namelijk nooit zijn. Ook niet als je hoofdredacteur bent van een goed bekeken en bijna onschendbare regionale omroep.

Stille nacht

Sat, 16 Jan 2021 16:29:51 GMT

Zou ik last ondervinden van een avondklok? Heel eerlijk gezegd: totaal niet. Ik ben wel een nachtmens, maar dan vooral lekker binnen, in de stille nacht. Tot een uur of twee kan ik prima schrijven, in alle rust. Voor corona vond je mij in de nachten dus niet in de stad. Op een enkele keer na.

Die ene keer ben ik mee uitgegaan, omdat anderen mij overhaalden. Daar ben ik normaliter niet zo gevoelig voor, maar ik wilde het gewoon eens meegemaakt hebben. En bewust ook: drank gaat er dan niet in. Met plezier keek ik naar de uitgaanders die almaar luider praatten en steeds erger begonnen te zwalken. Toen iemand vroeg: “Hee, ben jij niet Jochem Myjer?!”, werd het tijd om te vertrekken. Als de drank echt toeslaat, moet je daar niet meer nuchter tussen willen staan. Van dat losgeslagen sfeertje houd ik niet, maar ik snap die behoefte aan drukte en reuring wel. In alle stilte gaan mensen misschien te veel nadenken en daardoor piekeren.

De stilte ging ook vaak met wijlen mijn oma aan de haal. De eerste veertig jaar van haar volwassen leven kon ze tegen mijn opa aanpraten, maar toen overleed hij. De oplossing zocht ze in het luisteren naar de radio. Dag in, dag uit. Ook ’s nachts speelde het toestel liedjes en kwamen er stemmen uit. Dat gaf haar het gevoel dat er nog iemand bij haar was. Het zou me dan ook niks verbazen dat ze de dialoog aanging met de Nachtzuster, haar favoriete programma.

Als ik worstel met de stilte – af en toe heb ik dat als ik alleen thuis ben en al even niemand gesproken - ga ik heel veel lawaai maken. Het liefste door te zingen. Dan zet ik de instrumentale versie van Just Say Hello aan en brul mee met een vet Amsterdams accent. Ik waan me René Froger in de Johan Cruijff ArenA. Het nummer gooi ik op repeat en ik houd het vol totdat ik schor en moe ben. Het liedje blijft dan zo hardnekkig hangen, dat de stilte geen toegang meer krijgt tot mijn hersenen. Op die manier houd ik het piekeren buiten de deur.

En soms… moet je de stilte gewoon even toelaten. Even achterover hangen, genieten van helemaal niets. Waardeer de rust, bezie vanuit je warme huis de donkere nacht en geniet van het idee dat je buiten niets mist, gewoonweg omdat er niemand buiten is. De reuring komt wel weer.

Illusies

Sat, 09 Jan 2021 16:01:22 GMT

Met de komst van het nieuwe jaar én het vaccin is het startsein voor het nationale verheugen gegeven. Als we onze vrijheid hebben heroverd, ga ik… De Volkskrant wijdde er een heel essay aan: ‘Verheug je en je zult gelukkig zijn’. Maar is verheugen echt de sleutel tot geluk?

Disclaimer: ik verheug mij bijna nooit ergens op. Het draait niet zelden uit op een teleurstelling. Laatst nog, op Oudejaarsavond. Ik kon me niet beheersen en ging me tijdens de Oudejaarsconference van Youp van ’t Hek toch verheugen op het einde: na iedere voorstelling zingt hij traditiegetrouw zijn lied Niemand weet hoe laat het is. Hij wil ermee zeggen dat het leven ieder moment afgelopen kan zijn. Klinkt niet echt opbeurend, maar is het wel. Wat gebeurde er? Hij zong het niet. Na het rood-witte handdoekje en het huppeltje schakelde men abrupt over naar het sukkelende aftelmoment met dito Herman van der Zandt. Waarschijnlijk heeft Youp het live wel gezongen – “Ik verlaat nooit meer een theater zonder dat lied te zingen!” – maar is het door tijdgebrek weggeknipt.

Waarmee kan het verheuggevoel vergeleken worden? In het essay wordt er een gooi naar gedaan: met verliefdheid. Je bekijkt de toekomstige situatie dan ook door een roze bril. Omdat je de nieuwbakken liefde nog niet goed kent, is potentieel alles fantastisch aan hem of haar. Maar nadat de eerste verliefdheid voorbij is, beginnen de nare trekjes op te vallen en in sommige situaties weegt dat niet meer op tegen de positieve eigenschappen, met een scheiding tot gevolg.

Maar als u zich toch wilt verheugen, doe het dan in ieder geval niet op zaken die genoemd worden aan het einde van het essay. Veel is al een week na publicatie (op 1 januari) onrealistisch geworden. Bijvoorbeeld: er staat dat het vanaf 10 januari gaat vriezen en dat we binnen afzienbare tijd weer op de schaats staan. Ja, óp 10 januari gaat het eventueel vriezen, maar daarna wordt het alweer warmer. Ook staat er dat de lockdown op 19 januari eindigt. Laat ik daar verder geen woorden aan vuil maken. De arme schrijfster heeft in 2021 al een boel teleurstellingen moeten verwerken.

Ik moet bekennen dat ik het verheugen vaak inruil voor negatief denken. Het wordt toch niks, denk ik dan. Eigenlijk is dat ook fout. Onbevangenheid is volgens mij de enige remedie. Op onverwachte positieve verrassingen kan ik meestentijds heel lang teren. Maar ergens blanco instappen, hoe moeilijk is dat? Ik wens u er succes mee, en mezelf ook.

Vol goede moed

Sat, 02 Jan 2021 10:16:10 GMT

En om twaalf uur… Veranderde er helemaal niets. Gelukkig maar. Voor verandering is er in het nieuwe, verse jaar nog voldoende tijd.

Toen dat rare oude jaar in het nog onbekende nieuwe overging en ik eens ging denken wat er in die eerste maanden staat te gebeuren, moest ik angstvallig lang nadenken. Eigenlijk is de agenda leeg, er is maar weinig te doen. Ja, de studie gaat gewoon door en er zijn plannen genoeg, maar van echt iets concreets is nog geen sprake. Is dat erg? Welnee, maar een beetje eng is het wel. Daar kom ik zonder gêne voor uit.

Vanaf mijn zestiende hupste ik van theaterproject naar theaterproject en daar was ik hartstikke tevreden mee. Ondertussen had ik dan tijd om met wat andere dingen te experimenteren en om met school bezig te zijn. Die theaterzaken waren er met name voor de ontspanning en als het zou moeten, zou ik dat mijn hele leven kunnen volhouden. Zonder enige moeite zelfs. De mensen die mij goed kennen zullen het misschien niet achter mij zoeken, maar van het kleffe gedoe dat in een theaterclubje onvermijdelijk ontstaat, geniet ik ook best wel. Alles eraan is leuk. Toch zit dit er op die oude manier ook dit jaar nog niet in, daar ben ik van overtuigd. Hoe ga ik dat oplossen? Door de grootste les van 2020 in de praktijk te brengen.

Dat is namelijk dat je niet afhankelijk moet zijn van anderen. In ieder geval niet alleen maar. Daarom ga ik nog meer zelf schrijven, spelen, zingen, onderzoeken, studeren en initiëren. Het gaat waarschijnlijk een tijd duren voordat het gezien gaat worden en eerlijk gezegd demotiveert me dat weleens. Het werk wordt door een selecte - maar zeer trouwe - groep opgemerkt en dat is soms best jammer. Aan de andere kant blijft er op die manier ontzettend veel ruimte over om te experimenteren, op m’n bek te gaan en om eindeloos te schaven. Ik ben kritisch, dus zonder dat laatste kan ik sowieso niet.

Of ik alle ruimte voor het uitbouwen van mijn ideeën krijg, is afwachten. Maar na een jaar gedwongen pauze sta ik te trappelen om in godsnaam weer normaal te kunnen doen. Ik ben van plan om van dit jaar iets moois te maken en ik hoop dat u dat ook gaat doen. Laat u niet piepelen en ga te allen tijde door, hoe moeilijk dat ook is. Met opgeheven hoofd voorwaarts!

Op 2 januari 2021 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Home alone

Sat, 26 Dec 2020 16:04:32 GMT

Ik weet niet hoe u er tegenaan kijkt, maar ik vind die Tweede Kerstdag altijd een beetje veel van het goede. Op de eerste dag heb je de meeste kerstactiviteiten al achter de rug, waardoor je op de tweede een beetje inefficiënt voor je uit zit te staren, vieze kliekjes eet en ook nog familie of kennissen bezoekt die niet belangrijk genoeg zijn om op Eerste Kerstdag te bezoeken.

Omdat dergelijke bezoekjes dit jaar niet kunnen, hebben we nog meer loze tijd. Deze vulde ik op door het uitzoeken van de oorsprong van de twee kerstdagen. Waarom kan het niet blijven bij eentje? In de eerste eeuwen na Christus was er tijdens de laatste dagen van december en de eerste van januari het Joelfeest: 12 kerstdagen die waren gewijd aan twaalf verschillende heiligen. Voor iedere heilige één dag. Mijn hemel. In 1773 waren de twaalf dagen al teruggebracht naar drie, maar ook deze derde dag werd in dat jaar afgeschaft door de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het liefst wilden ze ook de tweede dag schrappen, maar daar zagen ze om onduidelijke redenen toch vanaf.

Tweede Kerstdag helemaal afschaffen hoeft voor mij ook weer niet. Ik heb er geen last van. Maar volgens mij kunnen we dag twee wel efficiënter benutten, door deze te gaan inzetten zoals Tweede Paasdag en Tweede Pinksterdag. Daar heb je tenminste wat aan, want ze vallen altijd op een maandag en dat zorgt voor een extra dagje vrij. Ik stel voor om Tweede Kerstdag voortaan te plannen op de eerste maandag van het nieuwe jaar. Dit resulteert in een extra lang weekend en brengt nog een bijkomend voordeel met zich mee: tijdens het bezoekje aan de niet zo belangrijke kennissen kun je het niet te laat maken, want de volgende dag moet er gewoon weer worden gewerkt. Maar ja, door deze uitleg weten die vage kennissen weer zeker dat ze in jouw ogen vage kennissen zijn. Mmm, het plan is nog niet waterdicht.

Nu moet ik eerlijk toegeven dat bezoek tijdens kerst bij mij allang tot het verleden behoort. Sinds jaar en dag verblijf ik met de kerstdagen op een Waddeneiland, en daar zit geen familie. Dat hoeft u niet zielig te vinden: ik vind het echt prima zo. Die familie en vrienden zie ik later wel, daar heb ik geen kerstdagen voor nodig. Je moet ze pas willen zien als daar echt behoefte aan is. Het dient geen last te worden, maar door alle stress van het bereiden van diners, het doen van boodschappen en het gezellig doen, dreigt dit wel te gebeuren.

Als je normaal gesproken onder de mensen bent met kerst, geniet dan met volle teugen van de laatste avond van deze editie. Draai een muziekje en laat de boel de boel. Het verplaatsen van Tweede Kerstdag gaat toch niet gebeuren, dus volgend jaar is alles weer bij het oude.

(On)afhankelijk

Sat, 19 Dec 2020 16:07:13 GMT

In blinde paniek rende ik afgelopen maandag door de kamer. Mijn moeder vroeg bezorgd wat er was en mijn vader belde met angstoogjes 112 omdat ik hyperventileerde. De oorzaak? Google lag eruit.

Dit tafereel moet zich in meerdere huishoudens hebben afgespeeld, want het op het oog kleine incident haalde de volgende dag zelfs de Volkskrant . E-mailen ging niet (Gmail lag er later deze week zelfs een tweede keer uit), de grotere onzekerheden des levens konden niet worden toevertrouwd aan de Google Home, belangrijke documenten konden niet worden bijgewerkt en ook YouTube lag eruit. De jeugd moest het dus doen met televisieprogramma’s en het even stellen zonder Enzo Knol. Ook vergaderingen werden opgeschort, want Google Meet weigerde eveneens dienst. En dat allemaal net op het moment dat een nieuwe lockdown aanstaande was. Klein detail: de problemen duurden maar een halfuurtje.

Een halfuurtje! Dat is toch niet zo’n groot probleem? Wel als bijna iedereen ter wereld – dat zijn veel mensen, echt heel veel – gebruik maakt van één van de diensten van Google. Eigenlijk ken ik vrijwel niemand die helemaal geen gebruik maakt van de internetgigant, want ook de zoekmachine is nog altijd onderdeel van het bedrijf. ‘Even iets Googelen’ is zelfs een synoniem geworden om aan te duiden dat je iets gaat opzoeken op internet. Het werkt geweldig en producten en sites zien er gelikt uit, maar juist dit zorgt ervoor dat er massaal van één aanbieder gebruik wordt gemaakt. Dit maakt kwetsbaar, meldt een hoogleraar in het artikel in de Volkskrant . Er kan door de overheid niets begonnen worden tegen een Amerikaanse partij als deze. De oplossing is volgens de hoogleraar het aanmaken van meerdere e-mailadressen.

Maar wat mij veel gevaarlijker lijkt is de mate waarin je in de gaten gehouden kan worden. Dit probleem wordt de afgelopen jaren natuurlijk met regelmaat benadrukt, en daarom verbaasde mij het ook zeer dat er – naast consumenten - blijkbaar ook veel bedrijven zijn die gebruik maken van bijvoorbeeld Google Meet. Hoe veilig is dat? In theorie kan vertrouwelijke informatie als een lopend vuurtje door een vaag Amerikaans kantoor gaan. Ook voor particulieren kunnen deze gevaren gelden, maar feit blijft wel dat de slaapverwekkende zoekopdrachten van de meeste individuen totaal oninteressant zijn. Toch is het voor velen wat lastig om te accepteren dat je er op wereldniveau eigenlijk niet zo toe doet, dus u begrijpt: veel mensen zijn er ook bij zichzelf niet gerust op.

De tevens zeer belangrijke potten- en pannendemonstranten in Den Haag zijn bang dat de overheid liegt en bedriegt en ons wil injecteren met enge chips, maar volgens mij zit de fataliteit in iets anders. Er zijn namelijk veel onbekendere gasten die op dit moment loeren in de kleinste eengezinswoningen gelegen in de kleinste dorpjes: commerciële bedrijven. En die gasten lijken mij enger dan de goede oude overheid.

Akkoord?

Sat, 12 Dec 2020 15:13:05 GMT

Heeft u dat filmpje van die instortende windmolen gezien? Waarschijnlijk viel er een bouwhelm op een verkeerd knopje. Er zijn geen slachtoffers gevallen, dus dan mag er om gelachen worden toch? Maar waar windmolens verdwijnen, moeten er ook weer nieuwe verschijnen. Eigenlijk moeten er steeds meer bij.

Zo ook enkele kilometers verderop, in Delfzijl. Daar heeft men het plan opgevat om windmolens te gaan plaatsen op de zeedijk, aldus een artikel in Dagblad van het Noorden deze week. Voor de beeldvorming is het handig om daarbij te vermelden dat dit gebied is aangewezen als Werelderfgoed (Waddenzee) en dat de beoogde turbines honderd meter hoog moeten worden. U wilt dus vast begrijpen dat niet iedereen het daarmee eens is. Behalve dan het Waterschap Hunze en Aa’s. Zij hebben lachend toegezegd dat men gebruik mag maken van hun land en dat de molens dus geplaatst mogen worden, mits energiebedrijf RWE bevestigd dat ze rekening houdt met de bezwaren die er spelen. Zo’n krabbeltje is snel gezet. Gaat dit ook echt gebeuren?

Milieu- en natuurorganisaties hebben de gemeente Eemsdelta al voorzien van adviezen. Volgens organisatie het Groninger Landschap is het plan überhaupt gedoemd te mislukken, als er zovelen tegen zijn. De volgende partijen die er hoe dan ook mee moeten instemmen zijn diezelfde gemeente Eemsdelta en de provincie Groningen. Als zij akkoord gaan, is het hek van de dam, want dan gaat RWE direct vergunningen aanvragen met alle gevolgen van dien. De milieuorganisaties gaan dan rechtszaken tegen dit plan aanspannen, maar dat zorgt voor veel gedoe. Het levert ‘negatieve energie’, volgens het Groninger Landschap. En die windmolens moeten geen negatieve energie, maar juist groene energie opleveren, toch?

Er kunnen nu dus twee dingen gebeuren. Ze komen er niet of ze gaan een poging doen om de molens wel te plaatsen. In dat laatste geval gaat er weer iets mis. Iets dat de laatste jaren bij vele gemeenten en overheidsinstellingen misgaat. Er wordt niet geluisterd. En dan kan het net zo uit de hand lopen als in Meeden (een dorpje in Oost-Groningen). Op de achterlanden aldaar verrijzen op dit moment zevenentwintig windmolens van ieder honderd meter hoog. Vele daarbij gemaakte afspraken werden niet nagekomen. En zo hoor je met regelmaat dat overheidsinstellingen tekortschieten in het communiceren met bewoners of belanghebbenden. En juist dat is in deze digitale tijd extra belangrijk. Geen luisterend computer-oor, maar een echte, van vlees en bloed. Waarom is dat zo moeilijk?

Overigens ben ik niet tegen windmolens. Maar nog meer voorstander ben ik van zonneparken. Waarom kunnen deze niet op de dijk worden gelegd? Geen horizonvervuiling en dubbele winst. Als we de klimaatexperts moeten geloven verandert de hele Nederlandse kust de komende decennia in een soort Benidorm. Weinig wind, maar zon te over. Ik zou het wel weten.

Op 19 december 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Overmacht!

Sat, 05 Dec 2020 16:35:25 GMT

Enigszins benauwd vanwege mijn verplichte mondkapje liep ik door mijn buurtsuper en stopte zo snel mogelijk de benodigde waren in het winkelmandje dat ik - eveneens verplicht - bij me moest dragen. Aldaar spotte ik het allernieuwste bijbaantje: mondkapjescontroleur.

In de functieomschrijving staat dat de medewerker de mondkaploze bezoeker aanspreekt op zijn of haar gedrag, en hem of haar een helpende hand biedt. In de praktijk gaat dat als volgt: “Meneer! Waar is uw mondkapje? Heeft u geen kapje? U kunt er bij mij eentje kopen, voor drie euro!” Drie euro, dacht ik. Dat is een lekker verdienmodel. Die blauwe wegwerpkapjes koop je in voor tien cent per stuk. Dat is 3000% winst! U leest: ik probeerde er maar iets positiefs uit te halen.

In mijn coronacolumns uit het voorjaar sprak ik de hoop uit dat het vaccin snel gevonden zou worden, zodat we door zouden kunnen met alles wat we deden. Nu dit ook daadwerkelijk aan de orde is, kan ik dat dus niet onbesproken laten. Ik hoorde zelfs een streefmaand fluisteren. In augustus moet alles weer bij het oude zijn. Dat klinkt voor sommigen als een mooie droom, maar we moeten oppassen dat we geen koude start maken.

Als straks weer alles mag, moet de motor eerst rustig pruttelen, daarna moet er een beetje gas gegeven worden en vervolgens gaat ’t pookje bedachtzaam in z’n twee. Alles op z’n tijd. En er moet vooral niet geprobeerd worden om dan alsnog de auto’s in te halen die een halfuur voor ons zijn vertrokken. “Als corona weg is, halen we alles in!”, zeggen sommigen. Zie eerst om in verbazing en houdt de positieve gedachten uit de maandenlange overdenkingen op je zolderkamer vast. Pik oude, slechte gewoonten niet zomaar weer op, maar denk aan die momenten dat je je leven wilde beteren. Moet alles weer zo snel gaan als voorheen?

Maar is dat wel wat ik echt bedoel? Als alles te snel voorbij is, ben ik bang dat ik geen beroep meer doen op corona kan doen. Stiekem hoopte ik namelijk dat ik mijn hele leven het excuus zou kunnen gebruiken dat ik van de ‘coronageneratie’ ben. Als er dan dingen mislukken, kun je zeggen dat het overmacht is. Dan valt het niet zo op dat het eigenlijk gewoon komt omdat je niet goed genoeg bent, of niet genoeg hebt doorgezet. Als de hele situatie uiteindelijk maar anderhalf jaar geduurd heeft, is die verontschuldiging wat lullig.

In het voorjaar schreef ik iedere dag over corona. Deze columns zijn gebundeld in het boek '100 dagen corona'. Bestel 'm hier!

Uilenbal

Sat, 28 Nov 2020 12:50:11 GMT

Als er in toekomstige geschiedenisboekjes over deze tijd gesproken zal worden, wordt het onderwerp individualisme vast niet overgeslagen. Deze week werd weer bewezen dat één enkel individu tegenwoordig constant de aandacht op zich gericht kan houden door simpelweg het hardst te schreeuwen van allemaal. En het was niet zomaar iemand.

Het was onze 'Uilenbal van Minerva' himself! Een uil is heel bewegelijk – voornamelijk in z’n nek – en onze uil deed zijn naam eer aan. “Ik ga weg bij ‘t Forum. Oh nee, ik blijf! Maar dan wil ik de partij wel voor me alleen! Ksst! Weg!” We konden alle veranderingen tot in detail volgen, want er werd uitgebreid verslag van gedaan. Op een gegeven moment werd er zelfs een extra NOS Journaal aan gewijd. De uil werd door de media ongelofelijk belangrijk gemaakt, en dat terwijl hij de media altijd totaal affikt. De hele situatie is immers de schuld van de media, volgens hem. Zij zorgen ervoor dat het lijkt alsof de hele jongerenafdeling van de partij antisemiet en neonazi is. Tuurlijk, dat is ook belachelijk. Die aantijgingen komen volledig uit de lucht vallen. Die appjes zijn verzonnen…

Ik studeer journalistiek. Daarvoor lees ik heel veel boeken, en in één van de boeken staat uitgelegd hoe je als journalist met extremistische politieke partijen om moet gaan. Er worden drie opties gegeven: compleet negeren, erover berichten zoals je dat zou doen bij iedere andere politieke partij of kritisch benaderen en bevragen over hun standpunten. Het laatste is het meest gebruikelijk, maar ook de andere opties worden weleens gehanteerd. Laat ik duidelijk zijn: ik ben niet voor negeren. Je houdt dan feitelijke informatie achter en dat kun je niet maken richting de maatschappij. Als ergens bewijs voor is en het van belang is, moet het vermeld worden, zoals ook met die appjes. Maar moeten media zich laten meevoeren in de individuele-uil-ellende dat hieruit voortvloeide?

Het uiltje verdient zo langzamerhand om genegeerd te worden. Hij maakt namelijk gebruik van de media wanneer het hem uitkomt. Als er pijnlijke zaken aan het licht komen zijn het kwaaie pieren, maar als zijn sleutels ineens niet meer op het slot van het partijkantoor passen, doet hij daarover wel huilend zijn beklag bij diezelfde media. Zij scoren er op hun beurt dan weer goede kijk- en oplagecijfers mee, maar gaat commercie in dit geval voor?

Je zou denken dat hij blij wordt als de media hem negeert omdat hij ze nep vindt, maar niets is minder waar, vermoed ik. Hij leeft van de media, kan er zijn ei kwijt en kan ze, als het hem uitkomt, beschuldigen van nepnieuws en opruiing. Toch wel knap als iemand een situatie zo naar zijn hand kan zetten. Maar ook doodeng. Negeren van deze figuren is, hoe slecht dat ook voelt, soms toch even beter. Hij moet eens zonder pers een uil naar Athene kunnen dragen.

Op 5 december 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Als de dood...

Sat, 21 Nov 2020 15:39:51 GMT

Doodgaan kan heel vredig zijn, zeker op latere leeftijd. Een beetje mijmeren over het mooie leven dat je had en dan langzaam doch vastbesloten wegzakken naar andere en wellicht betere oorden. Maar wat er daarna met je overblijfselen gebeurt is wat luguber en we denken er dan ook liever niet te veel over na. De optie die er nu bij is gekomen is ook weer heel apart.

Alkalische hydrolyse (wel een gedoe om dat uit te spreken, cremeren ligt veel lekkerder in de mond) behoort nu ook tot de mogelijkheden. Uw lijk lost met deze methode binnen enkele uren op in heet water met een chemisch middel en er blijven alleen botten en protheses over. Het beroep begrafenisondernemer wordt daarmee een laboratoriumbaan. Dat kan gekke situaties veroorzaken. Stelt u zich eens voor: u ligt in uw kist (dood uiteraard) en er is een mooie plechtigheid met eventueel heilige muziek. Iedereen kijkt naar die ene foto waarop u zo lief lacht. Uw diepbedroefde echtgenoot spreekt, maar houdt het niet droog. De hele kerk is in tranen en op dat moment hoort iedereen opeens water stromen. De hele kerk moet ervan naar het toilet. Weg sfeer, weg mooie uitvaart.

Wat blijkt? De kraai laat alvast uw laatste bad vollopen. Hij gooit er een goedje bij en verwarmt het water tot honderdtachtig graden. Om te testen of de substantie al werkt steekt hij zijn vinger in het bad. Als deze onmiddellijk verschrompelt en oplost, is de test geslaagd en het bad klaar om lekker hemels in te poedelen. Na de plechtigheid wordt u haastig weggereden. Terwijl uw nabestaanden aan de koffie en cake zitten, jonassen ze uw levenloze lichaam in de plomp en met een beetje mazzel zijn er tegen de tijd dat de cake op is alleen nog broze botjes van u over. Deze krijgen uw kinderen dan meteen mee voor op de schouw. Op datzelfde moment worden uw vloeibaar geworden resten over de akker van boer Koudenberg gesproeid, want ieder mens zit barstensvol landbouwmest. Dit zorgt ervoor dat de mensen in de toekomst bij een kropje sla een heel klein beetje vloeibaar lijk eten.

Het bovenstaande wil ik mij nabestaanden niet aandoen. Begraven of cremeren vond ik ook al niks. Het liefste ga ik helemaal niet dood, maar als het dan toch moet wil ik gewoon iets anders, iets bijzonders waardoor ik er toch een beetje ben. Net als de Koninklijke familie wil ik daarom gebalsemd worden. Het bloed wordt vervangen door een houdbaarheidsmiddel, zodat mijn lijk intact blijft en iedereen nog lang naar me kan kijken. Maar zou ik daar iemand een plezier mee doen?

Dan toch maar die alkalische hydrolyse. Zo ben ik ook na mijn dood milieubewust. En een krop sla als kool laten groeien is nog altijd beter dan onder de grond aangevreten worden, toch? Moeten de wormen voor deze keer wel van die krop afblijven.

Mijn boek 100 dagen corona - met de honderd columns over de coronacrisis die ik dit voorjaar schreef - is nu verkrijgbaar!

Klik hier om het te kopen!

De hemel en de hel

Sat, 14 Nov 2020 14:49:32 GMT

Moeten de toegangseisen voor de hemel niet eens worden herzien? Dat dacht ik toen ik onderwijsminister Arie Slob van ChristenUnie uiterst onverstandige dingen over homoseksualiteit op scholen hoorde zeggen. Heel Nederland viel over hem heen, maar eigenlijk is hij de boosdoener niet.

In ieder geval niet de enige boosdoener. Hij is uitvoerder van de speerpunten van zijn hopeloos ouderwetse partij, die zich al jaren duchtig vastklampt aan de onderwijsafspraak zoals beschreven in artikel 23. In die wet staat dat het niveau van het onderwijs aan bepaalde eisen moet voldoen om daarvoor subsidie te kunnen krijgen, maar dat de scholen verder alles zelf mogen bepalen. Dat wil zeggen: een school mag er zelf voor kiezen of ze openbaar zijn of juist een bepaalde godsdienst uit willen dragen. Dit zorgt ervoor dat een heleboel strenge scholen vrijelijk hun denkbeelden jegens homoseksuele mensen kunnen ventileren en dus ook leerlingen kunnen weigeren op grond van voorschriften in hun geloof. In de Bijbel staat namelijk dat homoseksueel contact een ‘afschuwelijke daad’ is.

Omdat het in Nederland belangrijk werd gevonden dat alle geloven worden gehoord, mocht die wet – stammend uit 1917 – nooit echt worden aangepast. Hierover wordt echter wel al jaren gediscussieerd. Naast deze wet is er namelijk nog altijd artikel 1: iedereen in Nederland wordt in gelijke gevallen gelijk behandeld. Geen speld tussen te krijgen en dat maakt artikel 23 zo buitengewoon vreemd. Leerlingen op grond van geaardheid weigeren, gaat ontzettend tegen die wet in. Toch vraag ik me af of het helpt om een wet aan te passen, want het gedachtegoed gaat namelijk niet zo snel veranderen. Als iets op papier niet mag, betekent het niet dat het in de praktijk niet meer gebeurt, hoe droevig dat ook is. Daarom moeten we maar iets veranderen aan het geloof.

Want zijn strenggelovigen eigenlijk niet hartstikke bang? Ze moeten zich aan allemaal Bijbelse regeltjes houden, anders gaan ze – heel kort door de bocht - naar de hel. Ze willen absoluut hun plekje in de hemel bemachtigen, desnoods ten koste van anderen. Het geloof is wat dat betreft hartstikke egoïstisch en past daarmee schrikbarend goed in deze individuele en ieder-voor-zich tijd. Maar waarom wordt homoseksualiteit in de Bijbel verboden? God is er toch voor iedereen, volgens Hem is iedereen toch gelijk? Dan hoort iedereen erbij en is er dus iets fundamenteel mis met de ‘richtlijnen voor hemel en hel’.

Daarom moeten de toegangseisen voor de hemel en de hel herzien worden. De mate van onze verdraagzaamheid zou de plek in de al dan niet virtuele hemel moeten bepalen. Hoe verdraagzamer je bent, hoe beter je plek in de hemel. Maar wie zou zo’n verandering kunnen doorvoeren? God zelf? Toch maar even een schietgebedje proberen.

Dear cousin...

Sat, 07 Nov 2020 16:27:08 GMT

Normaal gesproken distantieer ik mij altijd wat van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat wil zeggen: ik volg het liveblog wel, maar ga er niet de hele nacht voor opblijven. Ik kan toch niets aan de uitslag veranderen. Maar door een gedachte die ik deze week had, ben ik bang geworden dat de Verenigde Staten een grotere rol in mijn leven zouden kunnen gaan spelen dan ik zou willen.

Ik had deze keer overigens wel iets meer tijd om tot allerlei gedachtes te komen. Potverdorie, wat duurde het lang voordat die verkiezingsuitslagen bekend waren. In die tijd heeft de familie Trump weer bewezen een grote rol te spelen in de kinderachtigheid van de wereld op dit moment. Een dreinende dreumes die zijn zin niet krijgt is volwassener dan de hele familie Trump en haar ‘team' bij elkaar. Ik stoor me er meer aan dan ik wil, maar ik ben bang dat dit ons voorland is. Het voorland voor de hele wereld. Ik krijg er rillingen van over mijn hele lijf.

Maar de Amerikanen zitten wel in de ellende en zijn daar nog lang niet uit. Dat lijkt zich allemaal ver weg af te spelen, maar het is misschien dichterbij dan me lief is. Daarmee kom ik terug op mijn gedachte: er wonen namelijk heel veel Van der Heide’s in Amerika. In de negentiende eeuw zijn enkele broers van mijn betovergrootvader geëmigreerd naar Michigan. Ze hoopten daar een beter leven op te kunnen bouwen, net als veel andere Nederlanders indertijd. In de praktijk kwamen ze van een kouwe kermis thuis. Het leven was er eigenlijk nog slechter dan in Nederland.

De emigranten vertrokken met het besef dat ze hun familie nooit meer terug zouden zien. Toch lieten zij het thuisfront nog wel regelmatig weten hoe het met ze ging. Ze schreven dan vaak dat het heel goed met ze ging, dat er werk te over was en dat het deel van de familie dat nog in Nederland was wel gek was dat ze daar bleef. Hier was natuurlijk niets van waar, maar zij hoopten stilletjes dat de rest van de familie kwam om ze te ondersteunen. Gedeelte smart is tenslotte halve smart. Maar mijn familie aldaar zit dus nog steeds in de ellende. Weliswaar andere ellende, maar een ellende is het.

Waar ben ik nou precies bang voor? Dat ik een dezer dagen ineens een e-mail krijg, van de Van der Heide’s uit Amerika. “Hey Bas, dear cousin! It’s great here! Come here to join us!” Ik ben zo bang dat ik geen nee kan zeggen, omdat ik zoveel medelijden met ze heb! Had mijn voorvader Sipke van der Heide zijn broers er maar van kunnen weerhouden om The American Dream te gaan leven. Dan hadden zij ook nog lekker in Nederland gezeten.

Vraag negen

Sat, 31 Oct 2020 14:22:13 GMT

Een gebeurtenis die me waarschijnlijk mijn hele leven zal bijblijven, was het lopen van een fakkeltocht tegen de gaswinning. Het was een indrukwekkend geheel: meer dan vijfduizend mensen liepen met ieder een fakkel door de binnenstad van Groningen. Een protest tegen het wanbeleid dat de regering voert inzake het herstel van door aardbevingen getroffen huizen. Maar wat heeft die fakkeltocht eigenlijk opgeleverd?

Geen bal, is drie jaar later de jammerlijke conclusie. Onlangs heeft de Groninger Bodem Beweging – zij komen op voor de belangen van mensen die de dupe zijn geworden van de aardbevingen ten gevolge van de gaswinning - aan haar leden gevraagd wat zij vinden van het verloop van het versterkingsproces. Dat hebben ze geweten! Met name de open vraag nummer negen, Hoe kijkt u aan tegen het beleid van het rijk wat betreft de versterkingsopgave?, werd vernietigend ingevuld. Normaal gesproken worden open vragen niet zo massaal beantwoord, maar in dit geval wel. Vrijwel iedere gedupeerde wilde hier zijn zegje doen. De Groninger Bodem Beweging is zich hier een hoedje van geschrokken. Er kunnen honderd pagina’s gevuld worden met alleen maar klachten als antwoord op vraag negen.

Het is gekmakend. En er wordt te bureaucratisch gehandeld. En er wordt te weinig rekening gehouden met de gevoelens van mensen. En het is een schande. En… ik kan nog wel een tijdje zo doorgaan. Bovenstaande is een greep uit de klachten. Dat het een schandelijke vertoning is, wisten we al. Groningen is in de steek gelaten en het vertrouwen in het Kabinet is opgezegd. Eigenlijk allemaal oud nieuws. Wat mij verbaast, is dat een organisatie als de Groninger Bodem Beweging zo schrikt van deze uitslag. Het is inmiddels toch algemeen bekend dat de Groningers aan hun lot worden overgelaten? De provincie is volgens de regering toch ‘heel ver weg’. Deze schrikreactie is, hoe goed de belangenorganisatie het ook met de Groningers voor heeft, erg naïef.

Wat moeten de gedupeerden nu? Weer zelf gaan demonstreren, maar dan in Den Haag? Dat is een optie, maar dan moeten ze het wel anders doen dan anderen. Geen geweld, vooral geen geweld gebruiken. Dat gebeurt al zoveel, dus daar zijn de politici allang niet meer van onder de indruk. Ze moeten dat heel anders aanpakken. Eigenlijk ze zouden iedere dag op dat Malieveld moeten staan, een paar uur lang. Structureel elke dag een flinke groep. Ook in het weekend. En dan moet die groep enkel zwijgen. Gewoon staan en niks zeggen. Dat maakt indruk, zo’n doodse, oorverdovende stilte. Hoe lang zou het dan duren voordat er iets gedaan wordt?

Maar ja, dat zit er natuurlijk niet in. Groningers moeten thuisblijven. Niet omdat het coronavirus nogal heerst, maar omdat ze in de gaten moeten houden of hun zeer instabiele huis wel overeind blijft staan. Je kunt immers nooit weten.

Deze column is op 7 november 2020 ook gepubliceerd op GroningerKrant.nl .

Creatief gevoed

Sat, 24 Oct 2020 16:42:56 GMT

Vegetarisch gehakt, vegetarische schnitzel, vegetarische rookworst… Het klinkt best lekker en vooral gezond, maar eigenlijk klopt van deze namen helemaal niets.

De woorden gehakt, schnitzel en worst slaan op vlees, maar als je vegetarisch eet wil je dat juist niet eten. Europese landbouworganisaties vinden dat er daarom een verbod moet komen op dit soort ‘misleidende’ namen. Het zou verwarring veroorzaken, omdat vleesnamen worden gebruikt voor plantaardige producten. Mensen zouden dan niet weten waar ze aan toe zijn. Maar zijn deze namen wel zo verwarrend? Als ergens vegetarisch of veganistisch voor staat is het toch wel duidelijk dat het dan juist niet om vlees gaat? Maar of het nou misleidend is of niet: mooi is anders. Er is gewoon niet lang genoeg over namen nagedacht toen de vleesloze producten op de markt werden gebracht.

Nu er een verbod komt op dit soort namen, dreigt er weer niet goed over de nieuwe namen te worden nagedacht. Politici doen de meest bizarre suggesties. ‘Vegetarische schijven’ gaat nog, maar het eten van ‘buizen’ in plaats van worsten klinkt niet echt aanlokkelijk. Het is dan net of je de cv-ketel demonteert en lekker opeet. Nee, voordat het verbod halsoverkop ingevoerd wordt moet er eerst eens goed over de namen worden nagedacht. Dat moet je dan natuurlijk niet laten doen door ambtenaren. Zij kunnen veel dingen goed, maar mooie namen verzinnen kun je beter aan creatievelingen over laten.

Ja! Wat een idee! Veel mensen uit de kunstensector zijn op dit moment niet erg druk, dus zij kunnen een handje helpen. Goed voor de werkgelegenheid en met een beetje mazzel worden de bedachte namen decennialang gebruikt. Eeuwige roem hangt ze daarmee boven het hoofd. Er zouden brainstormgroepen kunnen worden opgericht en er kunnen verkiezingen gehouden worden. Welke naam is het beste voor welk product? Het water moet je ervan in de mond lopen! Als uiteindelijk beslist is welke namen er het meest geschikt zijn, moeten die producten natuurlijk ook aangeprezen worden. Dat doe je door het maken van mooie en humorvolle reclames. Ook daarvoor zijn creatieve mensen van levensbelang. Zo’n constructie klinkt eigenlijk wel goed, al zeg ik het zelf. Er zijn vast genoeg andere zaken waarbij creatieve mensen een handje kunnen helpen. Maar dat wordt niet gezien, waarschijnlijk omdat de mensen die dit mogen beslissen niet creatief zijn.

Maar als de ambtenaren het toch zelf willen beslissen en zij de eeuwige roem (of eeuwige uitlachsalvo’s) gaan vergaren met de nieuwe namen, scherp dan ook wat woorden die erbij horen aan. Niet alleen de namen zelf zijn onduidelijk en soms kinderachtig, maar die afkorting van vegetarisch moeten ook ze met onmiddellijke ingang verbieden. Veggie… Dat kan toch niet?

Deze column is op 21 november 2020 ook gepubliceerd op GroningerKrant.nl .

Een kat in het nauw...

Sat, 17 Oct 2020 16:58:45 GMT

Weet u nog? Maart dit jaar. De coronacrisis begon en iedereen was bang. Toch was er hierdoor ook saamhorigheid. Veel mensen spraken de hoop uit dat corona de wereld wat betreft eensgezindheid voorgoed zou veranderen. En veranderen deed het. Er is meer individualiteit dan ooit en het uitspreken van de eigen waarheid viert hoogtij.

Normaal gesproken laat ik de complotdenkers aan me voorbij gaan. Je doet er toch niets aan en het lost zich vast vanzelf weer op. Maar het nieuws dat die goeie ouwe NOS haar logo van de auto’s moet halen omdat medewerkers systematisch vernederd en uitgescholden worden als ze op locatie aan het werk zijn, deed mijn wenkbrauwen op z’n zachts gezegd fronsen. Het gevoel van vrijheid is een bepaalde groep naar de bol gestegen en dit wordt in rap tempo erger en erger. We zijn in Nederland vijfenzeventig jaar lang vrijgelaten, we mochten doen wat we wilden en we vierden het leven. Nu zijn we in de penibele situatie beland dat de overheid de teugels iets moet aantrekken en dat ziet een deel als vrijheidsberoving.

Maar waarom wordt de NOS bedreigd? Omdat haar journalistieke objectiviteit in twijfel wordt getrokken door deze veelal agressieve medeburgers. Hun argumenten komen over het algemeen op hetzelfde neer: de staat is ons langzaam aan het hersenspoelen en wil onze vrijheid aan banden leggen. Het coronavirus komt het Kabinet goed van pas, want dat kan ze gebruiken om hiermee een begin te maken. De complotdenkers vinden dat we langzaamaan in een dictatuur terecht komen. Een eigen mening is goed. Daarom zie ik dit als lariekoek. Als je dit denkt neem je mensen die echt in een dictatuur geleefd hebben totaal niet serieus. De moderne West-Europeaan heeft er geen idee van hoe dit echt voelt.

Naar aanleiding van deze gebeurtenissen las ik vervolgens in de Volkskrant een interview met een Britse econoom. Hij vertelde hoe de buitenlandse pers (in dit geval die van Groot-Brittannië) werkt. Zij uit veel meer kritiek op de overheid en op de fouten die zij maakt. What the hell happened? zijn volgens deze man veel voorkomende krantentitels. In zulke artikelen wordt het falen van de overheid dan uitvoerig beschreven. De Nederlandse pers is in vergelijking daarmee wel erg lief voor de Nederlandse staat. Dat is normaal gesproken niet zo erg, maar in een crisissituatie zou er meer druk op de overheid moeten worden uitgeoefend, zegt die Brit. Daar zit iets in.

Natuurlijk is dit geen reden om geweld te gebruiken. Als iemand gaat slaan en schoppen, is dit volgens mij een vorm van machteloosheid. Eigenlijk is het heel sneu. Konden we deze mensen maar bijbrengen dat ze echt niet alles in twijfel hoeven trekken. En dat de meeste mensen, hoe raar de wereld ook is, het goed bedoelen. Hoe krijgen we deze bange mensen weer aan het luisteren?

Deze column is op 24 oktober 2020 ook gepubliceerd op GroningerKrant.nl .

Gewoon doen!

Sat, 10 Oct 2020 18:04:30 GMT

Je hebt van die dingen die je een enorme kick geven. Als je een angst hebt overwonnen bijvoorbeeld, of als je na lang oefenen iets kan dat je nog niet kon. Deze week had ik dit met iets heel anders: ik voerde een project uit dat ooit is begonnen als idee in mijn hoofd. Als je het dan uitvoert, is dat zo gaaf!

De beste ideeën ontstaan terloops. Dat is bij mij vaak het geval. Ik keek naar De Slimste Mens en één van de kandidaten had dat jaar de beste podcast gemaakt. Tegen degene met wie ik keek zei ik toen dat wij dat ook zouden moeten doen, zo’n podcast maken. Maar wat moest dan het onderwerp zijn? Algauw kwam ik uit op mijn oude en eeuwigdurende belangstelling: het medium televisie. Ik verzamel al jaren bewegend beeld uit zeventig jaar televisiegeschiedenis, lees er boeken over en kijk er vooral heel veel naar. Mijn collega was er ook in geïnteresseerd en zo was het onderwerp vastgesteld.

Maar hoe dan verder? In wat voor vorm giet je het? We besloten televisiegezichten en -medewerkers te gaan interviewen. Daarvoor moest natuurlijk een geschikte locatie gevonden worden. Wij wonen allebei in Groningen. Er zijn centralere plekken in het land, dus een opnameplek in de Randstad was gewenst. Toevallig kende ik iemand van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid in Hilversum. Dat is het televisiearchief van Nederland en dus de gedroomde plek om een podcast over dit onderwerp op te nemen. Tot mijn grote verbazing mochten we komen en konden we de eerste programma’s gaan opnemen. We hadden nog wel een technicus nodig, want dit kunnen we zelf niet of nauwelijks. We vonden hem en hij is inmiddels onmisbaar. Zowel mijn collega als ik hadden wat contacten op het gebied van televisie en hiermee namen we de eerste afleveringen op. Onze manier van werken (ik research, weet dus veel van de gast en kan inhoudelijke vragen stellen, mijn collega is de spontaniteit en stelt onverwachtere vragen) bleek ook een goede te zijn.

Toen de coronacrisis begon, werd het even stil. De opnamelocatie was dicht en gasten zegden af. Even leek het goede idee terziele te gaan. De luistercijfers waren nog niet echt denderend en we vroegen ons af of we ermee door moesten gaan. Maar toen meldde Beeld & Geluid zich weer. Zij organiseren ieder jaar de Dutch Media Week en zagen ons als onderdeel hiervan. Wij zeiden natuurlijk ja, want een programma maken in een professionele radiostudio in het mooiste gebouw van Nederland is een droom die uitkomt. Daarbij was het ook nog eens live, dus dat is helemaal een goede test of je podcast werkt. Gelukkig was vrijwel iedereen enthousiast. Zowel de opdrachtgever als de gasten als de luisteraars. Wat een goed gevoel geeft dat!

Zo zie je maar weer. Een eigen idee uitvoeren kan. Maar de weg ernaar toe is niet altijd makkelijk. Wat ik altijd in mijn achterhoofd houd, is dat je jezelf eerst moet bewijzen voordat iets succesvol kan worden. Men moet zien dat je echt wil en vooral dat je serieus bent. Nu willen we er nog veel meer mee, dus aan de andere kant zijn we er nog lang niet. Volhouden is dan het sleutelwoord. En gewoon doen!

Foto: Paul Ridderhof

Benieuwd naar onze podcasts? We praatten met Arijan van Bavel (Adje), Haye van der Heyden, Edwin Rutten, Karin Bloemen en Carry Tefsen. Klik hier om ze te beluisteren!

Mark is moe

Sat, 03 Oct 2020 08:56:20 GMT

Zijn haren grijzend, zijn gezicht dito. Rutte zit er doorheen. Zo lijkt het tenminste. Deze week begreep ik voor het eerst niet zo goed wat Rutte bedoelde tijdens zijn persconferentie. En vele andere Nederlanders met mij. Een zorgelijke ontwikkeling.

Sinds het begin van de crisis zegt hij al dat hij ‘geen dictator wil zijn’. Een goede instelling, zeker ook omdat wel gebleken is dat de Nederlander zich niet zomaar regeltjes laat opleggen. Maar hieraan kleven ook nadelen. De urgentie is te lang weggeweest en er is te lang gewacht om weer een gevoel van urgentie op te roepen. Nu de cijfers er niet om liegen en het eigenlijk te laat is, lijkt het alsof Rutte in paniek raakt. Tegelijk straalt hij ook uit geen zin meer in gedoe te hebben. ‘Niet weer zo’n halfjaar’, lijkt hij te denken. Toen Irma tot twee keer toe hoestte zag je hem wat wegzakken, de lichaamstaal zei genoeg. ‘Dit gaat weer voor discussie zorgen’.

Maar ook doordat hij tijdens de persconferentie op maandag dingen zei die hij later deze week alweer moest veranderen, bewijst ook dat het niet zo goed gaat met onze premier. Het gedoe met de mondkapjes alleen al. Tijdens de persconferentie adviseerde hij de inwoners van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag om mondkapjes in de winkel te gaan dragen. Tijdens het Tweede Kamerdebat op woensdag adviseerde hij dit ineens (op een lacherige manier) voor heel Nederland. En ook nog ‘op alle plekken waar je de hemel niet kunt zien’, dus niet meer alleen in winkels. Lekker duidelijk. Er moesten toen halsoverkop richtlijnen gemaakt worden. Sinds gisteren weten we dus pas echt waar we die dingen zouden moeten dragen. En dit alles alleen maar omdat de Kamer het wilde. Maar dat was maandag toch zeker ook al zo? Hadden ze het toch beter toen al kunnen regelen? Dat had een hoop onduidelijkheid gescheeld.

Dit was nog niet het vervelendste. De onduidelijkheid was na de persconferentie namelijk al erg groot. Hierbij kijk ik bijvoorbeeld naar mijn eigen sector: het theater. Rutte zei dat er in binnenruimten maar 30 personen tegelijk mochten zijn, maar dit gold niet voor bijvoorbeeld culturele instellingen van groot belang. Ik was blij, want de theaters mochten dus blijven draaien zoals ze dat sinds juni doen. Algauw bleek dat dit helemaal niet waar was. Er moesten ontheffingen uitgegeven worden door de afzonderlijke veiligheidsregio’s. Als de instelling deze niet kreeg, mochten er toch niet meer dan 30 personen in. De veiligheidsregio’s hielden er allemaal een andere planning op na. Dus in de ene veiligheidsregio was wel vrij snel bekend wie een ontheffing kreeg, maar in de andere duurde het dagen.

Is het dan toch verstandiger om landelijke maatregelen te hanteren, zoals in maart het geval was en nu al wordt gedaan met de mondkapjesplicht? Het is nu misschien nog wel belangrijker dan toen. De buitenlanden om ons heen hebben inmiddels zo’n beetje heel Nederland op code rood gezet. Dat corona in de Randstad erger zou zijn dan in de rest van Nederland, is dus steeds minder het geval. We lopen gewoon achter de feiten aan. Wie vertelt dit slechte nieuws aan Rutte?

Denk vooruit!

Sat, 26 Sep 2020 12:09:07 GMT

Denkt u weleens aan deze wereld over honderd jaar? Wonen we in stalen huizen en verplaatsen we ons met een persoonlijke hyperloop of is de wereld dan allang vergaan? Op wat voor manier u er ook over fantaseert: ‘Ach, ik ben dan toch dood!’ is wellicht de conclusie die u daarna als vanzelf trekt.

Dat is ook niet zo verwonderlijk, want moeite hebben met ver vooruit kunnen denken schijnt mens-eigen te zijn. Daarom wordt er nu weer gesproken over kernenergie. Ja, het heeft best veel voordelen. Het opwekken ervan zorgt bijvoorbeeld voor weinig uitstoot van CO2, wat bij andere vormen van fossiele brandstoffen wel het geval is. Als we dus meer gebruikmaken van deze bron, halen we de klimaatdoelen van Parijs. Toch zijn er ongelofelijk veel nadelen. Alleen al het feit dat er bij de productie van kernenergie gevaarlijk afval vrijkomt dat duizend jaar moet worden opgeslagen is zorgelijk. Dan zit men over honderden jaren mooi met ons afval opgescheept. Daarnaast hoeft er maar iets te gebeuren (brand, aardbeving, overstroming) en het goedje kan vrijkomen. Een hele streek is dan in één klap onbewoonbaar en de bewoners zijn aangetast door de radioactieve straling. Toch is het nog niet zo vaak misgegaan. Maar ja, we gebruiken pas kernenergie sinds 1951. Zeventig jaar over een periode van duizend jaar is niets.

Als er nieuwe centrales in Nederland uit de grond worden gestampt, is het natuurlijk de vraag waar deze moeten komen. Minister Wiebes zei deze week dat hij op zoek gaat naar regio’s die een kerncentrale willen herbergen. Dat lees ik als: net zo lang drammen, treiteren en zuigen tot er niets anders op zit. De Groninger Eemshaven staat al jaren op de lijst als plek voor een centrale, en dus is de kans groot dat deze provincie binnenkort nog meer met de gebakken peren zit dan ze al zat. Naast steeds erger wordende aardbevingen ook nog een kernramp! En misschien wordt het één wel veroorzaakt door het ander.

Waarom toch geen windmolens en zonnepanelen? Dat is te duur. Eerst was kernenergie dat ook, maar nu blijkt dat toch weer goedkoper dan de hernieuwde energiebronnen. Windmolens gaan bijvoorbeeld maar een jaar of vijfentwintig mee. Dat is economisch minder aantrekkelijk. Maar waarom wordt er niet gedacht zoals in de beginperiode van het aardgas? Toen kon het niet op. Grote winningsplaatsen werden uit de grond gestampt en het geïnvesteerde geld zou dubbel en dwars worden terugverdiend. Dat kan nu toch ook gebeuren? Al is het maar omdat we het milieu er een stuk beter mee maken. Dat is toch ook een vorm van investeren en terugverdienen? De overheid kan ook wat doen tegen de protesten tegen windmolens door ze niet in Werelderfgoederen te zetten (zoals in Abcoude dreigt te gebeuren), maar op toch al industriële plekken.

Ach. Misschien is het paniek om niks. De overheid wil eens in de zoveel tijd overstappen op kernenergie en telkens wordt dit weer afgeschoten. De verstandigheid zal ooit volharden. Hoop ik.

Op 26 september 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Facebookclubje

Sat, 19 Sep 2020 15:15:00 GMT

Bent u ooit benieuwd geweest hoe het is om een Facebookgroep te beheren? Ik ga het uit de doeken doen, want ik beheer er al zeven jaar eentje. Detail vooraf: hoe ouder ik word, hoe infantieler ik het vind.

Want waarom zou je met z’n allen in een Facebookgroep gaan zitten en daar dan tot in den treure dezelfde soort berichtjes in zetten? Omdat het gezellig is waarschijnlijk. Soms komen er overigens wel echt mooie dingen voorbij. Maar waarom zou je er beheerder van worden? Dat weet ik ook niet zo goed eigenlijk. Toen ik de groep oprichtte, was ik veertien jaar. Niet echt een leeftijd waarop je helder nadenkt, zo blijkt. Ik dacht dat het met honderd leden wel bekeken zou zijn.

Maar het onderwerp van de groep deed eigenlijk vanaf het begin al vermoeden dat het groots zou kunnen worden. Het is namelijk speciaal voor de liefhebbers van één van de Waddeneilanden. Deze worden met de jaren steeds populairder en dat heb ik geweten. Op het moment van schrijven telt de groep 12.484 leden. Ruim twaalfduizend zielen! En iedere dag komen er gemiddeld vijftig nieuwe leden bij.

Je zou kunnen zeggen dat het uit de hand is gelopen. Des te meer omdat ik er als beheerder steeds meer moeite mee heb om het allemaal netjes te houden. Er ontstaan de heftigste discussies naar aanleiding van de kleinste dingen. Als er bijvoorbeeld een vraag gesteld wordt, vindt een ander dat dit een oliedomme vraag is. Het fascinerende aan Facebook is, dat iedere mening wordt uitgesproken, waardoor er in mum van tijd honderddertig reacties onder het bericht staan. Als ik dit als beheerder een halt toeroep, ben ik algauw een paardenlul. “We mogen toch wel een goede discussie voeren?” Als ik het niet verwijder, is de andere partij weer op de teentjes getrapt. “Ik word uitgescholden, boehoeoeoe!” Het ging laatst zelfs zo ver, dat iemand dreigde mij in andere Waddeneilandgroepen (ja, die bestaan ook) zwart te gaan maken, omdat ik een ‘akelig, narcistisch figuur’ ben. Voor de duidelijkheid: het gaat hier nog steeds om een hobby- en vakantiegroep op Facebook.

Gelukkig word ik ook een handje geholpen. Sommige leden rapporteren berichten, zodat ik kan beoordelen of deze in de groep thuishoren. Dat is vaak niet het geval. Het is fijn dat ze me helpen, want twaalfduizend virtuele leden in bedwang houden is iets dat ik onderschatte. Toch is er in zeven jaar nog meer veranderd op de sociale media. Facebook verwijderde deze week eigenhandig een sfeerimpressie van de plaatselijke Sinterklaasintocht van vorig jaar, dat in de groep was geplaatst. Met Zwarte Pieten.

Maar wacht eens even. Mark en Facebook gaan nog strenger controleren op materiaal dat volgens hen niet door de beugel kan. Zou Facebook deze column dan ook niet accepteren op hun website, omdat ik Facebook niet bepaald de hemel in prijs? En zou het ook worden gerapporteerd door behulpzame leden in mijn groep? Ik zou het nog best geestig vinden ook.

Deze column is op 10 oktober 2020 ook gepubliceerd op GroningerKrant.nl .

Op de planken!

Sat, 12 Sep 2020 08:16:00 GMT

Een mooi moment deze week: ik ben terug in het theater! Sinds de coronacrisis heb ik geen toneelvloer meer belopen en ik snakte er zo langzamerhand weer naar. Het repeteren was heerlijk en omdat we dit weekend eindelijk gaan spelen, gaat mijn hart sneller bonken. Maar onder de vrolijkheid schuilt natuurlijk een flinke bak ellende.

Echt lekker verdienen lukt in het theater niet. Dat weet je wanneer je eraan begint, en het is ook helemaal niet nodig. Als je houdt van je vak, neem je daar genoegen mee. Maar het is nu wel heel erg. Zo erg dat je er niet van rond kunt komen, terwijl dat voorheen wel kon. De betreffende voorstelling zouden we voor de coronacrisis twee keer gespeeld hebben. Nu doen we het zeven keer. We waren al uitverkocht, dus we moeten al het publiek kunnen bedienen. Heel eerlijk gezegd vind ik het heerlijk om veel vaker te spelen. Ik zit dan beter in het stuk en daar wordt het voor het publiek en voor mijzelf veel leuker van. Maar toch heb ik makkelijk praten. Van theater hoef ik op dit moment niet te leven. Als dat wel zo zou zijn, zou ik andere klussen potentieel mis kunnen lopen, doordat we deze voorstelling vaker spelen. Maar ja, dat is niet aan de orde. Die andere klussen zijn er namelijk niet. Om het werkeloze bestaan op te vangen, ben ik een studie gaan doen. Journalistiek. Dat was ik voor corona weliswaar ook al van plan, maar de crisis gaf me het laatste zetje.

Ik zag de bui namelijk al hangen. Nog steeds is heel veel afgelast of uitgesteld en is de toekomst niet rooskleurig. Zolang anderhalve meter afstand de norm blijft, zijn de zalen heel erg leeg. En dat gaat alleen nog maar over de theaters. Grote evenementen zijn helemaal uit den boze. Er zou wellicht, met uitzicht op een vaccin, iets gepland kunnen worden voor het najaar van 2021, maar dat durven festivalorganisaties niet aan. Verzekeringsmaatschappijen keren vanaf volgend jaar niet meer uit in het geval van een pandemie. Zowel het heden als de toekomst van de festivalindustrie valt daarmee in duigen. Duizenden mensen op straat, zoals in veel meer sectoren het geval is trouwens.

Ook in de theaterzalen is het aanpassen geblazen. De één gaat er anders mee om dan de ander. Het theater waar wij zaterdag en zondag spelen is voor de ‘gelegenheid’ volledig verbouwd. Geen lege stoelen, maar een volle zaal. Alle stoelen die leeg zouden blijven, zijn gewoon weggehaald. Er is een soort Rouge ingericht. Heel sfeervol en bovendien is er slim ingespeeld op de noodsituatie. Maar ook voor theaters is deze natuurlijk op den duur onhoudbaar.

Al die theatermedewerkers moeten opgevrolijkt worden. Hoe doe je dat? Door een avondje naar een theatervoorstelling te gaan bijvoorbeeld. Er even helemaal uit. Maar ja, dat is sinds maart ook de plek van zoveel problemen. Is het dan nog wel leuk om er te zijn? Toch spelen wij onze voorstelling – met hierin veel grappige momenten – even vrolijk als altijd. Want al eeuwen geldt hetzelfde: humor is zelfs in de meest penibele situaties het beste redmiddel.

In Amsterdam, Amsterdam…

Sat, 05 Sep 2020 13:57:00 GMT

Wim Sonneveld zong ooit: “Niemand kan zich beter wensen, dan een Amsterdammer te zijn…” Dat is bijkans zestig jaar geleden. Tegenwoordig kun je beter wensen dat je geen Amsterdammer bent, want de stad wordt getroffen door een opeenstapeling van kommer en kwel. Als je niet met corona besmet raakt, moet je wel naar de voedselbank en als je met wat mazzel toch genoeg te eten hebt, zakt de grond tijdens een stadswandeling plotseling onder je vandaan en lig je te poedelen in de gracht. Is het een kwestie van tijd voordat heel Amsterdam wegzakt en vergaat in de eigen welvaart?

Want dit is niet de enige rampspoed waar de stad mee te maken krijgt of al heeft. In de Volkskrant van gisteren stond een bericht dat pijnlijk duidelijk maakte hoe het met Schiphol gesteld is. En waar is de grootste luchthaven van Nederland? In de gemeente Amsterdam. Het vliegverkeer komt weer wat op gang, maar veel kisten vliegen halfleeg rond. Vliegtuigen zijn namelijk gemaakt om te vliegen, dus moeten ze dat ook. Vliegen is goedkoper dan stilstaan. Als ze stilstaan, moet er constant onderhoud aan gepleegd worden. De CO2-uitstoot is weliswaar minder (de vliegtuigen zijn minder zwaar, dus gebruiken ze minder kerosine), maar de ecologische belasting per passagier is flink gestegen. Ondertussen maken de maatschappijen geen winst. Veel kisten die nieuw waren besteld bij de giganten Airbus en Boeing, zijn inmiddels afbesteld. Er is geen geld voor.

Daardoor blijven veel maatschappijen dus met oude vliegtuigjes rondvliegen, die ook nog eens teveel stilgestaan hebben. Dat zorgt voor nog een extra gevaar voor de toch al zo gekwelde Amsterdammers: die oude, afgeschreven kisten hebben een grotere kans om neer te storten en het zou mij niks verbazen als dat ook gaat gebeuren. Ze donderen dan op het centrum. ‘KLM bombardeert onbedoeld centrum Amsterdam met eigen vliegtuigen’ zou zomaar eens een krantenkop kunnen worden.

Alsof dat nog niet genoeg is, heeft het CDA ook boze plannen. Ze willen prostitutie gaan verbieden. Als dat zou gebeuren, kunnen de Wallen wel sluiten, en daarmee ook de toeristenbranche. Want al maak je geen gebruik van de diensten van de dames, men neemt graag een kijkje in de donkerrood verlichte straatjes. Zonder deze attractie is een bezoekje aan Amsterdam voor velen incompleet, en dus zullen de toeristen wegblijven. Dan zitten de Amsterdammers helemaal aan de grond.

Wat een rampspoed. Is dit hele gebeuren een voorbode op wat de rest van het land te wachten staat? Een grote malaise, in vele opzichten? De rest van het land heeft dan weliswaar geen Schiphol of veel prostitutie, maar overal kan ellende de kop opsteken. Alle nieuwe verschijnselen bereiken immers eerst Amsterdam, voordat de rest van het land er lucht van krijgt, toch? Behalve dan met corona, bedenk ik me nu. Dat begon in het Brabantse Loon op Zand. Is die plaats sinds dit jaar dan de leidraad voor het landelijk welzijn? Dat is vast beter dan wanneer Amsterdam dit is. Daar is het leven vast goed.

De maandagochtendkrabbel

Sat, 29 Aug 2020 14:16:00 GMT

“Afstand! Jongens, hé! Afstand houden! Als je nu geen afstand houdt, gaan de hapjes aan je voorbij! En dan kom je ook niet in aanmerking voor het vangen van het bruidsboeket!”

Had Grapperhaus dit de hele tijd moeten roepen op zijn eigen bruiloft? Als de vleesgeworden coronawaakhond? Dat was een gezellige boel geworden. En zijn populariteit in zijn vrienden- en familiekring zou er in dat geval ook niet door gestegen zijn, me dunkt. Mocht hij het zo aangepakt hebben, dan had hij wel op zijn buik kunnen schrijven dat er nog volk zou komen op zijn toekomstige feestjes. Of zijn nieuwe huwelijk. Want dit was al de tweede keer dat hij trouwde, dus zo’n derde keer kan ook best.

Hij had het in geen geval goed kunnen doen. In het ene geval had hij zich de boosheid van zijn bruiloftsgasten op de hals gehaald, en in het andere geval dat van het gehele volk. Het laatste gebeurde. Als je als minister constant roept dat de basisregels in acht moeten worden genomen en dit vervolgens niet uitdraagt als het echt belangrijk is, is dat meer dan onhandig. Een vreemd signaal naar de buitenwereld. Zelf nam hij wel afstand overigens. Tenminste, dat dacht ik te zien op de beelden die zijn gemaakt door paparazzi in de bosjes. Voor sommige anderhalve metertegenstanders is het weer een aanleiding om te zeggen dat de regels onzinnig zijn. Maar zoals Rutte gistermiddag in de persconferentie over de ministerraad ook al benadrukte: hij en Grapperhaus adviseren om anderhalve meter te houden, ze verplichten het niet. Dat is ook de reden dat Rutte steeds heel laconiek roept: “Hahaha, ik ben geen dictator hoor! Ik ben geen dictator!”

Maar toch heeft Rutte wel een beetje gelijk. Je houdt de afstand toch niet omdat twee ministers het zeggen? Je doet dit toch in het belang van het land en voor je eigen gezondheid? Ik trek de vergelijking met het kind in ons wel vaker, en ook nu kom ik daar niet onderuit. Dit is dezelfde situatie wanneer een leraar aan zijn leerling vraagt waarom hij leert. “Omdat het van u moet, meester!” “Neen!”, zegt de meester dan, “Je leert voor jezelf!” Je houdt afstand voor jezelf (en je medemens). Niet omdat een kale oudere jongere en een mislukte komiek dat nou toevallig zeggen.

Toch was er één manier geschikt geweest om zowel de vriendenkring als het volk tevreden te stellen. Hij had een voorbeeld moeten nemen aan anderen die geen zin hebben in poespas en toch willen trouwen: gewoon op maandagochtend naar het gemeentehuis, een krabbeltje zetten en klaar. Dat kost niks, je hebt geen gedoe met zo’n feest en het is ook nog eens volledig corona-proof. “Geen feestjes met meer dan zes mensen”, zei Rutte onlangs. De maandagochtendkrabbel was dus de enige manier waarmee Grapperhaus het goede voorbeeld had kunnen gegeven. Want je kunt er donder op zeggen dat afstand houden op een bruiloftsfeest gedoemd is te mislukken.

Halt! Buurtpreventie!

Sat, 22 Aug 2020 11:44:00 GMT

Ooit gehoord van de buurtpreventie? Steeds meer dorpen en woongemeenschappen hebben het. Ik ondervond de aanwezigheid ervan afgelopen week aan den lijve.

Voor mijn YouTube-serie over de plekken waar mijn voorouders gewoond hebben, was ik afgelopen maandag in het noorden van Overijssel. Daar woonden mijn overgrootouders. Ik schoot wat sfeerbeelden van de omgeving en van het desbetreffende huis. Aan de overkant van de straat zag ik een man staan die wat argwanend naar me keek. Toen ik terugliep naar de auto, kwam hij me op een drafje tegemoet. “Hallo, kan’k die erg’ns mit help’n?”, vroeg hij me. Mijn hersenen verbinden deze uitspraak vrijwel direct met een winkel. Als een opdringerige verkoper me twee seconden na binnenkomst al in m’n nek hijgt met deze vraag, antwoord ik meestal: “Nou, nee hoor. Ik kijk even rond.” Dus dat deed ik nu ook. Even kijken of hij wel van een lolletje hield.

Zonder enige vorm van humor vervolgde hij: “Nou, omdad’de fodo’s stai’t te mak’n…” Ik begreep natuurlijk wel dat het er niet alledaags uitzag. Daarom legde ik het doel uit, maar de man bleef bloedserieus. “We heb’t hier de leste tied nogal veul inbrak’n,” mompelde hij kortaf. Vluchtig zei ik dat ik volkomen ongevaarlijk was en lachte daarbij uitgebreid, maar kreeg in de gaten dat dit geen zin had. In zijn ogen was ik al een gevaarlijke inbreker. Toen zei ik maar dat het goed was dat hij het vroeg en ging gauw weg.

Overigens had ik tot dat moment niet door dat ik met iemand van de buurtpreventie te maken had. Pas toen ik de echte dorpskern inreed, viel mij het bordje Attentie! WhatsApp Buurtpreventie! op. Toen viel bij mij het kwartje. Die man waarborgde de veiligheid in de buurt! Het deed me direct denken aan een artikel in de Volkskrant van onlangs. Dat was een goed stuk over buurtpreventie in Tilburg. De bordjes worden vaak aangevuld met de beeltenis van een boef. Ik dacht dat de buurtpreventie alleen voor het melden van verdachte situaties was, maar ze doet veel meer, bleek uit het verhaal in de krant. Ze spreken mensen aan op hun gedrag bijvoorbeeld, zeker nu er anderhalve meter afstand gehouden moet worden. En als er in de buurt vreemde voorwerpen op straat staan, zoals in een in het artikel genoemde winkelkarretje en een betonblok, waarschuwen ze de politie.

Het is goed dat de buurtpreventie bestaat. Deze mensen zijn in het dorp vaak erg geliefd, omdat ze met iedereen begaan zijn. Geliefder dan agenten waarschijnlijk, omdat ze gewoon in het dorp wonen en geen afschrikkend uniform dragen. Maar zouden deze mensen toch niet beter begeleid kunnen worden? Zeker als het vaker gaat zoals bij mij. Als gast in een gemeenschap voel je je dan niet echt welkom. Ze zijn toch min of meer een assistent van de politie. En de politie is je beste vriend. Moeten ze geen certificaat krijgen? Een button op de borst, met ‘Hallo, ik ben van de buurtpreventie. Waarmee kan ik je helpen?’ Hoeven ze dat ook niet meer te vragen, dat lees je dan al. Is voor iedereen beter. Oh nee, met een certificaat en een herkenbaar plaatje lijken ze ineens verdomd veel op een boa. Dat moet je ook niet willen tegenwoordig.

De nieuwe toerist

Sat, 15 Aug 2020 11:41:00 GMT

Zo, dat was ‘m dan weer. De zomervakantie zit erop. Ik ben ieder jaar vrijwel de hele zomer op Texel, maar dit jaar was het anders. Ik heb gelachen, ik heb me enorm geërgerd en ik heb me verbaasd. Een bloemlezing van een Waddeneiland in coronatijd.

Normaal gesproken heb je op Texel twee soorten toeristen: de wandelende en fietsende toerist die ervan houdt om in eigen land op vakantie te gaan, en de Duitsers. Zij rijden veelal met de auto over het eiland. Dat is waarschijnlijk ook één van de redenen dat ze hier zijn, want op de meeste Duitse Waddeneilanden zijn auto’s uit den boze. Deze zomer was er een extra groep. Namelijk de ik-was-liever-naar-Spanje-gegaan-maar-zit-nu-verdorie-op-dat-duffe-Texel-groep. Deze mensen waren makkelijk te herkennen. Ze namen bijvoorbeeld een gettoblaster van een meter hoog mee, om het hele vakantiepark om één uur ’s nachts te kunnen voorzien van muziek. Ik ben sinds deze vakantie volledig op de hoogte van alle hits van dit moment. Ook kan ik de lijst met piraten-plaatjes feilloos opdreunen, want ook deze categorie draaiden ze met graagte.

Als ze geen muziek door hun boxen lieten schallen, leerden ze hun kroost iets. Voetballen bijvoorbeeld. Ze trachtten hierbij het niveau van Louis van Gaal te halen. De profvoetballer in spé die afgelopen vakantie vlakbij mij zat, was inmiddels bezig met het leren van voetbalstof voor gevorderden. Dat werd duidelijk uit de wijsheden die de vader zijn zoon bijbracht: “Zo moet je iemand niet sliden! Dat ventje pakte die ander gisteren recht op z’n knie en die knakte naar achteren! Smerige overtreding! Je moet iemand híer raken. Dan gaat ‘ie wel neer, maar zonder ernstige blessure.” Dit alles werd hem uitgelegd op een grasveldje van twee bij drie. Hij komt er wel, met zo’n deskundige vader.

Op het strand herkende je de nieuwe toeristen ook meteen. Je trof ze direct aan als je het strand op liep. Poepiebruin, getatoeëerd en opgepompt. Ze ploften met z’n allen vlak naast de strandopgang neer, mét welbekende gettoblaster en verzameling voetballen. Ze waren met veel en konden tijdens de hittegolf van de afgelopen twee weken hun lol op. Op de kleur van de zee na deed alles op Texel denken aan Spanje. De Noordzee is inmiddels net zo sterk vervuild. Men liep het water in met een sigaret en kwam er zonder weer uit. Ik rende daar altijd als een gek voorbij. Een stil strand is namelijk niet ver weg. Vijfhonderd meter verderop heerste er al een serene rust.

Door te rennen tijdens een hittegolf, vergroot de kans op oververhitting, dus als ik ver genoeg weggerend was, plonsde ik vrijwel direct het water in. Maar op een goeie dag was ik per abuis de verkeerde kant op gerend. Toen ik boven water kwam, merkte ik dat ik op een nudistenstrand was beland. Daar wandelde men poedelnaakt met alleen een tasje om de arm om een telefoon in te kunnen opbergen. Waarschijnlijk om de stappen te kunnen tellen. Maar rustig dat het er was!

Waarschijnlijk kan iedereen volgend jaar weer gaan en staan waar ‘ie wil. Als dat niet het geval is – en Texel wederom verandert in een feestparadijs – ga ik weer naar dat naaktstrand. Ik zie liever zwabberende geslachten, dan dat ik constant het gevoel heb dat ik in het buitenland ben. Ik blijf niet voor niks in Nederland!

Groeten uit…

Sat, 08 Aug 2020 13:14:00 GMT

Laatst schrok ik me een ongeluk, want ik kreeg een ansichtkaart via de post. Zo’n handgeschreven kaartje met postzegel. Het is lang geleden dat ik er eentje ontving. Sinds we opgezadeld zitten met het coronavirus is de populariteit van het bedrukte kartonnetje weer wat gegroeid.

Ik schrok temeer, omdat er bij het kaartje een brief van PostNL zat. Ze deelden mede dat er een te laag bedrag aan postzegels op het kaartje was geplakt, waardoor er portokosten betaald moesten worden. Doordat de afzender zijn postcode niet op de kaart had gezet, moest ik dit betalen. Gloeiende, had gewoon een mailtje gestuurd! Op deze manier is het helemaal niet aangenaam om een kaartje te krijgen. Aan de andere kant ging het ‘maar’ om drie euro vierenvijftig.

Toch gaat het mij om het principe. Ik moet betalen omdat een ander – die overigens best origineel is, want het zoveelste appje maakt minder indruk dan een ansicht – niet op zit te letten. Dit is, naar ik aanneem, één van de redenen dat brieven en kaartjes versturen voor de coronacrisis zo impopulair was en eigenlijk nog steeds is. Want na corona houden we er waarschijnlijk gewoon weer mee op. Hiervan ligt de schuld wellicht bij PostNL zelf. Het is vrij onrechtvaardig om iemand een boete te laten betalen voor iets waar hij of zij niks aan kan doen.

Dat je eerst zo’n kaartje moet kopen, is nog tot daaraantoe. Dat kun je in de supermarkt doen, als je er toch bent. Maar dan komt het: je gaat naar huis, schrijft het kaartje, plakt de postzegel erop (als je dat niet vergeet tenminste!) en wil de brief dan posten. Maar omdat de brievenbussen grotendeels uit het straatbeeld zijn verdwenen, heb je eigenlijk geen idee waar je er eentje kan vinden. Ook daarom is de ansicht niet meer geliefd. Mensen hebben geen zin om eerst op internet te zoeken waar een brievenbus is en ze hebben er al helemaal geen trek in om er dan ook nog speciaal naartoe te gaan. Veel te omslachtig als je ook een appje of mailtje kan sturen. En ja, je kunt een kaartje via internet versturen. Je kunt ‘m dan beschrijven met een fleurig lettertype en online laten verzenden. Komt geen brievenbus, postzegel of pen aan te pas. Maar het is natuurlijk veel leuker om iemands handschrift te kunnen zien. En door de onleesbaarheid van het handschrift moeten gissen naar wat de afzender opgeschreven heeft. Dat heeft charme.

Die ouderwetse ansichtkaart versturen moet toch anders kunnen? In tegenstelling tot briefpost zijn pakketten wel erg populair. Waarom wordt de pakketbezorger niet multi-inzetbaar als het gaat om brieven? Hij is het al min of meer doordat hij pakketjes die retour moeten ook weer ophaalt. Je zou toch ook briefpost aan hem moeten kunnen meegeven? Het kan natuurlijk zijn dat je nooit pakketjes verstuurd of ontvangt, maar ook dan zou je gebruik moeten kunnen maken van de brievendienst, door de bezorger op te piepen met een app. Hij is er toch wel, omdat hij dagelijks door de straat rijdt. Zelfs op zondag.

En hij kan nog iets. Je een helpende hand bieden als je iets vergeten bent. Hij kan je attenderen op het plakken van een postzegel, ik noem maar wat.

Arbeid

Sat, 01 Aug 2020 13:19:00 GMT

Als er over de term gastarbeider wordt gesproken, zegt men vrijwel altijd: ‘Och, dat is iets van vroeger. Dat hebben we nu niet meer!’

Ik dacht dat ook altijd. Ik wist wel dat er in bepaalde landen geen werk is en dat mensen daarom hier naartoe komen om te werken. Maar het beeld van de klassieke gastarbeider – mensen die hier naartoe worden gehaald om klusjes op te knappen die wij niet willen doen – kan ik niet rijmen met Nederland in deze tijd. Wij voelen ons tegenwoordig toch niet meer beter dan een ander?

Deze week las ik een artikel in de Volkskrant . Het ging over arbeidsmigranten uit Polen, die door een uitzendbureau aldaar naar Nederland worden gestuurd om te werken. Dat is een verschil met vroeger: toen wierf de Nederlandse overheid mensen uit Zuid-Europa en nog zuidelijkere landen, omdat wij er belang bij hadden. Verder zijn er weinig verschillen met nu.

Allereest is het werk dat ze doen op z’n minst vreemd. Ze liggen bijvoorbeeld hele dagen op hun buik op een landbouwmachine, men noemt het een vliegtuig, die wordt voortgetrokken door een tractor. Ze wieden op die manier onkruid. Bizar. Dat is werk waarvan ik verwachtte dat het allang geautomatiseerd was. Er zijn toch ook volautomatische stofzuigers? De plek waar ze hun vrije tijd moeten doorbrengen, is geregeld door het uitzendbureau waar ze onder valse voorwendselen (het is een super agency!) mee in zee zijn gegaan. Het is een ouwe studentenflat die al jaren op nominatie staat om gesloopt te worden. Het is er vies en smoezelig, maar de huisbaas (die zijn pand weer verhuurt aan de verschillende uitzendbureaus) vindt dat de migranten daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Hij geeft ondertussen toe dat het inderdaad niet allemaal geweldig is, maar hij hoopt tegelijk ook dat de panden in 2023 niet afgekeurd worden, want ze hebben kosten van de renovatie gehad en ‘die moet je er wel uithalen’.

Daarnaast zijn er nog meer gewetenloze lui in het spel. De migranten worden regelmatig ontslagen. Hiervoor zijn uiteenlopende redenen, maar ze zijn allemaal enigszins duister. Iemand uit het complex kreeg bijvoorbeeld ontslag, omdat hij had gebraakt op het toilet. Hij was ziek, maar ging toch werken. Zoiets heet inzet, moet iemand daarvoor ontslagen worden? Maar hij moest opdonderen, zonder pardon. Meteen daarna werd hij door het Poolse uitzendbureau uit zijn kamer gezet, omdat dit dus allemaal met elkaar in verbinding staat.

In dit geval stak FNV Vakbond hier een stokje voor. Zij zijn eigenlijk de enige partij die iets kunnen doen. Dankzij de vakbond worden er nu ook verbeteringen getroffen in het wooncomplex. Dat dit niet eerder is gebeurd, wijt een baas van één van de uitzendbureaus aan het feit dat migranten niet weten waar ze moeten aankloppen. Juist. Hij doet dus alsof zijn neus bloedt.

Ik ben ervan onder de indruk. Niet in de laatste plaats omdat deze mensen geen gelukszoekers zijn. Ze zoeken werk en gaan met een uitzendbureau in zee dat ze naar Nederland stuurt, omdat daar toevallig werk is waarvoor de beroepsbevolking aldaar zijn of haar neus ophaalt. Ze pikken dus geen werk in van de Nederlanders. De migranten, die hier niet voor hun lol zijn, worden ook nog eens met de nek aangekeken door de mensen waar ze afhankelijk van zijn. Laten wij dat in ieder geval niet doen. Dan hebben ze in ieder geval nog een beetje het gevoel dat ze gewaardeerd worden.

Loop naar de maan

Sat, 25 Jul 2020 17:31:00 GMT

De Chinezen gaan naar Mars. Ze hebben deze week een raket gelanceerd. Ze zijn niet de enige. De Verenigde Arabische Emiraten hebben een satelliet naar Mars gestuurd en de NASA lanceert binnenkort ook een raket. Daarnaast schijnt de eerste bemande vlucht naar de planeet aanstaande te zijn. Maar waarom zouden we naar andere planeten willen als we hier de toestand nog niet eens onder controle hebben?

Van de warme samenleving die we in het voorjaar hadden, waarin rekening met elkaar werd gehouden, is weinig overgebleven. Het is ieder voor zich, meer dan ooit. Ik hoorde iemand zeggen dat je er gewoon iets van moet zeggen als mensen geen afstand houden. Dat is onbegonnen werk. Op straat houdt echt niemand er rekening mee en de supermarkt loopt ieder moment van de dag over van de mensen. Hele gezinnen gaan tegelijk naar binnen. Bij de deur wordt overigens wel digitaal geteld hoeveel mensen er binnen zijn. Vijfennegentig is het maximale aantal. Maar de teller blijft altijd steken op vijf. Prettig geregeld.

Maar ook elders is het huilen met de pet op. Op het vakantiepark waar ik op dit moment verblijf, gaan hele families samen op vakantie. Ik wind mij erover op, zeker omdat de overheid het sinds een tijdje niet meer sterk afraadt. Men mag gewoon weer bij elkaar in de auto, dus blijkbaar ook bij elkaar in huis. Ondertussen hebben de families plezier. Ze doen zich tegoed aan meer drank dan ooit. Ze lallen en lachen. De kinderen worden ondertussen vermaakt met geestdodende liedjes als Tsjoe Tsjoe Wa, Tjsoe Tjsoe Wa Wa Wa . En ik ook, want het staat hartstikke hard aan. Maar er is geen enkele reden tot feesten. Ik heb af en toe zin om gewoon een potje te gaan gillen, misschien maakt dat indruk.

Op sociale media passeren iedere dag de meest lachwekkende complottheorieën de revue. Zelfs een prominent deed er deze week aan mee. Waarom worden experts niet geloofd? Waarom denken zoveel mensen die totaal geen verstand van zaken hebben het beter te weten? Wat is dat voor miskenning van de wetenschap? Luister nou naar die experts, van Marion Koopmans tot Maurice de Hond. Ze vertellen allebei iets anders, maar weten waar ze over praten.

Zou dit alles me extra opvallen omdat we dit voorjaar extreem goed met elkaar om gingen? Voor corona was de wereld toch niet zo egoïstisch en onnadenkend als nu? Het zal wel aan mij liggen. Ach, die ruimtevaart is misschien zo slecht nog niet. Ik kan mezelf altijd nog naar Mars laten schieten. Maar nader inzien: bij de buren is het gras altijd groener. Ruimtemannetjes zijn vast ook geen lieverdjes.

Zwarte longen

Sat, 18 Jul 2020 08:47:00 GMT

Op dit moment bevind ik mij op een vakantiepark in eigen land. Dat is voor mij overigens niet anders dan andere jaren: ik kom zelden in het buitenland.

Bijna iedere avond maak ik een wandeling en begeef mij dan ook even naar het centrum. Het is daar dan een gezellige drukte. De anderhalve meter wordt met moeite in acht genomen, maar omdat een groot deel van het pleintje bestaat uit horeca, komt men er daar niet onderuit. Er speelt ook vaak een bandje dat een goede versterker bij zich heeft. Het ding staat zo afgesteld dat het net niet storend is, maar elkaar verstaan lukt niet meer. Dat hoort erbij.

Wat er blijkbaar ook bij hoort, is dat het pleintje vergeven is van de sigarettenrook. Daar stoor ik mij vrijwel altijd aan, en omdat er deze week in het nieuws was dat het aantal rokers onder jongvolwassenen maar niet wil dalen, is dat een goede reden om het er weer eens over te hebben. Als je er eenmaal aan begonnen bent, kom je er blijkbaar moeilijk vanaf. Ik heb overigens geen idee hoe dat voelt. Ik ben niet zo verslavingsgevoelig. Dat jongeren eraan beginnen, moet te maken hebben met stoer willen doen en de vatbaarheid voor hypes op die leeftijd. ‘Als veel klasgenoten het doen, moet ik ook.’ Ook in dit geval ben ik gezegend, want voor dit soort drang om ‘erbij te willen horen’ ben ik totaal ongevoelig.

Het verbaast me wel dat juist jongeren het langst door blijven roken. Het aantal rokers onder volwassenen nam de laatste jaren namelijk af, maar onder mijn leeftijdsgenoten bleef het dus gelijk. Het is blijkbaar verleidelijk om te beginnen en moeilijk om te stoppen. Zijn jongeren minder standvastig of hebben ze gewoon meer stress?

In het gunstigste geval krijgen ze op een zeker moment een longziekte. COPD of zoiets. Ik heb astma. Deze longziekten zijn wat betreft het verloop verschillend (astma is periodiek en COPD is chronisch en met astma kun je oud worden en met COPD worden de klachten steeds erger), maar qua gevoel zal het vergelijkbaar zijn. Regelmatig pijn op de borst, moeite met grote inspanningen en medicijnen moeten gebruiken die nogal negatieve effecten (bijvoorbeeld hartkloppingen en ernstige depressies) kunnen hebben. Zonder meer geen pretje.

Overigens vind ik dat rokers volledig zelf moeten weten wat ze doen, als ik er maar geen last van heb. Sommige rokers vinden dat mensen niet moeten zeiken als ze op een terras een peuk opsteken, want ‘ik ben toch buiten?!’ Tja, maar meeroken doe je toch. Te vaak wordt thee op een terras verpest door iemand die in mijn nabijheid moet gaan zitten paffen. Resultaten van een verslaving.

Het is eigenlijk zielig. Zielig dat er nog mensen zijn die hier hun geld mee willen verdienen. Want dat zijn de echte boosdoeners. De tabaksfabrikanten. Ik zou mezelf niet meer in de spiegel kunnen aankijken. Als je een poging doet om te stoppen, stop dan om deze slinkse fabrikanten te pesten. Ze verkopen willens en wetens gif. Aan jou verdienen die gekken toch zeker geen cent meer?

Op 1 augustus 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

De kracht van de herhaling

Sat, 11 Jul 2020 11:39:00 GMT

Omdat ik geïnteresseerd ben in vele vormen van geschiedenis, ben ik een dagelijkse afnemer van informatie die staat beschreven op de vaderlandse Wikipediapagina’s. Ja, die informatie is vaak alles behalve betrouwbaar, maar als ik het wil gebruiken voor iets belangrijks, zoek ik uiteraard de originele bron op.

Normaal gesproken opent Wikipedia zonder problemen. Je vindt snel de pagina die je zoekt. Maar toen ik afgelopen week Wikipedia opende, werd er constant gesmeekt om geld, omdat ze anders misschien niet in de lucht kunnen blijven. En omdat ik goed onderzoek toejuich, heb ik even gekeken of dit alleen gebeurt op de Nederlandse Wikipedia of wereldwijd. Dat is namelijk nogal een verschil. Als ze wereldwijd geld inzamelen, zouden ze gauw uit de brand zijn. Er zijn altijd wel mensen die doneren. Zeker omdat het verzoek heel vaak verschijnt. Ook na vijfendertig keer wegklikken. Op een gegeven moment gaan de makkelijk-over-te-halen-mensen toch doneren. De kracht van de herhaling.

Mijn steekproef wees uit dat ze de Engelsen ook om geld vragen, maar de Tsjechen dan bijvoorbeeld weer niet. Kunnen we daar conclusies uit trekken? Misschien dat ze het armere Oost-Europa willen sparen. En dat ze rijke West-Europeanen, zoals wij, wel kunnen vragen om een eurootje of twee af te staan. Omdat we nu tenminste nog rijke West-Europeanen zijn. Als die tweede coronagolf toch nog komt, is onze economie weggevaagd. De beste conclusie: goede vooruitdenkers, die Wikipedia medewerkers.

Als ze geen inkomsten kunnen vergaren door te bedelen, kunnen ze altijd overgaan tot het plaatsen van reclame op hun pagina’s. Maar ook dat kan problemen opleveren. Als veel reclamepartners de keutel op een gegeven moment intrekken, doordat ze bijvoorbeeld niet meer achter het beleid van de organisatie staan waaromheen ze adverteren, heb je zeer eenzijdige reclame.

Hetzelfde gebeurt als het internet precies lijkt te weten wat je interesses zijn en ze je daarom alleen bepaalde reclames tonen. Of erger: constant dezelfde reclame. Dat heb ik nu steeds. Voordat ik een YouTube-video kan kijken, moet ik me eerst door steeds precies hetzelfde filmpje van het Z-merk First Choice Cola heen worstelen. Ook als de video wordt onderbroken voor een blokje met commerciële uitingen, wordt louter deze cola aangeprezen. De algoritmes hebben blijkbaar niet in de gaten dat ik zelden zoetigheden nuttig. Ook cola laat ik dus nooit door mijn keel glijden. Of zouden ze weten dat ik dit nooit drink en proberen ze mij zo te overtuigen om dit wel te gaan doen? De kracht van de herhaling is sterk… Zou er een moment komen dat mijn handen de cola als vanzelf pakken in de supermarkt? Dat het sterker wordt dan ikzelf?

Nee! Ik zal volharden! De kracht van de herhaling krijgt mij niet te pakken. Voor mij geen First Choice Cola en ook geen zuurverdiend geld naar Wikipedia .

Op 18 juli 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Raceschool

Sat, 04 Jul 2020 09:00:00 GMT

Een man in Grootebroek heeft met opzet zijn auto in een basisschool geparkeerd. Hij was boos, waarschijnlijk omdat er een onderliggend probleem was met zijn kind, dat daar op school zit.

Ik las daarna, toen ik het artikel indook, dat er drank in het spel was, er gewonden of doden hadden kunnen vallen en er volgens de school alleen een ‘fors meningsverschil’ was, maar geen conflict. Nou, die is er nu dan wel, dunkt me. Het meest tragische van het verhaal is dat het een school voor speciaal onderwijs betreft. De kinderen hier hebben het al niet makkelijk en zijn ondersteboven van het voorval.

Volgens de school waren er twee kinderen, waaronder eentje van de man, uit elkaar gehaald na een gesprek met de moeder. De vader was het hier niet mee eens. Maar daarvoor hoef je van de school van je kind toch geen kartbaan te maken? Ook niet met alcohol in je bloed?

Het is misschien geheel onterecht, maar ik denk dat er meer aan de hand moet zijn geweest. Dat komt door mijn eigen ervaringen met scholen. Op één school na eindigde ik op alle scholen die ik tot nu toe heb aangedaan met een conflict of meningsverschil. Ik kan de schuld bij mezelf zoeken, maar dat doe ik niet. Want op alle scholen ging het op dezelfde manier.

Die mag dat niet, omdat een ander dat ook niet mag en die heeft geen extra hulp nodig, want de rest heeft daar ook geen behoefte aan. Scholen zijn te schools en vaak is het teveel moeite om een klein beetje extra hulp te bieden. Zelfs op een school voor speciaal onderwijs, net als deze. Daar heb ik namelijk ook ervaringen mee. Het gaat om hele simpele dingen. Ik wilde bijvoorbeeld graag apart zitten in de pauze, omdat dit mij rust gaf van alle prikkels die ik in de lessen had opgedaan. Dat was eigenlijk onmogelijk. Na honderd keer uitleggen werd het de leraren nog niet duidelijk dat ik dit niet deed omdat ik niet bij klasgenoten wilde zitten, maar omdat ik gewoon stoom moest afblazen. Dat lukte niet in een volle aula. Onbegrip troef dus. Ze waren vast bang dat ik niet sociaal zou worden. En nu speel ik toneel. Een beroep waarbij contacten erg belangrijk zijn.

Vaak ligt het ook aan het feit dat de klassen te vol zijn, waardoor kleine problemen over het hoofd gezien worden. Dit zal alleen nog maar erger worden. Dat er deze week in het nieuws was dat een hele generatie de dupe zal worden van het lerarentekort, wil ik best geloven. We gaan terug naar de vorige eeuw. Meer dan vijftig kinderen in één klas. Dat is voor niemand leuk.

Je boosheid uiten door met je auto naar binnen te rijden is wel heel rigoureus overigens. En zijn eigen zoontje was op het moment van binnenrijden niet aanwezig. Dus wiens schuld het ook was: dat andere kinderen er de dupe van worden, is vreselijk. Drank maakt wederom meer kapot dan je lief is. Zowel het schoolpand als het geestelijk gestel van de kinderen.

Op 4 juli 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Mooi geweest

Sat, 27 Jun 2020 11:42:00 GMT

Het is hommeles bij het voetbalpraatjesprogramma Veronica Inside . Ga ik het er echt over hebben? Ja. Maar niet over die hele ruzie. Dat interesseert me eerlijk gezegd weinig. Ik ga het hebben over de aanleiding: de voortdurend verkeerd vallende grapjes in het programma.

Ik heb er begrip voor dat er nu ophef over de opmerkingen van Derksen en Van der Gijp ontstaat. Ze maken al jaren grappen die volgens sommigen niet echt kunnen. Op een gegeven moment barst dan de bom. Ze maakten niet alleen grappen die in verband staan met racisme, maar ook grollen van een andere aard. Ze balanceren daarmee net op het randje en ik houd daar eerlijk gezegd wel van. Maar ik heb makkelijk praten. Ik ben een gewone blanke Hollander. Ik weet niet hoe dat voelt.

Niet op die manier tenminste. Wel op mijn eigen manier. Door problemen van niet-racistische aard. Als ik bijvoorbeeld aan mensen die ik niet ken moet uitleggen dat ik een gluten-allergie heb, ben ik daarna soms het doelwit van leuke grapjes. De verkleinwoordjes worden er dan bijgehaald en ze spreken dan over ‘gluutjes’. Ze vragen dan of dat ook in de lucht kan hangen en of ik daarvan dan ook ziek word. Of ze stellen quasi-onschuldig de vraag of ik er last van zou hebben als ze het stiekem in mijn eten zouden stoppen.

Ja, lachen. Dit voelt voor mij overigens niet als vreselijk vervelend. Ik neem me dan gewoon voor dat deze persoon een ander gevoel voor humor heeft dan ik. En dat is z’n goed recht. Het ligt er ook volledig aan wie het zegt. Van de één kun je het wel hebben, maar van de ander helemaal niet. Zo werkt het bij mij. Ik vind dat je over vrijwel alle denkbare onderwerpen soms een grapje moet kunnen maken.

Maar je moet een keer van ophouden weten. Als het vaker gebeurt, wordt het vervelend en pijnlijk. Daar is het volgens mij misgegaan bij VI . Het lag vooral aan het feit dat de frequentie van ophef veroorzakende grappen veel te hoog lag.

Naar deze onvrede van verschillende mensen werd te vaak niet geluisterd. Dat dit nu een halt toegeroepen is, kan niet zoveel kwaad.

We leven in een tijd waarin uitspraken over racisme en zogeheten ‘minderheden’ allemaal gevoeliger liggen. Dat is goed voor de bewustwording. Op weg naar een betere maatschappij voor iedereen. Maar toch geloof ik niet dat ze bij VI met opzet verkeerde dingen gezegd hebben. Derksen is recalcitrant, neemt geen blad voor de mond, maar is niet gemeen volgens mij. Hij moet alleen beter weten wat hij wel en niet kan zeggen.

Maar wie weet dat op dit moment wel? Het voelt misschien krampachtig om op je woorden te moeten letten, maar ik geloof dat we er profijt van gaan krijgen. Dat levert niet alleen winst op voor de uitingen van racisme, maar überhaupt voor het besef dat het maken van grappen over dingen waar iemand helemaal niks aan kan doen en zeker niet minder om is, op een gegeven moment niet leuk meer zijn. Dat juicht toch iedereen toe?

Coronacolumn #100: Finale

Sat, 20 Jun 2020 14:13:00 GMT

Honderd dagen, honderd columns. Honderd keer mijn mening over de situatie waarin wij sinds half maart van dit jaar verkeren. Honderd onzekere, verbindende, ontevreden maar vooral hele vernieuwende en bijzondere dagen.

Als ik grasduin door de voorgaande negenennegentig columns, roept dat gemengde gevoelens bij me op. Van sommige uitspraken vraag ik me af wat mij bezielde. Maar ook de grote angst die ik in het begin van de uitbraak had en er in sommige columns uitspringt, snap ik nu niet zo goed meer. Gelukkig, want angst is ongezond. Dat die angst wat is verdwenen, komt natuurlijk ook omdat er veel meer bekend is en ik kan terugkijken op een periode. Daaruit trek ik conclusies die me geruststellen.

Eentje daarvan is bijvoorbeeld dat ik nu wel durf te concluderen dat het in het gebied waar ik woon – het noorden des lands – allemaal minder heftig heeft uitgepakt dan we vreesden. In de ziekenhuizen hier was het wel een tijdje crisis, maar een enorme hoeveelheid besmettingen bleef hier grotendeels uit. De echte ramp heeft zich voltrokken in Brabant. Door dat rottige carnaval.

Ook in de ergst getroffen gebieden is men nu in rustiger vaarwater terecht gekomen. Eerlijk gezegd ook eerder dan ik gedacht had.

Daarom is de crisissituatie een beetje voorbij. Gelukkig wel! Er zijn bijna geen persconferenties meer, in de Tweede Kamer keren de normale onderwerpen – met zeer volwassen ruzies – terug. Veel mensen zijn weer op pad en initiatieven om de coronaperiode wat draaglijker te maken zijn voor een groot deel beëindigd. Ik wil niet zeggen dat het leven ons weer toelacht, maar het is wel weer een stukje prettiger geworden. Hoewel de rust me beviel, is dit natuurlijk voor het algehele reilen en zeilen wel voordeliger. Ik hoopte alleen dat men door zo’n periode van rust iets geleerd zou hebben. Gezien we nu op de oude voet verder dreigen te gaan, krijg ik de indruk van niet. Heel jammer. Een gemiste kans.

Honderd dagelijkse columns. Het hierboven genoemde (voorlopige) einde van de echte crisissituatie kondigen het onvermijdelijke moment aan dat ik ga stoppen met de dagelijkse columns en dus het bijhouden van dit dagboekje. Het is mooi geweest. Vol goede moed en met meer vertrouwen gaan we de zomer tegemoet. Maar helemaal stoppen doe ik natuurlijk niet. Ik ga weer terug naar wat ik deed. Geen dagelijkse, maar een wekelijkse column op zaterdag. En verder ga ik onder andere weer tijd besteden aan het schrijven en repeteren van een theatervoorstelling, waar ik voor corona al mee bezig was. Ik blijf het coronanieuws – en ook al het andere – op de voet volgen, want ik heb er schik in. En dient die tweede golf zich toch aan… Misschien ben ik dan weer dagelijks present.

Bedankt voor al die keren dat u mijn coronacolumns las en hoe dan ook: tot volgende week.

Coronacolumn #99: Experts

Fri, 19 Jun 2020 13:06:00 GMT

Het is nu toch wel duidelijk dat de kans op besmetting in de buitenlucht nihil is? Het aantal besmettingen onder mensen die bij de demonstratie op de Dam waren, is zeggen en schrijven één. En het is totaal onzeker of deze persoon het op de Dam opgelopen heeft. Waarschijnlijk is dat heel ergens anders gebeurd. Is het nu dan tijd voor versoepelingen in de buitenlucht?

Ja, volgens mij wel. Dat vond ik eigenlijk al, nadat ik verschillende dingen las over de kans van besmetting in de buitenlucht. Deze stelling is hiermee bewezen, of in ieder geval zekerder geworden. Voordat ik verder ga met mijn betoog: binnen ben ik nog altijd voor alle maatregelen die nu afgekondigd zijn. Hoe vervelend het ook is. Veel panden hebben geen goede ventilatie en dergelijken. Ik blijf het in ieder geval volhouden.

Buiten krioelt het op sommige plekken alweer een hele tijd van de mensen. Ik hoor de laatste tijd veel mensen zeggen, vooral de terrasbezoekers, dat ze zich niet aan de regels houden. Het is veel te gezellig en buiten zijn mensen blijkbaar minder bang. Maar niet alleen op de terrassen gebeurt dit. Ik liep laatst door een drukke winkelstraat in een binnenstad. Daar was het onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden. Maar het heeft nog niet voor enorme problemen gezorgd. Nergens in Nederland zijn de laatste weken noemenswaardige pieken in ziekenhuisopnames en besmettingen waargenomen.

Toch blijft men bang. Logisch. In China laait het virus alweer op en ook zijn er bij mij in de buurt besmettingen opgetreden op basisscholen. Het blijft oppassen geblazen. Maar dit soort besmettingen vinden binnen (in bijvoorbeeld een school) of op hele vieze plekken (op bijvoorbeeld een vage vismarkt in China) plaats. Maar niet in de buitenlucht.

De ene viroloog zegt dat er buiten versoepeld kan worden. De andere zegt dat dit te gevaarlijk is. Wie moet je geloven? De cijfers bewegen zich in de richting van de eerste groep virologen.

“Iedereen is ineens viroloog!” is een veelgehoorde uitspraak van de afgelopen tijd. Maar als je als leek puur naar de cijfers kijkt, kun je toch concluderen dat alle beperkingen op straat op den duur niet meer te verantwoorden zijn? Toch wil ik me hier niet profileren als viroloog. Maar ik wilde toch even zeggen dat ik de cijfers opvallend vind. Dat heb ik dan nu gedaan. Zo.

Coronacolumn #98: Basis

Thu, 18 Jun 2020 12:59:00 GMT

‘Is het echt waar?!’, dacht ik toen ik het las. Ja. Het is echt. Er is namelijk een belangrijk en gloednieuw hoofdstuk in de vaderlandse luchtvaartgeschiedenis aangekondigd: men wil dat we minder gaan vliegen. Dat willen enkele politieke partijen in ieder geval.

Het maakte me blij. Vliegen moet niet zo makkelijk zijn als een treinreis. Wat een onzin om een ‘dagje op en neer’ te willen naar pak ‘m beet Zuid-Spanje. Doe normaal. Maar ik was positief gestemd door het nieuws dat ook de grote bazen van dit land het zich meer en meer lijken te beseffen. Beter laat dan nooit. Toen ik daarna las hoe ze het vliegen willen gaan minderen, was ik vrijwel direct weer teleurgesteld. Ze willen een minimumprijs voor een vliegticket instellen. Zodat vliegmaatschappijen straks niet kunnen gaan stunten met ontzettend lage prijzen om weer uit de financiële nood te geraken. Wat die minimumprijs wordt? Vierendertig euro.

Vierendertig euro?! Dat zijn toch alsnog stuntprijzen? Ik weet niet of het aan mij ligt, maar ik vind het geen geld. Zeker als je bedenkt dat een retourtje Groningen-Maastricht rond de vijfenvijftig euro is. Wat een onverklaarbaar verschil! Het is in onze wereld doodgewoon, maar als je je beseft dat zo’n stalen geval met soms wel vijfhonderd man erin op tien kilometer in de lucht zweeft… Het is toch ontzettend speciaal dat we dat kunnen? Het zou eigenlijk peperduur moeten zijn. We moeten er zuinig op zijn. Men moet wat betreft vliegreizen weer met beide benen op de grond worden gezet.

Maar of zo’n minimumprijs, ook als het honderd euro is, echt werkt? Het is daarvoor al te laat vrees ik. We zijn het zo gewend. Mensen zoeken en vinden, denk ik, toch manieren om er ‘even’ uit te kunnen met het vliegtuig, al moeten ze een bank beroven. Wat echt zou werken, maar onuitvoerbaar is, is het instellen van een maximaal aantal vliegreizen voor een bepaalde periode. Een stuk of drie per persoon per jaar. Maar dat kan niet. Op die manier zit je mensen ontzettend te controleren natuurlijk en over ieders vrijheid te beschikken. Als we over een corona-app al moeilijk doen. We zijn te verwend gemaakt doordat we hierin totaal vrij zijn gelaten.

Maar ja, is dat dan niet in veel meer gevallen zo? Een auto is natuurlijk ook belachelijk luxe, als je er over nadenkt. Misschien moeten we heropgevoed worden. Wat meer terug naar de basis, in alle opzichten. En ik sluit mezelf daarbij niet uit. Ik ben, op vliegen na, eigenlijk hartstikke verwend. Bah.

Coronacolumn #97: Achterstand

Wed, 17 Jun 2020 15:12:00 GMT

Veel burgemeesters luiden de noodklok omdat de problemen in de achterstandswijken van grote en middelgrote steden oplopen. Onder meer huiselijk geweld, armoede en onderwijsachterstand nemen exponentieel toe.

Aan het begin van de coronacrisis was men al bang dat dit soort wijken en zijn inwoners de dupe zouden worden van de financiële en sociale gevolgen die de coronacrisis met zich meebrengt. Er is toen ook in verschillende programma’s op televisie, radio en op internet opgeroepen hier iets aan te doen. Zeker als het over financiële zaken ging, werd dat toen weggewuifd als onbelangrijk of een zorg voor later. Ook vond men toen dat er op de zaken vooruit gelopen werd, herinner ik me.

Nu zitten ze dus met de gebakken peren en ik vind dat hartstikke triest voor iedereen die hierdoor getroffen is. Ik begrijp ook wel dat de regering iets anders aan het hoofd heeft gehad, maar ook het oplossen of zelfs voorkomen van zo’n ramp hoort wat mij betreft ook bij het crisismanagement waar de afgelopen tijd zoveel over gesproken is. Dit is overigens gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ze hebben zich wellicht teveel op één doel gefocust (corona onder controle krijgen), maar om nu hier verkondigen dat dit volledig fout is, voelt ook niet juist. Ik ben nog steeds in de veronderstelling dat de regering het beste heeft gedaan wat ze konden doen. Dat doen ze mijns inziens mij nog steeds.

Maar wat willen ze eraan gaan doen? De burgemeesters die zorgen hebben, stelden meerdere dingen voor. De twee belangrijkste: ze willen zomerscholen openen om zo de onderwijsachterstand wat weg te werken. Daarnaast willen ze meer activiteiten voor jongeren in de wijk organiseren. Waarschijnlijk om te voorkomen dat ze de godganse dag thuis zitten en zo dus constant op de lip van de andere huisgenoten zitten, met alle gevolgen van dien.

Maar wat ze er ook aan gaan doen: één ding valt me in het bijzonder enorm op. De geschiedenis herhaalt zich wat betreft pandemieën, wij zijn niet bepaald de eerste generatie die dit meemaakt. Maar de herhaling zit ‘m niet alleen in het feit dat er veel mensen ziek worden, maar ook in de gevolgen van zo’n ramp. De armere mensen zijn er altijd de dupe van. Het is schrijnend om te zien dat we het wel weten, omdat het dus niet de eerste keer is, maar dat we er keer op keer niet snel tegen optreden. Vroeger was staatsgeld een groot probleem, maar in deze rijke tijden toch niet meer? Zou het, door het ‘luiden van de noodklok’, toch een groot besefmoment zijn geweest deze keer? Ik hoop het.

Op 20 juni 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #96: Bestaansrecht

Tue, 16 Jun 2020 11:46:00 GMT

Afgelopen weekend keek ik naar de late night talkshow Op1 . Onderwerp van gesprek: de in zwaar weer verkerende HEMA.

Komt u er weleens? Presentator Jeroen Pauw vroeg aan alle aanwezige gasten wie er nog nooit bij de HEMA was geweest. Niemand stak zijn of haar hand op. Mijn hand zou ook omlaag zijn gebleven, maar ik moet wel zeggen dat ik me niet herinner wanneer ik er voor het laatst ben geweest.

Dat ligt wel een beetje aan mij. Ik ben niet zo’n eter, dus de HEMA-worst en de taartjes gaan al jaren aan mij voorbij. En ook van veel andere typische HEMA-producten, zoals de Jip & Janneke-collectie of de babykleren, ben ik geen afnemer. Maar het zou toch zonde zijn als de HEMA verdwijnt. In een winkelstraat hoort deze keten gewoon, net als in een winkelcentrum. Het zou vergelijkbaar zijn met de situatie rondom de failliete V&D. Ook die winkels waren vrij plotseling weg, en dan ontbreekt er toch iets in het straatbeeld.

Men zegt dat de HEMA alleen gered kan worden van de ondergang door het bedrijf internationaler te maken en door weer nieuwe populaire producten te verzinnen. Daar zit wat in. Hoe vertrouwd de winkels ook zijn, ze zijn wel een beetje oubollig. Maar wat zou een goed nieuw HEMA-product kunnen zijn? Van worst naar vis bijvoorbeeld? Kunnen ze het gelijk verwerken in een HEMA-pokebowl! Een in Nederland oprukkend gerecht. En belangrijker: het is een internationaal gerecht. Dan hebben ze aan beide tips om weer succesvoller te worden een beetje gehoor gegeven.

Dat HEMA in de problemen zit, komt overigens niet echt door corona. Ze zitten al langer in de penarie. Dat proberen ze wel op te lossen, doordat ze bijvoorbeeld zijn gaan samenwerken met supermarktketen Jumbo. Het lijkt niet echt te helpen. Er wordt nu een constructie bedacht. Het bedrijf zou gered kunnen worden, door de BV te veranderen in een coöperatie. Zo kan iedereen die wil, aandelen kopen en dus mede-eigenaar worden van een bijzonder bedrijf. Zo wordt voorkomen dat het door een enorme speler uit het buitenland wordt overgenomen.

Ik had nog nooit van zo’n constructie gehoord. Dat is misschien naïef, maar ik vind het fantastisch. Door corona zullen meer bedrijven in zwaar weer terecht komen, vrees ik. Wat zou het geweldig zijn om voor meer bedrijven zoiets te regelen, mocht het nodig zijn. Geen staatssteun, maar steun uit alle hoeken van Nederland. Opdat veel mooie, en voor de coronacrisis gezonde, bedrijven blijven bestaan.

Coronacolumn #95: Welkom

Mon, 15 Jun 2020 11:48:00 GMT

Al sinds het begin van mijn coronacolumnreeks komt één vraag steeds weer terug. Een vraag waar nu al drie maanden geen echt bevredigend antwoord op komt: is er al een vaccin?

Er wordt hard gewerkt, horen we al een tijd. Het is moeilijk, want er moet heel veel getest worden. Maar nu verschijnt er toch iets aan de horizon. Er lijkt aan het einde van dit jaar een kansrijk vaccin te komen. Er wordt alleen nog wat mysterieus over gedaan. Premier Rutte zegt dat er – in samenwerking met Frankrijk, Italië en Duitsland – een akkoord gesloten is met een bedrijf dat het vaccin in handen lijkt te hebben. Maar wie de farmaceut is en wat voor vaccin het is, wil hij niet zeggen. Het zou wel gaan om miljoenen doses. Ik heb er geen verstand van, dus geen idee of dat echt veel is. Maar het klinkt wel als veel en dat geeft hoop.

Maar optimistisch zijn, wat ik in de zinnetjes hierboven even trachtte te doen, mogen we van de minister-president nog niet. Want of het vaccin echt werkt, is nog allerminst zeker. Nog een reden om niet te optimistisch te zijn, is omdat het virus in China weer wat opleeft, op precies zo’n plek als de vorige keer. Op een markt is het virus aangetroffen op een snijplank waarop geïmporteerde zalm werd verwerkt. En nu zijn er weer mensen ziek. Bizar dat hetzelfde gewoon weer gebeurt. Maar hoop hebben mag altijd, dus ik hoop dat het vaccin dit soort dingen voorgoed gaat voorkomen. Mogen we het binnenkort meemaken?

Over meemaken gesproken: ik heb iets nog nooit meegemaakt wat vele delen van Nederland al weleens beleefd hebben. Wateroverlast door regen. Mijn woonplaats is nog nooit door zulke hevige regen getroffen dat de straten een tijd blank stonden. Tenminste niet in mijn bijzijn. Ook toen ik nog in een andere plaats woonde, heeft het nooit zo hevig geregend. Ja, één keer geloof ik. Maar ik was op dat moment net op vakantie.

Gisteren zag ik op de nieuwssites ook weer beelden voorbij komen van mensen die op straat aan het zwemmen waren en auto’s die moeite moesten doen om door de waterpartijen heen te kunnen rijden. Bij mij scheen ondertussen een waterig zonnetje en was het benauwd. Ik hoopte dat het hier toch zou gaan gebeuren (in mindere mate, een ondergelopen kelder hoeft nou ook weer niet), maar flinke regen bleef overdag uit. ’s Avonds bleef het bij wat gesputter.

Hopen dat het zou gaan regenen, had ik vroeger nooit. Maar met deze warme zomers, die ik overigens wel op prijs stel, is regen af en toe erg welkom. Net zo welkom als een vaccin dat is om corona te bestrijden.

Coronacolumn #94: Ingehaald

Sun, 14 Jun 2020 11:07:00 GMT

Ik ben een sporthater. Ik kan er niets aan doen. Ik heb geprobeerd het leuk te vinden, maar het kan me niet boeien. Een flink aantal columns geleden schreef ik dan ook al dat ik zo blij was dat de sportevenementen dit jaar allemaal zijn afgelast. Ik schreef toen dat er wel virtuele toernooien werden gehouden, maar daar zie ik nu weinig meer van. Gelukkig. Toch heb ik te vroeg gejuicht.

Er zou een sportzomer komen, met onder meer het Europees Kampioenschap voetbal, de Tour de France, de Ronde van Spanje en natuurlijk de Olympische Spelen. De NOS adverteerde er voor mijn gevoel vorig jaar zomer al mee. ‘Nu is er niks, maar volgend jaar..!’ Daar kwam corona tussen. Weg sportzomer, weg zomerprogrammering. Het zijn herhalingen wat de klok slaat. Tom Egbers zat er laatst bij alsof hij in de jaren 80 was belandt. Oud decor, oude beelden, want het EK van 1988 werd herhaald. Hij had nog net geen facelift ondergaan. Normaal gesproken vind ik oude televisie fantastisch, zoals Heimwee TV dat de NPO sinds maart uitzendt, maar sport moet actueel zijn. De spanning is eraf als je al weet hoe het afloopt bij sport. Enigszins droevig om te zien dat de redactie schijnbaar niets meer te doen heeft.

Maar ik las dat er in de winter dus allerhande sporttoernooien ingehaald gaan worden. Van sportzomer naar sportwinter dus eigenlijk. Of sportherfst. Want men ambieert heel veel in te halen in september en oktober. Zoveel dat de NOS en de commerciële omroepen zendtijd tekort gaan komen. Als ik hen was, zou ik nog even genieten van de rust.

Houdt u vast, dit komt er onder meer in de maanden september en oktober aan: de Ronde van Vlaanderen, de Amstel Gold Race, Parijs-Roubaix en de aloude Tour de France. En dit is dus alleen nog maar wielrennen! In die herfstmaanden worden de Marathons van Amsterdam en Rotterdam ook alsnog gelopen, wordt er weer gedart (in de zomermaanden ook al overigens), gaan de professionele golfers weer aan het werk en wordt er getennist tijdens het US Open en Roland Garros. De rest van de sporten worden in de maanden eromheen ingehaald, dus er is wat meer spreiding dan normaal gesproken. In een normaal jaar proppen ze alle sport in de zomermaanden.

Wat gebeurt er dan niet? Te weinig, wat mij betreft. Er wordt dit jaar bijvoorbeeld niet meer gebasketbald en het blauwe-schenen-spel hockey is er volgend jaar pas weer.

Ik dacht dat een eventueel lichtpuntje zou zijn dat de evenementen wat meer verspreid worden, maar het duurt op die manier ook langer. Dus ik kan geen voordelen bedenken. Zonder corona waren we er wel in enkele maanden vanaf geweest. Hoe dan ook: op zondag, als de nationale zender de hele dag op de sportmodus staat, blijft de televisie uit. Doe ik gewoon. Hopla.

Coronacolumn #93: Kap

Sat, 13 Jun 2020 11:33:00 GMT

Het vliegen gaat de komende tijd lekker benauwd worden. Mondkapjes worden verplicht in het vliegtuig. Mij niet gezien!

Zeker ook omdat de mondkapjes niet alleen tijdens het vliegen verplicht zijn, maar al tijdens het inchecken op Schiphol moet je zo’n ding dragen. Sterker nog: je komt Schiphol helemaal niet in als je geen mondkapje draagt. Het is een meer dan logisch besluit, maar je moet er toch niet aan denken? Voor je lol (want de meeste vliegers gaan op vakantie) zo’n ding dragen. Een vorm van zelfkastijding pur sang. Je kunt niet eten en drinken, je bent slecht verstaanbaar, die touwtjes gaan schrijnen achter je oren en je gaat plaatselijk enorm zweten. Je kan je mondkapje na een paar uur waarschijnlijk uitwringen. Daarnaast is het helemaal niet zeker dat ze werken.

Maar het is wel nodig. Ook bij doodgewone ritjes in de trein zijn die dingen verplicht. Daarom ben ik er toch aan gaan geloven en heb er deze week eentje – je kunt nooit weten – gekocht. Ja, gekocht. Want voor niets gaan de zon op tenslotte. Veel kleine ondernemers verkopen de kapjes en die hebben het al zwaar. Ik steun ze graag.

Ik had ook naar ons treinstation kunnen gaan. Daar staan ze die virusweerders van stof gratis weg te geven. Een leuke slogan erbij ook nog, dus die dingen raken ze wel kwijt. Al is het maar als hebbedingetje ter herinnering aan een tijd die we hopelijk nooit meer mee gaan maken. Maar het is wel een vreemde zaak. De veiligheidsregio stimuleert het, de regionale televisie maakt er leuke programmaonderdelen over waarin ze mensen interviewen die dolgelukkig zijn met het kapje. Maar ondertussen lopen winkeliers, waarvan de mondkapjes voor sommigen de enige manier is om nog enigszins omzet te draaien, heel veel geld mis.

Ze krijgen natuurlijk wel een beetje steun van de overheid, maar waarom worden ze door een gemeente niet gesteund? Zo is het voor de winkeliers op den duur ondoenlijk om hun zaak, waar de gemeente natuurlijk van profiteert, draaiende te houden. Dat de beschermingsmiddelen gratis worden uitgedeeld bij bijvoorbeeld het Leger des Heils, snap ik volledig. Maar een gewone burger kan er toch wel gewoon voor betalen?

En het winkeltje waar ik was, had ook een heel uitgebreid assortiment. Allerlei ludieke printjes, waaronder onze regionale vlag. Die hebben ze op het station niet. Veel meer keus voor een beetje geld. En het belangrijkste: je steunt ze ermee. Dat is toch een fijn idee?

Coronacolumn #92: Gelijk

Fri, 12 Jun 2020 10:47:00 GMT

Corona maakt rare dingen in mensen los. De meest bizarre uitspraken komen op internet voorbij. Maar vandaag trof ik iemand die iets belachelijks zei zonder tussenkomst van een computer. Gewoon, pratend, van mens tot mens.

Ik was in een winkel waar het nogal druk was bij de kassa. Er stond een rij, maar iedereen hield keurig afstand. Overigens wel mokkend, die verandering doet nog veel met mensen blijkbaar. Het was allemaal nergens voor nodig en het was maar een moeilijk gedoe, vond men. Eén man sprong mij extra in het oog. Hij stond wat onderuitgezakt en praatte in dialect. Gronings. Oh nee, dat is tegenwoordig een taal. Het behoort tot het Nedersaksisch en dat is 2018 uitgeroepen tot erkende taal. Hoe dan ook: de man sprak het uitmuntend.

Maar wat hij zei in die taal was verontrustend. Ik schrok er zelfs van. Hij begon een praatje met een mevrouw die ook in de rij stond. Ik zal het gesprek vertalen in deze column, anders kunt u er waarschijnlijk geen touw aan vastknopen.

“Het is toch een belachelijke toestand! Wij moeten hier afstand houden en demonstreren met z’n allen mag wel!” De mevrouw tegen wie hij sprak, knikte wat. Ik zag dat ze er niet zo’n zin in had. Wat hij tot dan toe zei, mag hij vinden. Maar daarna ging hij wat mij betreft te ver. Hij zei: “Ach, die demonstratie! Als je zwart om de kop bent, kun je alles maken!” Ik fronste mijn wenkbrauwen. Dat gebeurde niet alleen bij mij, maar bij meerdere mensen in de rij. Het was een meer dan foute opmerking. Gelukkig zei de vrouw, tegen wie hij het woord richtte, er wat van. Ze zei dat ze het totaal niet met hem eens was en het een rare opmerking vond. Ze vond dat mensen elkaar gewoon in hun waarde moeten laten.

Heel dapper, want voor hetzelfde geldt kun je een klap voor je kanis krijgen. Tot mijn verbazing ging de man erin mee. Hij zei dat hij het eigenlijk wel met haar eens was. Verder ingrijpen door anderen was dus niet nodig. Ik vraag me af of ik dat gedurfd zou hebben overigens.

Het is een bekend probleem dat ik signaleerde, die middag in dat winkeltje. Sommige (lees: te veel) blanke mensen vinden dat zwarte mensen voorrang krijgen, omdat ze ‘zielig’ zijn. Ze zouden een gevaar zijn voor onze maatschappij en alle macht overnemen, kortom: dit is hetzelfde riedeltje als altijd. Wat die mensen vergeten is dat allochtone mensen in de minderheid zijn en dus helemaal niet alles ‘over kunnen nemen’. Ik raad iedereen aan, ook mensen die deze onzin niet geloven, het boekje Waarom is de burger boos? van Maarten van Rossem te lezen. Hij gaat in dit boekje over populisme ook in op deze kwestie. Wat mij betreft één van de grootste problemen in de strijd tegen gelijkwaardigheid in Nederland. Want het gaat niet om voorrang krijgen, maar om gelijk zijn.

Coronacolumn #91: Biomassa

Thu, 11 Jun 2020 13:59:00 GMT

Door de coronacrisis zijn andere problemen een tijd in de vergetelheid geraakt. Nu de crisissituatie wat minder is geworden, heeft de regering tijd om er weer over te discussiëren. Een belangrijk punt: natuurlijk, het klimaat!

Toen de crisis net uitbrak, danste en sprong ik. Niet omdat ik blij was met de situatie, maar omdat het klimaat de kans kreeg weer een beetje bij te trekken. Vooral in Italië schijnt de natuur zich de afgelopen maanden in rap tempo hersteld te hebben, na jarenlange vervuiling. Maar het is alweer klaar. In Parijs is de uitstoot van stikstof voor tachtig procent op het niveau van voor de coronacrisis.

De regering blijft ondertussen alles doen om de klimaatdoelen te halen. Dat houdt in dat we in 2030 negenenveertig procent minder CO2 uitstoot moeten hebben ten opzichte van het jaar 1990. Dit doen ze door subsidies te geven voor het bouwen van nieuwe biomassacentrales. Maar biomassacentrales blijken, na uitvoerig onderzoek van vorig jaar, veel vervuilender te zijn dan we dachten. Veel viezer dan bijvoorbeeld steenkoolcentrales. Ik wist overigens niet eens hoe biomassacentrales werken. Wat wordt er precies verbrand? Ik heb het ooit wel gehad bij aardrijkskunde, maar dat is zo’n vak waar je later niets meer mee doet, dus na het examen ben ik zo vrij geweest het allemaal te vergeten.

Mijn beste vriend Google vertelde me dat je eigenlijk gewoon de compostbak in de fik zet. Men verbrandt organische materialen als gft-afval, hout of zelfs plantaardige olie. Het grote voordeel hiervan is dat het nooit opraakt en dus duurzaam is.

De kritiek die andere partijen nu uiten, gaat vooral over het feit dat er buitenlands boshout wordt verband in de centrales, in plaats van waardeloze pallets. Samen met de al genoemde vervuiling zou het dus geen winst opleveren voor het klimaat. Minister Wiebes wil toch nog niet stoppen met het geven van subsidie. Hij wil voorkomen dat ze ‘op een woensdagmiddag een belangrijk deel van het Klimaatakkoord door de plee spoelen’ en zegt dat ze er nog niet over uitgedacht zijn. Hij zegt wel te denken dat we dit, door de ontdekkingen over de slechtheid van biomassa, niet lang gaan volhouden, maar dat het een tussenstation is. Tijdens de energietransitie zitten we er aan vast.

Wat is het toch jammer dat we zo slecht zijn in het verzinnen van oplossingen wat dit betreft. Nee, het enige wat het klimaat weer een beetje beter kan later worden is, hoe cru ook, een tweede coronagolf. Ik ga er overigens niet op zitten hopen hoor, dat niet. Ik hoop op een milieuwonder.

Coronacolumn #90: Wet

Wed, 10 Jun 2020 12:54:00 GMT

De regering wil nu dan toch echte regels gaan opstellen voor het veilig reizen met het vliegtuig. Hè, hè. Eindelijk wordt er niet gedaan alsof deze branche superieur is aan de rest van de mensen die zich aan regels moet houden.

Ook wil de regeringen de noodverordeningen, de regels die de afgelopen maanden in al die verschillende persconferenties zijn afgekondigd, vastleggen en er een Wet Tijdelijke Maatregelen van maken. Bij noodverordeningen is het gebruikelijk dat de burgers er niets over te zeggen hebben. Ze kunnen dus niet naar de rechter stappen en hebben vooraf geen inspraak via de gemeenteraad of Tweede Kamer. Dat vindt het Kabinet een ‘ongewenste situatie’. Als de regels zijn vastgelegd in een wet, kunnen de bovenstaande dingen allemaal wel. Dit lijkt mij heel verstandig, dat komt de democratie ten goede en zo kunnen mensen die ontevreden zijn over de gang van zaken hun beklag doen zoals ze dat zelf willen. Maar ik betwijfel of de gemiddelde ontevreden Facebooker echt uit z’n luie stoel komt om iets aan te vechten.

Uiteraard is er kritiek. En niet zo’n beetje ook. Critici – bestaande uit allerhande hoge piefen – vinden dat de wet veel te ver gaat. Het zou volgens een advocatenclub bijvoorbeeld inbreuk kunnen maken op de rechten van burgers. Vooral ook omdat de wet verlengd kan worden, als de regering dit noodzakelijk acht. De wet wordt tijdelijk genoemd, maar is in feite voor onbepaalde tijd. Dat is te lang voor regels die in strijd zijn met burgerrechten, vinden zij.

Een hoogleraar uit Groningen prijst het voornemen om deze wet te gaan vastleggen, maar zet ook zijn vraagtekens. Hij vindt het bijvoorbeeld gek dat er straks wettelijk vastgelegd gaat worden dat men bezoek uit zorginstellingen moet weren. Hij stelt voor om de wet eerst een maand te laten gelden.

Er zijn nog meer mensen ontevreden. Burgemeesters en raadsleden. Volgens hen houdt de wet niet genoeg rekening met lokale verschillen. Minister De Jonge wil de wet per 1 juli laten gelden, maar kenners hebben er een hard hoofd in dat dit gaat lukken. De Raad van State wacht ondertussen met smart op de wetstekst die minister De Jonge moet afleveren. Zij moeten het Kabinet vervolgens adviseren.

Wat hieruit op te maken is, is dat alle tijdelijke afspraken van nu straks dus een verplichting gaan worden. Dat is natuurlijk gek, omdat er nogal een verdeeldheid is wat betreft de regels. En waarom moet dit zo snel? We zijn net een beetje uit de eerste crisisperiode. Er mag toch wel iets beter over nagedacht worden? Sterker nog: dat moet. Net of Thorbecke de grondwet in een dagje geschreven heeft. Als je daaraan tornt, moet je dat goed doordacht doen, volgens mij.

Coronacolumn #89: Stad

Tue, 09 Jun 2020 11:54:00 GMT

Geloof het of niet, maar ik ben sinds het uitbreken van het coronavirus niet meer in de binnenstad van mijn woonplaats geweest. Gewoon omdat het niet strikt noodzakelijk was.

Gisteren besloot ik toch weer eens te gaan. Ik was nieuwsgierig naar de uitvoering van de maatregelen en begon de stad ook een beetje te missen. Ik wilde er weer even ouderwets slenteren en een beetje mensen kijken. Wie had dat gedacht? Ik heb eigenlijk veel meer met het platteland. Maar daar ben ik de afgelopen tijd al zo vaak geweest. Kilometers weiland zijn er de tijdens de coronacrisis aan me voorbij getrokken.

Toen ik op het marktplein kwam, zag ik allemaal onbeduidende tekens op de grond, die iedereen overigens negeerde. Ik deed dat ook maar. Gewoon met de kudde mee. Toen ik ze op de andere markt ook tegenkwam, besefte ik pas dat deze tekens natuurlijk speciaal aangebracht zijn om mensen op de markt wegwijs te maken. Maar de marktkraampjes stonden er nu niet, dus dan dienen die strepen en pijlen nergens voor.

Ik liep verder en kwam na een tijd voorbij een basisschool die net uitkwam. De leerkracht stond buiten nog even met wat ouders en leerlingen te praten. Ik hoorde dat een juf zich hardop afvroeg of ze de leerling in kwestie morgen zou zien of niet. Verrek, dacht ik. Die leerkracht is nog aan halve dagen gewend. Pas sinds gisteren gaan de leerlingen van het basisonderwijs weer volledig naar school. Corona was op veel plekken in de stad onderwerp van gesprek. Ook bij mensen die ik tijdens mijn wandeling passeerde. Het woord corona viel regelmatig.

Na een flinke wandeling schoot ik een boekwinkel in. Nee, dat klopt. Het waren geen noodzakelijke boodschappen, maar ik had zin om eindelijk weer even lekker te neuzen. Het was bovendien niet druk, dus ik deed het toch. Eerst de handen ontsmetten. Lang hield ik het niet vol in de winkel. Ik moest namelijk met een mandje lopen. Een gekke gewaarwording. Met een winkelmandje in een boekenzaak. Waarom willen ze eigenlijk dat je met zo’n mandje loopt? Kun je ermee om je heen slaan als iemand te dicht bij je in de buurt komt?

Toen ik de winkel weer uitkwam, liep ik naar mijn fiets. Of dit een relaxte stadswandeling was, weet ik niet precies. Ik hield mijn adem steeds in als ik iemand passeerde. Daar krijg je het algauw benauwd van. En ik liep constant mensen te ontwijken, omdat ze niet aan de goede kant van de weg liepen. Ik soms ook niet trouwens. Dat houd je toch in een stad. Het is voor iedereen nog onwennig, denk ik. Hopelijk komt het niet zo ver dat we eraan gewend zijn. Dan duurt het veel te lang.

Coronacolumn #88: Kist

Mon, 08 Jun 2020 13:20:00 GMT

Het is toch wel geestig om te zien hoe krampachtig deze regering ons weer in het vliegtuig wil hebben. Zou dat vanwege de staatssteun voor KLM zijn? Blijkbaar moet er hoe dan ook gevlogen worden.

Het RIVM kwam met een onduidelijk verhaal naar buiten. Vliegen kan weer zoals het altijd ging. Met veel mensen opgepropt in een vliegtuig is relatief veilig, omdat de luchtcirculatie in zo’n kist veel beter zou zijn dan in iedere andere ruimte met veel mensen (theaters, restaurants, dat soort plekken). Daarnaast is het bij andere infectieziekten nog nooit gebeurd dat één persoon een heel vliegtuig besmette. Dus dat zal nu vast hetzelfde zijn, gaan ze vanuit.

Oké, ik wil nog wel begrijpen dat er in een muf restaurant een groter besmettingsgevaar is dan in een modern vliegtuig. En dat ook de airco van het theater niet zo goed is als die van de Jumbo Jet. Maar dan snap ik nog steeds één ding niet: het buitengebeuren.

Er wordt ons daar nog erg weinig vrijheid gegund. Waarom moeten we in winkelstraten krampachtig om elkaar heen bewegen en mogen we in delen van binnensteden niet meer fietsen, terwijl je buiten de beste ventilatie van de wereld tot je beschikking hebt? De wind, die de afgelopen dagen ook nog flink aanwezig was. Daar kan geen airco, luchtcirculatiesysteem of om mijn part afzuigkap tegenop toch?

Waarom legt het Kabinet de winkeliers, cafés en theaters allemaal regeltjes op, terwijl de luchtvaartmaatschappijen de veiligheid ‘zelf moeten waarborgen’? Zijn zij weldenkend en de rest van Nederland niet? Gek signaal geven ze af. Ze gaan er ook vanuit dat mensen niet gaan vliegen als ze snotterig zijn en hier eerlijk met de luchtvaartmaatschappij over communiceren. Hahaha! Mijn vertrouwen in de mensheid zal erg laag zijn, maar gelooft u dat de gretige vlieger hier eerlijk voor uitkomt?

Maar goed, ik geef het de tijd. Ik ben geen expert en misschien heb ik volledig ongelijk als de lucht in het vliegtuig de meest zuivere lucht blijkt te zijn die je je maar kunt voorstellen. Het RIVM heeft immers vaker gelijk gehad. Ik blijf dan ook voorstander van de lockdown. Volgende week weten we meer. Dan zouden de eerste Dam-besmettingen kunnen optreden. En als dat uitblijft? Dan ben ik teleurgesteld in het RIVM, zeker als ons buiten dan nog steeds niet meer vrijheid wordt gegund.

Coronacolumn #87: Droom

Sun, 07 Jun 2020 09:20:00 GMT

Gisteren keek ik met verbazing naar een tierende man die voorbij fietste. Er stond een harde wind, het regende en ik stond vanaf drie hoog uit het raam te kijken naar het natuurgeweld. Ik zag de man er uit alle macht tegenin ploeteren.

Het jaar 2020 drijft ons tot wanhoop, dacht ik somber. De man stapte ondertussen ongeveer voor m’n huis van de fiets en zocht beschutting onder één van de boompjes die enkele meters verderop langs het trottoir staat. Als het zo regent, fiets ik altijd gewoon door. Droog houdt je het toch niet. Waarom doet die man dat niet gewoon? Er moest meer aan de hand zijn, anders sta je je niet zo aan te stellen om wat regen.

In mijn hoofd vormde zich als vanzelf een verhaal, omdat ik net een nieuwsbericht op internet had gelezen. Die man is vast helemaal uit Leeuwarden komen fietsen. Boos en vol wroeging, want hij zou er gaan demonstreren. Maar dat ging niet door. De demonstratie waaraan hij zou deelnemen, was afgelast. Het ging namelijk om de #blacklivesmatter-tegendemonstratie, georganiseerd door een ‘blokkeerfries’.

Het gegeven van een tegendemonstratie voor dit immens belangrijke onderwerp mondt uit in enkel onbegrip mijnerzijds. Waarom nou toch? Wie legt me dit uit? Dan wil je dus geen gelijkheid voor iedereen en gun je mensen niet dezelfde rechten. Bah. En dan beschrijf ik het nog mild. De organisator van de tegendemonstratie vertelde overigens dat zijn enige punt is dat alle levens gelijk zijn. En dat onderscheid maken nogal een ding is anno nu. Huh? Daar gaat #blacklivesmatter toch juist om? Waarom dan een tegendemonstratie? Ik stond me met de minuut meer op te vreten.

Ik besloot naar buiten te gaan en te vragen wat de man bezielde. Toen ik door de stromende regen naar het boompje liep, merkte ik op dat de man was verdwenen. Had ik het me verbeeld..?

Ik schrok wakker. Ik was opgelucht dat ik het allemaal gedroomd had. Ik startte de laptop op, ging zitten internetten en kwam toen het bericht tegen dat een #blacklivesmatter-tegendemonstratie in Leeuwarden was gepland, maar was afgelast. Shit. Dat was dus toch waar. Men had het voornemen dit echt te doen.

Toen ik uit het raam keek, waaide en regende het. Een man die er tegenin ploeterde, staakte zijn harde werken en ging onder een boompje een potje staan schelden. ‘Ach’, dacht ik. ‘Vast ruzie gehad met z’n vrouw’. Of zou ‘ie toch demonstrant zijn, zoals in mijn droom? Als ik het zeker zou willen weten, zou ik naar hem toe moeten gaan om het hem te vragen, zoals ik in mijn droom wel durfde. Maar daar ben ik helaas veel te bang voor…

Coronacolumn #86: Zinloos

Sat, 06 Jun 2020 13:46:00 GMT

Mocht u denken dat onze regering ons zo langzamerhand aan het hersenspoelen is met alle coronaregels, dan heb ik een boodschap voor u: het kan nog erger.

U mag blij zijn dat uw huis niet in Amerika staat. Door uiterst verstandige uitspraken van de president over het gebruik van bleekmiddel tegen corona, heeft een derde van de mensen dit ook daadwerkelijk geprobeerd, wees een enquêteonderzoek uit. Mensen experimenteerden ermee door het goedje te inhaleren of in te nemen bijvoorbeeld. Ook ontsmetten mensen hun groente ermee, smeerden ze hun huid ermee in en gorgelden ze een paar minuutjes met chloor of zeepwater.

In Nederland gaat het hoe dan ook goed. Het aantal mensen met corona op de intensive care is onder de honderd gezakt. Hoera! Reden voor veel meer versoepeling? Nog meer dan nu? Dat is een gevaarlijke vraag. Een groep mensen wil dit graag, maar er is teveel onzeker. We zijn natuurlijk super voorzichtig geweest de afgelopen tijd en weten daarom dus eigenlijk niet hoe het virus zich gedraagt als we ineens alles weer gaan doen, ondanks dat het besmettingsgetal dus laag is. Zou het getal snel weer oplopen?

Oh ja. Je verwacht het niet, maar het RIVM doet ook nog onderzoek naar andere dingen. Gisteren bracht men een wat mij betreft opvallende studie naar buiten. Er is teveel lawaai in Nederland. Honderdduizenden mensen leven in het kabaal van windturbines, autosnelwegen of luchthavens. Dat schijnt slechter voor de gezondheid te zijn dan gedacht. Ik kan me hier wel iets bij voorstellen. Ik woon aan een waterweg en erger mij ook met regelmaat aan geluiden van de scheepvaart. Schepen die ’s nachts aanleggen en de hele nacht de motor laten draaien, houden mij bijvoorbeeld uit mijn slaap, zo af en toe.

Volgens het RIVM moet het wettelijk toegestane geluidsniveau omlaag. Door slecht slapen en stress als gevolg van hinderend geluid neemt de kans op hart- en vaatziekten toe. Er is sinds corona veel minder hinderend geluid buiten. Kunnen we dat niet een beetje zo houden? Deze informatie zal, net als bovenstaand verhaal over het gebruik van ontsmettingsmiddelen in Amerika, verkregen zijn via een enquête. Ik hoop het RIVM dit wel betrouwbaarder doet dan die Amerikanen. Het ontsmettingsonderzoek bijvoorbeeld, is uitgevoerd onder slechts vijfhonderdtwee Amerikanen. Terwijl er miljoenen Amerikanen zijn. Doe het onderzoek dan gewoon niet. Op deze manier is de uitkomst van het onderzoek net zo onbetrouwbaar als Trump dat is, wanneer hij weer eens beweert dat iets ‘fake news’ is.

Coronacolumn #85: Marc

Fri, 05 Jun 2020 13:08:00 GMT

Een monumentje voor Marc de Hond. Zijn dood wil ik niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Hij heeft namelijk veel indruk op me gemaakt.

Tweeënveertig jaar was hij. Zat al sedert 2002 in een rolstoel, omdat hij verlamd was geraakt na een operatie aan een tumor in zijn ruggenmerg. Het schijnt hem enige moeite gekost te hebben om zijn nieuwe situatie te kunnen accepteren, maar daarna ging hij er helemaal voor. Hij werd rolstoelbasketballer, radio-dj bij NPO 3FM, schrijver, presentator en theatermaker. Een indrukwekkend curriculum vitae. Hij had voor zijn operatie al enige bekendheid als internetondernemer. Hij zette zich, sinds hij in een rolstoel zat, zeer positief in voor mensen met een beperking.

Hij viel me veel te laat voor het eerst op. Dat ligt overigens aan mij. Ik luister weinig radio en ben in sport niet geïnteresseerd. Ik zag hem afgelopen winter voor het eerst in De Slimste Mens . Als je het lang volhoudt in dat programma, groeit je bekendheid gegarandeerd. Er kijken iedere aflevering anderhalf miljoen mensen naar. Soms zijn deelnemers ronduit vervelend. Je bent dan blij dat je ze eerder niet kende en hoopt dat ze, nadat het programma is afgelopen, weer in de vergetelheid raken. Maar met regelmaat zitten er ook leuke mensen tussen. Die gekke Stefano Keizers bijvoorbeeld. Hij is een stuk bekender geworden dankzij het programma. Als vaste kijker heb ik nog veel meer bijzondere mensen ontdekt, waaronder dus Marc de Hond.

Eind 2018 werd bij Marc weer kanker geconstateerd. Waar de eerste tumor niet kwaadaardig was, is deze het wel. Omdat hij zijn moeder verloor aan deze ziekte en erg veel waarde hechtte aan cassettebandjes met haar stem erop, besloot hij ook een herinnering voor zijn kinderen te maken, voor het geval dat hij zou overlijden aan kanker. Hij liet zich, voor live publiek, interviewen door een prominente Nederlander. In ieder theater door een andere. Ik wilde, na het zien van De Slimste Mens , nog zo’n interview bijwonen, maar door corona is het er niet meer van gekomen. Veel voorstellingen konden niet doorgaan en hierdoor zijn er ook minder interviews opgenomen dan gepland. Toch heeft hij een fantastische nalatenschap voor zijn kinderen en diens nageslacht gecreëerd.

Ik heb altijd bewondering gehad voor mensen die zoveel tegenslag hebben gehad, maar desondanks nog ontzettend positief en levenslustig zijn. Daar kijk ik echt tegenop. Ik weet namelijk niet of ik het zelf zou kunnen in zo’n situatie. Van kanker kon je volgens hem niet winnen of verliezen. Je hebt geluk of pech. Of hij beschreef het als volgt: “Als ik dood ben, is de kanker ook weg. Dan is het op z’n minst gelijkspel”. Het was een man van vele boodschappen, maar positiviteit is misschien wel zijn belangrijkste geweest.

Op 6 juni 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #84: Nadruk

Thu, 04 Jun 2020 12:53:00 GMT

Ik dacht dat er helemaal met persconferenties zou worden gestopt. In ieder geval met die vanuit het crisiscentrum. Deze plek is te herkennen aan de opstelling Rutte, Irma Sluis en een andere minister die voor een wandje staan met daarop de tekst Samen krijgen we corona onder controle .

Er is ook al uitgebreid afscheid genomen van Irma Sluis. Televisieprogramma’s wijdden een deel van hun zendtijd aan het afscheid van dit fenomeen. Het Kabinet wilde even geen persconferenties meer, omdat ze van de crisissfeer van de afgelopen maanden af willen. Maar gisteren was er toch weer eentje en precies zoals we die gewend waren. Met tekstmuurtje, Irma, de minister-president en deze keer minister Hugo de Jonge. Verbazingwekkend.

De aanleiding voor de persconferentie was ook niet echt groot volgens mij. Het was eerder deze week al bekend dat er vanaf 15 juni weer naar veel Europese landen mag worden gereisd, omdat de regering het reisadvies verandert van oranje (alleen noodzakelijke reizen) naar geel (je kunt er wel heen, maar oppassen, want er zijn veiligheidsrisico’s). Het advies kan overigens zo worden teruggedraaid als corona weer ergens de kop op steekt. Dan moet men bij thuiskomst dus twee weken in quarantaine. Dat is het Nederlandse beleid, horend bij code oranje.

Het was kortom een uitgebreide bevestiging van wat we al wisten, maar met iets meer details. Veel interessanter was wat er daarna gebeurde. De aanwezige journalisten vroegen de ministers naar hun kijk op de demonstraties #blacklivesmatter van de afgelopen dagen.

Rutte zei geschrokken te zijn van de vele mensen op de Dam. Demonstreren is een grondrecht en hij wil het ook absoluut niet gaan verbieden, maar is volgens hem in deze tijd alleen acceptabel als men zich aan de anderhalve meter afstand kan houden. Hij gaf ook te kennen dat hij de beelden van de vermoorde zwarte man in Amerika vreselijk vond. Ook in Nederland hebben allochtonen nog met veel met discriminatie te maken en dus vond hij het terecht dat mensen demonstreerden.

Maar Minister de Jonge kwam met een verklaring die in mijn ogen veel krachtiger en doordachter was. Hij nam het op voor demonstranten die weg zijn gegaan toen ze zagen dat het te druk was op de Dam. Dat zijn dus mensen die wel wilden demonsteren, maar zich ook aan de afstandsregels wilden houden. Hij verwachtte dat deze mensen teleurgesteld moeten zijn geweest over het feit dat het constant gaat over die anderhalve meter en minder over de reden van de demonstratie. Hij voegde eraan toe dat er over die afstand geen discussie meer zou moeten zijn. Dat moeten we gewoon naleven.

Inderdaad, zo is het wel. Hij zei ook dat het in Groningen en Den Haag wel lukte. Zo legde hij de nadruk op het onderwerp van de demonstratie, die ongelofelijk belangrijk is en onderbelicht dreigt te raken. Zo werd het toch een waardevolle persconferentie. Misschien wel één van de indrukwekkendste tijdens deze coronaperiode.

Coronacolumn #83: Doemdenken

Wed, 03 Jun 2020 12:42:00 GMT

Veel mensen die hun zomervakantie in een ver land vroegtijdig boeken – zo rond januari – zullen die vakantie uit voorzorg wel geannuleerd hebben. Ik zou dat wel gedaan hebben in ieder geval. Veel te riskant. Toch blijkt nu dat het te voorbarig was.

De regering zegt dat er vanaf 15 juni weer bijna overal in Europa op vakantie kan worden gegaan. Ik dacht eerlijk gezegd dat iedereen ‘noodgedwongen’ in Nederland op vakantie zou moeten dit jaar. Voor zover je dit noodgedwongen kan noemen natuurlijk. Vakantie blijft een luxe en of je dat nou dichtbij of ver weg viert, is in principe natuurlijk een bijzaak.

Maar ben ik een doemdenker omdat ik dacht dat we veel langer niet zouden kunnen reizen? Volgens mij niet. Ik hoop althans dat dit nieuws voor veel meer mensen als een grote verrassing komt. Toch ga ik nu wel even doemdenken, want er komt, naar men verwacht, sowieso weer een piek. De vraag is alleen wanneer. Wat als het deze zomer mis gaat en half Nederland dus niet in het land is? Terughalen met speciale ziekenvluchten of die mensen juist laten waar ze zijn? Het lijkt mij überhaupt niet prettig om corona te hebben, laat staan als ik ermee in een buitenlands ziekenhuis lig.

Aan de andere kant moeten we er wellicht nog even van genieten. Misschien kan vakantie vieren volgend jaar niet meer voor veel mensen, omdat we dan in een crisis zitten. Het Centraal Planbureau vreest met grote vreze voor onze Europese valuta. De euro. Die is vatbaar voor het coronavirus. Niet dat je besmet raakt als je de eurobriefjes vastpakt, maar het betaalmiddel wordt minder stabiel, doordat Europese landen grote schulden maken omdat ze bijvoorbeeld steunpakketten uitdelen.

In Nederland is dat geen enorme ramp omdat we veel reserves hebben, zegt men. Waar deze reserves ineens vandaan komen is voor mij een raadsel, want er kon weinig steun voor de gedupeerden van de Groningse gasbevingen af. Voor onstabielere economieën kan het wel een ramp betekenen. Ze moeten straks geld lenen om het hoofd boven water te houden, maar dat lenen wordt steeds prijziger als de economie krimpt. Zo wordt dat ook een bedreiging voor ons, want als één euroland failliet gaat, valt de euro om. Eng verhaal. Het lijkt op de eurocrisis van 2008, toen Griekenland door andere landen is gered van de financiële ondergang. Nu zou het probleem groter kunnen worden, omdat er veel meer landen in zwaar weer zitten. Die landen hebben ook nog eens grotere economieën dan Griekenland. Daarnaast is de politieke situatie ook totaal anders dan in 2008.

Je zou er depressief van worden. Laten we maar gewoon afwachten, het valt vast mee. Hoop ik. Nu het virus even is gekalmeerd, moet de EU zich hier hoe dan ook flink mee bezig houden. En een poging doen om beter samen te werken dan ze nu doen. Met dat doel is die hele EU in den beginne toch opgericht?

Coronacolumn #82: Foutje!

Tue, 02 Jun 2020 12:18:00 GMT

Wat een goed protest gisteren, tegen het aanhoudende racisme van de Amerikaanse politie. Maar de manier waarop in deze tijd. Waarom?

Het stond zo vol mensen op de Dam dat afstand houden absoluut niet tot de mogelijkheden behoorde. Het doel van de demonstratie is natuurlijk volkomen terecht. Er moet iets gedaan worden tegen het Middeleeuwse beleid van de Amerikaanse politie jegens de zwarte bevolking. Eigenlijk had de gemeente de demonstratie op voorhand moeten verbieden, gezien al het contact dat we hebben moeten laten vanwege corona. Burgemeester Halsema zei ze dat de grootte van de demonstratie wel overdonderde. Ze had slechts twee- tot driehonderd mensen verwacht. Het werden er duizenden. Dit is misschien een voorbeeld van beste stuurlui die aan wal staan, maar het is volgens mij vrij naïef om te denken dat er op een demonstratie met zo’n levensgroot onderwerp als deze, zo weinig mensen af zouden komen. Toen het kwaad eenmaal geschied was, was ingrijpen van de politie geen optie meer, volgens de burgemeester, omdat het dan met harde hand zou moeten gebeuren. Ze wil mensen het recht tot demonstreren niet ontnemen. Daarnaast zei ze ook dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor de komst naar de demonstratie.

Het is allemaal om verdrietig van te worden. Een Twitteraar noemde het een dikke middelvinger naar iedereen in de zorg. Maar dat is het niet alleen. Iedere ondernemer die de afgelopen tijd dicht is gebleven en ook bij de opening van de horeca gisteren extreem voorzichtig is geweest voor het welzijn van de bevolking snapt vast niets van wat er gisteravond gebeurde. Ik zou me ontzettend in de genaaid genomen voelen door de gemeente Amsterdam. Ze neemt gewoon het beleid niet serieus en dat is een zeer kwalijke zaak. En dit is natuurlijk niet alleen de schuld van Halsema of haar politieke kleur, maar van de gehele Amsterdamse gemeenteraad.

Natuurlijk heeft burgemeester Halsema wel een beetje gelijk dat het de verantwoordelijkheid van de mensen is dat ze gaan protesteren, maar je kunt in deze tijd toch niet gaan uittesten hoe braaf je volk is? Dat is vragen om problemen en veroorzaakt in dit geval een hele andere boosheid. Er had op een andere manier gedemonstreerd moeten worden. Online. Zoals heel veel online gebeurt de laatste tijd. Of er had later demonstreren moeten worden, als het veiliger is.

Dit verhaal overheerste, maar natuurlijk was er ook ander nieuws. Bijvoorbeeld dat het best gezellig was op de terrassen en dat het ook wel goed ging met het afstand houden. Dat het ‘lange wachten eindelijk beloond’ werd vind ik wat overdreven. Drie maandjes is natuurlijk niet vreselijk lang. Maar wat positiviteit na maanden een toch wat bedrukte sfeer te hebben gevoeld, is fijn. Ik zal niet zeuren.

Ik hoop alleen dat een pijnlijk foutje als de demonstratie gisteren niet gaat zorgen voor laksheid onder zowel klant als horeca. Ik zou er nog begrip voor kunnen opbrengen ook…

Coronacolumn #81: Pinksterregen

Mon, 01 Jun 2020 13:37:00 GMT

Op een mooie Pinksterdag

Als het even kon…

Het bekende liedje van Annie M.G. zit al dit hele weekend hardnekkig in mijn hoofd. Bij u nu waarschijnlijk ook. Graag gedaan.

Gisteren nog heel even geen cafés of restaurants open. De staatssecretaris riep zelfs op om vandaag de terrassen te gaan bezoeken en zo de ondernemers te steunen. Hartstikke goede oproep, maar ik ben heel benieuwd of het storm gaat lopen. Reserveren om binnen te zitten is verplicht, maar buiten niet. Wordt het niet te druk? Rijen voor cafés om te wachten tot er een plekje vrij is? We gaan het zien.

Even terug naar het verleden, want wat er gisteren en eergisteren gebeurde was ook best interessant. Het was warm en vooral in het oosten des lands lijkt men thuis te blijven. Waarom ik dat denk ik te weten? Het waterverbruik is namelijk buitenproportioneel hoog sinds een paar dagen, waardoor de waterdruk zelfs afneemt en het waterbedrijf oproept het verbruik terug te dringen. Mensen vulden namelijk massaal zwembadjes en sproeiden hun nu alweer te gele gazonnetje. En dat terwijl er al een watertekort dreigt. Dat men nu het zwembadje vult, kan ik begrijpen. Lekker poedelen in eigen tuin is best lekker soms. En iedereen moet natuurlijk volop gebruik maken van hun aankoop. Er was, toen het zicht op een fijne vakantie nog nul was, een enorme run op plastic zwembadjes. Zonde om dat ding dan uiteindelijk lek te laten worden in de schuur of garage.

Maar het sproeien van een gazon met drinkwater is bijna misdadig. Sowieso, maar zeker als het droog is. Wat zonde! Wat kan jou het schelen dat je gazon een beetje geel ziet. Ik heb geen gazon, maar ik zou me er echt niet druk om maken. Af en toe met de maaier er overheen en klaar. Bovendien: we moeten de hele zomer nog doen met een watertekort, waarschijnlijk. En als iedereen thuis blijft, of in eigen land op vakantie gaat, zal de vraag naar drinkwater groot blijven. Het land is voller dan tijdens een normale zomer. De weersvooruitzichten zeggen nu dat het wat natter wordt volgende week, maar ik moet het nog zien. Als het niet zo is, hoop ik veel gele gazonnetjes te zien. Een teken van verstandig waterverbruik.

Maar nu is het nog even Pinksteren. We kunnen doen wat Annie schreef.

Op een mooie Pinksterdag

Samen in de zon …

Coronacolumn #80: Prinsheerlijk

Sun, 31 May 2020 13:02:00 GMT

Hoe protesteer je tegen de maatregelen die genomen zijn om het coronavirus tegen te gaan? Simpel. Door je gewoon niet aan de maatregelen te houden. Dat kan ik ook verzinnen. Maar het is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

In Den Haag protesteerden gisteren mensen tegen de lockdown, tegen de regering in het algemeen en tegen 5G. Wat dat laatste toch met corona te maken heeft, begrijp ik nog steeds niet. Hoe dan ook: de boze en zich waarschijnlijk machteloos voelende mensen protesteerden door in groepen bij elkaar te gaan staan. De politie slaagde erin één van de groepen in te sluiten en arresteerde zevenendertig mensen, waarvan vijfendertig vanwege de overtreding van de wet openbare manifestaties en twee vanwege ‘andere feiten’. Ze werden afgevoerd in – jawel – busjes. Maar geen paniek. Ze kregen allemaal een mondkapje voordat ze het busje in moesten. Helemaal gratis. Daar zullen ze blij mee zijn geweest…

Nee, het overtreden van de regels gaat een stuk makkelijker als je beroemd of rijk bent. Of allebei. In België loopt een prinsje dat hiervan een voorbeeld is. Hij moest toch echt een reünie met vrienden en kennissen bijwonen in Spanje. Een dag later had hij klachten en weer een dag later testte hij positief op het virus. Dat is wel gek, want het duurt na besmetting meestal een week of twee voordat je symptomen hebt. In dat geval heeft hij in Spanje weer een fijn coronahaardje veroorzaakt door mensen te besmetten. Waarom mocht hij België eigenlijk uit? Ze zitten potdicht. Nog veel dichter dan Nederland. Waarom worden er voor dit soort snobs uitzonderingen gemaakt? In dit geval heeft hij het leuk ingekleed. Zijn reisje naar Spanje was ‘een professionele verplaatsing, voor een stage in een bedrijf’. Dat hij aldaar op een feestje belandde, kon hij ook niet helpen. Groepsdruk waarschijnlijk.

Tot slot een nogal opzienbarend bericht vanuit de plek waar het allemaal begonnen is, dachten we. Onderzoekers schijnen nu zwart op wit te hebben dat het marktje in Wuhan alleen maar een grote verspreider is geweest van het virus en dat het dus ergens anders ontstaan is. Dit nieuws doet natuurlijk ook de geruchten dat het virus is ontwikkeld in een laboratorium weer oplaaien, met dank aan Trump.

Waar het echt ontstaan is, weet niemand en daar gaan we volgens de onderzoekers ook niet meer achter komen. Of het dan misschien toch door 5G komt, zullen we dus ook nooit te weten komen. Dat is dan automatisch een reden minder om te moeten demonstreren. Wel zo rustig.

Coronacolumn #79: Druppeltjes

Sat, 30 May 2020 13:03:00 GMT

Het zal je werk maar zijn. Onderzoek doen naar druppeltjes in de lucht. Een onderzoek naar hoe lang die druppeltjes er blijven hangen en wat daarvan het effect is.

De Universiteit van Amsterdam betwijfelt namelijk of het wel zo verstandig is om cafés te heropenen, aanstaande maandag. Volgens de universiteit kunnen hoestdruppeltjes minutenlang in de lucht blijven hangen, en dat is een potentieel gevaar. Het RIVM denkt dat het wel meevalt. De professors raden in ieder geval aan om zoveel mogelijk te luchten, door het openzetten van ramen bijvoorbeeld. Dan verdwijnen de hoestdruppeltjes twee tot tien keer zo snel. De universiteit moet zich hoe dan ook neerleggen bij de versoepelingen, want het RIVM bepaalt.

Een druppeltjesonderzoek. Het klinkt smerig. Maar of het overbodig is? Ik heb geen idee. Ik ga de komende tijd sowieso niet naar binnen op een plek weer meer dan tien mensen zijn. Veel te link. Een beetje de kat uit de boom kijken. Afwachten wat er gaat gebeuren als de versoepelingen een tijdje van kracht zijn. Blijft het goed gaan? Dan wil ik het weer in overweging nemen. Ik ben een mietje. Ja, dat klopt. En ik heb er geen problemen mee.

Ik snap overigens niet waarom het RIVM het aanpakt zoals ze het aanpakken. Ze gooien nu alle cafés en restaurants in heel Nederland tegelijk open. Als ik hen was, had ik dat in regio’s gedaan. Dan kun je kijken of het in die bepaalde regio goed blijft gaan en een ontstane coronahaard meteen in de kiem smoren. Maar in welke regio begin je dan? In het zuiden, omdat het virus daar al heftig heeft huisgehouden en nu waarschijnlijk nog steeds meer aanwezig is dan in het noorden? Als je het in andere delen van het land doet, is de kans groot dat er weinig gebeurt, omdat er in den beginne al minder mensen besmet waren. In ziekenhuizen in Groningen liggen bijvoorbeeld inmiddels helemaal geen coronapatiënten meer. Het lijkt daar redelijk te zijn verdwenen.

Het zorgt hoe dan ook voor zowel zure monden als scheve gezichten, want de horeca in de ene regio heeft wel weer omzet en de andere moet nog dicht blijven. Je kunt met zo’n strategie lang niet iedereen tevreden stellen.

Hoe zal het gaan lopen? Over twee weken weten we voorzichtig meer. Ondertussen gaan de druppeltjesonderzoeken door. Misschien wordt de conclusie dat er alleen buiten nog gehoest mag worden. Bordjes in de zaak met Verboden te hoesten . Of er worden in cafés speciale hoesthokken gebouwd. Zo wordt hoesten het nieuwe roken. Van meeroken werd je al ziek, nu wordt je het ook van meehoesten. Kuchel.

Coronacolumn #78: Komieken

Fri, 29 May 2020 11:17:00 GMT

Als je iets goed af wil ronden, moet de cirkel aan het einde rond zijn. Dat wordt vaak gezegd. Ik weet niet zeker of dat echt moet om iets naar tevredenheid af te sluiten, ik sta nog maar een het begin van alles. Maar ik kan me er iets bij voorstellen.

Een man als Youp van ’t Hek begint, naar eigen zeggen, wel aan het laatste hoofdstuk van zijn carrière. Hij zegt dat hij dit jaar voor het laatst de Oudejaarsconference doet en daarna nog één voorstelling gaat maken. En dan is het klaar. Of dat echt gaat gebeuren, is afwachten. Veel artiesten maken zich schuldig aan het Heintje Davids-effect .

Maar het is onzeker of die allerlaatste Oudejaarsconference er komt. Youp wil er eigenlijk vanaf, omdat er waarschijnlijk bijna geen publiek bij kan zitten door de coronamaatregelen. Veel publiek is essentieel voor cabaret, volgens hem. Maar is dat wel zo? Sommige cabaretiers hebben inmiddels inventieve oplossingen bedacht. Paul Haenen nodigt de toegestane dertig mensen uit in zijn eigen theater en laat de rest, tegen betaling, meekijken met zijn voorstelling. Zo heeft hij én lachers om grappen te timen én veel mensen die het kunnen zien.

Ook cabaretduo Van der Laan en Woe maakt gebruik van de moderne middelen. Zij maken het onvolprezen satirische programma Even tot hier en lieten het publiek daarin altijd een actieve rol spelen. Het moest quizvragen beantwoorden, er zaten experts die praatten over bepaalde onderwerpen en ook konden ze hun grappen timen op het gelach van de mensen. Hoewel veel mensen op één plek nu niet kan, zit het publiek er toch gewoon bij. Niet live, maar in een hele grote Zoom -vergadering, via beeldbellen dus. Ze lachen en doen mee met de quiz. Het programma is niet ingestort. Integendeel: het is eigenlijk alleen nog maar beter geworden. Hartstikke innovatief.

Zoiets zou Youp ook kunnen doen. Zijn Oudejaarsconference trekt vast, zoals altijd, een miljoenenpubliek. Laat ze via beeldbellen meelachen! Het is daarnaast ook bekend dat veel cabaretiers begonnen zijn in kleine zaaltjes. Er kwam geen hond op ze af. Ze hebben het publiek voor ze gewonnen door jarenlang door te gaan en te blijven dromen. Youp zegt dit ook altijd. Hij heeft tien jaar moeten volhouden, totdat hij in de grote theaters mocht spelen.

De cirkel zou dan toch mooi rond zijn? De allerlaatste Oudejaarsconference, met een klein publiek. En als hij meer lachers wil, kan hij gebruik maken van Zoom . Dat zou zorgen voor een mooie, intieme sfeer. En het zou een perfect beeld geven van dit jaar. Dat is precies waar een Oudejaarsconference voor staat, een beeld scheppen van een jaar. Ik zou het wel weten, als ik hem was. Een unieke kans.

Coronacolumn #77: Afgeslacht

Thu, 28 May 2020 14:34:00 GMT

Slachthuizen blijken coronahaarden. Dat werd vorige week al bekend, toen er bij verschillende slachthuizen besmettingen optraden. Gisteren zijn er rigoureuze maatregelen genomen: de veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland heeft een slachterij in Apeldoorn gesloten.

Onder het mom van ‘eigen schuld, dikke bult.’ Veel slachthuizen kunnen namelijk niet aantonen dat ze zich aan de regels kunnen houden. De medewerkers – dit zijn meestal arbeidsmigranten – staan tijdens het werken te dicht bij elkaar door beperkte ruimte, worden met z’n allen in een busje vervoerd en wonen ook nog eens heel dicht op elkaar. Ik las dit met stijgende verbazing. Het lijkt wel een beschrijving van een werksituatie in een land dat het niet breed heeft, maar het blijkt gewoon om Nederland en Duitsland te gaan. Vreemde zaak.

Ik zit op een Waddeneiland en daar zijn veel vakantieparken. Die parken boeren nu, tijdens de Christelijke feestdagen, toch nog best goed, voor zover ik dat kan beoordelen. Het is overal vrij druk, de parkeerplaatsen van de parken staan redelijk vol.

Die vakantiewoningen moeten na gebruik natuurlijk ook schoongemaakt worden. Sommige parken huren daarvoor schoonmaakbedrijven in die hun personeel van het vaste land laat komen. En hoe gebeurt dat? Juist. Met een busje. Laatst ergerde ik me aan het feit dat ik in de verte een clubje van vijftien man heel dicht bij elkaar zag staan bij de ingang van één van de vakantieparken. Toen ik dichterbij kwam, zag ik dat ze schoonmaakspullen bij zich hadden. Vervolgens stapten ze met z’n allen in een busje. Op naar de boot. Alsof er helemaal niets aan de hand is. Maar ja, er wordt met twee maten gemeten. In zo’n busje met een grote groep mag officieel niet, maar vanaf volgende week mag er wel weer gevlogen worden. Weliswaar met mondkapje, maar het is ontzettend vreemd.

Gelukkig zijn de campings nog wel dicht, dacht ik. Niets bleek minder waar. Op het park waar ik zit, zijn de sanitaire campingvoorzieningen gewoon open. Je kunt er je afwasje doen, douchen of naar het toilet gaan. Wederom alsof we een doodnormale zomer tegemoet gaan.

Dit mag toch ook niet, vermoed ik? Wie is ervoor verantwoordelijk? Of is de veiligheidsregio in dit gebied minder streng dan in de regio Noord- en Oost-Gelderland?

Hoe dit gecontroleerd zou moeten worden, weet ik ook niet. Maar dat het moet gebeuren, lijkt mij niet meer dan logisch. Misschien wordt er te licht over gedacht. ‘Ach, op de Waddeneilanden zal het zo’n vaart niet lopen.’ Ik houd mijn hart vast. En ik houd iets in. Mijn adem. Totdat ik de grote schoonmaakploeg of het campinggebouwtje gepasseerd ben.

Coronacolumn #76: Haat

Wed, 27 May 2020 12:39:00 GMT

Wat lees ik nu? De Air France-KLM-topman krijgt toch een geldbonus. Hij heeft al eens eentje geweigerd, maar het gaat hier weer om een andere bonus. Begrijpt u het?

Nederland stemde als aandeelhouder tegen een bonus voor de baas, maar had geen schijn van kans tegenover de andere aandeelhouders. De Nederlandse Staat beheert slechts veertien procent van alle aandelen. Aangezien eenentachtig procent van de aandeelhouders voor stemden, had Nederland geen schijn van kans. Wellicht dachten de andere aandeelhouders dat die twee tot vier miljard euro uit onze staatskas enkel bedoeld was om de topman te spekken. Foutje!

Waarom wordt hier eigenlijk nog over gestemd? Het luchtvaartbedrijf schijnt de Nederlandse steun hard nodig te hebben, dus ga ik er voor de gemakkelijkheid vanuit dat er binnen het bedrijf geen geld is. Als dat er niet is en je dus afhankelijk bent van steun, draai je ieder dubbeltje toch twintig keer om? En peins je er toch niet over om een topman, die al niet op een houtje hoeft te bijten, extra geld toe te stoppen. Ik snap er geen bal van. En als het nou nog om een eurootje of tienduizend zou gaan, alla. Maar het gaat om bijna acht ton. Ik neem aan dat dit bedrag van de toegezegde steun af gaat. Schandelijk.

Over schandelijk gesproken. Heeft u de reacties gelezen op het overlijden van de moeder van de minister-president? Er zaten ronduit walgelijke tussen. Hoe sommige mensen die reacties überhaupt kunnen verzinnen, is mij een raadsel. Iemand stelde bijvoorbeeld dat dit een afstraffing was op zijn coronabeleid. Een ander sprak de hoop uit dat de premier zelf ook gauw naar de eeuwige jachtvelden zou gaan.

RTL Nieuws besteedde aandacht aan de reacties die onder hun bericht op Facebook verschenen. Ik moet, voordat ik hierop in ga, eerlijk toegeven: ik ben niet zo gesteld op hun manier van nieuws brengen. Op het serieuze deel van hun website schiet mijns inziens te vaak een bericht door van het dubieuze deel van de redactie, die van Boulevard .

Maar nu moet ik toch zeggen dat ze goed bezig waren. De redactie heeft een artikel geschreven waarin ze vertellen wat ze doen tegen belachelijke reacties. Ze hebben bijvoorbeeld mensen gebeld en gevraagd waarom ze zo reageerden. Sommigen reageerden stamelend of hingen direct op, anderen krabbelden een beetje terug en weer iemand anders zei dat ‘kritiek er nou eenmaal bij hoort als je premier bent’.

Özkan Akyol zoekt ook regelmatig contact met lezers die haat verspreiden onder zijn columns en berichten, maar dit soort artikelen zie ik niet vaak bij grote nieuwssites en het siert RTL Nieuws. Heel goed dat ze contact zoeken met deze mensen, want dit moet stoppen. Hoe erg je iemand ook haat. Stel je voor: ik zou hierboven ongenuanceerd mijn mening verkondigen over Air France-KLM. Dat zou belachelijk zijn. Dat doe ik niet. Niet verfijnen maakt meer kapot dan je lief is.

Coronacolumn #75: Super!

Tue, 26 May 2020 12:18:00 GMT

Misschien is dit een boodschap van een verwende jongeman, maar ik vind de thuisbezorgservice van de verschillende supermarkten helemaal top. Je kunt rustig rondkijken en ze komen het bezorgen wanneer je wilt.

Vooral dat rustig rondkijken in de echte supermarkt is er de laatste maanden niet meer bij. Je moet zo snel mogelijk de winkel in, alle spullen pakken die je nodig hebt en bijna sprintend de winkel weer uit om zo kort mogelijk met veel mensen tegelijk in een ruimte te zijn. Eigenlijk schets ik een beeld dat hoort bij een minuut gratis winkelen. Als een dolle door de supermarkt en je karretje zo snel mogelijk vullen. Een klein maar niet onbelangrijk verschil is dat het nu helaas niet gratis is.

Een verschil dat daar automatisch bij komt: bij een minuut gratis winkelen maakt het niet zoveel uit wat er in je karretje zit, het is toch gratis. Maar als je ervoor moet betalen, wil je toch goed afwegen wat je koopt. Omdat merken tegenwoordig de ‘formule verbeteren’ (wat vaak een verslechtering betekent), moet je goed uitkijken wat je koopt ook. Voordat je het weet zit er aan je vaste product een nieuw geurtje dat ontzettend stinkt, ik noem maar wat.

Daarnaast hebben supermarkten ook steeds vaker de onbegrijpelijke neiging om producten uit het assortiment te halen. Daardoor moet je over op een alternatief waaraan je moet wennen en je daardoor meestal ontzettend terugverlangt naar het product dat je altijd had. Soms is het nieuwe product zelfs helemaal geen goed alternatief, omdat het totaal anders werkt of smaakt. Hoe dan ook: je moet zo’n vervanger van het oude product wel eerst vinden en daarvoor heb je tijd nodig. Die is er nu niet. Hetzelfde geldt voor producten die ineens op een andere plek worden gezet en je daarom moet zoeken.

Juist daarom is die thuisbezorgservice zo fantastisch. Zonder gevaar uitgebreid rondsnuffelen. Maar sommige mensen kunnen zo’n thuisbezorgservice niet betalen. Per bezorgde bestelling komt er namelijk nog een paar euro bovenop de prijs van je boodschappen.

Ik heb iets bedacht voor mensen die geen gebruik kunnen maken van de thuisbezorgserice. Deze situatie schreeuwt namelijk om extra maatregelen. Misschien gaan uw oren inmiddels klapperen bij het horen van de woorden ‘extra’ en ‘maatregelen’, maar aan deze maatregelen zitten voor de consument enkel voordelen. Producenten mogen, zolang de coronacrisis duurt, geen formules meer veranderen en supermarkten mogen het assortiment per heden niet meer veranderen. En ze mogen niets verplaatsen. Zo racet iedereen door de supermarkt, omdat ze hun vaste producten meteen weten te vinden. Het is zo simpel. En als dit één van de dingen blijkt te zijn die na corona zal worden voortgezet, ben ik helemaal blij. Zo leuk is die supermarkt niet.

Coronacolumn #74: Tegen!

Mon, 25 May 2020 13:05:00 GMT

We moeten het eigenlijk nog altijd van China hebben als het gaat om vooruitkijken. Zij liggen enkele maanden voor op ons, wat betreft de coronacrisis. We zouden beter naar ze moeten luisteren, zeker nu we in rustiger vaarwater zitten en tijd hebben om daarnaar te kijken.

Onderzoekers in Hongkong hebben aangetoond dat van besmettingen op meer dan zevenduizend mensen er slechts één in de open lucht heeft plaatsgevonden. Voor de rest allemaal binnen. Die buitenbesmetting gebeurde ook nog bij iemand die een lang gesprek voerde met een besmet persoon. Kunnen we buiten dus iets vrijer worden? Daar begint het op te lijken.

Bovenstaande tekst is overigens geen betoog om alle regels buiten los te laten. Er zijn nog onzekerheden wat betreft deze studie, dus het zou aan de gevaarlijke kant zijn om de regels buiten ten opzichte van binnen aan te passen. Daarvoor is het nog te vroeg.

We hebben afgelopen week gezien dat mensen zich überhaupt meer vrijheid permitteren, zodra de regels versoepeld worden. Zowel binnen als buiten. Niet in de laatste plaats omdat een deel van de bevolking zich tegen de lockdown begint te keren. Dat deze echter nog steeds van belang is, blijkt wel weer. Twee weken geleden zaten flink wat mensen in Duitsland in een kerk en daarvan hebben nu honderdzeven mensen corona.

Mensen die tegen de lockdown zijn, geven ook de schuld aan de nieuwsvoorziening. Al bijna drie maanden houden veel sites iedere dag een liveblog over het coronavirus bij. Met daarin, als dagelijks terugkerend bericht, het aantal coronadoden en het aantal ziekenhuisopnames. Die hoeveelheid is, nu we niet middenin een besmettingspiek zitten, te verwaarlozen. Nu het Kabinet regelmatige persconferenties niet meer van belang acht, zijn deze dagelijkse liveblogs toch ook overbodig geworden? De echte crisis is (even) voorbij. Lockdown-tegenstanders zeggen dat mensen onrustig en bang worden gemaakt door dit vele coronanieuws. Daar zit wat in.

Maar de theorie dat mensen bang worden van het nieuws, tekent zich over het algemeen dus niet af op straat, gezien het feit dat ik heel vaak mensen de regels aan hun laars zie lappen. Dat is toch tegenstrijdig?

Wat sommige lockdown-tegenstanders ook zeggen, is dat ze het als complot van de overheid zien. Dat deze situatie ze goed uitkomt en dat ze ons kapot willen maken. En de economie erbij. Dat lijkt mij onwaarschijnlijk voor een rechtse partij. Die zijn er toch bij gebaat om de economie zo goed mogelijk zelfstandig te laten draaien?Hoewel ik de theorieën om tegen de lockdown te zijn niet erg overtuigend vind, ben ik het wel eens met het feit dat dagelijkse liveblogs nu overbodig zijn. Dan popt wel gelijk de vraag op: zijn deze dagelijkse columns nog wel levensvatbaar? Begonnen in crisistijd, maar het ergste is geweest. Tja. Doordat er nog zoveel nieuws verschijnt over corona, zit er voor mij altijd iets interessants tussen om over te schrijven. Het bovenstaande verhaal over de buitenbesmettingen bijvoorbeeld. Materiaal te over om nog even door te kunnen. Gelukkig, want ik vind het boeiend.

Coronacolumn #73: Verhalen

Sun, 24 May 2020 12:51:00 GMT

Zomaar een gedachte: ik zou best willen trouwen nu. Geen idee met wie en waar, maar juist omdat we nu afstand moeten houden, lijkt me dat de ideale trouwerij.

Er zitten zoveel voordelen aan. Een bruiloft met veel mensen, op een enorme locatie en met heel veel eten is voor menig paartje een droom. Dat eerste kan nu niet, maar die andere dingen allemaal wel. Hartstikke leuk, want je hebt die hele locatie en al dat eten voor jezelf! Ook fijn is dat je na de plechtigheid al die felicitaties in de vorm van dikke smakzoenen niet hoeft te ondergaan. Die paar mensen die erbij zijn, mogen je slechts toeknikken en dat vooral ver weg doen. Dat scheelt weer drie zoenen van ome Henk, die altijd uit z’n muil meurt. En als je het sowieso liever in kleine kring had willen vieren, maar dat niet durfde omdat je bent opgezadeld met een hele grote familie die zich allemaal op jouw bruiloft hebben zitten verheugen, hoef je nu geen verantwoording af te leggen aan al die mensen die je niet uitnodigt.

Nee, geintje natuurlijk. Dat zijn geen echte voordelen. Eigenlijk zitten er helemaal geen voordelen aan, tenzij je een goed verhaal wil hebben. En laat ik nou van verhalen houden. Hoe mooi is het als je je hele verdere leven kan zeggen dat je getrouwd bent tijdens de coronacrisis? En dat daardoor alles anders was? Veel mensen beseffen het zich niet iedere dag, maar we zitten al maanden middenin een belangrijk moment in de geschiedenis. Dit komt in de geschiedenisboekjes. Over honderden jaren krijgen leerlingen tijdens geschiedenis een les over epidemieën in Nederland. In dat rijtje staat dan cholera in 1832, de Spaanse Griep in 1918-’19 en ook deze pandemie. Daardoor zijn alle belangrijke wijzigingen in je leven nu extra bijzonder. Ik heb als voorbeeld een trouwerij gekozen, maar om het even welke belangrijke levensgebeurtenis is nu een stuk bijzonderder.

Nog een gedachte: waarom zag ik voetballende Duitsers? Omdat de Bundesliga blijkbaar weer van start is gegaan. De maatregelen zijn streng. De spelers moeten een week voor iedere wedstrijd in quarantaine in een hotel, er zijn extra spelersbussen en ze worden iedere drie dagen getest op corona. Wat een toestand voor een potje voetbal dat je over een jaar ook kunt spelen. Of over twee jaar. En zonde, want de tests die ze nu verspillen om te controleren of de voetballers niet ziek zijn, hadden ook ingezet kunnen worden voor doodgewone burgers.

Nederland heeft er in ieder geval genoeg. Vanaf de eerste juni kan iedere Nederlander met corona-achtige klachten getest worden. Een veilig gevoel, je weet bijvoorbeeld of je weg moet blijven van je gezinsleden. Maar verder blijft de onzekerheid… Als je corona hebt gehad, is het helemaal niet zeker of je wel immuun bent. Maar je hebt hoe dan ook wel een mooi verhaal als je ooit getest bent op corona. De Duitse voetballers kunnen erover meepraten.

Coronacolumn #72: Irma

Sat, 23 May 2020 11:08:00 GMT

Kan iemand mij vertellen wat er in vredesnaam leuk is aan een gebarentolk van de overheid die doodgewoon haar werk goed doet? Moet zij de hemel in geprezen worden, moet zij toegelachen en -gejuicht worden alsof zij degene is die het vaccin persoonlijk in elkaar zal draaien? Ik schets het wel heel zwart-wit, maar de manier waarop deze vrouw bewierookt wordt is toch vrij overdreven?

Ik schreef hier trouwens al eerder over. Toen zei ik dat mensen lachen om iemands taal. De gebarentaal. Dat vond ik ongepast. Nu gaat de hype vooral over mevrouw Sluis zelf. Het is zo gegroeid dat ze nu ook een eigen liedje heeft, gemaakt en uitgevoerd door de Drentse band Mooi Wark. Oh, Irma , heet het. En dat is blijkbaar zulk groot nieuws dat zelfs Op1 er aandacht aan besteedde gisteren.

Voordat u denkt dat ik totaal humorloos ben: ik heb niks tegen Irma, ze doet haar werk meer dan leuk. Je ziet dat ze er plezier in heeft. En ze maakt het begrijpelijk voor iedereen. Ook als je niet slechthorend en dus de gebarentaal onmachtig bent, begrijp je ongeveer wat ze bedoelt. Het gaat me dan ook niet om haar.

Het gaat me om de mensen die hiervan een grote grap willen maken en in paniek raken als ze wordt vervangen door een ander. Het gaat in dit geval om de boodschap die ze te vertellen heeft. Een boodschap die veel mensen afgelopen Hemelvaartsdag niet opgevolgd hebben. Anderhalve meter, niet met teveel mensen op elkaar. Als ik fiets moet ik regelmatig de berm in omdat een tegenligger mij de ruimte niet gunt. Als je er dan wat van zegt, kijken ze je schaapachtig aan. Ik zie met regelmaat mensen die op straat met elkaar staan te praten. Niet twee mensen, maar minstens vier of vijf op onvoldoende afstand van elkaar. Doe dat nou niet. Het gaat weer mis, als we niet uitkijken. Ik wil, net als iedereen, een beetje vrij zijn deze zomer. Daarom blijft voorzichtigheid en gehoorzaamheid van groot belang.

Ik wil niet iedereen over één kam scheren, als ik ergens een hekel aan heb is het wel daaraan, maar veel mensen zien de doventolk slechts als ‘lichtpuntje’. Luisteren ze wel goed naar de belangrijke boodschap die ze brengt? Dat is namelijk dezelfde als die van het Kabinet. Wat versoepelingen, maar niet teveel.

Irma weigert ondertussen te praten met de roddeljournalistjes van Boulevard . Ze wil geen bekendheid, maakte ze laatst zelf bekend. Ze heeft wel getolkt voor de eerste Nederlandse lockdown-film. Dit hoopt ze in de toekomst vaker te doen. Zo zet ze haar bekendheid in om meer te betekenen voor de dovengemeenschap. Heel verstandig.

Coronacolumn #71: Doodgereden

Fri, 22 May 2020 11:09:00 GMT

Als ik aan het wandelen ben, wat ik tegenwoordig met regelmaat doe, zie ik steeds meer dode beesten langs de weg liggen. Vandaag op een stukje van een kilometer wel een stuk of drie.

Het zijn ook een heleboel verschillende beesten. Konijntjes, hazen en eekhoorntjes, maar ook gevogelte en ronduit ranzig ongedierte als ratten. Die laatste inclusief vliegen rond het kadaver. Mijn hersens verbinden deze dode dieren direct aan een coronabesmetting. Totaal idioot natuurlijk, want dat is bijna onmogelijk. Maar het gebeurt, ik kan er niets aan doen.

Toch heeft het wel met corona te maken, denk ik. En dan vooral met het gedrag van de mens nu er corona heerst. Doordat mensen veel minder buiten zijn (geweest), voelen dieren zich veel vrijer en zijn ze minder op hun hoede. Je ziet het zelfs bij schapen en hun lammeren. Voor corona wisten ze meestal niet hoe snel ze weg moesten rennen als er een mens in de buurt kwam. Soms had je mazzel en kon je ze met veel moeite lokken. Als je ze bijvoorbeeld gras voorhield dat je achter het hek plukte. Verser, langer en groener dan het gras in de weide waar ze lopen. Het gras is altijd groener (en lekkerder) aan de andere kant van het gaas. Nu komen ze uit zichzelf op je af. Je hoeft ze niet eens gras voor te houden. Ook vogels vliegen pas veel later van de weg als je met de auto komt aanstormen. Blijkbaar zijn ze soms dus te laat. Minder mensen betekent minder alertheid onder dieren, blijkbaar.

Maar dat gaat veranderen. De stranden waren gisteren overvol. Wat mij vooral ergert is dat ik weinig mensen actief bezig zie met afstand houden. Het is dat ik met een boog om ze heen loop, anders gaat het mis. Dat gaat nog ruzies veroorzaken. Mensen die commentaar krijgen dat ze niet aan de kant gaan en dan om zich heen gaan slaan omdat ze niet tegen terechte kritiek kunnen. De lontjes zijn kort. Zeker op een warme dag als gisteren. Iedereen wil ervan genieten.

Maar we mogen niet zondigen. Op Twitter schreven sommige mensen dat men goed bezig is, door het zo druk te laten worden. “Een dikke middelvinger naar de regering. Ha!” Maar de regering neemt de maatregelen voor ons eigen bestwil. Waarom snappen mensen niet dat deze situatie zeer weinig met politiek te maken heeft? Omdat de laatste generaties Nederlanders nog nooit in een crisissituatie hebben gezeten.

Zou die tweede golf er komen? Als we het bij enkele zonnestraaltjes overal te druk laten worden en geen afstand willen houden wel. Gaat de hele toestand weer op slot. En dat is ronduit kloten. Wel rustiger voor de dieren trouwens.

Coronacolumn #70: Revolutie

Thu, 21 May 2020 10:54:00 GMT

“Het moet anders!” Dat roepen veel mensen met regelmaat over bijna alle denkbare onderwerpen. Nu roept Frans Timmermans het. Of eigenlijk: hij roept het weer. Hij riep het een half jaar geleden ook al.

Het gaat over de inrichting van onze voedselproductie. Die is verkeerd, en dat ligt voor een groot deel aan de consument. Want wat de consument koopt, wordt gemaakt. Daarom heeft de consument hierin een centrale rol. Frans Timmermans is overigens niet de ideale ambassadeur voor deze uitspraken, met zijn postuur, eerlijk is eerlijk. Maar hij heeft wel een punt. Om dit te veranderen, is echter veel geld nodig. Dat geld was er binnen de Europese Unie tot voor kort wel, maar de komende tijd is de economische situatie minder stabiel. Timmermans zegt dat het ons juist meer geld kost, als we er niks aan doen. En hoewel we ontzettend bij de dag leven op dit moment: de toekomst blijft van belang.

Onze buitenproportionele voedselproductie zorgt voor een groot deel van de huidige CO2-uitstoot. De meningen zijn daar natuurlijk over verdeeld, maar de klimaatverandering is wetenschappelijk aanwijsbaar. Het is nu alweer zo droog, dat de schepen binnenkort minder lading kunnen vervoeren omdat ze anders aan de grond lopen. Zorgwekkende ontwikkelingen, steeds maar weer.

Timmermans lijkt een roepende in de woestijn. Zoals veel mensen die dingen over het klimaat roepen overigens. De regering doet er weinig aan. Ik ben wat betreft de toekomst van milieuaanpak somber gestemd. Omdat de economie nu stilligt is het geld straks op en moet alles zo goedkoop mogelijk. Dat betekent meestal dat het ook milieuonvriendelijker is.

Rutte zei laatst dat jongeren ‘een revolutie moeten beginnen.’ Wat hij daarmee bedoelt, weet eigenlijk niemand precies. Hij zei erbij dat je ‘het schoolhoofd in de weg moet gaan zitten als die iets besluit waar je het niet mee eens bent’ en meteen moet overgaan tot actie. Och, man toch. Dat heb ik al zo vaak gedaan. Maar als jongere word je gauw uitgemaakt voor snotneus en moet je er niet mee bemoeien, is mijn ervaring. Eigen initiatief wordt al helemaal niet gewaardeerd. Veel jongeren kijken dus wel uit. Zij gaan zich echt niet bemoeien met leidinggevenden. Een treurige zaak, want met een beetje recalcitrantie is niks mis. Maar het wordt er al vroeg uitgeramd op deze manier.

Overigens, Rutte doet zelf ook aan mee aan het negeren van jongeren. Zoveel mensen (niet alleen jongeren overigens) roepen al jaren tegen hem en de regering dat het anders moet met het klimaat. Het Kabinet van nu doet er weinig mee. De economie was altijd belangrijker. Het zou veel te duur worden om snel ‘groener’ te worden. Kijk maar naar de tergend langzame afbouw van aardgaswinning. En nu de volksgezondheid in gevaar is, heeft het Kabinet ineens geld zat. Rutte geeft de opdracht tot een revolutie, maar als er tegen hem gezegd wordt dat er iets moet veranderen, gebeurt er ook niets. Een revolutie? Zelfs hard roepen helpt niet.

Op 23 mei 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #69: Wielrenregels

Wed, 20 May 2020 12:48:00 GMT

De hoeveelste persconferentie was het gisteren? Ik weet het niet. De boodschap was in ieder geval dat alle versoepelingen die men van plan was per 1 juni door te voeren, ook doorgevoerd gaan worden.

Voor mijn branche (het theater) betekent dat nog niet zoveel. Als je maar dertig man kunt toelaten (nu wel exclusief het theaterpersoneel), kun je net zo goed dicht blijven. Dat verweten de theaterdirecteuren het Kabinet al eerder. Ze vonden het zelfs respectloos. Het is heel erg naïef. Het bewijst hoe weinig verstand dit Kabinet van cultuur heeft. Ze denken de branche hiermee tegemoet te komen, terwijl dit eigenlijk alleen interessant is voor solo-artiesten. Zo veel zijn daar niet van. Grote producties moeten geld bijleggen.

Laat ik er maar niet teveel woorden aan vuil maken. Ik hoop dat er in september weer honderd mensen tegelijk in een zaal mogen. Dan wordt het financieel weer enigszins aantrekkelijk, waarschijnlijk.

Nee, laat ik me weer even uitspreken over een grote ergernis. Over de meest asociale weggebruiker. Wielrenners. Altijd als ik een stuk ga rijden met de auto en het platteland op rijd, kom ik ze tegen. En veelal in colonnes. Dat is in deze tijd verboden. Wielrenners moeten individueel fietsen of in een groepje van twee. Als ze met zes of zeven man in een groepje fietsen, is de kans op besmetting veel te groot. Waarom denken ze dat zij zich niet aan de regels hoeven te houden? Als je op de fiets ingehaald wordt door die snelheidsmaniakken, voel je de zweet- en snotdruppeltjes in liters tegelijk op de jas vallen. Ga gewoon eenzaam fietsen in de polder! Dat is ook hartstikke leuk. Hoef je geen rekening te houden met de rest van de groep die al dan niet achter blijft.

Maar wat zo niet nog irritanter is: ze gaan voor geen centimeter aan de kant voor auto’s. Laatst kwam ik een groepje tegen die half op en half langs de weg stilstond. Ze merken je op, kijken je aan en verplaatsen hun fiets vervolgens geen centimeter. Of ze gaan recht voor de auto fietsen. Denken ze dan sneller te gaan dan de automobilist? Of is het een treiteractie?

Over wielrennen gesproken: Kees van Kooten en Wim de Bie zijn, onder de vlag van de VARA-gids, door een paar hoge piefen uitgeroepen tot het beste Nederlandse tv-duo aller tijden. En terecht wat mij betreft. De andere genomineerden waren Mike & Thomas, Bassie & Adriaan, Plien & Bianca en Carlo & Irene. Totaal onvergelijkbare duo’s trouwens, omdat ze allemaal uniek zijn en de genres van de programma’s totaal verschillend waren van elkaar. Dus of dit een eerlijke verkiezing was…

Hoe dan ook: wat hebben Van Kooten en de Bie met wielrennen te maken? Ze maakten ooit een ‘wielrenspeelfilm’ over een louche wielrenner die door een ongelukje heel veel sponsorgeld wegkaapt bij de veroorzaker ervan. Uiteraard satire, maar het zou in de door mij geschetste werkelijkheid hierboven kunnen voorkomen. De moeite waard om terug te kijken.

Coronacolumn #68: Hemelvaarthitte

Tue, 19 May 2020 14:36:00 GMT

Wat heeft u liever? Dat het de komende tijd pijpenstelen regent, guur is en binnen zitten geen enkel probleem is, of dat het iedere dag dertig graden is en de behoefte aan vakantie met de minuut toeneemt?

De zomer is in aantocht, want de komende tijd stijgt het kwik met regelmaat boven de twintig graden. In de zuidelijke provincies, die nog altijd het meest getroffen zijn door corona, wordt het op Hemelvaartsdag zelfs achtentwintig graden. Maar op een terras in de zon zitten, is er even niet bij. Is zomerweer onder deze omstandigheden nog wel fijn? Ik denk dat het een beetje ligt aan de situatie. Als je ziek te bedde ligt, is een temperatuur boven de vijfentwintig graden hoe dan ook onprettig. Het zal niet bevorderlijk zijn voor het afnemen van de hevige hoofdpijn die het virus schijnt te veroorzaken. En de koorts daalt ook niet als je in een bloedhete slaapkamer ligt. Maar als er niets met je aan de hand is, wat voor het grootste deel van de bevolking nog altijd geldt, zijn deze vooruitzichten heerlijk. Ook als er wat minder mogelijkheden zijn om van het weer en de vrije dag te genieten.

Ik hoorde overigens iemand zeggen dat het zo vreselijk is dat we Hemelvaartsdag ook al niet kunnen ‘vieren’. Zijn er, de zeer gelovigen uitgezonderd, veel mensen die stilstaan bij deze dag dan? We moeten niet doen alsof een feestdag als deze net zo’n lading heeft als de Kerstdagen. Normaal gesproken was het vast geen traditie om met de hele familie een ‘Hemelvaartontbijt’ te nuttigen of om op Hemelvaartsdag samen te gourmetten. Ik heb een periode op een Katholieke school gezeten (die was het meest dichtbij), en zelfs daar kan ik me niet herinneren dat we iets deden rond Hemelvaartsdag. Alleen het verhaal ervan werd ons ieder jaar weer verteld. Dus dat kwam ons op den duur de neus uit.

Terug naar het weer. Ik denk dat mensen die ’s zomers naar het hete buitenland gaan, en dat zijn er nogal wat, er sowieso wel op zitten te hopen dat we deze zomer weer Spaanse taferelen gaan meemaken. Hete dagen en zwoele nachten. Als we het patroon van afgelopen zomer vasthouden, hebben we helemaal geen buitenland meer nodig. Maken deze mensen ook eens een hete Nederlandse zomer mee. Dus is het dan fijn dat het lekker weer wordt? Ja! Laten we er maar blij om zijn.

Coronacolumn #67: Medeleven

Mon, 18 May 2020 15:09:00 GMT

Er zijn veel onzichtbare coronapatiënten. Deze zieken zijn niet zo ziek dat ze naar het ziekenhuis moeten, maar zijn wel zodanig ziek dat ze klachten hebben. Dat ze er waren wisten we al, maar er wordt ons over dit soort patiënten steeds meer duidelijk.

Deze mensen zijn over het algemeen niet getest, dus dat ze besmet waren met corona was slechts een aanname. Maar de vele patiënten die niet getest zijn, hadden wel corona-achtige klachten, waardoor je kunt concluderen dat ze wel degelijk corona hadden en niet een gewoon griepje. De klachten van deze milde patiënten houden echter langer aan dan gedacht. De klachten blijven zelfs zo lang, dat mensen die in maart besmet zijn geraakt, er nu nog van ondersteboven zijn. Van na een stukje lopen buiten adem zijn tot zorgwekkende hartproblemen. Het is nogal wat.

Al doende leert men, is het spreekwoord. Dat lijkt ook op te gaan voor deze situatie. Als je niet in het ziekenhuis terechtkomt worden je klachten bestempeld als ‘mild’. Moeten we dat nog wel zo noemen? Want als je niet in het ziekenhuis ligt, wil dat niet zeggen dat je binnen twee weekjes over het ‘griepje’ heen bent. Ik ben benieuwd hoeveel werk de gezondheidszorg nog gaat hebben van mensen die ooit besmet zijn geraakt en daar dus nog heel veel klachten van hebben.

Persoonlijk ken ik nog geen coronapatiënten, dus dit soort verhalen komen tot mij via de nieuwskanalen. Zij plaatsen hun artikelen ook vaak op Facebook. Ik zie heel veel mensen onder dat soort berichten een nieuwe variant op het liken gebruiken. Er was naast de ‘leuk-knop’ al een optie om iets bijvoorbeeld ‘geweldig’, ‘verdrietig’ of ‘grappig’ te vinden. Daar is nu eentje bij gekomen. Je kunt je medeleven betuigen.

Het is nogal raar om verdrietig te zijn om een verhaal van iemand die je nauwelijks kent. Op Facebook lees je massa’s verhalen van mensen die jou onbekend zijn. Als ik die optie gebruik ben ik het ook vaak niet, maar gebruik ik ‘m om mijn medeleven te betuigen. Een echte medeleven-knop is daar veel geschikter voor! Ik zou deze nieuwe knop best willen gebruiken, maar ik kan het niet. Die optie mist op zowel mijn telefoon, als op de computer. Ook de app updaten helpt niet. Dus als u mij de verdrietig-knop ziet gebruiken op Facebook, ga er dan maar vanuit dat ik mijn medeleven wil tonen en dat ik niet in tranen achter de computer zit. Anders heeft u misschien de neiging om met mij mee te leven. En dat moeten we ook niet hebben. Nergens voor nodig.

Coronacolumn #66: Coronamode

Sun, 17 May 2020 12:16:00 GMT

Soms moet je mensen laten doen wat ze zelf willen. Niet zeggen dat het belachelijk is wat ze doen. Gewoon omdat je anders een zeur bent, of omdat alleen jij vindt dat het belachelijk is. Misschien is het onderwerp van deze column daarvan een goed voorbeeld. Maar ik wil u toch een vraag stellen.

Een onesie, kent u dat? Zo’n nieuwerwetse pyjama, een broek en jasje in één. Een soort moderne overall eigenlijk. Een huispak uit één stuk. Lijkt mij allereerst ontzettend irritant in bed. Zo’n ding kruipt de hele tijd in je bilnaad en kun je er ook niet makkelijk uit halen, omdat het pak dus aan elkaar zit. En je raakt verstrengeld in je eigen onesie, als je een paar keer bent gedraaid in je slaap. Ik heb nog nooit gelezen dat er iemand gestikt is in z’n eigen onesie, dus als mensen er lekker in kunnen slapen: prima!

Maar nu veel mensen in deze coronatijd thuis zitten, wil het nog weleens voorkomen dat de pyjama de hele dag aan blijft. Ook als je even de straat op moet voor een snelle boodschap. Als je kind bent, lijkt mij dat geen punt. Ik zou het mijn kind niet aantrekken, maar na je tiende moet je zo’n pak sowieso zo snel mogelijk aan de wilgen hangen toch? Of iemand anders moet het voor je doen. Dan is het gewoon klaar.

Er zijn dus volwassen kerels van veertig die zo’n hansop dragen. Op straat! Op klaarlichte dag! De hele dag in sportkleding lopen vond ik al zo’n gekke hype, maar dit slaat alles. Ik moest twee keer knipperen toen ik gisteren een man in een onesie met legerprint en een roze capuchon bij de supermarkt uit de auto zag stappen. Witte schoentjes eronder, heel modieus. Ik moest moeite doen om niet in lachen uit te barsten. Je kunt jezelf toch niet serieus nemen als je zo gekleed gaat? Is er niemand die zo iemand tegen zichzelf in bescherming kan nemen? Door dat laaghangende kruis lijkt het ook nog eens alsof de persoon in kwestie een flinke natte wind heeft gelaten.

Ja! In zo’n pak zie je eruit als een natte wind. Niet dat ik iets tegen natte winden heb, maar als je er in normale kleding niet uitziet als een natte wind en in zo’n pak wel, dan pijnig je jezelf onnodig.

Maar het probleem ligt natuurlijk niet bij de onesie-dragers. Het ligt bij de fabrikanten. Wie heeft het bedacht? Kap ermee, alsjeblieft. Maak het niet meer. Het is onflatteus en kinderachtig.Ach. Ik zal wel ontzettend zeuren. Ik heb gewoon de pest in dat ik niet in pyjama over straat kan, nu we allemaal in lockdown zitten. Ik heb geen pyjama. Ik slaap met alleen een onderbroek aan. Dat zou pas lachbuien veroorzaken…

Coronacolumn #65: Smet

Sat, 16 May 2020 13:17:00 GMT

Het staat nu onomstotelijk vast: corona is overdraagbaar van mens op dier. Waarschijnlijk wel in mindere mate, maar nadat er nertsen besmet waren geraakt, zijn nu ook al drie katten en een hond besmet.

Minister Schouten heeft nu dan ook gezegd dat je van je huisdier af moet blijven als je verschijnselen hebt. Als je bewezen besmet bent met het coronavirus en je hebt een gezin, dan moet je in isolatie uitzieken. Vroeger kon je trouwe viervoeter je nog van wat gezelschap voorzien. Ook dat is er dus niet meer bij. De eerste Hollandse coronahond had een baasje met verschijnselen. Ze hebben het diertje moeten laten inslapen wegens ademhalingsproblemen. De drie coronakatten liepen in de buurt van de besmette nertsenfokkerij rond.

Ook als je niet ziek bent is nog steeds het advies zo veel mogelijk thuis te zijn. Tenzij het niet anders kan. Ik had gisteren zo’n moment. In dit geval ging het om een radioprogramma. Dat wordt nou eenmaal in een studio gemaakt. Heel fijn om buitenshuis eens iets anders te doen dan wandelen of fietsen. Wat wel een gekke gewaarwording is: nadat je terugkomt van een plek waar veel verschillende mensen komen, voel je je heel vies. Raar, want op zulke plekken komen was tot twee maanden geleden nog de normaalste zaak van de wereld. Het is een smerig idee dat iedereen overal met z’n tengels aan zit op zo’n plek. Er staat wel desinfectiemiddel, maar dat zit in een flesje dat iedereen vast moet pakken om het op de handen te kunnen spuiten. Het voelt dan niet echt schoon. Enorme aanstellerij eigenlijk, maar als je echt last van smetvrees hebt, lijkt me het helemaal problematisch. Ik begin er ook steeds meer last van te krijgen. Irritant.

Ik ben ook blij dat ik mijn rijlessen plus examens in december heb afgerond. Achteraf op het nippertje. Ik zou het vreselijk vinden om in een auto te moeten rijden waarin andere leerlingen over het stuur hebben zitten rochelen en zweten. Dat wordt dan wel schoongemaakt met desinfectiemiddel en doekjes, maar toch. Het zorgt voor datzelfde vieze gevoel als het gevoel dat ik krijg in een gemeenschappelijke ruimte.

Over rijlessen gesproken: examenkandidaten laten rampenorganisatie CBR overuren draaien. De achterstanden – die er voor de coronacrisis al waren – worden noodgedwongen in rap tempo weggewerkt, nu rijexamens weer mogen. Ze hebben de afgelopen vier dagen tachtigduizend boekingen voor examens binnengekregen. Tien keer zoveel als normaal. Dat wordt flink aanpoten. Dan werken die lui ook eens hard. Ik heb vijfentwintig weken moeten wachten op één handtekeningetje. Ik mag van geluk spreken dat ik überhaupt afgereden ben. Doemt gelijk weer de vraag op: hoe zit het met de hygiëne tijdens zo’n examen? Daar hebben ze een oplossing voor. Zowel de examinator als de kandidaat hebben een mondkapje voor tijdens het examen. Nog meer zweten dus, tijdens dat toch al zweterige examen. Ik heb medelijden.

Coronacolumn #64: Warmte

Fri, 15 May 2020 14:46:00 GMT

Als je thuis zit, moet je wat. Stilzitten kunnen heel veel mensen niet. Dus dan doe je wat je normaal gesproken alleen op één van die zeldzame vrije dagen doet. Een beetje ‘scharrelen’ in huis.

Als je tijdens dat scharrelen op zolder of in de kelder belandt, zal je waarschijnlijk stuiten op allerlei herinneringen. In de vorm van voorwerpen, maar dat kunnen ook oude foto’s of fotoalbums zijn. Mijn generatie heeft geen oude, analoge foto’s van zijn of haar tienerjaren. Met mijn 21 jaar heb ik die tijd nog maar net achter me gelaten en de digitale fotografie bestaat alweer een hele tijd. Ik heb overigens wel analoge foto’s van mijn eerste kinderjaren. Mijn ouders kochten pas rond 2006 hun eerste digitale camera.

De digitale foto is misschien wat onpersoonlijk en massaal (je maakt vaak een onbeperkte hoeveelheid, want er is geen sprake meer van een rolletje dat vol kan raken), maar toch geef ik er wel de voorkeur aan. Het bewaren ervan is ook veel makkelijker. En ze zijn veel scherper dan die analoge foto’s. Dat onscherpe heeft ook wel wat, maar mooi is het niet.

Toch lijkt de analoge foto in deze tijd weer helemaal terug te keren. Net als dat eerder het geval was bij cassettebandjes en langspeelplaten. Het is natuurlijk niet zo dat mensen hun analoge camera weer pakken. Fotograferen blijven ze gewoon digitaal doen. Maar nadat ze Erwin Olafje gespeeld hebben, laden ze de digitale foto’s op de computer in en maken ze er via een fotoboekgigant een album van. Van het kille digitaal terug naar het warme analoog. De digitale foto’s die nu in die boeken belanden, zijn meestal een tijdje geleden gemaakt. Tijdens verre vakanties bijvoorbeeld. Men maakt er een boek van, omdat ze dat doet terugdenken aan betere tijden.

En hoe moeilijker de omstandigheden, hoe heftiger de behoefte aan foto’s op fotopapier. Daar waar de lockdowns strenger zijn (geweest), zijn meer boeken gemaakt dan in landen waar de lockdown wel meeviel. De Fransen maken massaal fotoboeken. Mensen uit Scandinavië net iets minder. Daar zijn de coronamaatregelen minder streng, dus is er ook minder behoefte aan nostalgie.

Ik herken het wel, die hang naar nostalgie tijdens een zwarte periode. Het brengt inderdaad een soort warmte met zich mee. En het maken van zo’n boek zorgt ook voor een middagje afleiding. Mooi meegenomen. Maar wat een toestand: als de behoefte aan warmte en nostalgie wat afneemt en je weer met beide benen op de grond staat, moet je zo’n heel boek ook nog gaan lopen digitaliseren! Want digitaal blijft het beter en bovenal voor altijd bewaard. Zonde om zo’n mooi en duur boek te laten vergelen en verstoffen. Gedoe!

Coronacolumn #63: Vakantiepret

Thu, 14 May 2020 13:12:00 GMT

Gisteren schreef ik dat ik merk dat we over de grootste coronaschok heen zijn en dat het virus ons leven en het nieuws iets minder lijkt te beheersen. Ik had de column nog niet gepubliceerd, of dit signaal werd nogmaals bevestigd.

De oeverloze Pietendiscussie laaide weer op. De discussie die de Nederlandse bevolking altijd weer in tweeën splijt. Of eigenlijk in drieën. De eerste groep vindt stellig dat Zwarte Piet hoort bij een Nederlandse traditie (hoe ze dat voor zich zien is mij een raadsel, want het uiterlijk van de hulp van Sinterklaas is nadat ‘ie bedacht werd heel vaak veranderd) en niet mag veranderen. De tweede groep kan er begrip voor opbrengen dat mensen zich erdoor gekwetst voelen, maar maakt het niet zoveel uit en de derde groep vindt dat we de zwart geschminkte personages zo snel mogelijk moeten lozen.

Ik wil er niet teveel woorden aan vuil maken, maar ik schoot een beetje in de lach om de reacties die de redactie van regionale omroep RTV Noord voor de kiezen kreeg, toen ze meldden dat de gemeente Groningen vanaf dit jaar geen Zwarte Pieten meer wil tijdens de intocht. Sommige mensen trokken de conclusie dat RTV Noord het eens was met de gemeente en dus fout zat. Een conclusie die op totaal niets is gebaseerd, gezien RTV Noord het nieuws zonder mening bracht. Uiteraard, want goede nieuwsplatforms geven hun mening niet. Dat zou een mooie boel worden. Daarnaast zou de zender volgens een van de internetpiraten ‘onder censuur staan van de regering, net als alle andere zenders en dagbladen.’ Daardoor zouden ze dit moeten melden. Hahaha.

Als ze hadden gemeld dat de gemeente besloten had nog een paar jaar door te gaan met Zwarte Piet, waren diezelfde klagers vast helemaal in de gloria geweest. Ik durf te wedden dat RTV Noord dan ineens een topzender geweest zou zijn volgens hen. Ik vraag me ondertussen vooral af of de intocht überhaupt door kan gaan.

Voor het zover is, staat ons eerst nog een lange zomer te wachten. Een zomer zonder die gewilde buitenlandse vakantie. Hoewel?

De directeur van Corendon heeft wel een oplossing om toch aan die, mijns inziens ietwat overbodige wens, te voldoen. Vakantiegangers vlak voor vertrek een snelle coronatest laten doen en hup, het vliegtuig in. Eenmaal in het verre buitenland mogen de gasten het resort niet meer uit. Geen gevaar!

In de eerste plaats schijnen die sneltesten totaal onbetrouwbaar te zijn. Maar wat ik me vooral afvraag is wat er aantrekkelijk is aan een vakantie waar je verplicht opgesloten moet zitten. Waar doet me dat aan denken? Ja! Het doet me denken aan een quarantaineperiode tijdens een virusuitbraak. Daar ga je je toch niet moedwillig weer instorten? Ik weet in Nederland duizend-en-één plekjes waar je heerlijk kunt vertoeven en alle vrijheid hebt. Maar begrijp me niet verkeerd: om mijn part gaan de mensen die normaal naar Spanje gaan, daar dit jaar weer heen. Opgesloten of niet. Dan heb ik geen last van ze tijdens mijn vakantie in eigen land. Dank Corendon!

Coronacolumn #62: Normaal

Wed, 13 May 2020 12:53:00 GMT

Het is weer zo ver. In Madagaskar hebben ze het lek boven. Ze hebben een wondermiddel tegen corona gevonden. Maar juicht u niet voor de zoveelste keer te vroeg: de rest van de wereld lacht ze vierkant uit.

Ik neig, wat betreft het vormen van mijn mening, toch de kant van de rest van de wereld op te gaan bewegen. Dat heeft niets te maken met de rest van de wereld, maar meer met het feit dat het drankje gemaakt is op basis van ‘verschillende planten en kruiden.’ Dan weet ik eigenlijk al genoeg. Wel fijn dat iedereen een duit in het zakje probeert te doen, maar als de Wereldgezondheidsorganisatie zelfs afraadt het drankje te nuttigen, ben ik weg. Ondertussen prijst de president van Madagaskar het drankje aan en pimpelt hij vrolijk op de nationale televisie. Moet hij weten. Het is vast niet zo slecht voor je als bleekmiddel.

Dit soort nieuwtjes zullen de komende maanden blijven opduiken, vermoed ik. Net als de dagelijkse ziekenhuisopnames en het dodental, nieuwe ontdekkingen aangaande het virus en verruimingen of juist beperkingen van de maatregelen.

Maar ik merk, doordat ik het nieuws al een tijd redelijk op de voet volg, dat het virus ons iets minder in z’n greep houdt. De journaals openen met nieuws dat niet gerelateerd is aan het coronavirus, zoals gisteren bijvoorbeeld de tragische dood van enkele kitesurfers in Scheveningen. Dit nieuws domineerde ook de voorpagina’s van de websites van de dagbladen, terecht overigens.

Ook in de talkshows, waar het de afgelopen maanden over bijna niets anders ging dan het virus, komen andere onderwerpen aan bod. Artiesten worden bijvoorbeeld ook uitgenodigd om een liedje te zingen. Dit heeft overigens nog wel te maken met corona, want daar ging het desbetreffende liedje over. Maar er is gewoon een verandering gaande.

Misschien komt het ook wel doordat we nu weer in een soort ‘tussenperiode’ zijn beland. De maatregelen zijn sinds deze week iets versoepeld. Omdat het bij de meeste mensen twee weken duurt voordat ze ziek worden, is het afwachten geblazen of de ziekenhuizen weer voller gaan stromen. Dat was ook al zo toen de maatregelen net waren ingevoerd en er afgewacht moest worden of ze effect zouden hebben.

Maar of het daar echt aan ligt, weet ik niet. De nieuwigheid is er een beetje af en we zijn wat bekomen van de schrik. Er lijkt weer veel meer vooruitgekeken te worden, en dat is wat mij betreft positief. Er komt een periode dat ons leven niet meer beheerst wordt door het virus, al is het nog wel onder ons. Dat wordt een interessante tijd. Zal het ‘nieuwe normaal’ uiteindelijk toch normaal worden?

Coronacolumn #61: Reclame

Tue, 12 May 2020 12:14:00 GMT

Doordat veel mensen winkels en winkelstraten al twee maanden mijden, hebben veel winkels het zwaar. Dat merk je bijvoorbeeld in de reclameblokken op televisie en op videoplatforms als YouTube.

Van sommige bedrijven heb ik al in geen tijden een reclame gezien. Dat is in vele gevallen een verademing. Ik word bijvoorbeeld al maanden niet geconfronteerd met een uitroep als “Ik ga naar Ai-Leuuuuuv!”, of mensen die voor hun net verbouwde huis staan en ontzettend blij zijn met de aannemer (ingehuurd via een groot bureau) die het huis heeft verbouwd. Zeer misleidend, dat laatste. Ik heb nog nooit iemand ontmoet die honderd procent tevreden was over een aannemer. Wat overigens wel klopt aan die reclame, is dat de acteur die voor aannemer speelt er enorm louche uit ziet. Erg goed gecast.

Juist. Ik dwaal af. De reclames die nu nog wel worden uitgezonden, zijn vaak voor spullen die de meeste mensen online bestellen, zoals telefoons. Of natuurlijk voor gebruiksvoorwerpen die mensen toch wel blijven afnemen, zoals allerlei eetwaren. Of de eeuwig nagesynchroniseerde reclames voor een bepaald merk maandverband.

Maar er duiken ook steeds meer ‘coronareclames’ op. Reclames van bepaalde bedrijven die zijn aangepast aan, of speciaal gemaakt zijn voor deze coronatijd. Een reclame voor de IKEA bijvoorbeeld. Deze wordt al een tijd uitgezonden, dus misschien heeft u het al weleens gezien. In de reclame zie je allemaal mensen inventieve oplossingen bedenken en mooie dingen doen. Er komen alleen bijna geen IKEA producten in voor. De producten worden althans niet genoemd. Eén product wel. Een strijkplank die in de reclame wordt gebruikt als bureau, zodat er toch thuis kan worden gewerkt. Dat ding is maar enkele seconden in beeld, waardoor het lijkt alsof ze alleen reclame willen maken voor die strijkplank, aangezien er geen andere producten genoemd worden of te zien zijn. Iedereen slim, luidt de slogan. Maar IKEA is dat niet. Als ze slim zouden zijn, hadden ze die hele reclame volgeplempt met hun producten, waar iets anders mee wordt gedaan dan waar ze oorspronkelijk voor bedoeld zijn.

Wat al die reclames gemeen hebben, is dat ze bijna allemaal ongelofelijk irritant zijn. Ze zitten vol geluidjes, herhalingen en hele slechte grappen. Heel veel dingen worden door deze crisis beter en creatiever, maar dat geldt absoluut niet voor reclames. De reclamemakers kunnen het echt niet (meer). Wanneer gaat het weer beter worden? Een echt goede reclame zou eruit springen, want ze zijn zeer zeldzaam.

En wat voor soort reclame echt goed is? Eentje die met liefde, zorg en precisie gemaakt is. En vooral eentje waarin niet wordt gezeurd over hoe zwaar het bedrijf het heeft, want ook dat gebeurt in bijna iedere reclame nu. Een reclame is duur. Zolang je je kunt permitteren om reclame uit te zenden, is die boodschap ongeloofwaardig.

Coronacolumn #60: Dood

Mon, 11 May 2020 12:00:00 GMT

Heeft u meer angst om dood te gaan, nu er dankzij dit virus weer een risicofactor is bijgekomen? Ik lees op sociale media steeds vaker iets over de dood. Kan natuurlijk ook aan mij liggen. Misschien ben ik gewoon zelf wel banger en valt het me daarom op.

Afgelopen weekend bijvoorbeeld. Op Twitter vroeg iemand naar ‘jullie bijna-dood moment’, gewoon uit interesse. Mensen reageerden met de meest uiteenlopende verhalen. Diverse mensen zijn bijna verdronken, anderen hadden ongelukken in het verkeer. We zijn ons door deze pandemie weer wat bewuster van onze sterfelijkheid, voor zover we dat nog niet waren. Toch zijn de jongere mensen zich er minder bewust van dan de ouderen, heb ik het idee. Ikzelf ben nu bijvoorbeeld op een leeftijd waarbij de dood amper een rol speelt.

Mijn enige directe confrontatie met de dood tot nu toe, was de dood van mijn oma, ruim twee jaar geleden. De rest van de overledenen die ik gekend heb, waren kennissen. Ze waren eigenlijk zonder uitzondering heel oud, lange tijd erg ziek of allebei, voordat ze dood gingen. Het was dus eigenlijk altijd ‘beter zo’, zoals men dat noemt. De levenskwaliteit was zo beroerd, dat het voor deze persoon beter was dat hij of zij stierf. Ik had er daardoor vrij snel vrede mee. De goede herinneringen namen mijn verdriet gauw over.

Als iemand vluchtig uit je leven wordt weggerukt, is het natuurlijk een volledig ander verhaal, lijkt me. Ik heb zoiets nog nooit meegemaakt, maar geen afscheid kunnen nemen lijkt me het vreselijkste dat er is.

Er wordt nu gezegd dat veel jongere mensen niet mogen denken dat ze het virus toch niet krijgen. En ze mogen al helemaal niet denken dat ze ‘er toch niet aan overlijden.’ Het is misschien niet slim om zo te denken, omdat de kans aanwezig is dat je de regels dan sneller aan je laars lapt en dus een gevaar bent voor een persoon die wel kwetsbaar is.

Maar dit denken is wel reëel. De kans dat een jongere zichzelf doodrijdt omdat ‘ie wil laten zien dat hij zijn nieuwe rijbewijs meer dan waard is, is groter dan de kans dat hij overlijdt door corona. Deze gedachtegang van sommige jongeren is vrij logisch, omdat ze over het algemeen minder met de dood in aanraking zijn geweest dan oudere mensen, denk ik.

Ik ben wat meer op mijn hoede, maar weet ook dat je druk maken over de dood zonde van de tijd is. Zelfs als er een pandemie heerst. Je weet niet wanneer het jou of je dierbaren overkomt. Geniet daarom zoveel je kan.

Coronacolumn #59: Zeiktherapie

Sun, 10 May 2020 15:32:00 GMT

Ik merk dat steeds meer mensen zat worden van de maatregelen. Het was gisteren zomers en tegelijk weekend, waardoor de treinen naar Zandvoort aan Zee flink vol zaten. Het is voor het RIVM een reden om bezorgd te worden. Ze zijn bang dat de aangekondigde versoepeling leidt tot wat nonchalanter omgaan met de regels.

Om wat frustraties kwijt te raken, moet er zo af en toe even lekker gezeurd worden. Bij voorkeur over een bekende Nederlander die ‘iets verschrikkelijks gezegd heeft.’

René Froger was deze keer het slachtoffer dat zich door een dikke laag stof moest wurmen. Zo dik, dat ik me afvraag of hij er al uit is. En waarom hij door dat stof moest? Hij zei in een interview met roddelgigant Shownieuws dat hij vindt dat de artiestenbranche het hardst geraakt wordt van alle branches, omdat de grote concerten en enorme festivals weleens een dik jaar stil kunnen komen te liggen. Hij versterkte deze uitspraak, door te zeggen dat hij niet zomaar bij een boer zou kunnen werken. Vooral dat laatste schoot bij die branche in het verkeerde keelgat, want dat was minachting van het beroep boer. Men dacht dat hij dit zei, omdat hij zich er te goed voor voelt.

Ik ben geen fan van René, maar hiermee zal hij toch geen slechte bedoelingen hebben gehad? Anders had Natas hem wel terecht gewezen. Het is natuurlijk zo dat iedereen vindt dat zijn of haar werksector financieel het meest te lijden heeft onder de gevolgen van de coronacrisis. Oké, in een ziekenhuis vinden ze dat misschien niet, maar iedere andere sector zal er wel enigszins op achteruit gaan, dunkt me. Dat vindt René ook van de zijne. Hij maakt zich vooral druk over het feit dat zijn Toppers -concerten wellicht niet door kunnen gaan. In het kader van positief blijven denken in moeilijke tijden, wil ik dat best bestempelen als een positief puntje in deze coronacrisis. En waarschijnlijk doen velen dat met mij.

Het zal de anderhalve metermoeheid wel zijn. Een probleem dat steeds meer om zich heen lijkt te grijpen. Af en toe zeuren mag overigens best. Dat is zo gek nog niet.

Het kan nog veel gekker. In Bemmel moest een vrouw uit een zendmast worden gehaald, omdat ze er zelf was ingeklommen. Een soort kat die niet meer uit de boom durft, dus. Ze klom waarschijnlijk in de mast omdat ze 5G in verband stelt met de verspreiding van corona. Wie laat dit soort activisten hiermee ophouden? Ze zouden eigenlijk in zeiktherapie moeten. Lekker tegen iemand aan zeuren voor de nodige afleiding. Daar zou ik ook best zin in hebben.

Coronacolumn #58: Kroeghumor

Sat, 09 May 2020 12:54:00 GMT

De terrassen mogen vanaf de eerste juni weer open! Althans, onder voorbehoud. Sommige horecaondernemers zijn hierdoor iets positiever gestemd. Als je café in een klein straatje zit, heb je er nog niets aan. Maar als je een groot terras hebt, die normaliter altijd vol zit, is dat toch reden tot een beetje vreugde?

Ik schreef al eerder over horecamagnaat Meyer, die naast het bekende café Drie Gezusters in Groningen nog negenveertig andere horecazaken bezit. Hij dreigde per 1 juni zijn zaken open te gooien, omdat hij vond dat de overheid hem niet genoeg steun bood. Hij had vele medestanders, maar het is eigenlijk onbegrijpelijk dat hij aan het hoofd van die actie stond. Hij is namelijk multimiljonair. Als iemand het lang kan uitzingen is hij het wel.

Nu mag hij conform zijn voornemen vanaf 1 juni open. Zijn terrassen althans. Maar meneer is nog steeds niet tevreden met de gang van zaken. De argumenten die hij blijft benoemen zijn nogal zonderling. “Dat anderhalve meter afstand houden echt helpt, is niet bewezen!” Toch wil hij graag meewerken aan het plan om de terrassen te openen. Hij denkt zelfs mee. “Kunnen we geen verdieping bovenop het bestaande terras bouwen?”, dacht hij hardop. Ik weet niet of u zijn terras op de Groningse Grote Markt kent, maar hij mag zijn handjes dichtknijpen. Menig horecaondernemer droomt van zo’n terras.

Als je überhaupt met het plan speelt om zo’n terras te bouwen, duidt dat erop dat je heeft veel geld hebt. Anders is zo’n duur plan, zeker in deze tijd van crisis, onuitvoerbaar. Hoe hard heeft hij die steun eigenlijk nodig, in vergelijking met veel armere horecaondernemers? En tja. Zo’n dubbeldekterras is ook nog eens foeilelijk.

Oké, ik wind me er misschien teveel op. Maar ik krijg het idee dat hij er niet zo doorheen zit als hij overal beweert. Ik houd niet van geveinsd gedrag. Het was vast een grap. In 2017 was dat het wel. Toen opperde hij het plan al, maar bleek het om een 1 aprilgrap te gaan.

Natuurlijk, dat is het! Hij probeert ons gewoon op te vrolijken! Haha! Door alle coronaproblemen kampen veel mensen met psychische problemen en angst, was gisteren in het nieuws. Heel vriendelijk dat hij op deze manier even voor afleiding zorgt. Hij zou eigenlijk het amusement in moeten. Maar daar valt de komende tijd al helemaal geen droog brood mee te verdienen. Dan toch maar dat twee- of driedubbele terras?

Coronacolumn #57: Vlees

Fri, 08 May 2020 12:05:00 GMT

Het schijnt zo te zijn dat velen, nu ze wat minder te doen hebben, veel meer eten. En dan vooral tussendoortjes. Nootjes, zoetigheid, dat soort dingen. Ook de alcoholische versnaperingen worden wat vaker tevoorschijn gehaald.

Ikzelf heb daar geen last van, doordat ik mijn hele leven al geen gluten eet. Dat doe ik niet omdat ik meedoe aan hip en eigenlijk ontzettend ongezond gezondheidsgedoe, maar omdat ik er echt buikpijn van krijg. Ook noten mag ik niet eten. Dan stik ik. Dat is eigenlijk erger dan een beetje buikpijn, maar gluten zit in meer dingen. Dus die glutenallergie noem ik altijd als eerste.

Door al mijn allergische reacties op doodnormaal eten houd ik eigenlijk helemaal niet van eten. Als mijn lichaam zonder eten zou kunnen, zou ik het zelfs best willen laten staan. Wat een zeeën van tijd heb je over als je niet meer hoeft te koken en te eten! Tussendoortjes eet ik al helemaal weinig, omdat er, toen ik klein was, maar weinig dingen waren die ik mocht. Tegenwoordig is er veel meer verkrijgbaar, maar ik ben het gewoon niet gewend. Ik ga er ook maar niet aan wennen, denk ik. Dan moet je het er allemaal weer af sporten. En sporten is nog erger dan eten. Gedoe.

Tijdens mijn dagelijkse loopje zag ik schapen. Grazend en sloom voor zich uitkijkend. Wat schapen altijd doen, zeg maar. Ik vroeg mij toen af of er in deze tijd ook meer vlees genuttigd wordt. Ja, een beetje luguber om je te bedenken, maar die lekkere shoarma liep onlangs nog in de wei.

In het nieuws was vorige maand namelijk dat we anders eten dan normaal. Meer gehakt. Dat is goedkoop en dat is toch een stuk aantrekkelijker dan een dure biefstuk. Tegelijkertijd wordt er dan weer geen vlees geleverd aan restaurants, omdat ze dicht zijn.

Wat ik me in dat weiland ook afvroeg is of de dieren ook doorhebben dat er iets aan de hand is. Ze zien veel minder auto’s voorbij rijden. Eigenlijk zien ze überhaupt minder mensen. Zouden ze zich rustiger voelen nu de wereld tot rust gekomen is, of waren ze altijd al de rust zelve? Of zijn ze te dom om er iets van te merken? Of is dit filosofisch gelul van mijn kant en maakt het die dieren geen klap uit?

Vlees eet ik wel, enkele keren per week. Ik zou best vegetarisch willen eten, maar een mens heeft vlees nodig. Als je dat niet eet, moet je vleesvervangers eten. Die zijn er wel glutenvrij (niet in overvloed overigens), maar dan zou ik mezelf nog meer beperkingen opleggen wat betreft eten. En die vleesvervangers zijn niet echt een smaaksensatie. Maar ik moet met m’n tijd meegaan. Ik moet me er misschien toch eens in verdiepen…

Op 9 mei 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #56: Samen

Thu, 07 May 2020 12:09:00 GMT

Samen en toch alleen. Volgens mij was dat de belangrijkste boodschap van de nieuwste persconferentie, die van gisteravond. En ook: de enige uitweg is een vaccin. Dat wisten we natuurlijk allemaal, maar is dat al eerder met zoveel woorden gezegd?

Minister-president Rutte en minister de Jonge praatten weer rustig en duidelijk. Eigenlijk worden ze er steeds beter in. Of komt het minder hard binnen, omdat we gewend raken aan dit soort persconferenties?

De praatjes veranderen wel, zo langzamerhand. Meer kennis zorgt voor andere uitspraken. Het woord groepsimmuniteit zal de premier nooit meer in de mond nemen, denk ik. Het kwam destijds hard binnen, maar het blijkt onrealistisch. Op deze manier gaat het aantal besmettingen zo langzaam, dat we die immuniteit pas in december 2038 opgebouwd hebben. Althans, dat denk ik. En ook over de beruchte en gevreesde corona-apps wordt niet meer gesproken. Minister de Jonge benoemde nog wel dat ze een vorm van ‘digitale hulp’ bij het opsporen van coronahaarden blijven zoeken. Maar de apps blijken veel te privacygevoelig.

Het doel is nu het verankeren van de controle die we sinds maart hebben bereikt, aldus de premier. De beide ministers benadrukten daarbij dat we het samen moeten blijven doen. “Het is geen tijd van ieder voor zich,” zei minister de Jonge. Ik heb de afgelopen tijd een saamhorigheid gezien die uniek is. Ook de onenigheid tussen mensen neemt naar mijn idee af. Het ene na het andere prachtige initiatief wordt opgestart. Van samen troostliederen zingen tot het vermaken van eenzame ouderen.

Wat ik dan weer niet snap, is dat er toch een heleboel mensen moeite hebben met de coronaregels in het dagelijks leven. Waarschijnlijk omdat ze nog tot in lengte van dagen blijven gelden. De meest gebruikte argumenten zijn dan: “Ik doe niet mee aan die anderhalvemeteraanstellerij. Het is niet bewezen dat het werkt. Ik ga er toch niet dood aan.” Maar een ander gaat er wellicht wel dood aan, als je het overbrengt. Dat is het probleem.

Ook het naleven van de coronaregels zou een onderdeel moeten zijn van de saamhorigheid waar een heel groot deel van Nederland zo naar lijkt te hunkeren. Veel mensen lijken dat niet te begrijpen en dat vind ik vreemd. Zeuren daarover maakt het juist zwaarder, ook voor anderen. Het is zoals het is. Pas als dat gezeur voorbij is, zijn we echt eensgezind. Samen en toch alleen.

Coronacolumn #55: Autist!

Wed, 06 May 2020 13:09:00 GMT

Het Kabinet wil het de komende tijd anders gaan aanpakken. Ze merken dat de mensen ongedurig worden. Er is een groeiende kritiek op het feit dat de minister-president constant zegt dat het allemaal nog weleens heel lang kan gaan duren.

De premier heeft natuurlijk wel gelijk. Niemand weet hoe lang het kan gaan duren, en zonder vaccin is er weinig reden om ontzettend positief te zijn. Maar men vindt hem wat depressief overkomen. Een gemoedstoestand kun je niet veranderen, maar een beleid wel. Die wordt wat positiever gemaakt. Dat gaan ze doen door de ministers en raadgevers niet meer zo vaak te laten zeggen wat er allemaal niet mag, maar wat er juist wel mag. Dat klinkt een stuk aantrekkelijker. Vandaag hakken ze knopen door over deze aanpak. Ze willen dit bijvoorbeeld doen door de regels nog iets meer te versoepelen. Kappers weer open en wellicht terrassen ook.

Het is wel griezelig om positiever te zijn, volgens mij. Je hebt de kans dat mensen meer gaan doen als de geluiden optimistischer worden. Dat lijkt me ook weer niet helemaal de bedoeling.

Maar het probleem zit ‘m volgens mij ook in het feit dat mensen willen weten waar ze aan toe zijn. Bij Beau van Erven Dorens op televisie ging het er ook steeds over. Het kabinet moet perspectief bieden. Een duidelijkere koers varen. Maar niemand weet toch hoe dit je het beste aan kunt pakken? Özkan Akyol had het argument dat andere landen een duidelijker beleid hebben. Bijvoorbeeld een totale lockdown, of het verplicht dragen van mondkapjes. Maar de hele grap is dat ieder land een andere koers vaart. Dus wat is dan het duidelijkste en vooral juiste beleid?

Ik begin de hele situatie steeds meer te vergelijken met autisme. Dat is gek om te lezen wellicht, maar ik ga het uitleggen. Ik ben op mijn zesde gediagnostiseerd met een lichte vorm van autisme. Dat uitte zich destijds onder meer in behoefte hebben aan enorm veel duidelijkheid. De juf moest op school altijd de dag met mij doornemen, anders functioneerde ik niet. Zij waren heel begrijpend, maar er waren ook ontzettend veel mensen die het ronduit aanstellerij vonden. “Gewoon meedoen met de rest. Dat kan best, gaat het vanzelf over.” Dat kreeg ik naar mijn hoofd geslingerd. Soms kon duidelijkheid mij niet helemaal gegeven worden, omdat men het zelf ook niet wist. Dat veroorzaakte bij mij paniek.

Nu heeft iedereen ineens behoefte aan duidelijkheid. Omdat het anders gaat dan anders. “Wanneer gaat het Kabinet ons dat eindelijk eens geven, het heeft lang genoeg geduurd.” Dit is precies wat veel autistische mensen iedere dag doormaken. Duidelijkheid willen, maar het niet kunnen krijgen. Het is voor mij bijzonder om dit ineens bij heel veel mensen te signaleren. Ik ben benieuwd hoe het nu is met de mensen die mij destijds (en nu soms nog niet) niet begrepen of begrijpen. Zouden zij ook duidelijkheid willen? Vast.

Coronacolumn #54: Vrijheid

Tue, 05 May 2020 12:10:00 GMT

De vijfde mei. Bevrijdingsdag. Toen de crisis net begonnen was, zo rond half maart, schreven fanatieke Twitteraars dat het zo mooi zou zijn als Bevrijdingsdag dit jaar samen zou vallen met de dag dat we bevrijd zouden worden van corona. Dat leek mij toen ook wel mooi. Wat een onwetendheid.

Misschien is het op 5 mei volgend jaar wel mogelijk? Ik durf er geen uitspraken over te doen. Maar vandaag geen Bevrijdingsfestivals, en geen Prinsengrachtconcert met veel publiek op de televisie. En gisteren, tijdens Dodenherdenking, maar enkele mensen op de Dam. Een bijna angstaanjagende leegte op dat, op deze manier oneindig groot lijkende, Amsterdamse plein. Meer duiven dan mensen. En meeuwen, die tijdens de twee minuten stilte even van zich lieten horen.

Maar toch is het ook verbindend, zoals Koning Willem-Alexander in zijn toespraak zei. Het was een bijna lege Dam, maar in feite beleefden heel veel mensen de Dodenherdenking mee. Op die manier stonden we volgens de Koning toch samen. Die speech was overigens historisch, net als de hele vorm van de herdenking. Een staatshoofd heeft nog nooit op deze manier van zich laten horen, in de voorgaande drieënzeventig keer dat we herdacht hebben. Dat de Koning ging speechen, stond overigens wel al op de planning voordat de coronacrisis uitbrak. Al zal de inhoud vast en zeker van een heel andere aard zijn geweest.

Aan het begin van zijn toespraak sprak de Koning even over de situatie van nu. Dat onze vrijheid ons nu ook voor een deel afgenomen is. Daarin sprak hij verstandige woorden, omdat hij de vergelijking met de Tweede Wereldoorlog enigszins onderuit haalde. Hij zei dat “de keuze van het inleveren van vrijheid in de oorlog voor ons werd gemaakt. Nu maken we zelf een keuze, in belang van leven en gezondheid.” Mooie en ware woorden. Toch haalde hij ook aan dat we sinds de Tweede Wereldoorlog nooit meer zoveel vrijheid hebben moeten inleveren.

Ook bijzonder was dat de Koning eindelijk erkende dat de rol van zijn overgrootmoeder Wilhelmina in de oorlog belachelijk was. Niet met zoveel woorden, maar hij bedoelde het wel. Dit is nimmer gezegd en hier zijn sommige mensen soms nog steeds boos over. Goed dat hij dat wel zegt, dat hebben oma Juliana en moeder Beatrix nooit gedurfd.

Vandaag is het Bevrijdingsdag. De vijfenzeventigste. Deze dag gaan we dus niet op festivals doorbrengen, maar binnen. Is dat erg? Nee, dat vind ik niet. Binnen mogen we namelijk alles doen wat we willen. We mogen naar de radio luisteren. Dat was in de oorlog op den duur verboden. We mogen de boeken lezen die we willen. We mogen op internet onze mening verkondigen. Wat een vrijheid!

En we mogen zelfs, mits we ons aan de regels houden, een stukje wandelen. En volgend jaar, als we zesenzeventig jaar bevrijd zijn, mogen we misschien nog veel meer. Wat een vooruitzicht!

Coronacolumn #53: Azië

Mon, 04 May 2020 11:14:00 GMT

Herinnert u zich nog de situatie van anderhalve maand geleden? Toen was een bepaalde groep mensen ontzettend bang dat het einde der tijden was aangebroken en daarom ging men hamsteren. Onder andere wc-papier.

Destijds was mijn vaste merk wc-papier niet meer te verkrijgen. Ik had nog voldoende, maar kocht uit voorzorg enkele rollen van een peperduur merk. Ja, maar enkele rollen. Het was zo duur dat enorme hoeveelheden niet te betalen waren. En ik had geen keuze: het was het enige merk dat nog verkrijgbaar was.

De rollen verdwenen in de kast, omdat de hamstergekte afnam en mijn vaste merk terugkeerde. Daardoor raakte het dure papier in de vergetelheid. Afgelopen week kwam ik ze weer tegen en besloot ze te gebruiken. Het moet tenslotte toch op. Toen ik een voorraadje in de badkamerkast wilde zetten, bleek dat dit niet paste. Ook op de wc-rolhouder paste de rol maar met moeite. Zouden ze uit nood keukenrollen als toiletrollen hebben verkocht? Ik begin het bijna te denken. Ontzettend dikke, grote vellen. Als ik niet uitkijk, raakt het toilet verstopt. Ik ben blij als het op is. Nog vier rollen te gaan.

Of zouden die rare rollen het resultaat zijn van een overname van de pleerollenfabriek door Chinezen? Een gekke vraag misschien, maar het komt in mij op door iets dat ik gisteren las. Steeds meer bedrijven krijgen het moeilijk. In China zijn er blijkbaar grote spelers die ondanks alle ellende nog wel genoeg geld hebben en azen op bedrijven die op omvallen staan. Ze willen ze overnemen. Maar in wc-papier zijn ze niet per se geïnteresseerd.

Ze zijn juist geïnteresseerd in de maritieme industrie. Vooral in grote bedrijven, omdat ze dan in één klap veel kennis in huis hebben. Een eventuele overname van het bedrijf IHC – zij maken en ontwerpen schepen – is zelfs door het Kabinet afgewend door er gauw geld in de pompen. Daar had de overheid ook zelf belang bij. Als het bedrijf zou omvallen, zouden ze zelf veel geld verliezen. Het zou problemen opleveren voor de hele sector als dat bedrijf zou verdwijnen.

De Chinezen willen overigens ook best een familiebedrijfje in de scheepvaart overnemen, als het niet anders kan. Deze grote interesse komt voort uit het feit dat in het Chinese vijfjarenplan staat dat ze op maritiem gebied de beste van de wereld willen worden. De familiebedrijfjes werken op Europees niveau samen en hebben elkaar nodig om te blijven bestaan. Ze zijn als de dood dat één van de bedrijven wordt overgenomen door Chinezen. Ze vinden het oneerlijk dat de overheid grote bedrijven wel steunt en de kleine niet. Toch gaan grote bedrijven last krijgen als kleine bedrijven worden opgekocht. Bij de kleine bedrijven ontstaan de meeste nieuwe innovaties en ze doen gespecialiseerd werk, aldus de eigenaar van een klein maritiem bedrijf. De grote bedrijven profiteren daarvan.

Waar halen die Chinezen in hemelsnaam dat geld vandaan? Zijn ze daar nu zoveel welvarender dan wij? Hoe doen ze dat? Toch zijn die Aziaten best geniaal. Ik heb na die pleepapierperikelen best behoefte aan een douche-wc. Een echte Aziatische uitvinding. Ligt de toekomst toch in hun handen?

Coronacolumn #52: Vermaak

Sun, 03 May 2020 12:19:00 GMT

Mensen die gigantisch veel volgers hebben op een sociale mediaplatform, de influencers, moeten in deze tijd toch met de handen in het haar zitten, bedacht ik me laatst. Ze slaan je normaliter om de oren met fotootjes van zichzelf waarop ze een dikke duckface doen in een tropisch oord.

Dat kan nu even niet. Een dikke duckface kun je overal doen, maar als je thuis voor je kamerplant gaat zitten, ziet het er toch wat minder interessant uit dan voor een palmboom. Daarom bedenken deze influencers allemaal oplossingen, zodat het lijkt alsof ze wel ver weg zijn.

Daar zijn tactieken voor. Je kunt natuurlijk allereerst oude foto’s plaatsen. Foto’s die je in een opwelling afkeurde, kunnen nu toch ineens best leuk zijn. Hopla, plaatsen! Of je zet jezelf voor een groene wand. Die groene wand vervang je vervolgens met computertechnieken voor een desgewenst tropisch plaatje. Maar dat zie je toch. Het grappigste en tegelijk ook treurigste beeld dat ik zag, was iemand die deed alsof ‘ie in een vliegtuig met uitzicht zat. Hij ging voor het deurtje van de wasmachine zitten en plakte op het raampje een plaatje van het uitzicht dat je hebt als je in een vliegtuig zit. Ha! Is dat nou werkelijk waar het om draait? Er zijn toch ook nog wel andere dingen te verzinnen die leuk zijn om te laten zien aan je volgers? Die volgers zitten blijkbaar niet op huiselijke tafereeltjes te wachten. Nee, want dat hebben ze thuis ook.

Ik ben ook benieuwd hoe het gaat met het influencerplatform voor ouderen, de traditionele televisie. Het gaat nu nog wel. Programma’s die nu worden uitgezonden zijn veelal opgenomen voor de coronacrisis. De start van het nieuwe seizoen zal echter een saaie bedoening worden, vermoed ik. Wat zeg ik: zeer binnenkort al! We kunnen deze zomer bijvoorbeeld niet kijken naar een nieuw seizoen van We zijn er bijna , want de caravans kunnen niet uitrukken. Alle deelnemers zitten ook nog eens in de risicogroep, dus dat is niet te doen. En het hele seizoen voor een zo’n groen scherm opnemen, da’s ook niks.

De YouTubers zijn eigenlijk nog het beste af. En dan de vloggers in het bijzonder. Zij laten al jaren hun dagelijks leven zien, en dat is nu niet anders. Dat dagelijkse leven bestond voor corona al niet alleen maar uit vakanties. Op foto’s kun je doen alsof je constant op vakantie bent, maar in een dagelijkse vlog van twintig minuten of langer is dat lastig. Ik zit weleens af te geven op vloggers, maar nu is het toch best fijn om er eentje te zijn, lijkt me. Wel knap hoe ze steeds weer iets kunnen bedenken om in huis te doen, want wat dat betreft verandert het wel degelijk. Maar het dagelijkse leven blijft het dagelijkse leven.

Ik vergeet er nog eentje. Ook een fijne vorm van ‘influencen’ in deze tijd is natuurlijk columns schrijven! Wat een heerlijk tijdverdrijf.

Coronacolumn #51: Kroegperikelen

Sat, 02 May 2020 12:03:00 GMT

Veel ondernemers zijn de dupe van de coronamaatregelen. Uitbaters van cafés en restaurants bijvoorbeeld. Zij hebben nu geen inkomsten en sommigen zijn ook niet tevreden met de steun die de overheid ze zegt te gaan bieden. Sommige ondernemers staan zo machteloos, dat ze moeten gaan dreigen.

De uitbater van de Drie Gezusters in Groningen, die naast dit bekende etablissement ook nog 50 andere horecazaken bezit en daarmee de grootste kroegbaas van Nederland is, dreigt dat hij zijn cafés per 1 juni weer opent als de overheid niet met geld over de brug komt. Hij heeft vierduizend euro gekregen, dat vindt hij te weinig. Minister De Jonge reageerde persoonlijk. “Zo kun je natuurlijk niet samenwerken,” zei hij. “We hebben een gezondheidscrisis te bestrijden, die is niet per 1 juni weg.” Gek genoeg zegt hij niets over steun.

Maar ik zit de dreigementen van de horecabaas niet goed te praten. Ik snap dat hij moeite heeft om zijn hoofd boven water te houden en zijn tweeduizend man personeel binnen boord wil houden. Wat ik niet snap, is dat hij met zoiets heftigs dreigt. Het klinkt onschuldig, maar het openen van cafés vormt een groot gevaar voor de volksgezondheid op dit moment. Zeker ook, omdat er vast genoeg mensen zijn die een biertje gaan pakken als hun favoriete café toch weer open is. “We worden toch niet ziek.” De kroegbaas zou moeten snappen dat hij mensen aanzet tot het doen van onverstandige dingen. Dat is ook precies de reden dat z’n zaken nu dicht zijn.

Hij zegt dat hij niet alleen staat. Dat er inmiddels honderden horecagelegenheden van plan zijn de deuren weer te openen. En hij verwacht dat meer ondernemers mee gaan doen met de ‘actie’.

De journalist van het dagblad vroeg ook nog of hij tevreden zou zijn als het Kabinet zegt dat de zaken weer open mogen, mits ze anderhalve meter afstand kunnen waarborgen. Daar antwoordde de man simpelweg op dat hij niet gelooft in een anderhalve meter-samenleving omdat het “niet bewezen is dat het werkt.” Je kunt het toch proberen, oelewapper? Hij walst gewoon volledig over de belangrijkste maatregel heen.

Als ik het artikel nog eens overlees, tekent zich een man af die de ernst van de situatie volledig onderschat. Tragisch. Stuur die man een dagje naar een willekeurig ziekenhuis. Net of het Kabinet er lol in heeft om dit soort maatregelen te moeten nemen.

Waar ik de kroegbaas wel gelijk in geef, is dat het Kabinet sloom reageert als het gaat om de steunpakketten. Maar dat geldt niet alleen voor zijn sector, maar voor vele sectoren. En niet alleen nu, maar ook in het verleden. Daarbij doel ik op de steunpakketten voor de aardbevingen in Groningen. Hij is echt de enige niet.

Coronacolumn #50: Mei

Fri, 01 May 2020 13:01:00 GMT

Een nieuwe maand is aangebroken. De derde coronamaand alweer, het gaat eigenlijk best wel snel. Althans, dat vind ik.

Er is de afgelopen maand ook zo veel gebeurd, daarom voelt het ook alsof het snel is gegaan. Eigenlijk best wel gek dat ik dat zo voel, omdat ik bij het deel van de Nederlanders hoor dat bijna constant binnen is geweest. Door anderen is keihard gewerkt. Zowel fysiek als mentaal. Door het kabinet, door zorgverleners in alle categorieën, door de ontwikkelaars van de vaccins. Maar ook door mensen die – wellicht tevergeefs – proberen hun eigen zaak te behouden en niet failliet te gaan.

Ik ben dan juist iemand die weinig te doen heeft. Dat komt allereerst door mijn beroepsgroep, de toneelwereld. Daar is weinig te doen. Mede daarom schrijf ik deze columns. Maar het komt ook door mijn leeftijd, denk ik. Ik zou graag willen helpen, maar ik weet niet hoe. Daarom blijf ik komende maand zoveel mogelijk binnen, net als de afgelopen maanden. Dan heb ik ook nog het gevoel dat ik mijn steentje bijdraag. ’t Is niet veel, maar dan loop ik in ieder geval niemand voor de voeten. Dat doe ik na de crisis wel weer.

Toch doe ik als thuiszitter ook weer nieuwe ideeën op waar ik nu niets aan heb, maar in de toekomst misschien wel. Ik weet nog op wat voor manier, maar dat blijkt misschien in de toekomst. Ik lees veel boeken, zie veel programma’s en sta op het punt om met een nieuwe opleiding te beginnen. Ik zal niet de enige zijn die op ideeën is gekomen waar ‘ie zonder corona nooit op gekomen zou zijn.

Ik mijmer graag over dingen die geweest zijn. Wat dat betreft lijk ik wel tachtig. Dat is soms irritant en soms heerlijk. De meeste mensen kijken graag vooruit. Wat geweest is, is geweest. Dat is mens-eigen. Maar nu kijken er ineens veel meer mensen terug. Hadden we het kunnen voorkomen? Hadden we het anders kunnen doen?

Is zo’n nieuwe maand in dit geval het meest geschikte moment om terug te kijken op wat we allemaal al hebben meegemaakt in deze crisis? Zou kunnen. Mits je daar tijd voor hebt. In vele gevallen hoor je bij die harde werkers, dan moet je door. Zoals wij in Groningen zeggen: Kop d’r veur! Dat betekent zoiets als: Hou vol!

Coronacolumn #49: Creëren

Thu, 30 Apr 2020 12:23:00 GMT

Hoewel sommige mensen zeggen dat het nog tot 2023 kan duren voordat er een vaccin is en we dus van dit hele gedoe verlost zijn, was er gisteren weer een beetje positief nieuws.

Allereerst dat het vaccin al blijkt te werken op apen. Is dat een voordeel? Dat weet niemand. De apen hebben het loodje in ieder geval niet gelegd, dus het is wat dat betreft ongevaarlijk. Maar als het op apen werkt, wil het nog niet zeggen dat het op mensen werkt. Als het op mensen getest gaat worden, moet dat op een plek waar het virus nog vrij intens heerst. Dan vaccineer je de nog gezonde mensen en kijk je of er minder ziek worden. Mijn egoïstische ik denkt dan: mij niet gezien! Dat doen anderen maar. Ik kan me overigens niet voorstellen dat er wel mensen zijn die graag proefkonijn zijn en dus willen riskeren dat ze ernstig ziek worden.

Welk goed nieuws mij meer tot de verbeelding spreekt en fantastisch zou zijn als het waar was, is dat er in september al een vaccin zou kunnen zijn. En dan niet september volgend jaar, maar september aanstaande! Er is dan wel direct een tekort, omdat praktisch de hele wereld ingeënt moet worden. Er zullen dus onwaarschijnlijke hoeveelheden gemaakt moeten worden. Dat gaat eigenlijk niet lukken, is de boodschap. Daarom is niet één, maar zijn er meerdere bedrijven bezig met het ontwikkelen van een vaccin. Wellicht hopen ze dan dat er verschillende goedgekeurde vaccins tegelijk klaar zijn.

De hele toestand roept nu al weken vele vooralsnog onoplosbare vragen op. Grote, maar ook kleine vragen. Een kleine vraag die in mij opkwam: waarom is de IKEA in hemelsnaam open? Tja, ik weet dat natuurlijk wel. Het gaat om de financiën. En het bedrijf wordt aangestuurd vanuit Zweden. Zij zitten bijna niet op slot. Cafés zijn daar gewoon open en ze zijn stomverbaasd dat wij hier zo overdreven doen.

Ze hebben vast daarom besloten de deuren te openen. Ik begrijp de keuze dus wel. Het eigenlijke onbegrip zit ‘m in de afnemer. De consument kan er toch voor kiezen gewoon niet te gaan en besluiten die smerige gehaktballetjes over een paar maanden weer te eten? Blijf gewoon weg. Ga niet als een gek in de rij staan alsof het een attractie is. Maak zelf eens een mooie kast. Moet u wel even naar de bouwmarkt. Maar daar is het hoe dan ook rustiger dan bij de IKEA. U hebt alle tijd om het zelf te maken en als het niet mooi wordt, maakt dat niets uit. Het is geen eerste levensbehoefte. Nog een voordeel: u hoeft zich ook een keer niet te ergeren aan het in elkaar zetten van een foeilelijke kast die na een paar maanden scheef zakt omdat je op onverklaarbare wijze vijftien schroeven over hebt. Heerlijk.

Coronacolumn #48: Ver

Wed, 29 Apr 2020 12:25:00 GMT

Op dit moment zit ik op één van de Waddeneilanden. Het voelt een beetje alsof ik daarmee iets doe dat ongepast is, maar ik doe niets anders dan thuis. Een beetje wandelen, fietsen en binnen zitten. Maar dan met het geschreeuw van meeuwen om me heen. Een gevoel van vrijheid, terwijl je toch binnen bent. Overigens is dit een beetje thuis voor mij: ik kom hier zeer regelmatig omdat mijn ouders er al jaren een huisje hebben. Huisjes worden hier weer verhuurd overigens, maar bijna niemand komt.

Kans op besmetting is overigens bijna nul: overal is ruimte zat om uit te wijken en de mensen die je tijdens een wandeling van drie kwartier ziet zijn op één hand te tellen. En soms hoef je niet eens te tellen. Dan zie je niemand. Een gekke gewaarwording, want normaal gesproken is het in deze periode een drukte van belang met toeristen. Meivakantie.

Toch zal het deze zomer drukker worden op Nederlandse vakantieparken. Er schijnt nu al een run te zijn op huisjes. Omdat de buitenlandgangers nu niet naar het buitenland kunnen. Bij Op1 zaten gisteravond columniste Nynke de Jong en mijn grote held Maarten van Rossem om te vertellen over vakantie in eigen land.

De Jong gaat meestal op vakantie in eigen land. Van Rossem is vaak op Texel. Hij stipte het fijne Hollandse klimaat vooral aan. Hij houdt van wandelen en dat kan in Zuid-Frankrijk met zesendertig graden niet. Daarnaast spreken de mensen in Frankrijk Frans, in Spanje Spaans en in Duitsland Duits. Gewoon Nederlands kunnen praten is toch heerlijk op vakantie? Daarnaast heeft Nederland een zeer grote diversiteit aan landschappen voor zo’n klein land. Ik ben het roerend met ze eens.

Diederik Gommers, voorzitter van de intensive care-vereniging, zat ook bij Op1 . Hij schreef enkele dagen geleden in een brief dat de slechte spreiding van coronapatiënten komt door de houding van de noordelijke ziekenhuizen. Ze zouden patiënten weigeren. De topman van een groot ziekenhuis uit het noorden was des duivels. De plekken worden volgens hem wel degelijk aangeboden, maar niet ingevuld. Gek genoeg beweerde Gommers gisteravond dat de noordelijke provincies de zuidelijke provincies juist heel erg geholpen hebben. Tegenstrijdig. Maar er gaan volgens hem nog steeds weinig patiënten van zuid naar noord. Waarom is dat? “Nou”, zei Gommers, “het Noorden is wel heel ver weg”. Ooooh, dat is dus het probleem! Ze hebben gewoon geen zin om die zieken ‘helemaal’ naar het noorden te vervoeren. Zo vat ik het tenminste op.

Van Rossem kaatste terug dat in Nederland niets ver weg is. Daar heeft hij gelijk in. Maar Gommers geeft dus nu ineens de schuld niet meer aan de noordelijke ziekenhuizen, maar aan de afstand. Hij lijkt terug te krabbelen, een ander standpunt in te nemen. Sterker nog: hij vertelt gewoon iets heel anders dan dat ‘ie eerst deed. Had ‘ie ook best even openlijk zijn excuses mogen aanbieden aan deze ziekenhuizen.

“Het noorden is te ver weg.” Een oude gewoonte om het noorden overal buiten te kunnen houden. Krijg zo’n gewoonte er maar eens uit…

Coronacolumn #47: Koningsdag

Tue, 28 Apr 2020 13:21:00 GMT

Gisteren was het Koningsdag en dat werd binnen gevierd. De laatste keer dat de Koninklijke Familie het thuis vierde was in 2001. Toen kwam het ook al door een ziekte. Maar dan onder vee. Mond-en-klauwzeer. De familie zou toen naar Drenthe gaan, maar dat werd afgelast. De mensen mochten toen wel de straat op en gingen in plaats van naar Drenthe, massaal naar Amsterdam. Het werd een zootje.

Dit jaar moest het hele land thuis blijven. Voor de Koning was het de uitgelezen kans om zijn verjaardag in de huiselijke kring te vieren. Maar echte rust heeft hij niet gehad. Hij gaf een landelijk toespraakje en was verder de hele dag zichtbaar, door middel van videobellen bijvoorbeeld. Er werden de hele dag filmpjes van hun videobelsessies op internet geplaatst. Amalia belde over paarden met Anky van Grunsven, en Alexia samen met haar moeder met Enzo Knol over vloggen. Door deze filmpjes is onze behoefte aan het af en toe zien van de Koninklijke familie ook weer even bevredigd. Ze waren gewoon aanwezig, maar dan virtueel. Het zag er eigenlijk best gezellig uit. Niet gedacht dat ik dat ooit zou zeggen van iets kils als videobellen.

Ikzelf zat ook de hele tijd thuis, op een klein fietstochtje na. Eigenlijk zat ik in de tuin, want het was wel prachtig weer. Wat dat betreft was het ook wel een beetje balen dat er geen feest werd gevierd in stad en dorp. Ik herinner mij de jaren dat ik zat de kleumen op een kleedje. Als kind verkocht ik ieder jaar wel spullen op de plaatselijke vrijmarkt, maar ik weet niet anders dan dat het ontzettend koud was. Het regent niet vaak, maar het is tijdens Koningsdag wel vaak bewolkt en fris. En net nu het op sommige plaatsen zelfs ‘warm’ werd (20 graden of meer), moesten we allemaal binnen blijven.

Nieuwerwets weer door klimaatverandering in nieuwe tijden. ’t Is me wat. Hoe zal het volgend jaar gaan? Ik zie niet gebeuren dat Wim-Lex met iedereen die dat maar wil een hoge vijf gaat doen. Dat vaccin voor de veroorzaker van dit sobere feestgevier is er dan vast nog niet. Maar zou er met gepaste maatregelen wel weer een bezoek aan een stad mogelijk zijn? We zijn dan natuurlijk ook een jaar verder. Als het anderhalve meter van elkaar verwijderd zijn dan nog zo speelt als nu, zijn we er veel meer aan gewend. We hebben vast oplossingen bedacht en vinden het nieuwe normaal tegen die tijd niet nieuw meer.

Dat werd gisteren overigens steeds herhaald. Koningsdag op de manier van het nieuwe normaal. Maar waarom noemen we dat zo? Het is toch niet normaal? Het is vooral nieuw. Normaal wordt het pas als het een paar jaar aanhoudt. Maar dan is het niet nieuw meer. Nou ja. Hopelijk komt het niet zover en was deze Koningsdag een uiteindelijk best knusse uitzondering.

Coronacolumn #46: Twittervechtpartij

Mon, 27 Apr 2020 13:11:00 GMT

Bij een fokkerij in Noord-Brabant is nu ook het coronavirus vastgesteld. Ja, bij dieren dus. Waarschijnlijk overgebracht door mensen.

Het gaat om een nertsenfokkerij. Ik wist niet dat het nog bestond, maar die beesten worden dus gefokt voor het bont. Ik zou me de ogen uit de kop schamen als ik in bont van dat soort fretten zou handelen. Bont is zo ontzettend jaren 50. En eigenlijk kon het toen al niet.

Hoe zijn ze erop gekomen die beesten te testen? Ze waren aan de schijterij en hadden het benauwd. Ik zou er bij dieren niet direct aan denken, maar de bij fokker gingen de coronabellen rinkelen schijnbaar. Maar kunnen wij het blijkbaar ook overbrengen op dieren? Dat zou een serieus probleem zijn. Alle dieren in quarantaine. Gelukkig zegt het RIVM dat het nog nooit is geconstateerd bij groot vee.

Het RIVM is bijna zeker dat mensen het niet via dieren kunnen krijgen. Waarom eigenlijk? Het is op dat vage marktje in Wuhan toch ook op van een dier op een mens overgesprongen? Misschien gebeurt dat ook wel als zo’n fret in je gezicht hoest. Hoe dan ook: fietsers en voetgangers worden uit voorzorg van de boerderij weggehouden. Alle straten en paden in een straal van vierhonderd meter om de boerderij zijn afgesloten. Met het oog op Wuhanese taferelen lijkt me dat verstandig.

Verder las ik een vreemd verhaal: Gommers, baas van de intensive cares in Nederland, schreef een brief aan zijn collega’s. Daarin schreef hij onder meer dat de IC’s moeten blijven opschalen om eventuele pieken goed op te kunnen blijven vangen. Hij gaf in zijn brief ook af op noordelijke ziekenhuizen. Ze zouden te weinig coronapatiënten overnemen van ziekenhuizen in nood. In Noord-Brabant bijvoorbeeld. Hij schijnt dit vaker te hebben geroepen.

Daarop besloot de topman van het Groninger Martiniziekenhuis hier heel ‘volwassen’ op te reageren via Twitter. Hij zegt dat het helemaal niet waar is. Dat hun ziekenhuis al weken patiënten wil overnemen, maar dat de plekken niet worden ingevuld.

Het is natuurlijk heel kinderachtig om je onvrede hierover (die, als dit waar is, overigens volkomen terecht is) te uiten via een open woordenriool als Twitter. Dat platform is leuk voor je mening over televisieprogramma’s of iets dergelijks, maar totaal ongeschikt voor serieuze onderwerpen als deze. Dit is gewoon stemmingmakerij. Ik neem aan dat de heren elkaar ook persoonlijk kennen. Doe dan even een belletje. Dit loopt uit op ordinair bekvechten.

Dit moet tot op de bodem onderzocht worden. Sterker nog: het had helemaal niet openbaar bekend moeten worden. Wat moeten wij hiermee?

Als het Martiniziekenhuis gelijk heeft, is het toch gek. Waarom worden de IC-plekken door het hele land niet verspreid gebruikt? Dat zorgt toch voor minder drukte in bepaalde ziekenhuizen en voor hun personeel? Dat is overigens precies Rutte’s belangrijkste doel van de hele lockdown. De IC’s rust geven.

Coronacolumn #45: Bewegen

Sun, 26 Apr 2020 14:15:00 GMT

Veel zitten is heel slecht voor een mens. Zitten is het nieuwe roken, zegt men ook wel. Heb ik altijd van de sigaretten af kunnen blijven, blijk ik toch jaren gerookt te hebben. Ik zit teveel, zeker nu we zoveel binnen zijn. Hoe kom je binnen aan je dagelijkse portie beweging?

Ik weet het niet zo goed. Ik zit regelmatig op een hometrainer, maar het begint me wel de keel uit te hangen dat ik al anderhalve maand iedere dag fiets, maar steeds hetzelfde zie. De vier muren van de slaapkamer en een raam die uitkijkt op de grote boze wereld.

Ik wilde dus duidelijk iets anders. De uitkomst kwam uit onverwachte hoek. Van de televisie. Omdat ouderen nu juist veel binnen zitten, omdat zij vatbaarder zijn, moet beweging binnenshuis gestimuleerd worden. Daarom zendt Omroep MAX veel vaker Nederland in beweging uit. Het programma oogt een beetje duf en dat is het ook wel. Het is in ieder geval niet flitsend. Daardoor dacht ik dat de oefeningen ook ontzettend makkelijk zouden zijn. Een beetje stappen op de plaats enzo. Ik besloot mee te doen. Dus daar ging ik. Een ogenschijnlijk makkelijke oefening. Op de tenen staan en dan weer op de hele voet. Dat voelt in het begin als een makkie. “Als u kan, mag u het sneller doen”, zei Olga Commandeur. Hopla, daar ging ik. Als een speer. Ik dacht dat ik het wel slapend kon doen. Toen zei Olga: “Als nu verzuring in uw kuit optreedt, is dat normaal.” Ze had het nog niet gezegd, of het sloeg toe. Het komt venijnig opzetten en het steekt in je hielen, je kent het wel.

Daardoor kwam ik tot de conclusie dat mijn spiermassa in een belabberde staat verkeert. Ik kan niet eens tien keer achter elkaar op mijn tenen staan zonder dat een uur later nog te voelen. Maar mezelf pijnigen met Nederland in beweging ga ik niet meer doen. Ik ga wel gewoon weer fietsen.

Eenmaal weer achter de computer keek ik in mijn mailbox. Ik had de spam al een tijd niet meer gecontroleerd. Daar komt, waarschijnlijk door de coronacrisis, bijna niets meer op binnen. Dat vertelde ik eerder al. Maar nu waren er ineens een paar meldingen. Wat bleek? Het heeft even geduurd, maar men heeft nieuwe producten gevonden om als spam te mailen. Mondkapjes! Ik krijg spammail over mondkapjes! Tja. Ik koop ze liever bij een betrouwbare leverancier. Of nee. Ik koop ze liever niet. In de zieken- en verpleeghuizen zijn ze veel harder nodig.

Vervelend die spammail. Maar het kan altijd erger. Als ik spammail krijg met reclame voor drinkbaar desinfectiemiddel bijvoorbeeld.

Coronacolumn #44: Varen

Sat, 25 Apr 2020 13:22:00 GMT

Ik zit aan mijn bureau achter mijn laptop. Een voor mij vertrouwde plek, met uitzicht op een kanaal. Er varen binnenvaartschepen voorbij. De volop schijnende zon wordt tegengehouden, omdat ik de zonwering zojuist naar beneden heb gedaan. Op de tv is het zoveelste journaal van de dag te zien. Ik begin met het typen van een nieuwe column.

U begrijpt: ik beschrijf een situatie. Ziet u het voor zich? De voorgaande drieënveertig coronacolumns heb ik achter dit bureau geschreven. Deze niet. De vierenveertigste schrijf ik, terwijl ik water hoor klotsen, de meeuwen hoor schreeuwen en zachtjes zit te deinen. Juist, ik zit op een bootje.

Een lange inleiding voor een abnormale dag. In een spontane bui besloot ik een bootje te huren in Friesland. Je zit op het water, geen mens heeft last van mij en ik niet van hen. Een absolute aanrader wanneer u de coronasleur een beetje wilt ontvluchten. En ook nog eens volledig volgens de richtlijnen van het RIVM, zolang boten maar ver genoeg bij elkaar vandaan blijven op het water.

Toen ik terugkwam van het dagje varen, keek ik rozig en nog na-deinend naar Bed & Breakfast , maar dat werd ruw onderbroken door een persconferentie over de kabinetssteun voor Air France en KLM. Daar had ik het gisteren ook al over. Eigenlijk werd er geen nieuwe informatie gegeven, alleen dat de steun wellicht 2 miljard meer wordt dan ze eerst hadden gecommuniceerd. Omdat we straks geleidelijk van de coronacrisis in een kredietcrisis glijden, kan vast niemand meer vliegtickets betalen. Gaan ze alsnog failliet. Om in maritieme termen te blijven: ze gaan er het schip mee in denk ik. Toch zal de Nederlandse staat niet failliet gaan, en dat is een hele geruststelling. We hebben straks waarschijnlijk een begrotingstekort van 92 miljard(!), maar dat kan Nederland ‘prima hebben’, aldus minister van financiën Wopke Hoestra. Ik besloot me er verder niet druk over te maken, morgen wind ik me er wel weer over op. Ik wind me dan pas ook weer op over het feit dat ze in vaccinontwikkeling maar 50 miljoen steken. Keuzes.

Er zat nog wel een voordelig puntje aan de persconferentie: de voornaam van de minister, Wopke, deed me direct weer denken aan Friesland. Maar ook daar merkte je wat van de crisis. Het was vrij rustig op het water. Als je, onder normale omstandigheden, vanaf de snelweg op de meren kijkt waar we op voeren, was het met zulk prachtig weer als gisteren ontzettend druk. Gisteren waren we een tijdlang praktisch alleen.

Toch kon ik, daar op het water, even doen alsof er niks aan de hand was. En even doen alsof er niks aan de hand is, is de grootste aanrader.

Coronacolumn #43: Vooruit!

Fri, 24 Apr 2020 13:14:00 GMT

Het RIVM doet bijzonder veel onderzoekswerk. Vaak gaat het om giswerk, maar voor iedereen is het gissen. Dat maakt het allemaal zo moeilijk.

Maar ik stuitte afgelopen week op een studie van hun die ik niet helemaal begrijp. Deze studie ging over geschiedenis. Korte geschiedenis. Men heeft uitgezocht dat het coronavirus waarschijnlijk al veel langer in Nederland is dan wij dachten. Sinds medio februari zeker. Dat lijkt mij niet meer dan logisch. Eerdere studies wezen al uit dan het na besmetting zeker twee weken voordat het virus toeslaat in je lichaam. Eind februari is bij de eerste patiënt Corona geconstateerd, dus twee weken eerder waren mensen al besmet.

Maar wat hebben we aan deze informatie? Ik heb geen idee. Er wordt in het artikel gezegd dat we niet alert genoeg zijn geweest, dat we eerder en sneller hadden moeten handelen. Maar de westerse wereld heeft al jaren geen echte pandemieën meer gekend, dus niemand van ons heeft het ooit meegemaakt. Men probeert ook nog te achterhalen hoe we in Nederland nou precies aan het virus komen. Verder dan ‘waarschijnlijk uit Tirol’ komt men niet. We hebben er niks aan om te blijven hangen in ‘oh, wat erg, we hadden er iets aan moeten doen.’ We moeten door.

Er was gisteren daarentegen ook nieuws over een doorbraak. Die zijn er volgens mij regelmatig, zeker eens per week. Dan ontdekken ze weer iets wat cruciaal is bij het maken van een medicijn. Ze ontdekten gisteren op wat voor manier het virus binnendringt in de neus en zo in de longen. De eerste keer dat er een dergelijke doorbraak werd gemeld was ik blij, er lijkt dan licht aan het eind van de tunnel. Nu weet ik niet of ik blij moet zijn, want ik snap er eigenlijk ook de ballen van. Het zal vast een stapje zijn in de goede richting. Meer hoeveel stapjes zijn er nog nodig? Trump vindt in ieder geval dat hij het lek boven heeft. Gewoon bleekmiddel injecteren. Dat doodt het virus binnen 5 minuten. Die man wordt steeds grappiger.

Oh ja. Voor ik dat vergeet. Nog even iets rectificeren. Vorige week had ik geen goed woord over voor KLM. Dat kwam omdat de baas een bonus zou krijgen, terwijl ze hartstikke veel steun krijgen van het Kabinet. Omdat er blijkbaar nog zo’n bonus vanaf zou kunnen onder deze omstandigheden, twijfelde ik eraan of ze die steun wel zo hard nodig hadden als ze te kennen gaven.

De baas heeft in al z’n goedheid toch besloten van de bonus af te zien. Geweldig. Hij heeft er maar een heel weekend en een werkweek over gedaan om tot dit wijze besluit te komen. Dan ben je goed bezig.

Het is dat het Kabinet er een stokje voor stak, anders had ik nog zo net niet geweten wat hij besloten had. Dat lijkt me een kwalijke zaak. Nou ja, soms hebben mensen een beetje hulp nodig om tot verstandige besluiten te komen.

Coronacolumn #42: Sportproblemen

Thu, 23 Apr 2020 11:44:00 GMT

Snotteren en hoesten betekent niet direct dat je corona hebt. Tot voor kort kon het nog een gewone griep zijn, maar influenza is nu bijna uitgestorven door het lenteweer. Nu kan het door iets heel anders komen.

Doodgewone hooikoorts kan natuurlijk ook nog de boosdoener zijn van een loopneus of branderige ogen. Het grote verschil is echter dat corona bijna altijd met koorts gepaard gaat. Vreemd eigenlijk. Het heet dan wel hooikoorts, maar het zorgt niet voor koorts. Toch moet je binnenblijven als je hooikoorts hebt, al is het maar om zure monden en scheve gezichten op straat te voorkomen. Je weet het immers niet honderd procent zeker zonder test. Je zal het maar hebben… Als je met je loopneus twee weken verplicht binnen zit, zal het hoe dan ook wel beter gaan met je hooikoortsklachten.

Dit was gisteren in het nieuws en dat is niet meer dan logisch, want het is al dagen achter elkaar fantastisch weer. En om dan toch nog een beetje te zeiken: er was wel veel wind. Ik wandel en fiets langere stukken dan ooit en doe dit buiten de stad. Hier in Groningen is dat goed te doen. Je kunt zo een hele wandeling of fietstocht maken zonder ook maar iemand tegen te komen.

In de Randstad zal dat heel wat moeilijker zijn. Wel een gek fenomeen waar ik over hoorde: in de Amsterdamse binnenstad schijn je een speld te kunnen horen vallen, maar juist in de buitenwijken is het vrij druk. Daar wonen veel mensen op een hoopje, dan is het onvermijdelijk. Toch zullen daar vast ook rustige plekjes zijn, als je goed zoekt zijn ze overal.

Sportevenementen gaan ook allemaal niet door. Dat is voor sommigen een verademing. Zo ook voor mij. Een hele zomer zonder Studio Sport . Een weelde. Geen schreeuwerige commentatoren, geen wedstrijden die je eigenlijk niet wilt zien maar wel moet zien omdat je anders het gevoel hebt dat je iets gemist hebt. Niets van dat alles. Heerlijk.

Maar dan moeten de mensen van Studio Sport ons ook echt met rust laten. Dus geen rare fratsen uit gaan halen en gekke dingen bedenken, zoals het volgende: een livestream op hun website. Dat is geen livestream met herhalingen, maar een stream met sport van nu. Een wielrenlivestream. Hoe doen ze dat dan, hoor ik u denken? De profwielrenners zetten hun fietsjes op blokken, sluiten ze ieder in hun eigen huis aan op een computer met multiplayer en ze fietsen tegen elkaar in een game! Met helikopter- en vogelgeluiden inclusief! Fijn tijdverdrijf, hartstikke leuk, maar moet dat live uitgezonden worden?

Er zit wel een voordeeltje aan: ze kunnen niet in ravijnen storten of tegen elkaar aan knallen. Maar het is toch erg dat je lang naar deze wanhopigheid kunt kijken? Zucht. Eigenlijk bewonder ik ze ontzettend. Dat je zoiets spannend kunt vinden, getuigt van een grote fantasie.

Op 25 april 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #41: Pijn

Wed, 22 Apr 2020 12:50:00 GMT

Voorzichtigheid is nog altijd het belangrijkste tijdens deze periode, dat was volgens mij de steeds terugkerende boodschap van premier Rutte in de persconferentie van gisteren.

Er werden veel maatregelen verlengd. Tot 20 mei. Dat is weer een flinke periode. Maar wat de pijn echt verzachtte was het zien van een echt mens in Rutte tijdens deze persconferentie. Hij legde uit dat hij er ook moeite mee heeft. Dat ze voorzichtig willen zijn omdat het virus anders binnen de kortste keren weer om zich heen grijpt. Hij wil geen verkeerde beslissingen nemen en volgens mij meent hij dat echt. Wat je ook van de man vindt. Het was ook fijn om Jaap van Dissel daarna te horen. Zijn RIVM geeft immers veel adviezen, dus het is het belangrijk om het ook eens uit de eerste hand te horen tijdens zo’n persconferentie.

Heel zuur is wel dat evenementen nu tot 1 september verboden zijn. Dat was tot gisteren 1 juni. Het zat erin en er is natuurlijk duidelijkheid nodig voor de grote evenementen. Zij kunnen hun verzekering aanschrijven, zodat ze hopelijk kunnen blijven bestaan. Maar voor de individuele artiest gaat het zwaar worden.

Omdat ik verwacht dat er ook na 1 september beperkingen blijven op het gebied van evenementen, moet en wil ik op zoek naar een buffer, meer zekerheid. Ik probeer sinds dit seizoen mijn geld te verdienen in het artiestenvak, maar dat gaat nu een tijd niet. Het was al op een houtje bijten, maar dat wordt het nu helemaal. Een vreselijke conclusie. Ik moet dus iets anders, maar blijf het daarnaast proberen in het theater. Wellicht lukt het uiteindelijk toch, als het allemaal weer beter is.

Na deze conclusie keek ik wat verslagen naar Jinek . Normaal gezien kijk ik eigenlijk altijd naar Op1 , maar ik zag Özkan Akyol. Hij is een fijne spreker en ik ben het eigenlijk altijd met hem eens. Dus ik bleef hangen. Ik heb me aan de rest eerlijk gezegd geërgerd. Allereerst aan dat biergelebber van Eva Jinek. Dat gezuip in die serieuze talkshows vind ik zo iets geks. Het zal wel alcoholvrij zijn, maar kom op. Ze zit Veronica Inside niet te presenteren. Bij Op1 gebeurt dat trouwens ook, bedenk ik me nu. Ab Osterhaus drinkt daar altijd wijn. Ik kan zo’n expert niet meer serieus nemen als de kans bestaat dat ‘ie dronken is. Laat staan een presentator. Je zit niet thuis. Je bent gewoon aan het werk. Een watertje volstaat dan wel lijkt me.

Maar het meest geërgerd heb ik me aan twee mannelijke gasten die bij Jinek een perfecte imitatie deden van strontvervelende journalisten. “Het had zo en zo en zo gemoeten” en “Dit is fout en dat is fout.” Niemand weet precies wat het goede is. Dat is de hele boodschap van de premier. Ze doen echt hun best naar ik aanneem. Een mening hebben is prima, die heb ik ook. Maar echt alles affikken, dat lijkt me niet nodig.

Coronacolumn #40: Gehoorzaam

Tue, 21 Apr 2020 12:24:00 GMT

Wij Nederlanders zijn soms een ongehoorzaam en koppig volkje, dat blijkt maar weer. Als we iets in onze kop hebben, hebben we het niet in onze kont. We hielden ons aan de regels, maar blijft dat zo?

Ja, de Nederlanders zijn gewend om te reizen. Dat is van oudsher al zo, de meeste van onze voorouders zijn heel vroeger geëmigreerd vanuit andere landen. Al jaren kunnen we toegeven aan onze reislust en we zijn zo vrij als een vogeltje geweest, maar dat wordt ons nu een tijdje ontnomen. De één kan daar beter mee omgaan dan de ander, maar sommigen gaan wel heel erg ver.

Er zijn mensen die oproepen tot een corona-boycot na 28 april. Dus je totaal niet meer aan de regels houden, de straat op banjeren en gewoon doen of er niks aan de hand is. Ik moet dit verhaaltje overigens wel nuanceren: dit wordt veelal gedaan op Twitter. Een toch wat ingedut platform, waarop mensen alles zeggen wat ze voor de bek komt. Echt alles. Op Twitter mag ook veel meer dan op Facebook en Instagram, echt gehandhaafd wordt er niet. Het zijn gevaarlijke uitspraken, maar mensen die dit soort dingen Twitteren zijn beste vrienden hun toetsenbord. Tot echte daden komen ze niet.

Opvallender was wat toeristen willen doen die in februari en begin maart nog in Oostenrijk zijn geweest om te skiën. Ze willen het land aanklagen, omdat ze vinden dat de informatievoorziening omtrent het coronavirus toen niet voldoende was.

Het begin van de crisis staat me nog goed bij. Uiteraard, want dat is nog maar anderhalve maand geleden, al lijkt het langer. Ik presenteerde eind februari een evenement en ik heb het toen met collega’s regelmatig gehad over het nieuwe virus. Relativerend, want in Nederland was er toen nog weinig aan de hand. We hadden wel door dat het niet handig was om ver te reizen.

Volgens mij heeft men het gewoon onderschat. Dat is niet zo gek, want dat deed iedereen. Men wist nog niet veel van het virus. Ook in Oostenrijk niet. De informatievoorziening was voor toen prima. Het werd niet aangeraden om te komen, maar afraden vond men overdreven.

Mensen willen graag een schuldige aanwijzen. In dit geval het land. Volgens mij is niemand schuldig. Niemand wist van de enorme impact, en als je iets niet zeker weet is er ook geen echte schuldige. En anderzijds: wat kun je er nog aan doen? Het is al gebeurd. Het enige wat je nog kan doen is er een schadevergoedinkje uit halen. Nee toch? Zou het daarom gaan? Chique…

Coronacolumn #39: Fase

Mon, 20 Apr 2020 12:58:00 GMT

Het zat eraan te komen, maar het is nu ook echt gezegd: we zitten in een nieuwe fase van deze epidemie. Maar betekent dat ook dat er iets gaat veranderen?

Ik vraag het me af. Vandaag overlegt het team dat de regering adviseert wat de beste stappen zijn met elkaar, en de regering komt morgen dan met een definitief besluit. Zullen de scholen weer open gaan? Ik zou er als kind wel oren naar hebben gehad dat een schooljaar gelijkliep met een kalenderjaar.

Dit idee is overigens al eens geopperd tijdens deze crisis. Kunnen de scholen niet tot september dicht blijven, zodat ze vanaf dat moment gewoon kunnen verdergaan met waar ze in maart zijn gebleven? Dan kun je tegen die tijd nog toetsen afnemen en begint het nieuwe schooljaar na de Kerstvakantie. Weg leerachterstanden!

Ikzelf was altijd stiknerveus voor het nieuwe schooljaar. Andere meester of juf, deels andere klasgenoten. Daar zat ik me dan zes weken over op te vreten en werd de laatste week van de zomervakantie bijna onhandelbaar. Dat zou nu maar twee weken duren, als alleen de Kerstvakantie tussen het oude en het nieuwe schooljaar zit. En voor de niet-nerveuze kinderen is het lekker duidelijk: schooljaar en kalenderjaar hetzelfde. En daarbij: dit voorstel is in het verleden al eens gedaan. Dit is hét moment om het daadwerkelijk door te voeren.

Maar omdat de regering de ouders van hun jengelende kinderen wil verlossen, zullen de scholen wel weer (deels) open gaan na de meivakantie. De basisscholen dan, de middelbare scholen zullen nog wel even dicht blijven. Daar schijnt de kans op verspreiding van het virus veel groter te zijn, omdat ze ouder zijn en dus vatbaarder.

Moet ik het overigens nog hebben over de niet al te rustige zondag gisteren in Limburg? Over dat er zich drommen mensen richting de heuvellanden begaven en dat de politie weer moest ingrijpen? Nee toch? Over dat soort akkefietjes heb ik het vaak genoeg gehad en u weet daarover ook mijn mening.

Nee, misschien iets dat opvallender is. Omdat men niets te doen heeft, zoekt men de rust op. In de rest van Nederland althans. In Limburg dus niet.

Zo heeft een deel van Nederland dit weekend bijen zitten tellen. De vogelteldag kende ik, maar ik wist niet van het bestaan van de bijenteldag. Het lijkt best goed te gaan met de bij overigens. Er zit een stijgende lijn in. Het tekort aan bijen is nog niet opgelost, maar dat het afneemt is goed. Misschien zijn de cijfers volgend jaar nog beter, omdat wij mensen het milieu dit jaar minder belasten. Dat is een troostende gedachte, de natuur blijft zichzelf herstellen omdat wij de aarde minder uitputten. Aan een gezonde natuur heeft de mens ook iets, al willen we daar nu misschien niet mee bezig zijn.

Coronacolumn #38: Geloven

Sun, 19 Apr 2020 11:43:00 GMT

Die app om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, begint steeds meer vorm te krijgen. Het zijn er maar liefst zeven tegelijk. Ze worden allemaal getest op geschiktheid.

Zoals bij bijna alles op dit moment, weten we niet zeker of die apps echt effect gaan hebben. Veel mensen vinden het zelfs ongelofelijke onzin en het doet ze denken aan een dictatuur. Dat het allemaal zo bedacht is zodat ze ons steeds meer in de gaten kunnen houden. Anderen vinden weer dat het juist geen kwaad kan en dat het nodig is om het virus de baas te worden en te blijven.

Ik weet niet zo goed wat ik in dit geval moet geloven. Ik wil eigenlijk geloven dat de mensen goed zijn. In dit geval de mensen die hier over gaan. Onze regering die dit voor ons beslist. Maar is dat terecht? Ik denk uiteraard sowieso niet dat het hele virus bedacht is om ons allemaal in de gaten te kunnen houden. Dat is gewoon een goede grap. Mensen die dit beweren zijn net zulke goede grappenmakers als de mensen die beweren dat 5G de veroorzaker is van het virus.

Maar zou het de regering goed uitkomen dat ze ons even extra in de gaten kunnen houden? Zaten ze daar al op te azen en is dit dan de perfecte gelegenheid om toe te slaan? Ik vraag het me af. Waarom zouden ze dat willen? Het merendeel van de Nederlanders is vast en zeker totaal oninteressant voor ze.

Sommige mensen vinden het oplichterij, maar het kan nog altijd erger. Kwakzalverij bijvoorbeeld, dat is pas treurig. Ik keek gisteren Dit was het nieuws en daarin hadden ze het over de vele zogenaamde wondermiddeltjes tegen corona. Mensen schijnen de gekste dingen te doen om corona te voorkomen of er weer vanaf te komen, nu er nog geen vaccin of medicijn is.

Het is spijtig dat Klazien uit Zalk niet meer leeft. Dan hadden we bij haar terecht gekund. Ze had in de jaren 90 allerlei huis- tuin- en keukenmiddeltjes om van kwaaltjes af te komen, maar ze is na haar overlijden in de vergetelheid geraakt. Ze zou vast weer mateloos populair zijn geweest bij een bepaalde groep van de bevolking. Sommige mensen doen schijnbaar alles om er vanaf te komen.

Ik zag dat het vasthouden van edelstenen schijnt te helpen. Of het drinken van overheerlijk bleekmiddel. Bij dat laatste weet je wel dat je direct dood bent. Hoef je niet meer te lijden onder het virus.

Een middeltje dat door Klazien bedacht zou kunnen zijn is het vermalen van bepaalde kruiden. In de Chinese traditionele geneeskunde wordt dit met regelmaat toegepast.

Maar ja. Klazien is niet meer en China is niet te bereiken omdat we niet mogen vliegen, dus we zullen moeten wachten op een vaccin. En we moeten wachten tot we meer duidelijkheid krijgen over die apps. Eigenlijk wachten we al meer dan een maand op van alles. En als je niet weet hoe lang dat wachten nog gaat duren, dan duurt wachten lang.

Coronacolumn #37: Cultuur

Sat, 18 Apr 2020 11:15:00 GMT

Er is weer een goede kandidaat om woord van het jaar 2020 te worden. Anderhalvemetermaatschappij. Mijn tekstverwerkingsprogramma schrikt zich nu nog lam van het woord, maar dat zal volgend jaar wellicht anders zijn.

Vele bedrijven zijn, in opdracht van de minister-president, aan het kijken hoe ze een mouw kunnen passen aan het feit dat kluitjes mensen de komende tijd niet erg verstandig is. Concert-, bioscoop- en theaterzalen zien er op de illustratievoorbeelden akelig leeg uit. Veel zal financieel niet meer rendabel zijn, vermoed ik. Burgemeesters van verschillende steden pleiten er nu voor om evenementen die deze zomer gepland stonden ook maar helemaal af te gelasten. Dat scheelt enorm veel geregel met de verzekering.

Hoe eerder hoe beter. Het kabinet doet daar pas aanstaande dinsdag uitspraken over.

Als ze alles tot 1 oktober echt af gaan gelasten, moet er snel iets gebeuren om de cultuur te redden, anders kan het merendeel van de artiesten een nieuwe baan gaan zoeken. Zo lang geen of zeer weinig inkomsten is ondoenlijk.

Vooral de zelfstandigen in de cultuur (die afhankelijk zijn van projecten die nu niet door kunnen gaan) zullen geholpen moeten worden. De doorgewinterde cultuurhater zegt dan algauw “dat die lui maar een vak hadden moeten leren”, maar dat ligt toch anders. Komiek en schrijver Jon van Eerd, die freelance acteurs die mee zouden werken aan zijn klucht heeft moeten afzeggen, hield hierover een geweldig betoog bij Op1 .

De culturele sector is economisch gezien bijna even belangrijk als KLM. Dit gigantische bedrijf wordt wel volop geholpen. Zij krijgen twee miljard, de culturele sector slechts driehonderd miljoen. Dat is erg weinig voor de hoeveelheid mensen die in deze sector werken.

Maar ook KLM zal de steun nodig hebben. Hoewel? Ik las dat KLM goede zaken doet met de steun die ze krijgen. Ze zijn van plan de verhoging van de variabele beloning voor baas Pieter Elbers, die zich al helemaal het schompes verdient, gewoon door te zetten. Och heden, wat gaat het slecht met het bedrijf. De overheid wil hier overigens wel een stokje voor steken. Maar dat KLM überhaupt met het idee speelt.

Nog een positief puntje doen dan maar? Da’s wel een fijne afsluiting lijkt me. Ik heb astma, en daar had ik met regelmaat last van door de vervuilde lucht die hier in de stad hangt. De klachten zijn de laatste weken als sneeuw voor de zon verdwenen. Ik adem heerlijk vrij. Misschien blijft dat wel zo als KLM niet meer vliegt. Als dat zou kunnen…

Coronacolumn #36: Eensgezind

Fri, 17 Apr 2020 13:29:00 GMT

Gisteren was er weer een zogenaamde briefing van het RIVM aan de Tweede Kamer. Nieuwe informatie van de mensen die er verstand van hebben. Jaap van Dissel heeft de leiding.

Wat er deze keer zoal besproken is? De voorlopige uitslag van het onderzoek naar de hoeveelheid mensen die antistoffen heeft gecreëerd tegen het coronavirus. Dat zou moeten bijdragen aan de groepsimmuniteit die we nu, wellicht tegen wil en dank, aan het ontwikkelen zijn. Wat blijkt? Waarschijnlijk drie procent van alle Nederlanders heeft tot nu toe corona gehad. Drie procent! Dat zijn enkele honderdduizenden mensen, waarvan de meerderheid in Noord-Brabant zal wonen, naar ik aanneem. Dat zijn er natuurlijk bijzonder weinig en ik vraag me af hoe lang het gaat duren voordat een echt representatief deel van de bevolking immuun gaat zijn. Dit is welbeschouwd een druppel op een gloeiende plaat.

Maar misschien moet het wel zo langzaam gaan, ik ben geen expert. De expert Van Dissel is een beste man. Ik vind ‘m sympathiek overkomen, dat schreef ik al eerder. Maar gisteren stelde de man voor om de noordelijke provincies eerder uit de intelligente lockdown te halen dan de rest van Nederland. Daar zijn natuurlijk veel minder besmettingen dan in de rest van Nederland. Een dikke duizend, in de drie provincies samen.

Dat zal te wijten zijn aan het feit dat de lockdown voor het noorden precies op tijd kwam. Daar was het virus bij slechts enkele mensen geconstateerd en toen ging iedereen al naar binnen. Het virus had geen schijn van kans om zich te verspreiden. Maar het lijkt me toch dat we dit zo moeten houden.

Ja, ik ben een beetje bang dat het virus alsnog om zich heen gaat grijpen als de lockdown in het noorden nu al ten einde komt. Misschien is die angst onterecht, maar dat roept het bij mij wel op. Op Facebook schreef men dat de mensen uit de overige provincies vast naar het noorden zullen trekken als de maatregelen daar versoepeld zijn. Dat lijkt me sterk. Men is wel verstandiger. Toch? Ja, vast wel.

Om de eensgezindheid in het land te waarborgen, ook wat betreft de economie, moeten we denk ik gezamenlijk uit de intelligente lockdown. Volgens mij moeten we het land niet opdelen. Rutte is overigens helemaal niet himmelhoch jauchzend over de cijfers op dit moment, dus ik vrees dat hij volgende week bekend zal maken dat de regels gewoon worden verlengd. Maar toch hoop ik van niet.

Coronacolumn #35: Hobby

Thu, 16 Apr 2020 11:26:00 GMT

Zo, klaar eventjes met de zware onderwerpen. De boog kan niet altijd gespannen zijn. Wat doet u eigenlijk om te ontspannen in deze rare tijden? Heeft u een hobby?

Ik wel. Voordeel in mijn geval is dat ik me sowieso niet kan vervelen. Dat is heel luxe, dat weet ik. En irritant voor mensen die zich, wellicht zelfs tijdens het lezen van deze column, de takke zitten te vervelen. Maar het is ook niet altijd even makkelijk moet ik zeggen, want ik kan nooit niks doen. Ik heb hoe dan ook altijd wat om handen.

Gelukkig beleef ik veel plezier aan wat ik doe, omdat ik alles wat ik doe als hobby beschouw. Mijn werk op het toneel is voelt natuurlijk als een hobby, ik doe niets liever, maar dat kan nu even niet. Dan ga ik dingen doen die op het eerste gezicht niet zoveel met toneelspelen te maken hebben.

Ik zoek bijvoorbeeld mijn stamboom uit! Dat doe ik al lang, maar omdat we nu toch tijd over hebben krijgt het weer een opleving. Ik heb de afgelopen jaren in mijn vrije tijd veel archiefonderzoek gedaan. Dat kan via internet, maar ook bij de archieven zelf, als documenten nog niet digitaal beschikbaar waren. Die bezoekjes aan archieven kunnen natuurlijk niet, dus dan ga je op zoek naar een andere vorm om je stamboom uit te breiden.

Dat kan sinds enkele jaren vrij goedkoop met een DNA-test. Ik heb dat altijd Amerikaanse oplichterij gevonden, maar ik kon mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Je komt er via zo’n test achter welke ‘etniciteiten’ zich allemaal in je DNA bevinden. Komen je verre voorouders uit Europa, of waren het Aziaten of Afrikanen? Hartstikke leuk om te weten. Daarnaast koppelt het programma je automatisch aan mensen met wie je DNA deelt en waar je dus familie van bent.

Maar waarom zou dit oplichterij zijn? Omdat er meerdere bedrijven zijn die deze tests aanbieden en er verhalen gaan over mensen die hun DNA bij twee bedrijven lieten testen en de resultaten verschillend waren. Verder onderzoek leerde mij dat onderzoek doen op die manier nog niet geheel volmaakt is. Maar dus wel een moderne en zeer populaire manier van stamboomonderzoek, oftewel genealogie.

Hoewel echte genealogie toch veel leuker is. Een grote stamboom maken van je familie en zo achter prachtige verhalen komen. Dat is ook de koppeling met mijn toneelwerk: ik heb al zoveel verhalen verzameld dat ik er een voorstelling over zou kunnen schrijven. Deze verhalen kunt u ook ontdekken. Dus verveelt u zich nog steeds? Begin er eens aan. U heeft waarschijnlijk toch tijd zat.

Coronacolumn #34: Brand!

Wed, 15 Apr 2020 13:19:00 GMT

Ik blijf me verbazen op wat voor manier nieuws dat niets met corona te maken heeft wordt weggedrukt door deze pandemie. Terwijl het in dit geval toch erg belangrijk, zorgelijk en gevaarlijk voor de volksgezondheid is.

Eerder schreef ik over nieuwsberichten van overleden bekende Nederlanders die nu minder onder de aandacht worden gebracht. En over het gebrek aan goed nieuws in deze periode. Maar het nieuws dat nu ondergesneeuwd dreigt te raken, vind ik zeer zorgwekkend.

Het gaat over het Oekraïense plaatsje Tsjernobyl. Het plaatsje waar in 1986 de bekende en beruchte kernramp plaatsvond en welke sinds die tijd volledig is verlaten en uitgestorven. Logisch, want de hoeveelheid radioactieve straling in de buurt van die kerncentrale was lange tijd ontzettend hoog. De straling neemt nu langzaam af en er gaan weer mensen wonen, maar nog altijd wel met gevaar voor eigen leven. Er worden ook rondleidingen gegeven, maar dit gaat zeer gecontroleerd. Er mogen niet zomaar mensen het gebied in.

Tot gisteravond stond er in de buurt van het plaatsje een bos in de fik. En niet een beetje, maar een beetje heel erg. De brand was waarschijnlijk aangestoken. Ze hebben al iemand opgepakt. Ze zijn er niet zelf in geslaagd de boel te blussen. Ze hebben zogenaamde vuurgangen gegraven om de brand te stoppen voordat deze de kerncentrale had kunnen bereiken, maar gelukkig ging het net op tijd regenen. Daarvoor was het eigenlijk totaal onduidelijk of de brand nou wel of niet onder controle was. De één zei van wel, de ander van niet. Dus laten we uitgaan van het slechtste: ze hadden geen flauw idee wat ze deden en ze zijn ternauwernood gered door het hemelwater.

Er werden nog meer vreemde beweringen gedaan over de situatie. Iemand van de ecologische inspectiedienst van Oekraïne zei eerst dat er nu al een grote hoeveelheid extra straling is vrijgekomen, maar draaide dit vrijwel direct weer terug. Vreemd en verdacht. Heeft ze haar mond voorbij gepraat? De president liet zich naar eigen zeggen wel goed informeren over de situatie. Hij zei dat het publiek de waarheid moet horen en veilig moet zijn. Greenpeace stelde echter dat de branden veel groter waren dan de autoriteiten doen blijken.

In 1986 gaven de autoriteiten van Oekraïne ook pas veel later door dat er een ramp gaande was. In Nederland werd daarvoor al veel meer radioactieve straling gemeten dan normaal. Door de regen krijgen we hoe dan ook geen herhaling van de situatie van toen. Nederland zou er vast genadig vanaf zijn gekomen, maar ik heb medelijden met de inwoners van Oekraïne. Diezelfde regering deed tot twee weken geleden nog weinig aan het feit dat het coronavirus ook in hun land rondwaart. Dat is niet te stoppen met een regenbuitje.

Coronacolumn #33: Patiënten

Tue, 14 Apr 2020 12:56:00 GMT

Voor het eerst in deze coronaperiode had ik het idee dat de rust een beetje is wedergekeerd. Het nieuws had weinig te melden, op het aantal nieuwe ziekenhuisopnames na, zoals ze iedere dag doet.

Tijd om de balans op te maken nu het hier even wat rustiger is? Misschien. Maar er is toch nog wel iets. Iets dat wat mij betreft toch onderbelicht blijft in het nieuws en ik dus ook graag aan de kaak wil stellen.

Er is natuurlijk nog heel veel stil leed waar ik het nimmer over heb gehad. Leed wat ik persoonlijk niet meemaak, maar wel mee had kunnen maken. Ik denk dan aan mijn overleden oma. Zij was de laatste periode van haar leven dementerend en woonde haar laatste levensjaar op de gesloten afdeling van een verzorgingstehuis. Een tehuis waar we op dit moment niet heen zouden kunnen.

Het digitale tijdperk was al totaal aan haar voorbij gegaan, dus ze zou amper contact met ons hebben kunnen onderhouden via videobellen, en je kunt iemand die vergeetachtig is ook niet echt uitleggen wat er nou precies aan de hand is. Ze voelde zich al eenzaam en begreep situaties niet meer. Laat staan deze. Ik moet er niet aan denken. Zo gaat het op dit moment natuurlijk wel in veel verzorgingstehuizen. In een normale situatie is het dan ook nog zo dat vrijwilligers, familieleden, naasten of mantelzorgers kunnen bijspringen, zodat de medewerker van het tehuis even ‘de handen vrij heeft’. Dat kan nu logischerwijs ook niet. Heftig en bijna onvoorstelbaar.

Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt waarschijnlijk precies hetzelfde. Ik heb ook diep respect voor de mensen die in deze sector werken. De medewerkers van het ziekenhuis hebben het zwaar en zien mensen overlijden. Maar coronapatiënten in coma praten niet terug. Ik weet niet of dat de verzorging makkelijker of juist moeilijker maakt, maar bewoners van tehuizen praten wel terug. Ik spreek uit ervaring: dat gaat uit onmacht niet altijd even vriendelijk. De zorgen van deze mensen niet weg kunnen nemen, wat je ook probeert, lijkt mij erg frustrerend en zwaar.

Er worden wel oplossingen bedacht. Ik zag dat familieleden in een tehuis, met microfoons en boxen, toch via het raam met hun oude lui konden praten. Dat ging wel om mensen die verder nog helemaal goed zijn. Is zoiets ook te realiseren voor demente ouderen of verstandelijk beperkten? Desnoods met een speciale wagen of ‘bijgebouwtje’ dat wordt neergezet? Moeilijk.

Coronacolumn #32: Bijzonder

Mon, 13 Apr 2020 13:13:00 GMT

“Nee! U bent hier niet welkom dit jaar.” Deze woorden sprak de burgemeester van de gemeente Hillegom gisteren na een massale toestroom van mensen.

Mensen die argumenten gebruikten als: “Ik wil naar de bollen kijken en het is weekend. Ik heb al te lang binnen gezeten.” Ja, maar het mag niet. Dat is nog tot daaraantoe trouwens. Maar het is vooral zo ontzettend onverstandig. Pas je aan de situatie aan. Als het erg druk blijkt op de plek waar je heen wil, maak dan rechtsomkeert. Lijkt mij niet meer dan logisch. Je moet gewoon wat beter zoeken. Zoeken naar rust.

Op 4 mei om acht uur ’s avonds zal het in ieder geval overal rustig zijn. Dodenherdenking gaat nergens door zoals we dat gewend zijn. Zelfs bij de landelijke herdenking op de Dam in Amsterdam gaat het anders zijn. De koning en koningin komen, zoals altijd, maar zullen er wel volledig alleen aanwezig zijn. De koning gaat na de kranslegging, die doorgaat zoals deze normaal ook altijd doorgaat, een toespraak houden welke live te volgen is via de nationale televisiezenders.

Deze herdenking zou een historische herdenking moeten worden. We herdenken dat de laatste grote oorlog in ons land 75 jaar geleden is. Toch wordt het hoe dan ook de meest bijzondere editie van Dodenherdenking ooit. De aanleiding is alles behalve leuk, maar bijzonder wordt het. Voor 5 mei zal hetzelfde gelden. 75 jaar bevrijd, maar toch hebben we even weinig bewegingsvrijheid. Best ironisch.

Paasvuren zijn natuurlijk ook afgelast deze dagen, maar in Oirschot dachten ze toch iets geweldigs bedacht te hebben: we gaan gewoon een fikkie stoken bovenop de kerk! Kan ons het schelen! Vroeger werden er heel vaak brandjes gemaakt op stompe kerktorens. Omdat ze dienstdeden als vuurtoren bijvoorbeeld. Tegenwoordig is dat natuurlijk veel te gevaarlijk. Kerktorens zijn over het algemeen monumenten en staan middenin een centrum.

Toch heeft de gemeente Oirschot het gedaan. Met een rookmachine en lichtsignalen weliswaar. U moet de foto’s maar eens opzoeken, het ziet er levensecht uit. Erg mooi. Jammer dat de gemeente de inwoners wel inlichtte dat het om een lichtshow ging, maar dat automobilisten op de snelweg zich rot schrokken. Omdat het er zo echt uitzag, hebben veel van hen de brandweer gebeld. Zij dachten natuurlijk direct aan een Notre-Dame’tje. Ik zou hetzelfde gedacht hebben vermoed ik.

De gemeente heeft wel voor wat afleiding gezorgd. Een beetje een vreemde manier van afleiden, maar het was afleiding. Ook belangrijk.

Coronacolumn #31: 5G

Sun, 12 Apr 2020 11:42:00 GMT

Er worden de laatste dagen aan de lopende band zendmasten in de fik gestoken. Kunnen die fikken dan? Blijkbaar.

En dat hebben ze gedaan omdat men tegen 5G is. Dat wordt nu getest en dat kan ervoor zorgen dat we in de toekomst sneller kunnen internetten zonder WiFi. Geen hond heeft er wat aan. Ja, professionals of bedrijven misschien. Het is voor televisiezenders bijvoorbeeld wel interessant. Nu zit er een enorme vertraging op de lijn met de verslaggever ter plaatse. Dat is al jaren zo, maar dat zou met het snelle 5G verholpen kunnen worden.

Ome Ko uit Groenlo heeft er echter niets aan. Ja, hij krijgt een flinke extra dosis straling in zijn bek. Het is niet voldoende onderzocht of dat op lange termijn schadelijk voor je is, en daarom zijn mensen er op tegen. Ik kan eigenlijk niet anders dan het met ze eens zijn. 4G voldoet prima. Daarom steken mensen nu een stokje voor de Hollandse 5G tests en zetten ze dus die zendmasten in de hens.

Dit heeft echter meer nadelen dan voordelen. Die masten worden vast en zeker van publiek geld gerepareerd en het gaat ons dus meer kosten dan ons lief is. Daarnaast, en dat is nog veel belangrijker, zijn hulpdiensten minder goed of niet bereikbaar als de zendmast in jouw buurt zwartgeblakerd is door een fikkie. En dat is zeker in deze coronatijd niet erg handig.

Sommige mensen gaan nog verder en beweren dat 5G deze hele coronatoestand heeft veroorzaakt. Ik kan me wel voorstellen dat mensen andere gekke kwalen van een nieuw of heftiger soort straling zouden kunnen krijgen, maar een virus dat ontstaat door straling lijkt mij sterk. Sterker nog: ik geloof er geen bal van. Misschien vreselijk naïef. Maar we worden in ieder geval veel te veel verwend met het voor een consument overbodige 5G.

Of je nou wel of niet gelooft dat 5G de veroorzaker van al het leed is: het gaat steeds beter met de corona. Of slechter eigenlijk, want wij krijgen de boel steeds meer onder controle. Gisteren waren de minste ziekenhuisopnames in drie weken. Toch is het nog steeds aanpoten voor alle zorgmedewerkers en zij blijven dit stug doen. Fantastisch.

Daarnaast is het verschil tussen corona en een gewone griep nu min of meer ontdekt. Tussen de onbegrijpelijke dokterstaal door las ik dat dit cruciaal is voor de behandeling en de nasleep van een ernstige coronabesmetting. En men is bezig met antistoffen. Er schijnt licht aan het einde van de coronatunnel. Uiteraard. Uiteindelijk komt het altijd goed.

Coronacolumn #30: Einfahrverbot

Sat, 11 Apr 2020 13:17:00 GMT

Naarmate de coronacrisis vordert, popt steeds vaker de vraag op of we wel zo goed bezig zijn als we denken. Werkt de intelligente lockdown wel bijvoorbeeld? Dat is interessant en alle vragen die we nu hebben, kunnen eigenlijk alleen in de toekomst opgelost worden. Dit soort medische dingen hebben onderzoektijd nodig.

Toch lijkt het alsof we goed bezig zijn. Gisteren werd bekend dat de het aantal mensen op de intensive care is afgenomen met vijfendertig. Een enorm aantal, en zo lijkt het of we de toestand onder controle aan het krijgen zijn. Daarmee is onze tamelijk vrije aanpak een best goede aanpak gebleken.

Als het zo doorgaat durf ik wel te stellen dat de maatregelen na 28 april enigszins versoepeld gaan worden. Maar ik ben natuurlijk geen expert, dus neemt u van mij niets aan. De experts laten er in al hun verstandigheid weinig tot niets over los. Dat moeten ze zo houden totdat ze één en ander zeker weten. Maar ik zag gisteren toch tussen aanhalingstekens staan dat het kabinet wel iets aan het voorbereiden is. Volgens mij moeten ze dat nu nog niet doen, want er komen mooie, en feestelijke dagen aan. Ze moeten het in ieder geval niet bekend maken, anders denken mensen dat het dit weekend ook alvast wel kan. Niet verstandig.

Ik zag op het journaal dat de marechaussee grenscontroles uitvoert waarbij ze buitenlandse automobilisten vragen wat de reden is van hun grensoversteek. Als deze reden niet noodzakelijk genoeg is, adviseren ze hun wagen te keren en weer richting hun eigen land te rijden. De nadruk ligt echter op adviseren. Ze mogen het de automobilisten niet dwingen, het is hun eigen keuze. De Europese Unie is normaliter open voor iedereen.

Maar dat is dus niet overal zo en ik vraag me af waarom Nederland daar niet in mee gaat. In Italië is logischerwijs alles dicht. Maar hier staan langs de snelweg in het grensgebied ook grote matrixborden met de mededeling dat in Duitsland een ‘Einfahrverbot’ geldt. Het is bijna op het asociale af dat zij wel bij ons naar binnen mogen en andersom niet. Ze moeten die Duitsers ook een ‘Ausfahrverbot’ geven. Is het niet verstandig om dat in Nederland ook voor een korte tijd in te stellen? Dus ook voor de Belgen? Gewoon een inreisverbod? Onze regering heeft een grote vrijheid hoog in het vaandel en dat is geweldig, maar sommige mensen uit de buitenlandse grensgebieden kunnen hier dus niet mee omgaan.

Er is hoe dan ook weer een thuiswerkweek voorbij. Gaat het er bij u sneller op? Ik begin te wennen, maar de dagen lijken op elkaar. Echt snel gaat het niet. Op naar de volgende thuiswerkweek.

Coronacolumn #29: Baard

Fri, 10 Apr 2020 11:03:00 GMT

Ik kijk naar een uitzending van Met het mes op tafel als ik deze column schrijf. Er zit geen publiek, zoals bij alle programma’s. Maar dit spel heeft best veel van doen met fysiek contact, valt nu op. Presentator Herman van der Zandt heeft handschoentjes aan, evenals de kandidaten. Hij int het vergokte geld niet met de handen, maar met een geldbak die verbonden is aan een lange stok.

Verder volg ik Hermans voorbeeld en laat m’n baard staan. Het heeft bij Herman niets met corona te maken, die had hij daarvoor ook al. Hij heeft een volle baard, maar bij mij zie je die paar donshaartjes amper. Het maakt niets uit. Ik hoef er in ieder geval tot 1 juni niet toonbaar uit te zien. Of eigenlijk tot september niet.

Tot die tijd heb ik geen werk, net als bijna alle andere artiesten. We kunnen niet spelen, de theaters blijven dicht. Maar we kunnen ook niet repeteren, omdat dat niet te doen is met constant anderhalf meter afstand tussen de acteurs. Maar wat als de regels straks versoepeld worden? Aan die anderhalf meter blijven we nog wel even vast zitten volgens de premier. Dat betekent dat wij, ook als de theaters weer open gaan, ons werk nog steeds niet kunnen doen. Toneelspelen op anderhalve meter van elkaar is praktisch onmogelijk, daar zijn de stukken niet op gemaakt.

Dat wordt als een gek stukken herschrijven. Dan komt er een database met toneelstukken die ‘geschikt zijn gemaakt om op anderhalve meter van elkaar te spelen’. De balkonscène uit Romeo en Julia is alvast geen probleem. Moet ‘ie alleen niet naar boven klimmen. En zeker niet zoenen. En de solo-cabaretier kan ook zijn of haar gang blijven gaan. Zelfde geldt voor de solo-zanger of danser. Fijn in een uitverkocht Ziggo Dome. Die is tegenwoordig vol met vierhonderd man. Iedereen anderhalve meter van elkaar verwijderd.

Nee, zonder gekheid. Het echte probleem gaat veel verder dan dit. Veel theaters en productiehuizen staan op instorten en daar moet iets aan gedaan worden. Veel hartverwarmende initiatieven komen vanuit de kunstensector, ik neem aan dat de opperhoofden van dit land dat ook zien. Al zijn die opperhoofden eigenlijk verschrikkelijk tegen alles wat maar met kunst te maken heeft.

De theaters en productiehuizen roepen nu dat ze wel kunnen sluiten als er voor 1 mei geen goed plan komt. Weer een reden voor de regering om toch een uitstapje te maken naar de economische toekomst, al willen ze daar niks van weten, aldus de premier in één van zijn recentste persconferenties.

Het heeft misschien geen prioriteit, oké. Maar als het allemaal achter de rug is, is een toestroom naar de theaters wel te verwachten. Mensen willen weer mooie dingen zien. Dan moeten de plekken waar dat kan er natuurlijk nog wel zijn.

Zo lang ik nog geen werk heb, groeit die baard dus nog wel even door. Ik hoop overigens niet dat ik Sinterklaas kan spelen in november. Dan duurt het wel heel erg lang.

Op 11 april 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #28: Irene

Thu, 09 Apr 2020 12:08:00 GMT

Voor het eerst in weken ben ik er even uit geweest gistermiddag. Het weer was lekker en het moest even.

En wat voelde dat ontzettend goed! Ik reed in de auto naar een klein dorpje in Oost-Groningen, waar een serene rust heerste. Ik besefte me dat ik dat nog nooit eerder had meegemaakt. In de tijd dat ik er was passeerde een enkele auto me maar en waren de vogels zeer vrolijk en bijna lawaaiig in de bomen. En de lucht was fris, terwijl het toch best warm was.

Ik waande me eigenlijk in vroeger tijden. Althans, ik neem aan het ongeveer zo moet zijn geweest. Misschien had een paard en wagen het plaatje compleet gemaakt, maar het was echt een andere wereld. Nederland in totale rust. Toen ik thuis kwam en ging computeren, spatte de droom weer uit elkaar. Maar ik heb genoten. Ik kan er binnen weer een tijdje tegenaan.

Op internet las ik een ingezonden brief van nota bene prinses Irene (dat rijmt ook nog) aan de Volkskrant die min of meer vertelde dat deze hele toestand onze eigen schuld is. Ze zei het wat vriendelijker, maar het kwam er wel op neer. Ze heeft natuurlijk gewoon gelijk. Jarenlang zijn we gewaarschuwd voor ons massale misbruik van de aarde in de vorm van gekke virusuitbraken bij dieren. Nu is er eentje op ons overgeslagen.

Het interessantste dat ze aanhaalde, was de vergelijking met een oorlog. Uit de geschiedenis blijkt dat oude waardepatronen na een oorlog gewoon weer terugkomen. Dat gaat nu niet het geval zijn, zegt ze. Er verandert nu iets dat blijft. De samenleving is nu veel belangrijker dan materiële zaken en dat moeten we vasthouden.

Ik ben het volledig met haar eens. Het trapt ook weer de vergelijking met een oorlog onderuit. Heel veel mensen denken zich te wanen in een oorlogssituatie. Ik schreef er al eerder over. Als je de Tweede Wereldoorlog hebt meegemaakt, begrijp ik dat je er associaties mee hebt. Of eigenlijk begrijp ik het niet, want ik heb het niet meegemaakt en kan er niet over oordelen.

Maar ik kan wel oordelen over het feit dat ik me niet opgesloten voel. Ik voel me vrij, maar voor mijn eigen bestwil (en die van de maatschappij) iets minder vrij dan anders. Het zij zo. Onze maatschappij heeft het er zelf naar gemaakt dat we in deze situatie zitten. Daar is niet één schuldige voor aan te wijzen, dat is een proces van jaren geweest.

Het virus zorgt voor een lievere samenleving. Iedereen let wat meer op elkaar. Of een samenleving zoals dat dorpje, welke ik hierboven beschreef. Misschien oersaai omdat ‘ie wat is ingedut, maar we worden er stukken minder verwend van. Ik hoop dat er wat van over blijft.

Coronacolumn #27: Berusten

Wed, 08 Apr 2020 10:49:00 GMT

Het klinkt misschien cru of onbehouwen, maar naarmate de crisis vordert kan ik er eigenlijk steeds meer in berusten.

Gewoon vrede hebben met de situatie en ervan uit gaan dat het ook vast wel een keertje over gaat. Sterker nog: ik word er zelfs rustiger van. Ik kon voorheen bijvoorbeeld heel driftig een fruitvliegje doodslaan. Van die beestjes spontaan ontstaan op de fruitschaal. Maar het komt niet meer in me op. Ze vliegen voorbij. Ik wapper misschien nog wat met mijn handen, maar dat is het dan ook. Terwijl ik een klere-hekel heb aan die beestjes.

Twee weken lang keek ik iedere dag naar het journaal. Live. Want anders was het nieuws natuurlijk al verouderd. Dat moest van mezelf, gewoon een beetje op de hoogte blijven en grote rampen direct meekrijgen. Ik heb het al enkele dagen niet meer gedaan. Ik kan het immers ook terugkijken aan het eind van de avond. Of teruglezen op verschillende liveblogs. Die heb ik ook twee weken als een gek zitten verversen. Ik wilde niets missen. Maar nu heb ik het gevoel dat ik best even iets kan missen. Of het in ieder geval iets later onder ogen krijgen dan meteen. Het wordt gek genoeg normaler. Dat is ook wel logisch, want het leven op deze manier lijkt een tijdje het nieuwe leven te gaan worden.

Ik word ook steeds minder bang om het te krijgen. Was ik in het begin wel. Maar nu niet meer zo erg. Dat komt waarschijnlijk ook omdat ik de hele dag binnen zit. Het is vrijwel onmogelijk om het dan te krijgen lijkt me. Dat is fijn.

Ik keek natuurlijk wel naar de nieuwe persconferentie gisteravond. Daarin werd ook bevestigd dat dit inderdaad weleens een hele tijd ons leven zou kunnen blijven. Dat we tevens oplossingen moeten gaan vinden om die anderhalve meter te kunnen blijven handhaven en toch weer dingen kunnen uitvoeren. En dat we in de toekomst misschien gecontroleerd gaan worden via apps. Die app vertelt je dan of je met iemand in contact bent geweest die corona heeft, en vraagt je vervolgens vriendelijk doch dringend twee weken thuis te blijven. Ik voorzie dat daar nogal wat commentaar op komt. Ik vraag me overigens af in hoeverre ze onze locatie nu al traceren door onze telefoons te controleren. Ik heb hoe dan ook niks te verbergen en het is voor de goede zaak. Het zou het proces kunnen versnellen.

De persconferentie drukte me weer met de neus op de feiten, maar ik was uiteraard niet verbaasd. Het is ernstig, maar het wordt normaler. Maar de hoofdboodschap van de persconferentie was een hart onder de riem. ‘Houd vol!’ en ‘houd moed!’ Dat gaat mij nog wel even lukken. Ik hoop dat het u ook lukt.

Coronacolumn #26: Grens

Tue, 07 Apr 2020 11:42:00 GMT

Enkele weken geleden werden we door vele Europese landen uitgejoeld. Onze maatregelen zouden veel te sober zijn en er zou ons een ramp te wachten staan.

Niets lijkt nu voorzichtig minder waar, want de ziekenhuisopnamen, besmettingen en doden nemen voorzichtig af. En dat terwijl het beleid van onze regering niet zo streng is als dat van vrijwel alle andere Europese landen. Een professor uit het Verenigd Koninkrijk (is geen Europese Unie meer, maar wel Europa) is verbaasd dat onze methode zo goed lijkt te werken. Wuhanese taferelen, noemt hij het. Hij zal het wel weten, want hij ontwikkelt de ideale epidemiemodellen.

Als zelfs zo’n professor het zegt, kan er dan ook eens gestopt worden met het afzeiken van onze minister-president? Ik zie het met regelmaat gebeuren op sociale media en ik vind het onterecht. Je kunt niet ontkennen dat hij het eigenlijk hartstikke goed doet. Empathisch, begrijpend, duidelijk en toch streng genoeg blijkbaar. En dat is best knap in een land vol eigenwijze en logischerwijs zeer op hun vrijheid gestelde mensen. Maar stijfkoppen zitten er altijd tussen.

Misschien moeten de maatregelen nog uitgebreid worden, zou ook zomaar kunnen. Die anderhalve meter afstand die we nu houden is bijvoorbeeld niet wetenschappelijk getest. Men weet niet of het wel genoeg is. Sommige geleerden zeggen dat zeven meter nodig is. Maar dat weet men ook niet zeker. Vond ik wel opvallend. Het lijkt hoe dan ook te werken, want de besmettingen nemen af. Overigens zegt dat natuurlijk niets over hoe lang we de maatregelen die er nu zijn moeten volhouden. Misschien vieren we Oud & Nieuw ook wel via livestream. Wat moet, dat moet. We weten het niet. Maar de wereld kijkt ons steeds minder met de nek aan.

Ik doe de laatste tijd uitspraken waarvan ik nooit verwacht had ze te doen. Ik vind dat de grenzen niet gelijk weer opgesteld moeten worden als de regels worden versoepeld. In China bijvoorbeeld. Daar gaat het weer veel beter, maar ze krijgen nu weer nieuwe besmettingen omdat er mensen vanuit het buitenland naar China reizen. Dat is natuurlijk dom en dweilen met de kraan open.

Het is voor de KLM niet prettig. Zij zijn overigens de laatsten waar ik medelijden mee heb. Het is toch bizar dat een groot bedrijf als KLM nu al in zwaar weer zit en er alleen niet meer uitkomt? Ze nog maar drie weken geleden gestopt! Dan was dat bedrijf toch al niet heel sterk? Als het nou om drie maanden ging… En is het bedrijf echt één van de belangrijkste in onze economie? Economen zeggen dat dit reuze meevalt. Dat is misschien nog een verbeterpuntje voor de regering. Zich minder bekommeren om zo’n milieumonster als KLM.

Coronacolumn #25: Ondergesneeuwd

Mon, 06 Apr 2020 11:21:00 GMT

Hoewel het weer steeds prettiger en warmer wordt, zoals ik gisteren al schreef, is er op verscheidende plaatsen toch sprake van hevige sneeuwval.

Op internet, in de kranten en op de televisie bijvoorbeeld. Het sneeuwt nieuwsberichten over corona. Zo ontzettend dat andere nieuwsberichten ondergesneeuwd raken, terwijl deze ook heel erg, mooi of interessant zijn. En je verdiepen in andere nieuwsberichten zorgt voor wat verstrooiing, wat we ook nodig hebben in deze rare tijd.

Mijn columns gaan ook altijd over corona op dit moment. Ik bespreek bijna niks anders als ik het over het nieuws heb. Maar daarom heten ze tenslotte coronacolumns. Kun je het moeilijk over de kat van de buren gaan hebben. Tenzij deze corona heeft opgelopen natuurlijk. Ja. Ik dwaal af.

Ik ga het eens over iets anders hebben. Over een voorval in de buurt van Groningen bijvoorbeeld. Het heeft weliswaar wel te maken met corona, maar het is toch het vermelden waard. Een reuzenradexploitant kan door dit hele gedoe zijn fonkelnieuwe reuzenraderen niet kwijt aan klanten. Om ze toch even te laten schitteren, zette hij ze alle vier naast elkaar in een weiland, gooide ze op het krachtstroom en liet ze draaien. Gewoon omdat het een mooi gezicht is. Hoewel het in de wijde omtrek te zien was kwamen de mensen, nieuwsgierig als ze zijn, direct kijken wat er gaande was. Het werden er zoveel, dat de politie ze moest wegsturen. Want we mogen niet samenkomen. Komt toch die verdomde coronacrisis weer om de hoek kijken.

Nou ja, is er misschien nog nieuws dat er niet mee in verbinding staat? Toch best wel wat bekenden die ons de laatste tijd zijn ontvallen en die we nu niet op een gepaste manier kunnen eren. Zangeres Liesbeth List bijvoorbeeld. Of soulzanger Bill Withers. Tja. Niet echt opbeurend nieuws, maar het gaat toch enigszins langs ons heen en dat moet niet.

Het kostte enige moeite om een nieuwsbericht te vinden dat niets met corona te maken heeft én positief is. Een rubriek van NU.nl bood uitkomst. Een goed-nieuws-rubriek. Die hebben ze overigens voor het coronatijdperk ook altijd al gehad. Maar je moet je nu eerst wel door allemaal goed coronanieuws worstelen. Dat is niet erg, maar ik wilde iets waar het woordje corona niet in voorkomt. Het is me gelukt! ‘Nederlanders gebruiken minder plastic tassen’. Dat komt omdat je er sinds een jaar of twee geleden voor moet betalen. En dat willen de mensen niet. Veel mensen nemen sindsdien eigen, van die robuuste tassen, mee.

Wel vreselijk eigenlijk dat ik hier zo naar moest zoeken. Kan er op iedere nieuwssite geen hoekje worden ingericht met positief nieuws? Men zou er vast blij mee zijn.

Coronacolumn #24: Twijfel

Sun, 05 Apr 2020 11:04:00 GMT

Mocht u het inmiddels volledig kwijt zijn wat betreft de dagen: ’t is zondag. Weekend dus. En een mooi weekend. Eigenlijk het allereerste lenteweekend van dit jaar.

Zonnetje, fijn temperatuurtje. Misschien wel iets te warm voor de tijd van het jaar, maar daar maken we ons vandaag niet druk over. Nee, een betere 5 april hadden we ons eigenlijk niet voor kunnen stellen.

Hoewel. Dat virus is er nog altijd en het ziet er niet naar uit dat we er binnen afzienbare tijd vanaf zijn. Dat is wellicht een ‘detail’, maar geen reden om ons bij zoveel natuurschoon niets aan te trekken van de regels van het Kabinet.

Ja, het schijnt net als twee weekenden geleden weer takkedruk te zijn geweest op straat. Niet op het strand, zoals de vorige keer, maar nu op markten. Ik heb overigens geen idee of dat echt zo was. Ik zat de hele dag binnen. Ik praat gewoon over de informatievoorziening die de nieuwskanalen mij brengen. Maar die zijn ook tegenstrijdig. Het ene uur zegt het nieuwskanaal dat het super rustig is op straat, het andere uur loopt het wat betreft de drukte de spuigaten uit! Twijfelen ze omdat ze zelf de straat niet op gaan om het te controleren?

Met twijfels zit ik overigens al deze hele coronaperiode en ik denk dat dit ook niet meer overgaat voordat het virus uitgeroeid is. Denkt u ook de hele tijd dat u het heeft? Ik wel. Dan weer een pijntje in de rug. Och, het begint! Enkele seconden later sus ik mezelf weer met de gedachte dat ik al dagen binnen zit. Met de nadruk op zit. Veel zitten is ook niet goed voor je rug. Dus dan zal het daar wel door komen. Of bij ieder hoestje. Dan denk ik het ook. Maar ik heb astma, dus dan hoest je wel vaker.

Een nieuw geval om over te twijfelen is de vraag of ik het toch niet al gehad heb. Maar dan heel mild. Ik ben niet verkouden geweest, maar eind februari wel een beetje benauwder dan normaal. En – dat is wel een beetje een vies praatje – ik was half maart aan de diarree. Twee weken daarvoor was ik in de buurt van Coevorden, waar enkele dagen later de eerste besmetting in het noorden van ons land vandaan kwam. Corona uit zich niet vaak in de vorm van diarree, maar het kan wel. En je zult net zien dat het zich bij mij wel zo uit.

Tja, ik weet het niet. Een troostende gedachte is dat iedereen deze twijfels wel zal hebben. Ja toch? Of niet?

Coronacolumn #23: Onderzoek

Sat, 04 Apr 2020 11:23:00 GMT

Pandemieën als deze dienen onderzocht te worden, en dat gebeurt uitvoerig. Enquêtes worden echter op wel erg weinig personen losgelaten.

Zo is bijvoorbeeld onderzocht hoeveel mensen zich aan die anderhalve meter afstand houden, als ze al de straat op gaan. Daaruit blijkt dat negenennegentig procent vindt dat ze anderhalve meter afstand van de medemens houdt. Dat is bijna iedereen. Maar hoe betrouwbaar is zo’n enquête? Je kunt alles wel invullen op zo’n ding. Niemand die gaat onderzoeken of dat wel echt waar is. Kunnen ze niet beter mensen op straat zetten die de hele boel controleren? Die dan turven hoeveel mensen die anderhalve meter afstand echt houden?

En als die enquête nou losgelaten was op een flink aantal mensen, was het nog wel aardig geweest. Maar slechts drieëntwintighonderd mensen vulden de enquête in. Drieëntwintighonderd op zeventien miljoen. Dat is niet erg veel.

Zo gaat het natuurlijk altijd met enquêtes. Op school moesten we bijvoorbeeld ook met regelmaat zelf eentje maken voor een één of ander onderzoek, die we dan moesten laten invullen door klasgenoten. Probleem was dan dat iedereen tegelijk zo’n ding maakte, waardoor je drieëntwintig enquêtes tegelijkertijd moest gaan lopen invullen. Ze kwamen je de neusgaten uit. “Alweer zo’n klote-enquête?!” Ik kan me niet voorstellen dat er nog mensen zijn die het leuk vinden om dat papiertje in te villen.

Die corona-maatregelen-enquête moet dus onder dwang zijn ingevuld. Kan niet anders. Maar als je dan toch bezig bent laat je het toch niet bij drieëntwintighonderd mensen? Dan pak je er toch honderdduizend meer?

Maar ze zijn er in geslaagd nóg een onderzoek te voltooien. Over eenzaamheid. Hoe betrouwbaar deze is weet ik niet als je naar bovenstaande resultaten kijkt, maar het is wel interessant.

Niet de ouderen schijnen nu het eenzaamst te zijn, maar juist de jongeren. Dat is opvallend, maar verklaarbaar volgens mij. Ouderen voelden zich doorgaans al eenzaam, dus de overgang is minder groot. Het was min of meer al zo. Dat maakt het zeker niet minder erg. Ook bizar eigenlijk. Blijkbaar gingen jongere mensen al erg weinig bij de ouderen op visite. Het is wellicht al te laat na deze crisis.

Sommige jongeren ervaren nu wat ouderen altijd al ervoeren. Zeker als ze alleen wonen, slaat de eenzaamheid toe. Dat valt niet echt op te lossen door bellen en videobellen. Zou het in de toekomst zorgen voor meer compassie voor de eenzamen?

Coronacolumn #22: Ontspannen

Fri, 03 Apr 2020 11:31:00 GMT

Ontspant u een beetje? Ik nog niet zo eigenlijk. Het lijkt allemaal wel heel rustig, als je de hele dag thuis bent. Maar is dat eigenlijk wel zo?

Hoe ik hier op kom? Door een Pickwick -theezakje. Tja. Ik zet toch enkele kopjes per dag en dan lees je per ongeluk weleens zo’n vraag die aan het lusje van het theezakje zit. Want die vragen bewust beantwoorden is toch een stevige vorm van zelfkastijding. Vragen die onmogelijk te beantwoorden zijn. Wat voor beroep zou je willen uitoefenen? Heel veel! Duizend-en-één beroepen. Met wie zou je voor één dag van leven willen ruilen? Met vrijwel iedereen. Dan weet je ineens hoe hij of zij denkt bijvoorbeeld. Kan heel handig zijn.

De vraag waar mijn oog vanmorgen toevallig op viel, was: Wat doe jij om te ontspannen? Moeilijke vraag. Zeker nu. Ik weet niet zo goed of het me lukt. Ik zit toch de hele dag met een half oog het nieuws in de gaten te houden. Kijken of het erger wordt, of dat het juist beter gaat. Als er lichtpuntjes zijn in de nieuwsberichten, voel ik me de uren daarna wel veel rustiger. Bijvoorbeeld als je hoort dat het virus minder besmettelijk wordt. Als je daaraan denkt, hoop je steeds meer dat je het niet krijgt. Of als je hoort dat er waarschijnlijk veel meer mensen immuun zijn dan wij denken. Misschien ben ik het ook wel, denk ik dan. Als er slecht nieuws is, werkt het juist andersom. Dan ga je toch sneller piekeren. Je wilt er iets aan doen, maar dat kan niet. Maar het wordt ook allemaal drukker, doordat je alles vanuit huis doet en veel moet regelen.

Of is dat verwend? Het is natuurlijk ook best lekker om thuis te kunnen werken. Je eigen schema maken, daar een beetje van af kunnen wijken als dat toevallig zo uitkomt. Een walhalla eigenlijk. Maar dat moet je wel kunnen. Kinderen krijgen vaak het verwijt niet goed te kunnen plannen, maar vlak volwassenen niet uit. Zij zijn in sommige gevallen nog veel erger.

Het lukt mij overigens wel aardig. Ik schrijf deze columns bijvoorbeeld bijna altijd in dezelfde tijdspanne en op dezelfde uren. Maar je moet jezelf wel de discipline opleggen dat je dat consequent blijft doen. En die tijd indelen gaat toch iets gemakkelijker als je daadwerkelijk ergens naartoe moet. Daar moet je dan op tijd zijn, daar ben je een bepaalde tijd en dan ga je volgens schema weer weg.

Maar een rooster voor mezelf maken weiger ik. Zo erg is het ook weer niet. Soms even van het ritme afwijken geeft gek genoeg ook rust. Lekker uitslapen, later naar bed. Nu kan het.

Coronacolumn #21: Nieuw

Thu, 02 Apr 2020 11:28:00 GMT

Pasen nadert met rasse schreden en het zal een sobere editie worden. De Paus bedankt bijvoorbeeld niet voor ‘die bloemetjes’.

Het Kabinet gaf zelfs te kennen dat het zich zorgen maakt over het Paasweekend. Duitsers schijnen in dit weekend normaal gezien huis en haard te verlaten en naar Nederland te komen. Waarschijnlijk bloemen bekijken in de Keukenhof ofzo. Je zou verwachten dat de Duitsers nu bij zichzelf denken ‘we kunnen dat maar beter een jaartje overslaan’ of ‘die bloemen staan er volgend jaar ook wel weer.’ Kleine, maar niet onbelangrijke dingen waar we te weinig over nadenken.

Waar we overigens sowieso nog niet zoveel bij stilstaan, zijn de uiteindelijke gevolgen van deze crisis. Hoe gaat het verder als we een vaccin hebben en iedereen weer verder kan waar hij of zij was gebleven? Dat gaat ons niet in de koude kleren zitten waarschijnlijk. Ik vermoed dat we de naweeën van dit virus op alle mogelijke gebieden nog lang zullen voelen. Misschien wel tot het volgende decennium. Het is wellicht ongepast om het daar nu al over te hebben, maar het is niet onbelangrijk.

Hoogleraar Ira Helsloot stipte dit afgelopen weekend ook al aan bij een uitzending van Op1 . Hij stelde dat er ook dodelijke slachtoffers gaan vallen door de economische gevolgen. Daarom vond hij dat de nu getroffen maatregelen te streng zijn en had daarom de economie liever wat meer draaiende gehouden. Dan vallen er misschien nu meer slachtoffers, maar in de toekomst minder. Dat werd hem overigens niet in dank afgenomen. Men vond de man belachelijk bazelen. Eén van de reacties: “Vijfenzeventig jaar geleden had zo’n figuur een snorretje en een strakke scheiding in het haar.” Toch zat er volgens mij een kern van waarheid in wat de man zei.

Hij relativeerde alleen wat veel. Hij deed het af als een griepgolf. En dat er drie jaar geleden ook tienduizend mensen aan gestorven zijn, zonder dat ze hulp kregen in het ziekenhuis. Dat is waar. Maar er zijn geen medicijnen. Dus dat maakt het enger.

Maar de kern was duidelijk: we moeten voorbij deze crisis kijken. En dat gebeurt te weinig. Ik snap ook dat mensen daar helemaal niet zo mee bezig zijn. Zelfs niet willen zijn. We kunnen als mensen slecht vooruit kijken. Daarom wordt er ook te weinig gedaan met zaken als het milieu. Omdat we nu leven en later relatief onbelangrijk is. Wie dan leeft, wie dan zorgt. Of zijn we er bang voor? Jan Terlouw benoemde dit probleem hoe dan ook al in zijn boekenweekessay Natuurlijk uit 2018, en daar zit wel wat in… Als deze hele toestand voorbij is, moeten we ook daar misschien iets aan doen. Aan dat vooruit kijken. Of is het dan al te laat?

Coronacolumn #20: Grapje

Wed, 01 Apr 2020 10:43:00 GMT

Een nieuwe maand is aangebroken. Nieuwe maand, nieuwe maatregelen. Of eigenlijk dezelfde, maar dan langer.

Ik had niet anders verwacht en vind 28 april eigenlijk nog te kort. In China hebben ze er twee en een halve maand over gedaan om weer een beetje het normale leven op te kunnen pakken. Ik vermoed dat 1 juni, tot die datum mogen er geen evenementen met meer dan honderd personen plaatsvinden, realistischer is. We gaan het zien. Maar we hebben hoe dan ook niks te willen. Ook weleens goed.

En dan is het ook nog 1 april vandaag. Je zou het bijna vergeten. Voor een hoop mensen aanleiding om ontzettend grappig te gaan lopen doen. Ik ben dan ook iemand die daar dan met open ogen intuint. Daarom heb ik er waarschijnlijk ook een hekel aan. Rutte zal ook wel graag 1 april-grapjes maken. Ik zie het hem doen. Ik dacht, in een vlaag van verstandsverbijstering, nog even dat hij het gisteravond ook ging doen. Dat ‘ie ons met een lach op z’n gezicht zou vertellen dat dit allemaal maar een geintje was. En dat iedereen erin was getrapt.

Maar helaas. Het is de keiharde realiteit. Op 1 april twintigtwintig worden er geen grappen gemaakt. Ja, onder elkaar zou het natuurlijk wel kunnen. Hoewel. Bijna niemand ziet elkaar in levende lijve. En grapjes als ‘je veter zit los’ werken niet via Skype. Je ziet de schoenen niet als het goed is.

Over videobellen gesproken: ik doe het volop de laatste tijd. Ik had nooit zoveel met Skype. Ik ben niet zo’n beller, en al helemaal geen videobeller. Bij Skype had je ook nog dat verbindingen regelmatig wegvielen. Dan praten we wel over tien jaar geleden overigens. Sinds die tijd is er veel veranderd en ik loop wat dat betreft ook hopeloos achter.

Er is een wereld voor me opengegaan de afgelopen weken wat dat betreft. Uitstekende verbindingen, tot HD aan toe. Ook in groepen kunnen praten. En zoveel verschillende applicaties. Niet alleen Skype, maar ook FaceTime en Google Meet.

Daardoor wordt de ramp die ons nu treft iets minder groot. We kunnen met elkaar in contact blijven, blijven vergaderen, blijven ontwikkelen. Maar ideaal is het natuurlijk verre van.

Soms moet je iemand goed in de ogen kunnen kijken, en dat zit er een tijdje niet in. Wanneer dat in de ogen kijken heel belangrijk is? Als je een grapje vertelt bijvoorbeeld.

Coronacolumn #19: Aangesproken

Tue, 31 Mar 2020 11:31:00 GMT

De mensen zijn om het minste of geringste beledigd. Zelfs als er gewoon feiten worden verkondigd, voelen mensen zich aangesproken.

Deze keer was de voorzitter van de Vereniging voor Intensive Care de kwaaie pier. Hij vertelde bij Jinek dat hij een patroon begon te zien in mensen die doodziek binnenkomen op de IC. Ze hebben bijna allemaal hetzelfde postuur. Volgens hem is er een verband tussen een opname op de IC ten gevolge van corona en obesitas. De oorzaak hiervan is niet duidelijk, de man constateerde alleen maar wat hij ziet. En hup, daar ging Facebook. De één klaagde over haar weigerende schildklier, de ander vond dat de man angst zaaide. De nieuwsvoorziening deed dat trouwens ook, vond men.

Omdat de arts ook bang was dat mensen nu daarom maar halsoverkop gaan ontslakken en diëten, vermeldde hij ook nog even dat dit dan weer ontzettend slecht is voor je weerstand. Kom op. Hij zaait geen angst, hij constateert gewoon iets. Daar is niets verkeerds aan, dat is gewoon een beeld dat zich aftekent. Dat anderen daar conclusies aan gaan lopen verbinden, moeten ze zelf weten. Hij heeft het beste met iedereen voor. Anders verbind je je niet aan een IC-vereniging.

Na het lezen van al die negatieve reacties op de uitspraak van die meneer die het goed bedoelt, was ik toe aan een verzetje. Ik liet de-in-quarantaine-zittende YouTubers achterwege en deed de televisie aan. Voor ik het wist zat ik dromerig te kijken naar Willem Duys in Voor de vuist weg. Tja, wie kent het programma nog? ’t Was onderdeel van NPO Heimwee TV. Maar het is niet alleen leuk voor de oude mensen in verzorgingstehuizen, maar voor iedereen. Wat een vakmanschap, wat een talent. Ik heb het volledig uitgekeken en was toen anderhalf uur verder.

Het zal heimwee zijn naar een tijd die ik nooit heb meegemaakt. Best troostend om dat nu te zien. Eigenlijk sowieso wel.

Zeg, trouwens. Zouden de boefjes die gisternacht in museum Singer in Laren een schilderij gejat hebben dat ook hebben? Heimwee naar een tijd die ze nooit meemaakten? Zou best kunnen. Ze zijn er vandoor gegaan met een Van Gogh. Met het schilderij Lentetuin, de pastorietuin te Nuenen . Het doek verbeeldt een vrouw in een nette tuin met op de achtergrond een kerkje. Een lieflijk tafereel in het voorjaar. Een voorjaar dat we dit jaar niet op die manier gaan meemaken, omdat we binnen zitten. Dat zullen die boeven zich ook wel beseft hebben en hebben daarom maar besloten het voorjaar in huis te halen. Eigenlijk best slim.

Coronacolumn #18: Immuun

Mon, 30 Mar 2020 10:57:00 GMT

BN’ers zijn er altijd om de hele toestand op te vrolijken. Zoals nu ook.

Corona de wereld uit zingen. Het is een hartstikke sympathiek idee. Zo zal het ook ongetwijfeld bedoeld zijn. Maar of het echt zoden aan de dijk zet? Ze houden zichzelf er in ieder geval goed mee bezig. Net als ik met deze columns trouwens. Als corona echt de wereld uit gezongen had kunnen worden, had ik vooraan gestaan overigens. Dat zou fijn zijn! Maar dat kan niet. Dus.

Een groep bekende Nederlanders gaat het doen en Twitter loopt over van de kritiek. Ik ga de kritiek niet ontkrachten. Maar ook niet aanzwengelen. U mag het zelf weten. Het zou misschien wel een idee zijn om de opbrengsten van dit lied ten bate te laten komen aan het onderzoek naar de bestrijding van corona.

Heel bijzonder nieuws kwam er gisteren uit Italië. Inmiddels heeft het epicentrum van de wereldwijde epidemie zich verplaatst van daar, naar de Verenigde Staten. Toch is het ook in met name de streek Lombardije, in Noord-Italië, nog een zootje met veel besmettingen en angst onder de bevolking. Toch is er middenin het (voormalige) epicentrum iets heel speciaals aan de hand. Er is één stadje, Ferrera Erbognone, met krap elfhonderd inwoners, waar nog geen enkele bewoner is besmet met het coronavirus. Wat blijkt? Ze zijn allemaal immuun! Zomaar, zonder reden. Iedereen daar staat voor een raadsel en men gaat proberen door DNA-onderzoek aan te tonen wat er zo bijzonder is aan deze mensen.

We staan aan het begin van een nieuwe week en in Nederland gaat het niet echt lekker. De ziekenhuisopnames dalen niet zoals het RIVM dat wenst, maar dat kan nog komen. Ik hoop ontzettend dat deze week het kantelpunt wordt bereikt. Om daarna waarschijnlijk weer in een piek terecht te komen. Het zij zo. We kunnen er niks aan doen.

Ondertussen zou ik op dit moment best inwoner willen zijn van dat Italiaanse stadje. Dan was ik een Ferrera Erbognoneaar en immuun voor het virus. Geen gedoe, lekker over straat kunnen. En Ferrera Erbognoneaar ook nog wel leuk. Tot gisteren had ik van dat hele stadje nog nooit gehoord, dus ik had nooit verwacht dat nog eens te zeggen.

Coronacolumn #17: Overdreven

Sun, 29 Mar 2020 10:51:00 GMT

Relativeren is misschien wat ongepast middenin een ongekende crisis als deze. Maar soms komen er uitspraken voorbij waarvan ik het niet kan laten ze even te relativeren.

Ik hoorde laatst iemand zeggen dat we in ‘de Tweede Wereldoorlog van onze tijd zijn beland’. Echt goede argumenten had deze persoon hier niet voor, dus dan kun je het vrijwel direct bestempelen als onzin. Het is ontzettend erg wat ons als maatschappij overkomt, de gezondheidszorg draait overuren, de mensen zijn angstiger en de financiële gevolgen zijn ontzettend voor een land in vredestijd. Maar dit is toch totaal onvergelijkbaar met een wereldoorlog waarin je ieder moment doodgeschoten kan worden of je er elk ogenblik bang voor moet zijn dat je je huis kwijtraakt door een bombardement of iets dergelijks? Ik heb in ieder geval niet het gevoel dat ‘de vijand loert’. We moeten gewoon wat voorzichtiger zijn en om elkaar denken.

Waarschijnlijk komt dat gevoel ook doordat onze regering ons wel regels oplegt, maar dit op een keurige manier doet. Niet extreem dwingend, gewoon vriendelijk vragen. Daar kunnen we maar half mee omgaan, maar het blijft, op de boetes die nu uitgedeeld worden na, vrij aardig. In andere landen staat het leger op straat dat mensen bijna van de straat schiet. Dan kan ik me wel voorstellen dat het voelt alsof je in een oorlogsgebied zit, maar hier in Nederland echt niet.

Ik las ook dat er in België een vreemde besmetting met het coronavirus heeft plaatsgevonden. Een kat heeft het opgelopen! Een dubieuze arts vond het virus in de ontlasting van de kat. Het beestje heeft het waarschijnlijk opgelopen doordat het zeer nauw contact onderhield met het baasje, dat ook corona had. Alle katten dan ook maar in quarantaine zetten dan? Er lopen nog veel te veel van rond op straat, schande! Ik geloof er geen bal van. Het is bijna onmogelijk dat dieren ziek worden van het virus. Ik vraag me toch af hoe en waarom dit soort vreemde roddels de gerespecteerde kranten bereikt.

Over roddels gesproken. Je gaat rare acties ondernemen als je in quarantaine zit, blijkbaar. Ik betrapte mezelf er namelijk op dat ik nieuwsberichten van Telegraaf’s Privé ging lopen verbeteren. Dan gaat het niet goed met je hoor.

Waar het over ging? Youp van ’t Hek. Hij Twitterde gisteren dat er die ochtend geen column zou komen, omdat hij herstellende was van het coronavirus. Privé dacht een leuk verhaaltje te hebben, omdat Youp zijn Twitter-profielfoto aangepast zou hebben in een Buckler-biertje (het bier dat hij in een oude Oudejaarsconference de markt heeft uitgeluld) met op het etiket de tekst Youppie! . En dat Youppie! was dan omdat hij corona te boven was gekomen. Deze profielfoto heeft Youp echter al jaren, en daar wees ik de harde werkers van Privé even op. Een uur later dacht ik: waar maak ik me druk over? Ik weet het nog steeds niet. Privé heeft het artikel even later trouwens wel verwijderd. Toen was ik best een beetje trots. Erg droevig. Allemaal de schuld van quarantaine.

Coronacolumn #16: Fris

Sat, 28 Mar 2020 11:58:00 GMT

De premier is een beetje huiverig voor wat er dit weekend gaat gebeuren. En dat begrijp ik volkomen.

Hij verzocht iedereen, in de zoveelste persconferentie, dit weekend alleen voor de boodschappen of voor een frisse neus naar buiten te gaan. Anders niet. Het liep vorige week nogal uit de klauwen, omdat mensen toen massaal naar de stranden trokken. Hier was nogal wat boosheid over, ook van mijn kant. Vannacht is het alweer misgegaan. Zowel in Rotterdam als op Urk. Daar waren weer anti-coronafeestjes aan de gang die door de politie beëindigd moesten worden. Die lui op Urk denken natuurlijk nog op een eiland te zitten. Zou het ze vannacht verteld zijn dat dit al negentig jaar niet meer zo is? Ik ben erg benieuwd wat er dit weekend nog meer gaat gebeuren.

Maar het wordt wel steeds lastiger om je te weerhouden even een lekker ommetje te maken. Zeker ook omdat gisteren in het nieuws was dat de luchtkwaliteit er zienderogen en met de dag op vooruit gaat. Er is op dit moment twintig tot zestig procent minder uitstoot dan een jaar geleden om dezelfde tijd. Ik vond het opzienbarend en het KNMI deelt deze mening.

Ik kom heel af en toe weleens in de Eemshaven. Als je echt niks te doen hebt, is er veel te zien. Het is een industrieel gebied in de kop van Groningen. De veerboot naar het Duitse Waddeneiland Borkum vertrekt er, u vindt er het meest noordelijke treinstation van Nederland en u kent het waarschijnlijk van het Google-data-center dat er sinds enkele jaren zit. Dat is overigens het milieuvriendelijkste bedrijf dat er in de Eemshaven te vinden is. Verder zitten er gore fabrieken die van die dikke rookwolken produceren.

Het hele gebied daar is sowieso sterk vervuild. Even verderop, in Delfzijl, zit een chemisch bedrijf dat apparatuur heeft die zo af en toe een ‘blazer’ produceert. Dat zijn buitenproportionele rookwolken die kankerverwekkend kunnen zijn. Daarom zijn alle huizen die er stonden in de omgeving van die fabriek afgebroken in de jaren 60. Alleen het kerkje staat er nog. Voor de rest totaal verlaten. Een Tsjernobylistisch gezicht.

Het stonk er als de nacht en ik ben erg benieuwd hoe het er nu ruikt. Zou deze fabriek al gestopt zijn met het produceren van grote hoeveelheden?

Vliegtuigen vliegen bijna niet meer, geen lawaai meer uit de lucht. Ook de ringweg die vlakbij ons huis ligt horen we niet meer. De wereld in slaap. Ik mag het misschien niet zeggen, maar het is eigenlijk best fijn.

Coronacolumn #15: Spelletjes

Fri, 27 Mar 2020 11:40:00 GMT

Er worden zelfs nu blijkbaar nog vuile spelletjes gespeeld. Dat wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar ik vat het wel zo op.

Nu veel mensen besmet raken met het coronavirus zijn de tests, om aan te tonen of je het virus onder de leden hebt, niet aan te slepen. Het Zwitserse farmaciebedrijf Roche, dat de vloeistof voor de broodnodige coronatests maakt, heeft voor het maken van deze tests een uiterst geheim recept. Zo geheim dat ze dit recept, zelfs in tijden van crisis en paniek, absoluut niet willen vrijgeven. Die gasten verdienen zich natuurlijk helemaal gek met die tests, dus ze kijken wel uit.

Minister de Jonge voert gesprekken om de receptuur in handen te krijgen, zodat Nederlandse apothekers het middeltje zelf kunnen maken en we zo het tekort kunnen oplossen. Roche geeft vooralsnog niet thuis. Ze zeggen alleen dat het recept algemeen bekend is, en daarmee is de kous af. Waar het op internet te vinden is, zeggen ze er dan weer niet bij. Lekker zelf zoeken. Het is verdomme het geheime Coca-Cola-recept niet. Er is toch geen tijd te verliezen? Toch wil minister De Jonge het bedrijf nog niet dwingen, maar echt alleen gesprekken voeren.

Waarschijnlijk is De Jonge bang dat we helemaal zonder tests komen te zitten, dan zijn de rapen natuurlijk sowieso gaar. Zo’n bedrijf haalt er dus voldoening uit om in deze tijden een beetje te gaan zitten treiteren. Of overheden onder druk zetten en bij slecht gedrag maar helemaal niets meer aanleveren. Het bedrijf zegt nu weer genoeg tests te kunnen produceren en dat het daarom niet nodig is dat anderen het gaan maken. Ik ben benieuwd.

Maar wat fijne vriend Trump doet, is zo niet nog erger. Hij heeft een oeroude wet tevoorschijn getoverd, waarin staat dat Amerika apparaten, die bestemd zijn voor de Europese markt, mag vorderen. Dat betekent dat de ook zo onmisbare beademingsapparatuur, door Philips gemaakt in Amerika, Europa waarschijnlijk nooit zal bereiken.

In beide gevallen: waarom zou je zoiets willen? Van Trump was het te verwachten. Als die man nu ineens empathisch zou gaan worden, zou dat ook eng zijn. Maar zo’n bedrijf als Roche. Waarom? Het enige belang dat in mij opkomt is het ordinair verdienen van heel veel geld. Niet failliet gaan, hun eigen hachje redden. Het lijken verdorie die wc-papier-hamsteraars wel. En regeringen roepen op dat nou juist niet te doen.

In zulke tijden haal je het toch niet in je harses om het zo te spelen? Dan schenk je die tests toch? Je bedrijf verdient daarmee eeuwige roem en als het bedrijf failliet dreigt te gaan, zal Europa er vast alles aan doen om het niet te laten verzuipen. Zij hebben die tests ontwikkeld en zijn daarmee toch onmisbaar?

Samenwerken, verbinden. Voor Trump is het onmogelijk, maar ik hoop dat die geldwolven en -wolvinnen in de top van Roche zich gauw bedenken.

Op 28 maart 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Coronacolumn #14: Ode

Thu, 26 Mar 2020 11:32:00 GMT

Weer een blij momentje gisteren. Het coronavirus neemt af in besmettelijkheid!

Dat maakte Jaap van Dissel van het RIVM bekend. Ik ben de afgelopen weken echt een beetje van meneer Van Dissel gaan houden, omdat hij één van de weinige mensen is die echt de waarheid spreekt als het gaat om coronanieuws. Althans, dat hoop ik toch. Hij is een baken van zekerheid geworden in onzekere tijden. Ook als hij slecht nieuws heeft, is het niet erg. Hij spreekt de waarheid. En de waarheid is belangrijk. Zelfs Rutte luistert eigenlijk alleen maar naar meneer Van Dissel. Door het nemen van zo’n grote verantwoordelijkheid dwing je bij mij veel respect af.

Misschien wat overdreven, maar het geeft me ook een vertrouwd gevoel als hij op de televisie is. Ik heb ook het idee dat hij er al jaren is. Terwijl zijn eerste tv-optreden die ik bewust zag nog maar tweeëneenhalf week geleden is. Toen schudde Rutte hem de hand, terwijl Rutte vlak daarvoor had aangekondigd dat dit vanaf nu niet meer mag. Ik had medelijden met de man, hij moest nog wel even mee en ik besef me achteraf dat hij toen waarschijnlijk al meer wist dan de gewone Nederlanders. Van Dissel fluisterde hem heel bescheiden in dat handen schudden niet meer mag, waarop Rutte hem ook nog even bij zijn nek pakte. Vriendelijk bedoeld, niet slim. Ik zou boos zijn geworden, Van Dissel niet. Hij wimpelde het sympathiek af. ‘Dat mag toch niet, hahaha!’

Duidelijk, vriendelijk en toch recht voor z’n raap. Daar houd ik van.

Zo’n extreem rustige periode zorgt eigenlijk sowieso wel voor duidelijkheid. Er wordt weinig van je verwacht, je deelt je dag zelf in en schrijft maar enkele mailtjes of appjes per dag. Ik kan daar ook best wel een beetje van genieten. Is dat erg? Nee, ik denk het niet. Straks wordt het wel weer normaal, dat maakt ook dat ik ervan geniet.

Ik hoef mijn mailbox ook veel minder vaak op te schonen. Ik heb ooit mijn e-mailadres openbaar op internet gepubliceerd. Dat is ongeveer het domste wat je kunt doen, maar in mijn onwetendheid deed ik het toch. Dat is jaren geleden, maar de gevolgen merk ik nog iedere dag. Ik krijg sindsdien ladingen spammails. Dan heb ik weer iets gewonnen, dan kan ik weer tien kilo verliezen in zeven weken. Als ik dat laatste trouwens echt zou doen, zou ik dood zijn.

Nu het coronavirus heerst, krijg ik ineens veel minder spam. Daarmee valt weer een dagtaak weg. Namelijk het opschonen van mijn mailbox. Afgelopen vrijdag kreeg ik de laatste tot nu toe: Vitamine A t/m Z om mijn weerstand een boost te geven tegen het coronavirus. Heel aardig, maar van vitamine Q heb ik nog nooit gehoord. Misschien moeten ze het uitvinden en dat het dan het wondermiddel blijkt tegen corona. Meneer Van Dissel krijgt de eerste capsule. Hem kunnen we niet missen, met wat voor slecht nieuws hij ook komt.

Coronacolumn #13: Taal

Wed, 25 Mar 2020 12:37:00 GMT

Coronahoester. Ik durf te wedden dat dit woord het woord van het jaar 2020 zal worden.

Het zou een trend van criminele woorden van het jaar voortzetten. Ja, criminele woorden. Zo kun je mensen waarop deze woorden gebaseerd zijn wel noemen. Woorden van het jaar uit voorgaande jaren waren namelijk treitervlogger en blokkeerfries . Coronahoester past prima in dit rijtje. Waar is de tijd gebleven dat een even lief dan wel walgelijk populistisch woord als selfie woord van het jaar kon worden? Of swaffelen ? De laatste jaren zijn het bijna allemaal woorden die te maken hebben met mensen die een strafbaar feit gepleegd hebben.

Ik moet dit overigens wel iets nuanceren. Anders zou het sneu zijn. Strafbare feiten die treitervloggers en blokkeerfriezen plegen, vallen natuurlijk in het niet bij het ronduit zieke gedrag van coronahoesters. Wat ze doen? Simpel. Ze lopen op je af, nemen geen anderhalf meter afstand, en hoesten keihard in je gezicht. Waarschijnlijk met veel consumptie. Dat zou ook goor zijn als het hele coronavirus er niet was geweest. Maar wat roepen ze erbij? ‘Ik heb corona! Hahaha, ik heb corona!’ Coronahoesters. Ze gaan zo ver dat ze dit zelfs bij politieagenten doen. Ontzettend ‘stoer’ en nog ‘volwassener’.

Dit soort hufters doen mij denken aan van die rotjochies met oud en nieuw. Van die lui die oude mensen bekogelen met vuurwerk. Ook buitenproportioneel etterig en bangmakend gedrag. Waarom zou je het doen?

De straf die een coronahoester te wachten staat is dan ook niet mals. Het valt onder bedreiging met zwaar lichamelijk letsel. Dus. Een paar jaar de bak in krijgt zo iemand toch minstens voor de kiezen. Wat mij betreft te weinig. Als je dat doet, heb je echt langdurige hulp nodig. Dat zal het wel zijn. Mensen die dat doen, kunnen gewoon niet omgaan met corona. Sneu voor ze dat ze dat niet anders kunnen uiten.

Er zijn zoals elke dag ook weer dingen waar je vrolijk van wordt. Ik word het van Youp die weer thuis is. En op Twitter maande hij om echt niet naar buiten te gaan.

Heel veel mensen worden ook vrolijk van de mevrouw die bij iedere persconferentie van de ministers de doventolk is. Ik snap dat eerlijk gezegd niet zo. Omdat ze een paar gek ogende bekken trekt? De boodschap is bloedserieus. Ze zegt namelijk wat de ministers zeggen. Ik zou me zo kunnen voorstellen dat ik er niet zo blij mee was, als ik slechthorend zou zijn. Hoe goed bedoeld ook: je lacht om iemands taal. Net als lachen om de Chinese taal. Dat is ook ongepast, en terecht. Voor ons is het gek, voor anderen al jaren volkomen normaal. Ze doet hoe dan ook haar werk hartstikke goed.

Coronacolumn #12: Kopzorgen

Tue, 24 Mar 2020 11:28:00 GMT

Kleine problemen steken ook de kop op als het hele land stilligt. Dat is onvermijdelijk.

Steeds meer bedrijven die met mensen werken sluiten de deuren. Kapperszaken bijvoorbeeld. Ze zijn sinds gisteren vrijwel allemaal dicht. De overheid dacht dat het kappers wel zou lukken 1,5 meter afstand te houden van de klant. Ik vraag me af hoe de kappers dat hadden moeten doen. Hun armen uitschuiven? Extra lange scharen ontwerpen door met stangetjes en scharniertjes en nog meer stangetjes te werken? Lijkt mij nogal onwaarschijnlijk.

Ik heb lang, krullend haar en met name vroeger heb ik regelmatig getwijfeld of ik het eraf zou halen of niet. Zeker als mijn oma opmerkingen maakte als ‘Wat heb je toch prachtig haar. Menig vrouw zal jaloers op je zijn.’ Heel vriendelijk bedoeld, maar het schaadde wel mijn poging een mannelijke man te worden. Dat idee heb ik nu allang laten varen. En ik ben ook helemaal niet zo ijdel (vind ik zelf), dus geen probleem eigenlijk.

Nu heb ik er zelfs meer profijt van dan ooit! Ik ging namelijk al nooit naar een kapper. Ik kan het heel goed zelf doen. Als je scheef knipt in krulhaar, ziet geen hond het. Ik knip mezelf dan ook regelmatig. Ik haal er dan net genoeg af, maar niet zoveel dat het mensen gaat opvallen en ze zich daardoor gaan afvragen of je naar de kapper bent geweest. Dan moet je het allemaal weer uitleggen en als je zegt dat je jezelf knipt, zit je haar meteen minder goed vindt men waarschijnlijk. Shit, ben ik toch ijdel. Maar of je haar nou goed zit of niet: het maakt niet uit. Niemand ziet het de komende maanden.

Ik dacht de luchtige toon van deze column vol te kunnen houden. Een losser praatje dan de afgelopen dagen, gewoon wat geneuzel over haardracht.

Maar het kabinet maakte gisteren weer nieuwe maatregelen bekend. Voor het eerst was ik er best wel van de kaart van, omdat het nu echt lang gaat duren. Tot 1 juni zijn alle evenementen verboden. Dat betekent dat al mijn theaterwerk (op een klus in juli na, maar daar heb ik ook een hard hoofd in) nu officieel niet doorgaat dit seizoen. En dat is een klap. Theater is voor mij, voor mijn collega’s en voor het publiek een fijne uitlaatklep. En er is veel voorbereid. Voorbereidingen die niet uitgevoerd gaan worden. Uiteindelijk waarschijnlijk wel, maar wanneer dat gaat zijn, weet niemand.

Het is nodig, dat weet ik ook. En ziek worden is veel erger, niet vergelijkbaar met deze problemen. Het is zoals het is, het is voor onze eigen bestwil en het komt goed. Hoewel het wel steeds moeilijker wordt om dat in je achterhoofd te houden.

Coronacolumn #11: Schoolklas

Mon, 23 Mar 2020 11:36:00 GMT

Potverdorie, wat was het gisteren lekker weer. Het jeukte me om naar buiten te sprinten en te dartelen in de prille lentezon.

Niet dat ik dat normaal gesproken zou doen, maar een situatie als deze doet rare dingen met de menselijke hersens. Ik troostte mezelf met de gedachte dat het vast en zeker heel koud zou zijn buiten. Kouder dan we het de hele winter hadden gehad. Wel flauw, het is de hele winter takkeweer geweest. Nu is het eindelijk lekker weer, mogen we niet naar buiten. De natuur speelt een spelletje met ons en ik neig te concluderen dat de natuur nog gelijk heeft ook.

Met mijn gedachten buiten, zat ik binnen achter een zonnescherm naar een voetbalwedstrijd van 32 jaar geleden te kijken. Dat doe ik anders trouwens ook nooit, voetbal kijken. Ik heb er zelfs een hekel aan. Zoals ik zei: deze situatie tast mijn hersens aan.

Mijn negende Coronacolumn ging al over het binnen blijven. En dat zoveel mensen dat niet blijken te doen. Ik moet me toch even schuldig maken aan in herhaling vallen. De stranden moesten gisteren zelfs dichtgegooid worden, omdat er zoveel mensen, hutje mutje op elkaar, liepen. Het deed me denken aan vroeger. Aan mijn tijd op school. Toen waren er altijd klasgenoten die het verpestten voor de anderen. Als er maar een paar waren die lawaai maakten of zaten te klieren, deed dat de juf of meester besluiten dat iedereen dan maar straf moest krijgen. Zonder aanziens des persoons.

Ik heb mij daar altijd heftig tegen verzet, maar dat hielp niet. Ik snap ook wel een beetje waarom ze dat deden. Het is namelijk de gemakkelijkste weg. Geen gezeur als ‘Oooh, als Henkie straf krijgt, moet Pietje het óók krijgen! Hij zat ook te klieren!’ Maar iedereen straf geven, ook de onschuldigen, is toch oneerlijk? Ik hoopte dat dit voorbij zou zijn als ik volwassen was.

Met 21 jaar ben je op papier volwassen, dus ik reken mezelf maar zo nu. En toch ga ik bovenstaand verhaal weer meemaken. In het kwadraat zelfs. Het kan bijna niet anders dat premier Rutte zeer binnenkort het besluit neemt het land te sluiten. Zijn volk is minder slim dan hij dacht. Jammer. Jammer voor de mensen die wel hun best doen zich eraan te houden.

Ik ga ondertussen mijn ogen dichtdoen en denken aan al die verpleegkundigen die hun leven riskeren voor ons. Ook voor de stouterikken in de klas die nu nog ontzettend veel onder de mensen komen.

En daarna denk ik aan betere tijden. Aan een fijne zomerdag op het strand. Omdat ik er met dit teleurstellende gedrag een steeds harder hoofd in heb dat we dat weer mogen meemaken dit jaar.

Coronacolumn #10: Veranderingen

Sun, 22 Mar 2020 11:27:00 GMT

De tiende dagelijkse column. Anderhalve week op weg in deze crisis. Er is veel veranderd.

Omdat alles zo snel gaat, sta je daar eigenlijk helemaal niet bij stil. Ik niet althans. Heel veel veranderingen zijn negatief, maar het duurt niet eeuwig. Maar zijn er ook maatschappelijke veranderingen doorgevoerd die eigenlijk helemaal niet zo erg zijn? Ik vind van wel.

Eentje die eruit springt, is het handen schudden of zelfs het krampachtige omhelzen. Waarom deden we dat eigenlijk? Handen schudden is natuurlijk op zich niet zo heel gek, mits iedereen die dingen goed en regelmatig wast. En dat schijnt dus geen hond te doen. Daar worden de nootjes in het café vies van (weet u nog wat dat is, een café?), maar dus ook andermans handen als je deze schudt. Dat handen schudden is pas in de negentiende eeuw populair geworden. Daarvoor hield men het waarschijnlijk bij vriendelijke knikjes. Misschien wat stijf, maar natuurlijk wel ontzettend hygiënisch. Was toen ook nodig, want in de achttiende eeuw had je toch op z’n minst luizen.

Handen schudden is vies, maar niet zo heel erg. Wat ik wel echt vreselijk vind is dat mensen elkaar (of mij) ongevraagd gaan lopen omhelzen. Er zijn maar enkele mensen met wie ik dat oprecht doe. Hele naaste familie bijvoorbeeld. Of misschien iemand waar je fijn mee samen hebt gewerkt. Bij anderen is het vaak een moetje. Een schouderklopje is toch ook goed? Kunnen dat soort dingen na deze crisis niet in de ban blijven? Iedereen wordt verplicht joviaal te zijn op die manier. Ik vraag me af of iedereen dat omhelzen wel zo fijn vindt. Een handjevol waarschijnlijk wel, maar ik ben toch niet de enige die het verschrikkelijk vind? Waarom leggen we onszelf dat op?

Daarnaast deed minister Koolmees een opmerkelijke oproep: ‘licht ons niet op!’ Hij is bang dat ondernemers of werkgevers misbruik gaan maken van de miljarden die de regering in deze crisis stopt. Ik zou het ook kunnen doen. Ik sta ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en kan daarom geld toegestopt krijgen van de overheid. Doe ik niet. Ik verdien normaal gesproken namelijk geen drol met die eenmanszaak. Dus als ik dat zou doen, zou ik de hele boel bedonderen. Ja, het ging natuurlijk wel door mijn hoofd. De regering heeft blijkbaar meer geld dan we dachten! Wat een verandering! Maar zoiets doe je niet. Het feit dat de regering al bang moet zijn voor dit soort oplichters, is al erg genoeg. Je slaat uit zo’n crisis in geen geval een slaatje.

De tiende column. Toen ik eraan begon hoopte ik dat het eind deze maand wel bekeken zou zijn. Daar denk ik nu heel anders over. Maar ik ga door! Benieuwd naar wat er allemaal nog meer gaat veranderen door deze toestand.

Bron: NU.nl.

Coronacolumn #9: Hameren

Sat, 21 Mar 2020 11:45:00 GMT

Omdat ik toch de hele dag een beetje uit mijn neus zit te vreten, kan ik dat net zo goed kijkend door het raam doen. En ik zie met lede ogen aan dat zoveel mensen de voorschriften van het RIVM aan hun laars lappen. Ze vegen er de vloer mee aan zelfs.

Ik kijk dan uit op het straatje waar ik woon. Een doodlopend straatje, met een huis of 7. Het is in dat straatje alles behalve rustig, onverminderd druk. Onze buren houden zich namelijk helemaal niet aan de corona-voorschriften. Gaven afgelopen weekend bijvoorbeeld nog een feestje voor een man of tien. Na deze hectische week vol maatregelen, achtte ik ze verstandiger, maar niets was minder waar.

Gistermiddag stopte de ingehuurde klusjesman bij ze voor de deur. Hij komt een nieuwe keuken installeren en dat moet stante pede. Hij maakte een gezellig praatje bij de voordeur en kroop daarbij zowat in de buurvrouw. Daarna heeft hij de hele middag in dat huis rondgehangen. De keuken doet het waarschijnlijk. Ik ben benieuwd hoe lang ze er nog van kunnen genieten.

Waarom werkt zo’n onverantwoordelijke hork nog? Wat is dit voor een raar gedoe? Alsof dat nog niet genoeg is, stopte er gistermiddag ook een busje met een typisch Hollands gezinnetje. Kwamen de oude koelkast van de buren ophalen. Marktplaats-advertentie. Ze laadden de koelkast in en onze buurvrouw liet ze nog even fijn binnen om haar nieuwe keuken aan ze te laten zien. Aardig hè?

Het is toch zot? Maar de media geeft ook niet het goede voorbeeld. Onze stadszender (OOG-TV) had gisteren een zeer verantwoordelijk item. De verslaggeefster ging de straat op om te kijken wat de mensen aan het doen waren. Op straat kwam ze een handjevol mensen tegen die ze zeer intiem interviewde. Ze stond er bovenop. Toen ze tot de conclusie kwam dat er op straat niet zo heel veel te beleven was kwam ze op een ander geniaal idee: aanbellen bij mensen en weer vragen wat ze doen. Mensen deden verbaasd de deur open. Welke gek belt er nu aan en wil een praatje maken? Ze was niet gewenst. Gek hè? De conclusie van het top-item was dat er in de stad Groningen he-le-maal niks te doen was.

Nee, natuurlijk niet, schaap. Er is een pandemie gaande.

Het zijn rare tijden. Het wordt iedere dag gekker. Zowel hartverwarmend als frustrerend als verwarrend. Deze drie emoties maakte ik gisteren allemaal door. Gelukkig werd bovenstaande frustratie van overdag ’s avonds vervangen door warme gevoelens.

Er blijven lichtpuntjes. De Koning gaf gisteren een mooie toespraak. Hij sprak bedachtzaam en vriendelijk. We hebben mazzel met die man. Net als dat het mazzelen is met een artiest als André van Duin. Hij is recent zijn man verloren en was in DWDD bijzonder sterk. Hij zong zijn Nederlandse versie van La Bohème van Charles Aznavour. Het bezorgde Matthijs, Marc-Marie en half Nederland betraande ogen.

Coronacolumn #8: Reserveministers

Fri, 20 Mar 2020 11:19:00 GMT

Ik keek gisteren weer naar het urenlange Kamerdebat op televisie. Eventjes maar, want daarna was ik er alweer zat van.

Het is bizar dat sommige partijen (u mag zelf invullen welke) zelfs van zo’n crisis een politieke rel proberen te maken. Ik ben voor het eerst echt blij dat Rutte onze premier is. Hij sprak menselijk tot ons. Ik vraag me af of de beste-stuurlui-aan-wal-roeptoeters dat ook zo gekund zouden hebben. Rutte presenteerde zich als allemansvriend zonder te uitbundig te worden en dat siert hem enorm. Ik vond ‘m zelfs lief. Ik had niet verwacht dat ooit te kunnen zeggen over deze minister-president.

Ik keek geen tv op het moment dat minister Bruins in elkaar zakte. Toen kon ik het ordinaire gebekvecht al een tijdje niet meer aanhoren. ‘Gelukkig’ vatte men de flauwte van Bruins op als sensatie en is het sinds die tijd tig keer herhaald op nationale zender. Heel chique. Bij Op1 gaf een duider, iemand die dus verstand van zaken schijnt te hebben, aan dat hij het niet prettig vond dat dit fragment herhaald werd. Uit respect voor Bruins. Wat doet de regie? Het nogmaals herhalen natuurlijk. Oeps, foutje.

Toen ik Bruins in elkaar zag zakken en gisteren hoorde dat hij volledig is afgetreden, dacht ik: ‘Zijn er eigenlijk geen reserveministers?’ Beetje gekke term, maar ik zou me kunnen voorstellen dat er op een slecht moment behoefte aan gaat zijn. Die gasten werken zich een slag in de rondte en het ziet er niet naar uit dat er binnenkort reces aan zit te komen. Het kan toch niet anders dan dat er meer Kamerleden gaan sneuvelen door oververmoeidheidsklachten? Of erger. Corona. Het is niet waarschijnlijk dat het virus de Tweede Kamer over gaat slaan.

Moeten de Kamerleden dan met z’n allen in quarantaine? Ik ben huiverig dat dit op een gegeven moment gebeurt. Als eentje het heeft is het kwaad toch al geschiedt lijkt me?

Misschien denk ik te negatief. Dat komt misschien omdat corona de humor ook al te pakken heeft. Youp van ’t Hek heeft corona. En dat lijkt vrij ernstig te zijn, want hij ligt in het ziekenhuis. Ironisch genoeg moest ik direct denken aan een lied dat hij in de Oudejaarsconference van 2005 zong. Vogelgriep , over een griepepidemie dat zo lekker zou opruimen.

Een hele fijne vogelgriep

Die pakt er 10 miljoen…

Zou hij er zelf om kunnen lachen? Na deze crisis zal je er wel geen grapjes meer over mogen maken van politiek correct Nederland. Maar Youp doet het vast als hij er weer bovenop komt.

Coronacolumn #7: Makkelijk

Thu, 19 Mar 2020 11:41:00 GMT

Het kabinet kondigde een steunpakket aan voor alle ondernemingen, werktijdverkorting voor werknemers en ook steun voor zzp’ers die lijden onder de gevolgen van de coronacrisis. Dit is enorm snel bewerkstelligd en dat is volgens mij hartstikke goed.

Dat alles nu zo snel voor elkaar gebokst kan worden, is natuurlijk fijn. Maar wat ik wel opvallend vind, is de snelheid waarmee het geregeld kan worden, daar dergelijke dingen normaal gezien ontzettend veel moeite zouden kosten of zelfs onmogelijk zouden zijn.

Bijvoorbeeld programma’s op tv. DWDD en Paul Haenen hebben Troost TV in het leven geroepen. Iedere nacht op NPO 3 herhalingen van nostalgische programma’s om een beetje te ontspannen. Programma’s uit een hele andere wereld. Geweldig initiatief!

Maar normaal zou dat moeilijk, moeilijk zijn. Op die programma’s rusten auteursrechten en mogen daarom niet zomaar herhaald worden. Daar moet een specialist naar kijken en dat kan een half jaar(!) duren. Nu is het in één middag beklonken. Fijn, maar toch raar.

Maar het meest bijzonder vind ik wel het afblazen van de Cito-toets voor kinderen uit groep 8. Ik was vroeger erg bang voor die totaal overbodige toets. Met kokhalzen tot gevolg. Ik moest ‘m van de overheid bij hoog en bij laag maken, geen discussie mogelijk. Wat gebeurt er nu? Het wordt ogenschijnlijk makkelijk afgelast. Om de druk te verlagen. Ik had verwacht dat er met ontsteltenis gereageerd zou worden, maar niets is minder waar. Het was blijheid troef en dat vind ik nog wel het onbegrijpelijkst.

De reden dat de toets gemaakt moet worden, is omdat de leerkrachten dan kunnen bepalen naar welk soort voortgezet onderwijs de kinderen kunnen gaan. Juffen en meesters zeggen al jaren dat ze dit ook best zelf kunnen bepalen zonder die hele Cito-toets. Gewoon op basis van de prestaties van zo’n kind over het hele jaar gerekend.

De makers van de Cito-toets hebben geen voeling met de vragenstelling uit de gewone lesmethode. Die toetsen zijn volledig ongeschikt naar mijn idee. Dat vond ik vroeger al en nu nog steeds. Het feit dat men blij is en dat het de druk verlaagt, geeft wel aan wat voor een rare invloed die Cito-toets heeft. Het kan bijna niet anders dat kinderen die toets slechter maken, omdat het lijkt alsof ze volledig nieuw materiaal aan het maken zijn. Dat zorgt voor extra druk en je hebt de poppen aan het dansen. Aan de andere kant: als zo’n leerkracht alles heeft gehad en met pijn en moeite, in eerste instantie waarschijnlijk niet eens op basis van de Cito, een leerniveau voor het kind heeft gekozen, heb je kans dat zo’n kind de toets ineens heel goed maakt. Dan komen de ouders de leraar op het hart drukken dat het gekozen niveau veel te laag is voor hun geniale nazaat. Of die ouders gelijk hebben? Misschien. Net zoveel gelijk als de juf of meester. Hangt ervan af of het kind tegen een hoge druk kan. Dat moet toch relaxter kunnen?

Door fantaserend: ben ik nou de enige die zich afvraagt waarom de gedupeerden van de Groninger aardbevingen nooit fatsoenlijk zijn geholpen? Omdat we nu zien dat de regering wel degelijk daadkrachtig kan optreden. Als ze willen tenminste.

Coronacolumn #6: Nu

Wed, 18 Mar 2020 11:04:00 GMT

Wat geeft hoop deze dagen? Ik weet wel een paar dingen. Vooruit kijken bijvoorbeeld. Of juist terugkijken. Gedeelde smart is altijd nog halve smart. Vroeger heeft men zulke dingen toch ook al meegemaakt?

Wat houdt mij en andere Nederlanders op dit moment bezig? Hoe voel ik me en hoe voelen anderen zich? Wat is er vandaag in het nieuws? Dat maakt mij nieuwsgierig naar de nabije toekomst. Zitten we er over drie weken nog zo bij of is de situatie dan weer helemaal anders? Ik ben ook benieuwd of we veel te bang zijn geweest en of dit terecht was. Of dat we er juist nog te nuchter over denken. Het zal blijken.

In China is het na drie maanden toestand weer wat rustiger. Het aantal nieuwe besmettingen stijgt nauwelijks en het leven komt weer op gang. Als het hier ook zo loopt, zou dat betekenen dat we er hier medio juni een stuk beter voor staan. Dan is het bijna zomer, de vakanties staan voor de deur. Dat klinkt als mijlenver weg! Maar ik begin toch steeds meer te geloven dat bovenstaande de situatie gaat worden. Nog een lange weg te gaan.

Hoe ging men vroeger eigenlijk om met epidemieën? Het is natuurlijk van alle tijden. Tegenwoordig hebben we zelfs mazzel. Zoveel epidemieën zijn er niet meer en voor heel veel virussen zijn medicijnen voorhanden. Onze voorouders hadden vooral te maken met vieze ziektes als de pest, cholera en lepra. Ik heb een beetje op internet zitten speuren. Ik heb toch niks beters te doen.

Daar leerde ik uit dat men vroeger eigenlijk precies hetzelfde deed als nu: mensen in quarantaine plaatsen. Amsterdammers die de pest kregen werden zelfs geïsoleerd in, voor de gelegenheid speciaal gebouwde, ‘pesthuizen’. Dit resulteerde waarschijnlijk zelfs in het uiteindelijke terugdringen van de pest. We doen met ons in-quarantaine-gezit wel iets goed dus.

Naar vroeger kijken is leerzaam, wij zijn niet de eerste mensen die dergelijke dingen meemaken en zullen ook niet de laatste zijn. Dat biedt een soort van houvast. Laten we toch vooruit kijken. Naar lonkende betere tijden. Besef ondertussen ook: 2020 gaat wel de boeken in als een bijzonder jaar. Wij waren erbij. Maar of je dat nou moet willen..?

Bronnen: Parool.nl, Yory.nl.

Coronacolumn #5: Zat

Tue, 17 Mar 2020 10:34:00 GMT

Zal ik eens heel eerlijk zijn? Ik ben het coronavirus nu al spuugzat. Ik ben ook de hele tijd bang voor ‘m. Of d’r, daar wil ik vanaf wezen.

Ik viel gisternacht rond een uur of één in slaap op de bank. Dat gebeurt me nooit. Ik werd een uur later wakker. Toen was ik brakjes en lopen ging moeilijk. Normaal gezien weet je dat dit zo is omdat je daarnet een uur in een rare houding hebt gelegen, maar nu denk je gelijk aan corona. Bij elk kucheltje, niesje of als je het even warm hebt, denk je het ook.

Je gaat al het andere wereldnieuws ook in vergelijking trekken met het coronavirus. En dan kom je iedere keer tot de conclusie dat er niets erger is dan dit. Maar dat is natuurlijk helemaal niet waar. De jarenlange hongersnood in Afrika is veel erger dan dat wij hier een tijdje stilliggen en daarna verder gaan. Je wordt er onrealistisch van.

Ter afleiding kijk ik veel oude tv. Van Kooten en de Bie bijvoorbeeld. Maar bij ieder nieuwsonderwerp dat ze behandelen denk je: wat een kleine zorgen vergeleken met nu! Zelfs zij hadden een bijna volledige lockdown van Nederland niet kunnen voorspellen. Maar zo moet je natuurlijk niet denken.

Ik had niet verwacht dit ooit te gaan zeggen, maar ik wou dat ik in de Duitse Big Brother zat. U weet wel, die uit het brein van onze eigen John de Mol en Peter Römer ontsproten realityshow die in Nederland al jaren gestopt is. Daar hebben ze een wurgcontract getekend met als één van de punten dat ze niet op de hoogte worden gehouden van het nieuws. Ze weten dus van niks en zitten bij elkaar in één huis. Dus al in quarantaine en onwetend. En ze komen het dus ook niet te weten. Wat heerlijk!

Toch probeer je je zinnen wat te verzetten. Ik heb bijvoorbeeld de hometrainer afgestoft en ga daar iedere dag een halfuurtje mee in de weer. Anderen doen dat weer anders. De wietrijen van afgelopen zondagnamiddag doen vermoeden dat veel mensen op dit moment met een persoonlijke lockdown bezig zijn. En geef ze eens ongelijk.

Toch doe ik dat niet. Ik zit naast Van Kooten en de Bie de rest van de dag een beetje series als Zeg ‘ns Aaa te ‘bingen’. Om maar in dokterssferen te blijven. Of Medisch Centrum West , kan natuurlijk ook. Is er dan geen enkele activiteit meer te bedenken die me niet doet denken aan de pandemie?!

Och, ja! Tuurlijk! Slapen.

Coronacolumn #4: #ikblijfthuis

Mon, 16 Mar 2020 10:23:00 GMT

Zo. Gisterochtend had ik mijn voorlopig laatste agendapunt. Een interview voor de regionale radio over een voorstelling waarin ik meespeel en die nu dus niet doorgaat.

De radio-uitzending ging overigens ook maar ternauwernood door. Er was een mooie uitzending gepland vanuit een pand waar veel volk komt, de radiomensen nog niet eens meegerekend. Het zou ook nog op televisie worden uitgezonden: daarvoor zijn weer mensen met camera’s nodig. Nog meer volk! Het werd kortom een kleinschalige uitzending vanaf een andere locatie met een man of tien en heel erg veel desinfecteergel.

Maar aangezien mijn agenda toch leeg is, verdwijn ik vanaf vandaag een tijd in het corona-loze moeras en blijf ik thuis. Misschien doe ik dan mee aan het angstdrafje waar ik het enkele columns geleden over had, maar het is nu echt nodig. Een mentaal angstdrafje dan, bewegen doe je thuis niet zoveel. Een situatie als in Italië met vele zieken en in verhouding ook best veel doden moeten we niet willen.

In Brabant is de situatie het ergst en zijn de straten al een tijdje uitgestorven, maar in de rest van het land was het zaterdag- op zondagnacht onverminderd druk in de cafés en uitgaansgelegenheden. Borden als Fuck Corona prijkten op vele gevels. Als je daaraan meedoet ben je nog dommer dan de 900 Italië-studenten van Vindicat en de burgemeester, die hen warm onthaalde bij thuiskomst, samen. Als je niet voor jezelf thuisblijft, doe het dan voor anderen. Steek ze niet onnodig aan. Ik ben niet de meest empatische mens op aarde, maar zelfs ik snap dit.

Is het echt zo verschrikkelijk om drie weken binnen te moeten blijven? Het is thuis toch ook gezellig? Thuis is altijd al de plek geweest waar ik het liefst ben. Omdat je daar geen rol speelt, gewoon jezelf kunt zijn. Toneelspelen is leuk, dat weet ik als geen ander. Maar jezelf zijn is dat soms ook best. En dat kunnen we nu naar hartenlust doen. En als we het virus hebben ingedamd, kunnen we daarna weer lekker toneelspelen. Iets om je op te verheugen.

Ach. Die mensen kunnen er ook niet zoveel aan doen. Ze horen ook overal verschillende berichten. Het ene bericht relativerend, het andere paniekerig en alarmerend van toon. We hebben behoefte aan duidelijkheid. En dat gaat hopelijk ook gebeuren. Vanavond om 19.00 uur is premier Rutte zowel bij de NPO als op RTL te zien. De minister-president die het volk toesprak via nationale tv. Hoe lang is dat geleden? 47 jaar. In 1973 voor het laatst, toen er een oliecrisis heerste. Deze crisis is van een heel ander kaliber. Zou zijn toespraak helpen om iedereen zoveel mogelijk binnen te houden? Ik ben benieuwd.

Coronacolumn #3: Vragen

Sun, 15 Mar 2020 06:00:00 GMT

De winkels worden weer aangevuld na de totale hamstergekte van de afgelopen dagen. Het meest gekochte product was, volgens internet, wc-papier. Ik ben natuurlijk niet zelf naar de winkel gegaan om dat te controleren. Ik kijk wel uit! Ik liet de boodschappen gewoon lekker bezorgen, zoals altijd. Eén verschil: ze hadden deze keer wel drie busjes nodig om al mijn boodschappen af te kunnen leveren. In deze onzekere dagen, als je bijna niemand live kunt spreken en elkaar geruststellende woordjes kunt influisteren, moet je wat. Dan klamp je je vast aan wat er op internet staat. Dat doet iedereen. Dus iedereen hamstert.

Online hamsteren kan overigens sinds vandaag niet meer: de Albert Heijn is tot 25 maart(!) volledig volgeboekt met bestellingen. Dan wordt het toch nog corona oplopen in een supermarkt met lege schappen.

Het opvallendste vond ik dat niemand er eerlijk voor uitkomt dat ‘ie hamstert. ‘Welnee! Ik doe niet mee aan die gekte!’ Hoe komen die schappen dan zo leeg? Ik kom er tenminste voor uit. Ik schrijf deze column terwijl ik ingebouwd zit tussen honderden wc-rollen.

Nee, natuurlijk niet. Geintje. Ik heb niet gehamsterd. De plaatselijke supermarkt een extra zakcentje toestoppen kan altijd nog. Ik snap er geen bal van dat zoveel mensen dit wel doen. De fabrieken draaien toch gewoon door? Wat is de reden? Ik heb geen boodschappen in overvloed, maar door dit rare gedrag wel vragen zoals hierboven. Er ploppen met de dag meer vragen op in mijn hoofd. Vragen waarop niemand het antwoord lijkt te weten.

Ook een prangende vraag: is er al een vaccin? Daar kwam gisterochtend een antwoord op. Ja! En in Nederland gevonden! Hoera! Ik was blij en door het dolle heen, een oplossing! Maar helaas, het moet nog maanden getest worden op proefpersonen voordat het gebruikt kan worden.

De NOS probeerde ons zo goed en zo kwaad als het ging van een antwoorden te voorzien in het programma Het Coronavirus: Feiten en Fabels . Een onderhoudend programma, maar niet echt flitsend. Niet dat alles flitsend hoeft te zijn, maar dan neem je het wel beter in je op. De jeugd zal er niet naar gekeken hebben. Want het was op tv. Tja.

Maar hoe moet je dergelijke belangrijke informatie dan bij ze onder de aandacht brengen? Met vloggers ofzo? Zij zijn eigenlijk wel geschikt. Ze laten hun dagelijkse leven zien. Met hulp van de deskundigen zouden zij best corona-nieuws kunnen brengen. Ik houd ze een beetje in de gaten, ik moet wel als jongeling, maar ze trekken zich er tot nu toe bijzonder weinig van aan. De één zit in Oostenrijk, de ander fantaseert over vakanties. Wanneer zou het virus doordringen tot de grote voorbeelden van de jeugd? Shit, weer een vraag.

Coronacolumn #2: Drama

Sat, 14 Mar 2020 08:58:00 GMT

Toen ik net besloten had vanaf nu iedere dag een column te schrijven, dat was donderdagavond rond een uur of elf, keek ik wat verdwaasd naar een livestream van het Kamerdebat over de aanpak van het virus.

Wat zag ik? Ruzie. Uiteraard. Over het al dan niet sluiten van de scholen. Ik heb geen idee wat de juiste maatregel is. Toen ik nog schoolgaand was had ik het wel geweten. Dichtgooien die hap! Mijn gebeden zouden zijn verhoord. Naar school gaan was op z’n zachtst gezegd niet mijn hobby.

Maar toch neig ik ernaar nu ook te zeggen dat het verstandig zou zijn om scholen te sluiten. Al was het alleen maar om leraren tegemoet te komen, die voor de zoveelste keer aan hun lot worden overgelaten. Evenementen met meer dan 100 personen worden verboden. Op scholen lopen doorgaans ook meer dan honderd mensen rond. Wel veel kinderen, dat is minder risicovol. Maar ook veel volwassenen. Dus eigenlijk toch wel risicovol. En scholen open houden om van de kinderen af te zijn is gewoon erg raar.

Gelukkig ben ik geen politicus. Je zou dit maar moeten oplossen.

Maar de beste stuurlui staan tenslotte aan wal, dus als ze toch bezig zijn met het oplossen van problemen heb ik er nog wel eentje in het belang van mijn eigen sector: kan er niet iets gedaan worden aan het verlies dat de culturele sector nu lijdt? Sommige partijen willen helpen, maar ik vermoed dat dit kabinet vindt dat dit hun laatste zorg is.

Individuele artiesten zijn overlevers en kunnen zichzelf bij normale omstandigheden prima redden. De overheid stopt er al jaren amper geld in, dus dat is men gewend. Maar om de activiteiten uit te voeren, is er wel publiek nodig. En dat mag niet meer.

Stef Bos opperde in een publiekloos DWDD dat het probleem wel op te lossen valt: gewoon voor 99 mensen op een plein gaan spelen. Mensen vermaken. Lijkt mij een topidee. Op straat iets moois maken. Dan maak je van de gelegenheid gebruik. Van een uitzonderlijke situatie moet je ook iets bijzonders maken. Dus geen zalen, maar pleinen. En als er dan één artiest met een schepnetje rondgaat (geen pet! Veel te veel kans op besmetting! Zweetdruppeltjes!), harkt de sector ook weer wat geld binnen.

En wat als dat ook niet meer kan? Dan gaan we zingen uit onze ramen en dansen op onze balkons. En de schepnetjes binden we vast aan onze drones. Als we maar nuchter blijven. Zelfs de mensen die gewend zijn te spelen dat alles een drama is.

Coronacolumn #1: Dwars

Fri, 13 Mar 2020 09:00:00 GMT

Ik denk bijna zeker te weten waar u zich bevindt als u deze column leest. Thuis. En u heeft vast niet zo lang geleden uw handen gewassen. Dat weet ik ook bijna zeker. Tamelijk uniek dat zo’n beetje heel Nederland hetzelfde doet.

Dat gezegd hebbende: het was deze week Boekenweek. Het thema was ‘dwarsdenkers en rebellen’. Özkan Akyol schreef een grandioos boekje over dit onderwerp. Over wat er allemaal krom is in de literaire wereld van tegenwoordig. Zijn mooiste boodschap vond ik echter een boodschap die niet alleen de schrijvers van mijn leeftijd aangaat, maar mijn hele generatie. De millenials (mensen geboren tussen 1980 en 2000). Zij zijn over het algemeen veel te bang zijn om dwars te denken. Dit moet maar eens afgelopen zijn, vindt Eus. En ik kan niet anders dan het volledig met hem eens zijn.

Ik snap ontzettend goed dat mensen van mijn leeftijd bang zijn om uitgekotst te worden omdat ze een andere mening zijn toegedaan en daarvoor uitkomen. Je moet er toch niet aan denken om op die manier bijvoorbeeld je baan kwijt te raken? Dat is een reden om het iedereen naar de zin te blijven maken. Naar ieders pijpen te dansen. Ook ik maak me er ook nog steeds vaak schuldig aan. Dat zou ik dus eigenlijk niet moeten doen. Ja, daar blijft het wel gezellig van, maar een eigen mening vormen kunnen we zo langzamerhand niet meer. Dat moeten we toch niet willen? Van uitgesproken meningen wordt het allemaal veel interessanter. Kan jou het schelen wat lichtgeraakte tante Truus van je denkt!

Laat ik, heel wijsneuzerig, in het klein het goede voorbeeld geven. Ik vind wat anders van het coronavirus dan vele andere mensen. Als ik daarvoor uitkom, krijg ik veelal zure monden en scheve gezichten.

Het coronavirus is hartstikke erg. De regeringen moeten er alles aan doen om het virus in te dammen. Maar is het werkelijk zo vreselijk dat we daarom nu beperkt kunnen reizen, werken en naar openbare gelegenheden mogen gaan? ‘Maar de economie dan?’ Die kan best een stootje hebben, zeggen ze. We staan er alweer een tijd erg goed voor. Zo goed dat de regering mensen die erdoor in grote financiële problemen komen zelfs kan helpen. Dat moeten ze dan natuurlijk wel gaan doen. Afwachten, maar is oplosbaar. ‘Maar het sociale contact dan?’ Het enorm kloterige WhatsApp -videobellen blijkt toch een fijne uitvinding.

Ik ben atheïst. Ik geloof niet. Behalve dan dat toeval niet bestaat. Dat geloof ik wel. Ik hoop dat er, doordat vele landen bijna platliggen, nagedacht gaat worden. Want daar gunt het virus ons volop de tijd voor. Nagedacht over of we wel zo goed bezig zijn met ons gereis, onze drift om te consumeren. Deze zijn er meer dan ooit. De lucht wordt met de dag schoner omdat wij minder reizen. Dat is toch voordelig? Maar het is vast valse hoop van mijn kant. De mens heeft nog nooit echt iets opgestoken van dit soort ‘aardse signalen’.

Maar om dwarsdenkers en vernieuwers een goed podium te bieden, moeten we eerst ruimdenkender worden. Ook de oudere generatie. Leven en laten leven. Kijken of je kan accepteren dat een vernieuwend standpunt misschien helemaal zo slecht nog niet is, hoe goed jouw, misschien ouderwetse, standpunt ook is. Juist. Nog een lange, lange weg te gaan. Maar eerst deze griep maar eens indammen.

Op 14 maart 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Buitencategorie

Sat, 07 Mar 2020 15:06:00 GMT

Ik twijfelde enorm of ik een column moest schrijven over het al veelvuldig bewierookte De Wereld Draait Door . Omdat er de laatste tijd al zoveel stukjes over geschreven zijn. Zowel positief als negatief. Toch doe ik het.

Op een paar kritiekpunten na (grachtengordelgezeik, linkse praat en steeds dezelfde gasten) is het programma 15 jaar lang de hemel in geprezen en wat een verrassing: dat ga ik dus niet ontkrachten. Maar waarom schrijf ik er nu al wat over? DWDD stopt pas over drie weken. Er is bij de bekendmaking al veel over geschreven en dat zal als ze gestopt zijn weer gebeuren. Ik spring in de stukjesloze tussenfase. En ik schrijf dit ook, omdat ik afgelopen donderdag een uitzending bijwoonde. Onder het mom van: nu kan het nog! Ik had dat veel eerder moeten doen.

Wat daar gebeurt is echt buitencategorie televisie maken. Van alle opnames die ik ooit bijwoonde was dit de allerbeste. Eigenlijk een ‘gedeelde eerste plaats’ met De Slimste Mens, maar dat is een heel ander genre. Alleen al de binnenkomst in de wachtruimte. Gemoedelijke sfeer, de één eet wat, de ander drinkt wat. Daarna word je naar binnen gelaten. Natuurlijk heb je van die lui die denken dat dringen nodig is, maar niets is minder waar. Plek zat voor iedereen en die plekken worden je toegewezen.

Bij dit soort opnames komt er na binnenkomst in de studio een opnameleider die gaat vertellen dat de telefoontjes uit moeten, omdat je anders voor het hele land voor lul staat. Handig. Dat was nu ook zo. Normaal gezien bazelt zo’n opnameleider dan verder en vertelt drie kwartier grapjes alvorens het programma begint, maar bij dit programma doet de presentator het verder zelf. Matthijs dus. En dat is een hele verbetering. Eigenlijk duurt zo’n uitzending op die manier een half uur langer. Naast een verhaal over het naderende einde van het programma en zijn sindsdien melancholische stemming, stelde hij de gasten op zo’n manier voor dat ze zich gelijk op hun gemak voldoen. Op een manier van: ‘als ik er niet uitkom, redt hij mijn hachje wel’. Daarna liet de tafelheer – in dit geval de Vlaamse dichter Tom Lanoye – helemaal los gaan. Hij droeg alvast een gedicht voor, staande op de tafel. Dit deed hij in de uitzending nog eens, omdat het zo hilarisch was.

Toen werd er, eigenlijk best ongemerkt, live een promo uitgezonden. De losse sfeer die er al hangt, komt dan dus direct over op tv. Dat merkt de kijker en blijft hangen. Matthijs babbelde na de promo met ons verder. Daarna gingen de muzikanten van dienst soundchecken en alvast spelen. En toen begon het ineens. We zaten vijftig minuten voor uitzending al in de studio, maar dat vloog voorbij.

De stemming zat er al zo goed in, dat we in een soort olijke bui de uitzending ingleden. Je bent dan zo blij, dat het zoveelste zogenaamd originele verborgen-camera-programma van Wendy van Dijk tot je grote verbazing nog op de lachspieren werkt ook. We raakten in een soort trance en het is knap als je dat bereikt. Of kwam dat door het rode licht?

De studio is daarnaast hoe dan ook nog gemoedelijk, sfeervol en heeft een niets-moet-alles-mag uitstraling. Het klopt gewoon allemaal. Ik snap nu pas echt waarom dat programma zo’n succes is en binnenkort is geweest. Ik zou dit stuk graag willen besluiten met het advies om het zelf te ontdekken door een opname bij te wonen, maar dat kan niet meer. Tot het einde is alles uitverkocht. Kijk nog een paar afleveringen, hoe uitgekauwd de gasten ook mogen zijn, met dit verhaal in je achterhoofd. Sleutelwoord: buitencategorie.

Bang

Sat, 29 Feb 2020 09:00:00 GMT

Bij het bijna terziele gegane DWDD gebeurde deze week op de valreep toch nog iets waar iedereen het de volgende dag ‘bij het kopieerapparaat’ over had. Matthijs vertelde dat hij bang is voor snelwegen. En professor Erik Scherder bekende dat hij vliegen vermijdt en bang is voor slechte recensies in de krant.

Men noemde dit gesprek ‘taboedoorbrekend’. Omdat er niet vaak over wordt gesproken schijnbaar. Op televisie dan misschien niet, maar ik was mij er niet van bewust dat er zo’n taboe rust op het uitkomen voor je angsten. Misschien ben ik daar ontzettend naïef in. Maar bang zijn is toch heel normaal? Ik ben er al mijn hele leven erg open over en zou niet anders willen (en kunnen ook niet overigens).

Waar ik zoal bang voor ben? Ik kan legio dingen opnoemen, maar dan wordt dit een column van meer dan duizend woorden. Ik noem twee willekeurige. Nieuwe situaties bijvoorbeeld, in alle opzichten. Iets wat ik nog nooit gedaan heb, vind ik eng. Ook ben ik, net als Matthijs en Erik, doodsbang voor vliegen. Ik zeg altijd stoer dat ik het niet doe om het milieu te sparen, maar ik zou het ook niet durven. Dat ik het milieu ermee spaar is een fijne bijzaak.

Inmiddels maak ik door niet te vliegen niet minder kans om het coronavirus te krijgen, want de eerste twee Nederlandse besmettingen zijn vastgesteld. Ik schreef eerder deze maand al over het virus. Toen was men enkel bang om de Chinese medemens tegen te komen, maar nu is iedereen potentieel gevaarlijk. Van een eventueel taboe op het uitspreken van angst voor het coronavirus is overigens absoluut geen sprake. Dat is dan weer een angst die ik niet deel. Al is het maar om niet mee te hollen met het angstdrafje van vrijwel alle media op dit moment.

Maar ook omdat onze gezondheidszorg ontzettend goed is. Doktoren kunnen erg veel doen, ziekenhuizen zijn op orde. Het is een fijn idee dat je in Nederland niet aan je lot overgelaten wordt als je die ziekte eenmaal hebt. Daar heb ik alle vertrouwen in. Daarnaast kun je er natuurlijk niks aan veranderen als je het krijgt. Het overkomt je, vermijden is moeilijk mogelijk. We lezen ook alles over sterfgevallen, maar we krijgen weinig mee van de mensen die het virus gewoon overleven. Dus je hebt echt enorme pech als je bij die twee procent hoort die door het virus het loodje legt.

Als het virus nou echt gaat woekeren in Nederland heb ik al een oplossing bedacht: hamsteren en daarna gewoon binnen blijven! Jezelf isoleren is een prima oplossing. Maar daardoor ontstaan dan weer allemaal angsten. Kan ik wel tegen dagenlange eenzaamheid? Heb ik wel genoeg gehamsterd? Komt het virus misschien toch mijn huis binnen door het ventilatiesysteem? Maar angst voor het opkroppen van deze angsten, omdat ik moederziel alleen thuis zit en niet echt tegen iemand aan kan lullen, heb ik niet. Want ik heb gelukkig een wekelijkse column, waardoor ik mijn angsten eruit kan typen. Dus. Tip van de week: zit je je angsten op te kroppen? Begin een wekelijkse column!

Op 29 februari 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Pleerollengevecht

Sat, 22 Feb 2020 11:42:00 GMT

Zeer zelden kijk ik voetbal. Soms moet ik wel. Omdat mijn pa het zit te kijken of omdat het een belangrijke wedstrijd is. Dat laatste komt bijna nooit voor, dus in dit geval zat mijn pa weer eens te kijken. En zo af en toe blijf ik dan enkele minuten naar het beeld staren en vraag ik me af hoe het godsmogelijk is dat die lui hier zoveel geld mee verdienen en dat mensen het echt serieus leuk vinden om naar te kijken. Iedereen z’n pleziertje, maar ik snap het gewoon echt niet. Ik kom waarschijnlijk iets tekort in mijn hersenen.

Ik begrijp dan ook weinig van het spel. Sterker: ik heb er eigenlijk geen lood verstand van. Van de betekenis van buitenspel heb ik uiteraard geen idee. Dat snapt u. Ook de term blessuretijd snap ik niet. Die is bijna net zo lang als één helft. Noem het dan de derde helft. Maar ik weet ook wel dat de derde helft ergens anders gespeeld wordt.

Toch eens een column over voetbal. Niemand dwingt me daartoe, wees gerust, dat doe ik uit volledig vrije wil. Ik zag namelijk iets erg grappigs gebeuren. Ik vond het in ieder geval grappig. Ik viel middenin een wedstrijd. En daar zag ik dat de voetballers niet voetbalden, maar wc-rollen aan het oprapen waren. Die rolden helemaal uit, terwijl ze gegooid werden. Er kwamen steeds meer bij, vanaf de tribune. Die jongens zullen op dat moment toch wel gedacht hebben: ‘Waarom ben ik ook alweer voetballer geworden… Waar doe ik dit nog voor?’ Je houdt met veel publieksgedrag rekening lijkt mij, maar dit zie je niet aankomen.

De voetballers kregen dus geen rookbommen of bekertjes bier naar hun hoofd, er werden geen nazi-liedjes gezongen, maar er werd met rollen toiletpapier gegooid. En als het papier nou nog in brand had gestaan, had ik het gesnapt. Maar het was echt totaal onschuldig met wc-rolletjes gooien. Ik vind het lief.

Ik vraag me wel af hoe ze al die rollen het station binnen hebben gesmokkeld. Allemaal één rol of eentje die alles alleen meeneemt? Maar wat zeg je dan tegen de portier? Ik ben toiletpapierleverancier? Ik ben aan de diarree? Wat ze er nou precies mee willen snap ik ook niet helemaal. Het komt niet hard aan als je het gooit. Misschien gaat het om de troep die het geeft. Die dingen rollen natuurlijk helemaal uit.

De voetballers waren er ongetwijfeld niet blij mee. Maar ik vind het mooi. Maar ik snap ook niets van voetbalhooligans, dus misschien was het ergens voor. Een virusje in Vak S? Als ze dan toch willen gooien, mag het wat mij betreft best vaker. Mooi beeld: voetballers met wc-rollen onder hun arm!

Stormachtig

Sat, 15 Feb 2020 11:19:00 GMT

Het was in vele opzichten een stormachtige week. Voor u persoonlijk wellicht niet, misschien bent u maar één keer van de fiets gewaaid en valt u dat erg mee, maar zeker wel voor ‘de waan van de dag’.

Er kwam veel tegelijk. Een relletje over een chocoladebol, een reeks brieven die spontaan ontploften en boeren die aankondigden dat ze met trekkers over politieauto’s heen gaan rijden.

Maar woensdag kwam natuurlijk het nieuws dat Matthijs van Nieuwkerk stopt met De Wereld Draait Door . Een programma dat al driekwart van mijn leven bestaat, een fenomeen, televisiegeschiedenis. Ook als je het programma niets vindt kun je onder dat laatste toch niet uit. Naast vele hartverwarmende reacties was Twitterend Nederland blij dat ‘de linkse kakkerlakken eindelijk eens de mond wordt gesnoerd’ en ‘blij dat de presentator van De Wereld GRAAIT Door het eens voor gezien houdt.’ En door.

Het leek wel of het nieuws zich deze week sneller ontwikkelde dan anders, het kwam bij mij in ieder geval allemaal harder aan. Misschien omdat het met honderddertig kilometer per uur tegen m’n harses vloog? Het is namelijk sinds zondagochtend niet meer opgehouden met waaien. Deze keer had de storm, die zondagavond haar hoogtepunt bereikte maar nog steeds nagalmt, ook een naam: Ciara. Onze onstuitbare wens om alles een mensennaam te geven (onszelf, dieren, planten, straten, onze geslachtsdelen) is naar Amerikaans voorbeeld verder uitgebreid.

Het Coronavirus dus ook. De Chinezen in Nederland doen hun beklag dat ze worden nageroepen op straat en dat mensen bang zijn hen te passeren. Omdat ze potentieel besmet zouden kunnen zijn. Maar dat kunnen wij inmiddels allemaal zijn, omdat de ziekte in onze buurlanden ook voorkomt. Misschien kom ik wel net uit Duitsland waar ik iemand passeerde die in Frankrijk woont en net op vakantie is geweest in China. Het kan allemaal. Maar mensen zijn bang voor de Chinezen. Totaal gestoord, discriminerend en bangebroekerij natuurlijk, dat vind ik ook. Wat ik dan wel opvallend vind, is dat de Chinese scholen in Nederland al weken dicht zijn, omdat men bang is dat er toch eentje met het virus rondloopt. Anderen mogen niet bang zijn voor besmetting, maar zijzelf wel.

Maar ook wel logisch, zij mogen het zeggen, want zij zijn Chinezen en wij niet. Da’s precies hetzelfde als Angela de Jong. Zij schreef in het Algemeen Dagblad dat ‘ DWDD zo ergerlijk grachtengordel was, dat je er toch iedere keer weer goeie zin van kreeg’. Maar zij mag het zeggen. Want met haar televisieoptredens is zij inmiddels net zo grachtengordel. Ergerlijk zelfs, zo u wilt.

Tussen wal en schip

Sat, 08 Feb 2020 11:37:00 GMT

Soms heb je van die lui die hun afspraken niet nakomen. Als dit kleinschalig gebeurt, dus mens tegen mens, is er niet veel aan te doen. Jammer dan. Eigenlijk zonde om je daaraan te ergeren. Die mensen gaan hun gedrag toch niet veranderen. Althans, dat is mijn ervaring. Als het even kan ontbind ik na een tijd gewoon iedere vorm van contact. Hopla, klaar. Hebben zij ook geen last meer van mijn oeverloze gezeik over precisie en netheid. Want wie ben ik nou helemaal? Wie zegt dat ik het wel goed doe? Een eindeloze discussie.

In mijn woonwijk gebeurt het echter in het groot. Ik woon aan een waterweg in de stad Groningen. Of, nou ja, mijn ouders. Ik teer nog fijn op hun zak. Schande hè? Onze tuin ligt op 15 meter van het water. Wonen aan een waterweg is prachtig. Tenminste: als alles goed geregeld is. Verbazingwekkend genoeg is het droevig gesteld met de handhaving hier. Het is een doldrieste toestand van aanleggen, wegvaren, en vice versa. Dat zou natuurlijk best wel netjes en rustig kunnen. Maar dat zit er vaak niet in. Binnenvaartschepen botsen met regelmaat tegen de kade in een wilde poging tot aanleggen. De plantjes staan te trillen in de kasten en de scheuren springen spontaan in de muren.

Als die schepen dan eenmaal liggen en wij de uit de muur gevallen bakstenen bij elkaar rapen, is het nog niet rustig. Generatoren staan nachtenlang aan ‘omdat mijn koelkassie ook aan moet blijven, mevrouwtje!’. Generatoren zouden niet nodig moeten zijn, want de schepen kunnen gebruik maken van zogeheten walstroom. Kastjes waar men de stekker van het schip kan inpluggen. Hier wordt incidenteel gebruik van gemaakt. Wij snapten nooit waarom, want zo’n generator kost geld en walstroom is helemaal gratis.

Daarom is mijn moeder vorig jaar rond deze tijd naar de gemeente gestapt om ervoor te zorgen dat walstroom verplicht zou worden gemaakt. Geen gore generatoren meer, geen gedreun van die dingen de hele nacht, geen last van de longen meer. Heerlijk. Mijn moeder maakte gebruik van het inspreekrecht tijdens een commissievergadering van de gemeente. De heren en dames politici waren het ‘Zo eens!! Dit moet veranderen!!’.

In die vergadering werd besloten dat schepen per 1 januari 2020 verplicht zouden zijn walstroom te gebruiken. Wat een heerlijk vooruitzicht! We hadden er wel een hard hoofd in dat Rijkswaterstaat (de eigenaar van de waterweg) dit zou handhaven. Geen contact met die fijne jongens en meisjes van de Groninger Oostersluis te krijgen. Op 1 januari keken we hoopvol of de borden langs de waterkant waren aangepast. U raadt het al…

2020 is ruim een maand oud en nog altijd ronken de generatoren vrolijk. De verplichting tot gebruik van walstroom is bij navraag uitgesteld tot september/oktober. Welk jaar zeiden ze er niet bij. Afspraak is dus blijkbaar niet afspraak.

Maar waarom maken die schippers geen gebruik van walstroom? Het is toch gratis? Een Duitse schipper was zo vriendelijk om het uit te leggen. Bijzonder, want veel schippers komen met gebalde vuisten achter je aan als je iets zegt van stank- en geluidsoverlast. Zijn verklaring: de stoppen in de walstroomkastjes vallen uit bij het inpluggen. Bij de Oostersluis doen ze geen moeite om dit te repareren. Ook de gemeente doet er niks aan. Ze moeten dus die generatoren wel gebruiken. Ter vergelijking: in grote steden als Rotterdam en Amsterdam zijn generatoren al jaren verboden. Het duizelt me overigens een beetje wie nou precies waarvoor verantwoordelijk is, Rijkswaterstaat of de gemeente. Ze weten het waarschijnlijk zelf niet.

Wat kunnen we? Zonder enige steun machteloos toekijken en in de uitlaatgassen stikken. De gemeente treitert. “Ik beloof het!” zeggen, en dan stiekem toch niet doen. Hahaha! Ik nodig de verantwoordelijken graag uit hier een nachtje te slapen en hun longen en oren te verpesten. Een gezellig gemeente-Rijkswaterstaatnachtje. Pilsje erbij. Ga ik wel lekker slapen in het Stadhuis. Ik verheug mij.

Op 15 februari 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Loting

Sat, 01 Feb 2020 13:45:00 GMT

Een Elfstedentocht krijgen we deze winter niet meer. Daar durf ik mijn beide handen voor in het vuur te steken. Nou, vooruit, mijn beide handen en een voet. Kan mij het schelen. Het had mij overigens wel leuk geleken. Een verbindende gebeurtenis die ik bovendien nog nooit heb meegemaakt. In 1997 was ik nog niet geboren.

Gelukkig hebben we dit jaar wel weer iets waar we met al onze zorgen reikhalzend naar uit kunnen kijken. Iets waar we op kunnen bouwen in moeilijke tijden. Iets dat zowel het nationale als het internationale leed doet verdwijnen als sneeuw voor de zon: het Songfestival! “Ga je het daar nu al over hebben?!”, hoor ik u denken. Ik vind het zelf ook wat aan de vroege kant, maar ik zie mij toch genoodzaakt het te doen.

Het is namelijk een extra groot festijn in ons landje, omdat het dit jaar hier gehouden wordt. Dat zorgt voor opmerkelijke extra zaken waar ik, als Songfestivalleek en liefst ook -vermijder, nog nooit van had gehoord. De loting voor de halve finales bijvoorbeeld. Wie wanneer moet zingen. Dat wordt niet onderling beslist, dat wordt niet door een computer berekend, maar dat wordt medegedeeld in een live-uitzending op de nationale zender. Daar moet alles voor wijken. En als dat zo is, kan ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en kijk ik.

Die loting werd overigens gehouden in een zaaltje in Rotterdam, de stad waar straks ook het festival plaatsvindt. Voor deze loting werd als locatie het Stadhuis gekozen. In het Engels legde Edsilia uit dat dit één van de oudste gebouwen van Rotterdam is. Waarom kiezen ze in Rotterdam niet voor een nieuw gebouw? Dat is toch juist des-Rotterdams? Nu had men net zo goed in Amsterdam kunnen gaan staan. De gemiddelde Spanjaard kent van Nederland natuurlijk alleen Amsterdam met z’n monumentale panden, dus dan snap ik de keuze wel weer. Maar ik vind er wel iets van.

Het oude zaaltje was gevuld met publiek. Het is mij een compleet raadsel waarom je zou gaan kijken naar een loting van het Songfestival. Op televisie vind ik het al vreemd, laat staan live. Er zal van de 12,4 miljoen euro, het bedrag dat de regering aan het festijn geeft, ook wel een bedragje naar dit publiek zijn gegaan. Om ze te betalen. Want wie gaat daar nou voor z’n lol zitten? Die 12,4 miljoen had minister Slob ook uit kunnen geven aan het onderwijs, waarvoor op dit moment, terwijl ik dit stukje typ, duizenden mensen een stille mars lopen.

Over het gebrekkige Engels ga ik het overigens niet hebben. Ik spreek het zelf amper, dus dat zou niet eerlijk zijn. Het enige wat ik erover wil zeggen is dat Jan Smit de dag voordien best een extra lesje Engelse uitspraak had mogen volgen. Maar toen bouwde hij een hut middenin een woonwijk. Dat moet ook gebeuren. De gemeente kon het nadien weer opruimen, hadden zij ook weer wat te doen.

Ik besef dat het Songfestival vermijden dit jaar erg moeilijk gaat worden. Als me zo’n ‘doodgewone’ loting al opviel. Ik ontkom er niet aan. Het is een nog ergere wildgroei dan het eeuwige voetbal. Daarom zal dit vast niet de laatste column zijn over dit onderwerp. Helaas.

Spaar je energie

Sat, 25 Jan 2020 11:00:00 GMT

Een ringtone moet een beetje leuk zijn. Niet eentje die standaard op je telefoon zit. Die zijn te eenvoudig. Een ringtone moet een beetje verrassen. Nadeel is wel dat je, zeker bij Apple, drie dagdelen bezig bent met het installeren van je eigen gekozen ringtone. Nadien kan ik mij amper inhouden om mijn telefoon van een flatgebouw van tien hoog naar beneden te mieteren. Hoe dan ook: mijn ringtone is My Favorite Things uit The Sound of Music . En dan natuurlijk niet die melige en weeë versie die Julie Andrews in een Oostenrijks bed met Oostenrijkse kinderen zong. Nee, mijn ringtone is My Favorite Things in de versie van John Coltrane. Jazzy, grappig, relaxed en bovenal instrumentaal. Dus geen gezang door de toch mooie compositie.

Ik word blij van mijn ringtone. Het is een aanrader om een ringtone te kiezen waar je blij van wordt. Het lachen vergaat mij echter meestal na luttele seconden. Ik word namelijk om de haverklap gebeld door energiebedrijven. Althans, ze noemen zich bedrijven, maar eigenlijk mag het die naam niet hebben. Oplichters zijn het. Ik word gebeld omdat ik een eigen onderneming heb. Daarom denkt men waarschijnlijk dat ik in een enorm bedrijfspand zit. Grappig wel, want ik opereer gewoon vanuit mijn zolderkamertje die ik ook met een dynamo en een hometrainer nog wel warm zou kunnen houden.

Mijn telefoon ging laatst weer eens en ik zag een nummer uit Utrecht. Daar ken ik niemand, dus neem ik ‘m niet aan en laat mijn ringtone volledig uitspelen. Mijn onderneming bestaat inmiddels vier jaar, dus leer mij die bedrijven kennen. Maar ze hadden me toch weer tuk. Ze belden nog een keer! Daardoor dacht ik dat het toch ‘weleens wat zou kunnen zijn, een kans’ en daarom nam ik in al mijn domheid de telefoon op.

En dan begint het hele riedeltje weer. “Met Bas van der Heide…”, zei ik hoopvol. “Ja, dag mevrouw Van der Heide! U zult het niet geloven, maar we hebben een fantastische aanbieding voor u”. Als ik dat hoor, heb ik alweer gegeten en gedronken. Voorheen riep ik dan altijd woest dat ik eiste dat ze me nu uit hun register zouden halen en dat ze hartstikke strafbaar waren en dat ze een echte baan moesten gaan zoeken en… Dat laatste vond ik toch wat sneu. Die mensen zitten daar natuurlijk ook niet voor hun lol, denk ik. Hoop ik. Dus dat roep ik niet meer. Ik geef gewoon direct een enorme tik op het rode hoorntje. Weg gesprek. Dan nog suddert in mijn hoofd de vraag of dat niet heel onaardig was. Maar ja, anders had ik met een energiecontract gezeten dat ik helemaal niet nodig heb…

U leest, het houdt me lekker bezig. Misschien ga ik er op een dag gewoon op in. Dat ik zo’n contract aanneem. Zouden ze dan ook verbaasd zijn? Iedereen die ik ken poeiert die lui af. Ik ben benieuwd of ze weten wat ze moeten doen als ze ineens een contract moeten afsluiten. Wel een duur grapje voor mezelf, maar ik zou het best willen proberen. Maar dan doe ik ook net of ik een groot bedrijf ben. En dan zet ik ze tijdens het afsluiten van het contract nog even in de wacht. Om de spanning voor ze op te bouwen en om met een collega te kunnen overleggen wat ze in godsnaam moeten doen. Welk muziekje zal ik daarvoor gebruiken? My Favourite Things van John Coltrane in ieder geval niet. Dan wordt het nog een lolletje voor ze ook.

Op 1 februari 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl .

Aart

Fri, 17 Jan 2020 13:04:00 GMT

Ik ben van mening dat een grootouder een beetje dwars moet zijn. Een beetje tegen dingen aanschoppen, zo geven ze het goede voorbeeld aan hun kleinkind. Juist niet doen wat de ouders willen, gewoon met hun kleinkind mee belletje lellen en harder wegrennen dan de kinderen. Zulke dingen.

Misschien ben ik die mening wel toegedaan, omdat ik ben opgegroeid met Aart Staartjes. Net als half Nederland. Mijn ouders groeiden op met hem in de gedaantes van De Straat , Hein Gatje en Toon van Ome Willem. Mijn generatie kent hem als Fetze Alsvanouds , Ta , presentator van de Sinterklaasintocht en natuurlijk Meneer Aart uit Sesamstraat.

Als je een beetje dwars of recalcitrant bent, wordt dat vaak niet gewaardeerd. Mensen vinden je naar of strontvervelend. Dan heb je het echt niet begrepen. Jammer. Iemand is dwars met een reden. Dat kan niet anders. Aart had een moeilijke jeugd en naar eigen zeggen niet enorm liefdevolle ouders. Zoiets tekent je. Hij wilde het kind serieus nemen en ze niet (zoals zoveel volwassenen dat op een hoogst irritante manier wel doen) als kind toespreken, met een stemmetje en een gebaartje. Ze snappen meer dan de meeste mensen denken. Het zijn gewoon kleine mensen, meer niet.

Echte mensen verdienen echte en goede programma’s vond Aart, als net afgestudeerde acteur. Hij las eerst enigszins brave Bijbelverhalen voor in de serie Woord voor Woord . De verhalen waren natuurlijk wel opnieuw opgeschreven door Karel Eykman, met wie hij later nog veel zou samenwerken. Eykman is een ontzettend goede schrijver, dus het was wel wat ontsuft.

Maar Aart wilde meer. Na lang leuren bij de omroepen kreeg hij de kans om een kinderprogrammaatje te maken. Maar dat moest dan wel heel goedkoop. Zoals de omroepbaas destijds zei: “Kinderprogramma’s zijn prima, als ik er maar geen last van heb”. Duidelijk. In de jaren 70 moesten de kinderen luisteren naar het ouderlijk gezag. Aart wilde juist dat de ouders luisterden naar het kinderlijk gezag. Hij stelde een team van topschrijvers samen en een eigenzinnig kinderprogramma was geboren. De Stratemakeropzeeshow . ‘Verstandige’ mensen spraken er schande van, maar Aart ging door en kreeg steeds meer kansen.

Hij ontwikkelde achtereenvolgens onvergetelijke titels als De Film van Ome Willem , J.J. de Bom, Voorheen ‘de Kindervriend’ en Het Klokhuis . Toen hij betrokken raakte bij Sesamstraat werd dat programma pas echt goed.

Maar hij moest blijven zeuren, want omroepbazen veranderen snel van gedachten. Het ene programma moest korter, want men wilde geen last hebben van jeugdtelevisie, en het andere programma moest weg. Tot het laatst heeft hij gevochten voor het voortbestaan van Sesamstraat , maar het is hem en ons zoals het nu lijkt niet gegund. Luisteren naar een man met zo’n staat van dienst is niet nodig blijkbaar.

Maar sjonge, jonge! Wat heeft de man veel bereikt! Hij heeft de jeugdtelevisie naar een hoger niveau getild. Een niveau dat tegenwoordig niet zo dikwijls meer wordt geëvenaard. Hij heeft zoveel voor elkaar gekregen. En dat kan helaas alleen als je een beetje recalcitrant en nukkig bent. Gelukkig bestaan er zulke mensen, al zijn ze zeldzaam. Mensen met een missie, mensen die zich niet uit het veld laten slaan en af laten doen als zeikerd. Hulde! Leve de recalcitrantie.

Bedankt voor uw recalcitrantie, meneer Staartjes. Bedankt voor geweldige televisiemomenten.

Push & break

Sat, 11 Jan 2020 14:23:00 GMT

De hele dag zie ik mensen om me heen die het ontzettend druk hebben met hun smartphone. Dat lijkt zo in ieder geval. Iedere twee minuten even de telefoon controleren. Soms doen ze ‘m gelijk weer weg, maar toch zeker ieder kwartier wordt er een pauze genomen om dringende meldingen te beantwoorden. Sommige mensen verdenk ik ervan dat ze een bejaard familielid hebben gevraagd of die een paar keer per uur een berichtje naar hen willen sturen. Onder het mom van: “Dan kun je fijn leren hoe je nieuwe iPhone werkt. Geef ik je zaterdag deel twee van de cursus. Snapchatten! Wel doen hoor, vind ik leuk!”. Zo vergaren ze dus de nodige appjes, waardoor het lijkt alsof ze heel belangrijk zijn.

Toch lijkt het me sterk dat ouderen daaraan mee zouden werken. De ouderen die ik ken hebben het drukker dan ik en hebben geen tijd over om appjes te sturen. Laat staan om te leren hoe zo’n telefoon werkt. Ze hebben een bruisend verenigingsleven, doen vrijwilligerswerk of passen op de (achter)kleinkinderen, omdat de ouders het te druk hebben met het ontvangen en beantwoorden van appjes.

Maar laatst kwam ik er ineens achter hoe al die telefoondruktemakers het doen. Hoe ze simuleren dat ze het zo druk hebben. Ze hebben doodgewoon alle nieuwsapps gedownload op hun telefoon en de pushberichten aangezet. Dat heb ik toen ook maar gedaan. Dat is handig, want dan blijf je een beetje op de hoogte van belangrijke gebeurtenissen. Ik had de app nog geen twee minuten op mijn telefoon staan, of het eerste pushbericht kwam binnen. BREAKING! , stond er. Dan zal er toch wel iets ernstigs aan de hand zijn. Ik dacht aan een aanslag die later al dan niet opgeëist zou worden door IS, aan een Derde Wereldoorlog door de huidige situatie in Iran of aan een nog groter en nog onomkeerbaarder probleem met het klimaat. Niets bleek minder waar.

‘Mart Smeets vindt het heerlijk geen sociale media te hebben’, stond er. Andere pushberichten gingen over het Koningshuis en over, en dat is natuurlijk wel van belang dat we dat weten, de André-Hazes-gaat-met-Bridget-Maasland-hype. Toen ik ook nog las dat Marco Borsato overspannen was, werd het me teveel. Toen miste ik een belangrijk bericht over de situatie VS-Iran. Dat zijn natuurlijk ook brekende berichten, maar ze worden onzichtbaar door de vele andere pushberichten. Niet dat deze onbelangrijk zijn natuurlijk, stel je voor!

Tot mijn grote verbazing wilde ik na dit alles een beetje meer Mart Smeets zijn. Ik had niet verwacht dat ooit te zeggen. Als ik Mart Smeets was, legde ik mijn telefoon namelijk voorgoed weg. En hoefde ik bijvoorbeeld nooit meer te lezen dat een dergelijke nieuwssite het van levensbelang acht dat ik moet weten dat Mart Smeets niets met sociale media heeft. Maar helaas, ik ben Mart Smeets niet. Ik zal dus vast wel nooit meer van die pushberichten af komen.

-9

Sat, 04 Jan 2020 14:30:00 GMT

John de Mol is nu echt ingehaald door de tijd. Het is klaar. Hij heeft Piet Paulusma op 1 januari uitgeserveerd aan Omroep MAX. Het MAX-vaantje staat Paulusma uitstekend. Wat hij aan z’n format veranderd heeft? Helemaal niets! Geweldig! Het past prima bij MAX. Enigszins knullig, maar dat siert de man al jaren. Barbecueweer. Ik doe er niets mee, maar half Nederland vindt het prettig om te weten.

Omdat Paulusma bij SBS weg is, moest er vervanging komen. De Mol wist sinds februari 2019 zeker dat hij Paulusma kwijt wilde. Althans, toen maakte hij het bekend. Waarschijnlijk wist hij het al toen hij de campingzender overnam. Dan lijkt het mij niet meer dan logisch dat je ook ideeën hebt over de opvolging van Paulusma. Een ludiek idee voor een campingzender zou iemand met een steekje los of een ander soort zwakte kunnen zijn die het weer tot ieders verbazing prima zou presenteren. Dat had ik ook verwacht toen ik achteloos langs de zender zapte. Want echt bewust de zes op mijn afstandsbediening intoetsen doe ik nooit. Ik kijk wel uit.

Maar wat bleek? Het was nog veel erger. De Mol nam voor de weerman geen seniele, maar hij ziet zijn hele kijkende menigte blijkbaar als seniel! Of in ieder geval als niet goed snik. De weerman legde in het praatje namelijk doodleuk uit dat het nogal donker is in deze tijd van het jaar. Amper acht uur per dag licht. Da’s toch nog wel aardig wat, maar het houdt niet over. En hij stelde ons gerust dat dit gelukkig allemaal weer anders gaat worden. In februari zien we alweer verbetering en de climax komt op 21 juni. Dan is het de langste dag van het jaar. Een weerman die vertelt dat het binnenkort weer langer licht gaat worden en dat we ons geen zorgen hoeven te maken. Met verhelderende grafiek! Wat is er gebeurd?

Waarom vertelt de man dit? Het is toch algemeen bekend? Denkt De Mol dat we dit nodig hebben? Of is hij in de winter zelf zo depressief als een deur door de donkere dagen en laat hij daarom de weerman deze opbeurende woorden spreken? Als geruststellend praatje voor hemzelf? Na dit uiterst wereldschokkende praatje over de donkere dagen kwam een grote, eveneens geanimeerde, weerkaart in beeld. Drie keer zo groot als de presentator. Daar zat ‘ie een beetje raar overheen te loeren. Waarschijnlijk omdat hij dan z’n teeveetje met de presentatieweerkaart beter kan zien. Hij had overduidelijk zelf niet zo’n grote weerkaart voor z’n neus als de kijker, aan zijn getuur te zien. Iemand met brilsterkte -9 kan de enorme weerkaart met gemak lezen. Zelfs als het kijkschermpje een piepkleine Blackberry uit 2006 betreft.

Maar ik zie het verband wel. Tuurlijk. De Mol doet dit echt allemaal voor zichzelf. Ook Lingo heeft enorme tekens. De letters zijn kolossaal. Hij heeft gewoon een bril nodig. En een psychiater waarschijnlijk. Ik wacht met smart op het derde seizoen van Chateau Meiland. En hoe groot de ondertitels zullen zijn. Wat goéééééééd!

Prijs

Tue, 31 Dec 2019 14:28:00 GMT

Zeg, heb je ’t al gehoord van Ome Thijs?

Ome Thijs heeft een prijs in de voetbalpool

Zo begint een beroemd, maar inmiddels verjaard liedje van Wim Sonneveld. De namen alleen al. Tante Da, tante Trui en tante Mietje zijn er allang niet meer. Als je het liedje zou moeten herschrijven, zouden ze vast veel modernere namen hebben. Thijs is dan gek genoeg wel weer een moderne naam. Of een tijdloze, kan ook.

Hoe dan ook: het onderwerp is nog altijd aan de orde van de dag. Een loterij, een gokspel. Altijd leuk. Een beetje traditie eigenlijk, zo aan het eind van het jaar. Een staatslot hoort erbij en koop ik ook ieder jaar, maar eigenlijk is de decemberkalender nog leuker. Zo’n kraslotding. Je moet iedere dag een nieuw vakje openkrassen. Daar staan winterse icoontjes op. Een want, een sneeuwvlok of een sneeuwpop bijvoorbeeld. Als je genoeg van die icoontjes verzamelt, kun je tweehonderdduizend euro winnen. Maar dan moet je wel elf stuks van hetzelfde icoontje hebben. Een ster in dit geval.

Nog nooit heb ik gewonnen met zo’n spel. Niet eens in de buurt. Tuurlijk niet. Dat verwacht je ook niet. Je doet mee met zo’n spel om te zien wat voor grote oplichters het zijn. En toch ook wel een beetje voor de spanning. Rare geïmproviseerde spanning, want je wint toch niks. Dat weet je van tevoren.

Tot dit jaar. Ik was in een euforische stemming. Een paar keer per week zat hetzelfde icoontje onder het krasvlak. Een kerstbel! Als je er tien van spaart, win je zomaar twintigduizend euro. Dat is geen tweehonderdduizend, maar toch. Dat is voor mij een astronomisch bedrag. En belastingvrij! Op Tweede Kerstdag kraste ik voor de negende keer een kerstbel tevoorschijn. Ik wist het zeker. Ik zou 2020 beginnen met twintigduizend euro extra op mijn bankrekening. Ik had het in mijn hoofd al uitgegeven. Wat zal ik ermee doen? Er een splinternieuwe 8k tv van kopen? Een autootje? Of zal ik het inwisselen voor goud en als de goudprijs stijgt er nog meer geld uithalen? Of beleggen natuurlijk! Ja! Op naar de Beurs van Berlage!

Als ik u nu zou melden dat ik gewonnen had, was dit een grote anticlimax geweest. En onvoorspelbaar. Want je verwacht van zo’n stukje als dit natuurlijk dat het uitloopt op een bittere teleurstelling. Inderdaad. Nada. Naks. Nul. Helemaal niets gewonnen. Ja, toch vijf euro. Bij een extra spel. Dan moet je van vier geldbedragen twee dezelfde hebben. Nou, dat is gelukt. Wie het kleine niet eert is het grote niet weerd , luidt het rijmpje. Dus ik ben blij. Jammer dat de kalender zelf een tientje kostte.

Tradities zijn er om kapot te maken, dat is dit jaar wel weer gebleken. Dus… Geen decemberkalender meer volgend jaar. Misschien toch de voetbalpool eens proberen. Voetbal interesseert mij geen reet, maar je kunt nooit weten… Wat Ome Thijs kan, kan ik beter! Hij raakte zijn gokpapiertje kwijt, dat gebeurt mij niet!

Waar is mijn staatslot van vorig jaar eigenlijk? Die heb ik helemaal nooit gecontroleerd…

Lieflijk

Wed, 25 Dec 2019 20:12:00 GMT

Een bangerik, een schijterd, een labbekak. Ik zal het vast allemaal zijn als ik zeg wat ik nu ga zeggen. Kunnen we vuurwerk niet voorgoed verbieden? Of zullen we gewoon de Welkoop opdoeken? Ben je ook van het probleem af. Zij leven het hele verdere jaar van één enkel weekje vuurwerkverkoop. Er gaan daar voor tonnen vuurpijlen doorheen. Tonnen in euro’s welteverstaan.

Nee, ook dat helpt niet. Tegenwoordig maakt men het vuurwerk zelf. Bij mij thuis bijvoorbeeld. Een paar huizen verderop is laatst een bewoner opgepakt omdat hij vuurwerk aan het maken was. In z’n flat op vier hoog. Er was zo af en toe wel wat rookontwikkeling, maar ik dacht dat de man gewoon vergeten was om z’n melk van het vuur te halen.

In Den Bosch pakten ze het heel anders aan. Daar hadden twee mannen ergens illegaal vuurwerk vandaan geplukt. Een mortiergranaat. Is dat zwaar vuurwerk? Ik heb er geen verstand van. Ik ben nooit verder gekomen dan de trektouwtjes. Het ging hoe dan ook mis, want het ding ontplofte in hun gezicht. Op de tast zochten ze hulp, en belden bij een willekeurig huis aan.

De bewoner in kwestie brengt de Kerstdagen nu door bij een psychiater die ook liever aan de kalkoen gezeten had. Slachtofferhulp was absoluut noodzakelijk. Zo vreselijk moeten die mannen eruit hebben gezien.

Op mijn Katholieke basisschool begonnen we eind november al met Advent. Een Kerstliedje met de heilige meester die speelt op z’n dwarsfluit. De boodschap? Vrede op aarde. Als je vijf bent, geloof je dat ook. Heel lieflijk.

Dat lieflijke is wel gebleven. Ik heb tot nu toe een zeer aangename Eerste Kerstdag, de tweede zal dat vast ook zijn. Maar volgende week staat het onheil alweer voor de deur. Dan klinkt het alsof de Derde Wereldoorlog van start is gegaan. De autoalarmen gaan af van de harde knallen van datzelfde fijne, verbindende, al dan niet illegale, vuurwerk. Zullen we er gewoon mee nokken? Als je wil knallen kun je dat plastic beschermfolie waarmee je nieuwe tv was ingepakt stuktrappen. Mag het hele jaar door. Het is zo lekker rustig nu. Ik verheug me op de Nieuwjaarsmiddag. Met het Skischansspringen in Garmisch Partenkirchen. Dan zijn we van het gedoe af. Of zullen we dit jaar het vuurwerk gewoon lekker overslaan?

Fijnproever

Sat, 21 Dec 2019 14:14:00 GMT

Ik drink bijna nooit. Althans, geen alcohol. Water drink ik ook te weinig, maar dat is een ander verhaal. Ik drink bijna nooit, en als ik drink is het Likeur 43. Dat wijvendrankje. Ik drink het trouwens niet vaak. Eigenlijk alleen thuis, op een enkele uitzondering na, en in het weekend. Gewoon omdat het niet goed voor je is, maar vooral omdat ik er totaal geen plezier aan beleef. Ja, eentje wel, maar als ik meer drink gaat het me gewoon tegenstaan. Wijn vind ik vies en bier vind ik al helemaal niet te zuipen.

Daarom ben ik ook nog nooit dronken geweest. Ik heb wel veel mensen dronken gezien. Omdat ik weet hoe idioot je dan doet, voel ik me niet geroepen om dat ook te gaan doen. Ik kijk liever toe. Dat is veel vermakelijker. Met m’n glaasje water. Is dat gezuip dan zo normaal? Die vraag heb ik mij in het verleden weleens gesteld. Het antwoord hierop is blijkbaar ja. Volmondig ja. Raar. Want: als je het niet gewend bent, is het eigenlijk ronduit smerig.

Ik heb er geen moeite mee om drank te weigeren. Ik heb sowieso weinig moeite met nee zeggen, dus dat is een zegen. Waar ik wel moeite mee heb is dat je, als je op een feestje of op de rond deze tijd van het jaar veel voorkomende Kerstborrels, verantwoording moet afleggen. “Huh? Drink jij niet? Doe niet zo raar! Waarom niet?” Mijn antwoord hierop is dan dat ik het gewoon niet lekker vind. Daarmee zou de zaak afgedaan moeten zijn. Ik vraag toch ook niet waarom diegene wel drinkt?

Maar nee hoor. Dat voldoet niet. Men kan niet geloven dat er mensen zijn die niet kunnen genieten van een hééérlijk wijntje of een zááálig biertje. “Hè? Neeee, dat kan toch niet?! Nou, dan moet je het leren drinken hoor! En gauw!” Vroeger op school gingen mijn haren al overeind staan bij het horen van de woordencombinatie ‘moeten’ en ‘leren’, maar als ik van iemand moet leren drinken gebeurt dat helemaal. Waarom zou ik iets leren wat ontzettend slecht is en wat ik vooral niet lekker vind? Net als moeten leren roken overigens, nog erger.

In zo’n geval wil ik weglopen. Of eigenlijk het hele feestje verlaten. Dat doe ik echter nooit. Ik lach vriendelijk en schuifel wat. Ik ga de discussie niet meer aan. Gedurende zo’n avond wordt me dan nog een paar keer gevraagd “of ik toch niet iets wil drinken”. Nee, zeg ik dan. Als ze na een keer of vijf echt vervelend worden, ga ik over op een andere strategie. Ik noem ‘m zelf de ‘hij zal wel niet goed bij z’n hoofd zijn’-strategie.

Ik begin dan over mijn zogenaamde verstand van water. Dat ik water-fijnproever ben. “Chaudfontaine heeft een stuk meer body dan Sourcy. Die is veel wranger. Maar niets zo zwaar als de Hollandse Bar-le-duc.” Dan zie je ze denken: Pfff… Idioot! Rijp voor een inrichting. Water fijnproever! En hopla, weg zijn ze.

Ik ben blij dat ik nee kan zeggen. Dat is mijn goede voornemen voor het nieuwe jaar ook: nog meer nee zeggen op dingen die ik echt niet wil. Dat wens ik u ook toe. En ik hoop dat u geniet van uw al dan niet opgedrongen drankje tijdens de feestdagen.

Boom, boom, boom, boom

Wed, 18 Dec 2019 11:40:00 GMT

Het einde van het jaar nadert en iedereen maakt, misschien onbewust, de balans op. Gezinnen, alleenstaanden, ouderen, kinderen. Iedereen. Ook bedrijven maken de balans op. Of kleine balansjes. Zoals de Dikke Van Dale ieder jaar doet met woordjes. Dat zijn balansjes. Welk woord is het Nederlandse woord van het jaar? Waar is het meest op gestemd? Genomineerd waren dit jaar onder meer luchtvluchteling, bezorgschaamte, plunderpuber, vleeswroeging en windterreur . Perfecte beschrijving van Nederland in 2019. Het gaat goed met het land.

Maar welk woord kiest men dan? Welk woord geeft 2019 het beste weer volgens de Van Dale-stemmers? Het vriendelijke en foutloos Nederlandse woord Boomer . Boomer ! Boomer , kom eens! Doe ‘es braaf! Nee, het gaat hier niet over een trouwe viervoeter, maar over babyboomers. De generatie van mijn grootouders.

Toen ik dit las dacht ik: waar komt het vandaan om deze denigrerend klinkende term tot woord van het jaar te bombarderen? Uiteraard uit Nieuw-Zeeland. Logisch. Een jonge politica aldaar snoerde haar collega vorige maand de mond door ‘Ok, boomer’, te zeggen. Een synoniem voor ‘houd je bek, ouwe zak’. Heel vriendelijk.

Nu vind ik die generatietermen sowieso een beetje raar. Ik schijn een millenial te zijn. Iedereen die geboren is tussen 1981 en 2000 is een millenial. Ik ben van 1998. Dus ik ben een late millenial. De generatie van mijn ouders heeft dan weer geen echte naam, ze zijn heel gewoon Generatie X. In Nederland ook wel Generatie Nix. Enorm positief allemaal. Waarom deze termen? Omdat het dan demografisch makkelijker te verwoorden is. Het woord van 2019 is dus eigenlijk een wetenschappelijk verantwoord woord.

De millenials lijken er best goed vanaf te komen. We zijn alleen een beetje snel overspannen. Als dat alles is… We hebben het ook zwaar. We hebben het ook niet makkelijk. En waar komt dat door? Door de boomers! Voeg daar Generatie Nix aan toe en je hebt een zieke wereld vol door hen veroorzaakte milieuvervuiling, rare conservatieven, homohaters en mensen die gewoonweg he-le-maal niks kunnen. Schijnbaar.

Daarom gaan wij, de millenials, daar tegenin, blijkbaar. De trend is vorige maand gezet door de politica, nu is het woord tot woord van het jaar gebombardeerd. Houdt uwen harten vast, beste millenials. Een burgeroorlog is aanstaande! We gaan elkaar bekogelen met Dikke van Dales, waarschijnlijk. En die dingen komen hard aan!

Een beetje schoppen naar de oudere generatie is van alle tijden toch? Ik ben vooral benieuwd hoe ze ons, de millenials, noemen als we vitale zestigers zijn. Ik verzin er nu maar geen woord voor, straks haalt het de nieuwe Dikke van Dale.

Grensgebied

Sat, 14 Dec 2019 12:37:00 GMT

Laatst besefte ik mij weer eens hoe godvergeten blij ik ben dat ik woon waar ik woon. Volgens mij ben ik op de beste plek van deze hele aardkloot terecht gekomen. Alles is goed hier. De ligging bijvoorbeeld, namelijk in een relatief rustig stuk van Nederland, en ook weer niet te rustig. Sommige mensen houden van die drukte. Ik zou het niet kunnen. Mijn brein heeft die rust nodig. Anders functioneer ik niet. De mensen die hier wonen zijn over het algemeen ook leuk. Nuchter. En het is prettig omdat ik vanaf zo’n plek alles op een afstandje kan bekijken. Het is helemaal niet leuk om middenin de drukte te zitten. Erover horen is veel leuker.

Sommige mensen gaan wel naar een plaats delict. Ze hebben de onstuitbare drang om te reizen. Ik vind het niet erg dat ik dat niet heb. Ik vind het al mooi om foto’s te zien van mooie plaatsen. Ik kan enorm genieten van blauwe stranden en palmbomen, maar ik hoef er niet per se heen. Want op locatie valt het altijd tegen. Of het is klotenweer, of er zijn irritante mensen, of het zand is te hard. Mensen zeggen dan dat ik negatief ben, maar ik ben juist snel tevreden. Met een fotootje.

Ik ken wel een aantal van die typische ‘plaats delicters’. Ze zijn vaak weg. Afgelopen weekend waren ze effe een weekendje naar Lapland. Effe een weekendje. Of je naar een supermarkt gaat. “Ben zo terug! Effe op en neer naar Lapland!” Daar is het dan wel rustig, maar wat een eind! De reis zou me dusdanig vermoeien dat ik bij thuiskomst direct overspannen zou zijn. Ze waren er speciaal voor het Noorderlicht. Dat zagen ze niet, want het was te bewolkt. En je kunt daar ook walvissen spotten. Dat boottochtje ging niet door omdat het zo enorm stormde. Daar zit je dan in Lapland in een namaak-iglo in je waterdichte skioverall. Geestig.

Om toch een beetje mee te liften met de stroom, ben ik ook naar het buitenland geweest. Ja, ja! Naar het Duitse grensgebied. Dat is een half uurtje van m’n huis vandaan, maar dat doet er niet toe. Het gaat om het idee. Ik vind dertig minuten reizen al ver, dan ben ik er al klaar mee. Als ik er dan ben besef ik me dat ik ook nog helemaal terug moet. Wat had ik wel niet allemaal kunnen doen in dat uur!

Misschien heb ik niet het mooiste deel van de wereld uitgekozen. Het Duitse grensgebied is vooral erg Duits en leeg. Zo leeg dat zelfs ik het onprettig begon te vinden. Met de aanwezige Kerstlichtjes werd het iets draaglijker, maar toch. Toen ik uiteindelijk in een eveneens verlaten supermarkt met recreatiegelegenheid (lees: een versleten leren bankje waar je een lauwe kop koffie kon drinken) kwam, en daar plaatjes van blije mensen met een kop koffie aan de muur zag, wilde ik gauw naar huis.

Toen ik uiteindelijk thuis kwam, was ik weer dankbaar. Zoals altijd als ik in het buitenland ben geweest, al is het maar 30 minuten van huis. Ik woon op de mooiste plek van de wereld.

Sprookjesbaan

Sun, 08 Dec 2019 16:50:00 GMT

Er was eens een bureau. Een almachtig bureau dat bepaalde of mensen een voertuig mochten besturen. Dat bepaalden ze door examens af te nemen. Als je slaagde, mocht je het desbetreffende voertuig besturen. Dat ging allemaal van een leien dakkie. Maar op een dag ging er iets mis bij het voormalig geweldige bureau. Er werden niet deugende hoge heren aangenomen, die alles binnen een jaar in de soep lieten draaien. En die soep bleef nog wel even trekken.

Dit zou het begin van een boeiend sprookje kunnen zijn, ware het niet dat dit gewoon echt waar is. Ik zou er de hoofdrol in kunnen spelen. Het gaat over het CBR, dat met alle in dienst zijnde ambtenaren en de gedupeerden ontzettend in de penarie zit. Ik heb sinds deze week mijn rijbewijs, na anderhalf jaar gedoe. De gedupeerden zijn allemaal mensen die om één of andere reden een verklaring van goede gezondheid moeten afleggen. Ik ben ook zo iemand. En ik ben niet eens bejaard!

Maar toch ben ik niet normaal volgens het CBR en de toekomstige verzekeringsmaatschappij. Ik heb iets. Volgens het CBR ben ik potentieel niet goed bij mijn hoofd. Ik vind zelf natuurlijk dat ik dat wel ben, maar het CBR wil dat dan toch controleren. Niet even, maar tot in den treure. En dat alleen maar, omdat er ooit (op mijn zesde!) een lichte autistische stoornis bij mij is geconstateerd. Daar heb ik tegenwoordig minimaal last van. Maar dat weet het CBR natuurlijk niet, dus moet ik enorm veel geld extra betalen en veel langer dan gebruikelijk wachten met het aanvragen van een rijexamen om te bewijzen dat dit echt zo is.

Hoe dat in z’n werk gaat? Ik moet dus een gezondheidsverklaring invullen. Daarin vertel ik het CBR dat ik ooit ben gediagnostiseerd met autisme. Dan raken zij in paniek en sturen me subiet naar een psychiater. Daar loop ik al jaren niet meer, maar dan moet je dus verplicht traumatische herinneringen gaan lopen ophalen bij zo’n geknakte kakker in een enorme villa die z’n geld veel te makkelijk verdient. Ik was tien minuten binnen en kwam €200,- lichter weer naar buiten. De man moest een akkoord invullen en ondertussen controleren of ik spoorde. En dat kon dus in tien minuten. Knap!

De psychiater stuurde dat formuliertje door naar het CBR en toen begon het lange wachten op één enkele handtekening. 8 weken werden 16 weken en 16 weken 32. En de inmiddels doelloze rijlessen liepen maar door. Toen ik na een half jaar eindelijk goed bij m’n hoofd was verklaard, waren ze nog niet tevreden. Ik moest ook nog een rijtest doen.

Dan ga je dus naar het CBR, en kom je in een kamertje met een man die verstand heeft van zaken. Hij dacht alleen eventjes dat ik ADHD had, maar toen bleek dat hij het verkeerde dossier voor zich had. Maakt niet uit, kan ons allemaal gebeuren. Ik betaalde natuurlijk wel gewoon voor die rijtest. Niet aan het CBR, maar aan mijn rijinstructeur. Vriendelijk zou het zijn als het CBR dit zou vergoeden. Ik deed de rijtest belabberd, maar door deze fijne fout kon hij het niet over z’n hart verkrijgen de test niet goed te keuren. Toen keurden ze het uiteindelijke rijexamen ook maar goed. Dat hebben ze natuurlijk niet toegegeven, maar dat denk ik.

Ik heb nu dus mijn rijbewijs, gekregen uit puur schuldgevoel vanuit het CBR. En natuurlijk door mijn ‘acteerskills’. Goed bij m’n hoofd ben ik natuurlijk sowieso niet. Nu het sprookje maar verder ontwikkelen. Ik wil dan niet de lesser, maar de psychiater spelen. En alle gemaakte kosten binnen een uurtje terugverdienen. Wat een sprookjesbaan!

Douyin

Wed, 04 Dec 2019 08:00:00 GMT

Ik kwam dit weekend tot de conclusie dat ik gewoon totaal aan de verkeerde kant van de wereld woon. En aangezien dit stuk in het Nederlands geschreven is, woont u waarschijnlijk ook aan de verkeerde kant van de wereld. De toekomst ligt in China. Bij de geniale Chinezen. Wat betreft sociale media dan in ieder geval.

Douyin komt ons redden! Het klinkt toch chique, Douyin . Weg met Facebook en al helemaal met Twitter. Maar omdat de app de naam geen eer aandoet, zijn ze in de rest van de wereld zo slim geweest om het doodsimpel TikTok te noemen. We kunnen nog wel iets hier. Simpeler dan simpel.

Wat je nou met die app kan? Urenlang ultrakorte filmpjes kijken. En maken. Diepgaande filmpjes van dansende, playbackende en blunderende mensen. Je kunt het zo gek niet bedenken. Eigenlijk is iedereen artiest in de app. Prachtig zingen is geen probleem, een choreografie kan de hele wereld overgaan.

Dus ik besloot een TikTok -account aan te maken. Ik zette mijn vooroordeel ‘ach, veel te simpel allemaal’ aan de kant. Ik dacht dat ik me door zo’n Chinese voorwaardenlijst moest worstelen, maar deze bleek er ook in het Nederlands te zijn. En hopla! Daar was het account. Doodmakkelijk. Maar toen begon het. Het moeilijke. Het bijna onmogelijke. Creatief denken. Wat moeilijk, maar tegelijk een heerlijk gevoel van vrijheid! Wat zal ik eens doen? Waarmee ga ik ‘viraal’? Iets gewaagds? Kritiek uiten? Nee, dat had iemand anders al gedaan. Over het beleid van de Chinese regering ten aanzien van een moslimminderheid. Heel goed, met zoveel hits op zo’n app mogen er best maatschappelijke problemen aan de kaak worden gesteld. Duidelijkheid, zonder één woord Oeigoers. Of wel in dit geval. Hoe dan ook: omdat dit soort dingen door de strenge censuur verwijderd worden, liet ik een soortgelijk idee maar varen.

Toen had ik het. Dit moest het worden. Ik nam het vol enthousiasme op. Ik gaf alles. Ik was tevreden. Hups! Het stond erop. Iedereen kon het zien. En afwachten maar. Hoeveel hits zou dit opleveren? 50.000? 100.000? Misschien wel 200.000? Ik stuiterde. Toen ik de volgende morgen opstond en vol verwachting de app opende, viel het toch enigszins tegen. 15 likes. Waarschijnlijk omdat ik de video naar een paar kennissen doorstuurde. Mezelf wegtoveren door achter een doek te verdwijnen was waarschijnlijk wat ouderwets.

Dan maar mijn verborgen talenten. Zingen en dansen. Dat moest het worden. Ik zocht een uiterst geschikt lied uit, maakte een choreografie en zong de longen uit mijn lijf. Resultaat: weer niks. Ja, één like. Waarschijnlijk omdat ik ‘m zelf een like gaf. Misschien was playbacken op Zanger Rinus niet oké. Toeter, toeter, toeter, toeter, toeter, met Romana op de scooter. Van deze poëzie begrijpt men in China natuurlijk helemaal niets. Stom, had ik kunnen weten.

Wat nu? Van een trapje lazeren en een been breken? Nee, ik boek wel een vakantie naar China. Dan schaamvlieg ik richting het beloofde land en kijk de kunst af. Ik laat me meezuigen in de wereld der korte, zeer goed doordachte, filmpjes! Of zal ik de app maar gewoon weer verwijderen? Misschien doe ik dat wel… Veel te simpel allemaal.

Zoek een ander

Sat, 30 Nov 2019 14:00:00 GMT

In de jaren ’70 zong het onvolprezen duo Van Kooten en de Bie Zoek jezelf, broeder, vind jezelf . Men was toen veel te veel bezig met hoe er door anderen over je gedacht werd. Het nummer had een enorme impact, maar zijn we anno 2019 iets opgeschoten? Neen! In tegendeel. De ene plamuurt zijn of haar kop vol in ‘tutorialvideo’s’, de ander koopt schandalig dure kleding en sieraden van merken die het niet waard zijn ze hier te noemen. En dat enkel om te laten zien hoe hip ze wel niet zijn. Ik constateerde dit al jaren geleden, had mij hierbij neergelegd en besloot hier nooit aan mee te willen doen. Natuurlijk niet in de laatste plaats omdat ik helemaal het geld niet heb om kleding te kopen van die merken die het niet waard zijn ze hier te noemen. Een al decennia stilstaande massa, deze vorm elkaar imiteren. Althans, dat dacht ik.

Als er een bezoek gebracht moet worden aan de milieuplaats, is de term Zoek een ander van toepassing. Als je spullen weggooit kun je blijkbaar wel enorm met jezelf bezig zijn, terwijl dat in je verdere leven onmogelijk is. Dat constateerde ik op zaterdagochtend. Ik ben overigens een leek wat betreft milieuplaatsen. De laatste keer dat ik een milieuplaats aandeed, heette het nog gewoon vuilnisbelt. Tegenwoordig moet je stoppen voor een slagboom en eerst melden dat je er bent. Bij dat melden deed de dienstdoende slagboommevrouw enorm nerveuzig. ‘Wat komt u brengen?’. ‘Wat grofvuil en een doosje elektra’. Ze slaakte een zucht van verlichting. Dat deed overigens na afloop pas de alarmbellen rinkelen. Ze opende voor ons de slagboom en toen barstte het los. De prima bruikbare, maar toch hopeloos verouderde smartphones, allang niet meer zo stoere patta’s en verpakkingen van merken die het niet waard zijn ze hier te noemen vlogen me om de oren. Men wist niet hoe snel ze van hun ‘afval’ af moesten komen. Uit de hopen afval staken nog bordjes met opschriften als ‘Papier en karton’, ‘Grofvuil’, ‘Elektra’, ‘Plastic’ en ‘Chemische stoffen’. Dat is toch een aanleiding om te denken dat de gemeente het op prijs stelt dat je het afval netjes dumpt waar het hoort. Maar bordjes volstaan niet. Een stuk of tien medewerkers boden de bordjes assistentie. Als wildemannen holden ze tussen de andere wildemannen die een wedstrijd leken te doen wie de meest nieuwe spullen kon weggooien en wie dit het slechtst kon scheiden. Daar kwam ik aan, lulletje. Ik was er met alleen een kofferbakje vol troep. Troepjes en rotzooitjes die zich verzamelen in een kelder en die je eens in de tien jaar weg moet gooien. Alle andere mensen waren er met kolonnes karren. Tientallen aan één auto. Met allemaal prima spullen erin. Maar tja, vergane hypes. Ik snap nu de zucht van de slagboomdame. Eindelijk alleen een gewoon kofferbakje met echte troep!

Laten we iets oprichten. Waar je spullen, die jij beschouwt als afval, maar waar een ander nog blij mee is, naartoe kunt brengen. Laten we het gemakkelijkheidshalve even Leger des Heils noemen. Ja! Wat een idee! Als we prima kleding inzamelen voor mensen die het minder hebben, hoeven we alleen nog maar telefoons weg te gooien. Scheelt weer. Maar dat levert natuurlijk wel een extra ritje naar de Leger des Heils -bak op. Mmm, wat doen we daarmee? Ach, nou ja. Gooi je daar toch gewoon je tuinafval bij? Doet toch iedereen. Die kleren worden wel weer gewassen of gestoomd.

Hè, heerlijk. Wat een rust. Rust zorgt voor nieuwe mogelijkheden. Wat zullen we daar eens mee doen? Op zoek gaan naar een ander?

Ongehoord…

Wed, 27 Nov 2019 07:30:00 GMT

Laat ik, voordat ik wat stevige dingen uit mijn toetsenbord laat vloeien in deze column, eerst vooropstellen dat ik absoluut en totaal voor diverse media ben. Zowel rechtse als linkse geluiden, geluiden uit alle lagen van de Nederlandse bevolking. Iedereen mag een stem hebben in de Nederlandse media. En er moeten ook zeker niet teveel eenzijdige meningen op de televisie vertoond worden. Integendeel! Iedereen moet kunnen zeggen waar ze voor staan en wat ze vinden. Objectiviteit blijft nogal achterwege bij de huidige publieke omroep, zo af en toe. Absoluut!

Maar toch ben ik weer verbaasd. Een groepje zestigers richt een nieuwe omroeporganisatie op. Alleen daarmee al ga je de fout in. Ik vind het zelf ook niet leuk, maar een online platform goed en doordacht uitbouwen werkt tegenwoordig toch net zo goed als uitzenden op televisie. Misschien werkt het wel beter. Mensen willen geen lid worden van een duffe publieke omroep. Zo is het nou eenmaal. De jeugd zeker niet. En die vertegenwoordig ik toch een beetje, tegen wil en dank. Bij alle omroepen lopen de ledenaantallen met rasse schreden terug. Dus 50.000 leden halen voor het einde van 2019 is moeilijk. Maar niet onmogelijk natuurlijk. Om over vier jaar nog te bestaan moeten ze 150.000 leden hebben. Dan moeten ze dus mensen vasthouden. En dat is bij omroeporganisaties weleens lastig gebleken.

De nieuwe omroep heet overigens Ongehoord Nederland . Voor alle Nederlanders die zich ongehoord voelen. Verder helemaal niet dubbelzinnig. Schrijver en mede-oprichter Haye van der Heyden zegt zelf niet rechts te zijn. Zijn omroep is dat ook niet. Ook niet links trouwens. Neutraal. Als voorbeeld noemt hij dat je niet met vier Trump-haters over Trump moet gaan zitten praten in een talkshow. Daar moeten ook twee Trump-voorstanders bij zitten. Hartstikke goed, topinitiatief.

Maar door wie wordt deze omroep juist gesteund? Door de inmiddels ten dode opgeschreven PVV en het ‘heerlijke frisse’ Forum voor Democratie. Huh? Ik volg het niet. Ze zijn niet rechts en niet links, maar ze krijgen wel steun van deze aardig naar het rechtse neigende partijen. Het leuke aan deze partijen is ook dat ze allebei fel tegen de publieke omroep zijn. Dus ze zijn voor Ongehoord Nederland maar haten de publieke omroep? Dat is toch raar? Daar heb je toch geen steun aan als startende omroep? Ach, de oprichters vinden het geweldig!

De andere oprichter, de zichzelf zeer objectief achtende journalist Arnold Karskens, is naar voorbeeld van PowNed -presentator Rutger Castricum ook weleens opgepakt. Dat hoort natuurlijk bij een nieuwe omroeporganisatie. Presentatoren die stoute dingen doen. Daarmee haal je het nieuws. Maar PowNed is rechts! En Ongehoord Nederland natuurlijk niet! Nee! Hij stelde zich voor in een Piratenpartij-achtig filmpje. Met onheilspellende muziek en al. En in het hol van de leeuw: op het Mediapark te Hilversum! Want daar nemen ze natuurlijk de hele boel over binnenkort.

Oh ja. Verder woont Karskens in Brussel. Want Brussel is immers al bijna de hoofdstad van Nederland. Ja, hij heeft gelijk. Binnen afzienbare tijd verandert Den Haag in een spookstad, ik zie het voor me. Zou dat ook nog lukken gaan in 2019? Net als het halen van die 50.000 leden? Als beide lukt, stop ik als Anti-influencer!

Koffie- Koffietijd!

Sat, 23 Nov 2019 14:05:00 GMT

Ouderwets televisie kijken doe ik vrij vaak. Er zitten toch regelmatig goede programma’s tussen. Bij de Publieke Omroep welteverstaan. Bij de commerciëlen krijg je of een infantiel spelletje voorgeschoteld, of een roddelprogramma onder je neus geduwd, of een gillende kasteeleigenaar met gilet voor je kiezen. Maar ik kijk vooral nooit naar de commerciëlen, omdat je wordt doodgegooid met reclame. En als ik nooit zeg, dan bedoel ik ook nooit.

Maar ’s ochtends om een uur of tien ben ik nog in een mindere staat van bewustzijn. Neem dat even mee als u de rest van deze column leest. Als u nu denkt: ‘Ik ben dan al uren bezig’ en ‘Ga werken joh!’, dan heeft u volkomen gelijk. Ik rolde mijn bed uit en zette de televisie aan. U raadt het al: slaapdronken zette ik ‘m op RTL 4. Een commerciële. Om die tijd wordt Koffietijd uitgezonden, volgens de digitale gids. Een nu niet nader te noemen acteur was er te gast. Hij toert dit seizoen met een cabaretprogramma dat in de titel een klein edel dier heeft. Een pony. De redactie van Koffietijd vond het nodig om dit constant aan te halen. Of de man niets anders doet dan dat.

En hoe deden ze dat? Simpel! Een stagiaire heeft op de rommelmarkt een versleten draaimolenpaard (géén pony!) op de kop getikt. Een andere stagiaire heeft ondertussen steekwoorden voor de cabaretier bedacht en opgeschreven op post-its. Toen de stagiaire te paard terug kwam, hebben ze het hele diepte-interview samen op het draaimolendier geplakt. Studiepunten weer binnen!

De eindredacteur zal voor aanvang van het diepzinnige interview tegen presentatrice Pernille en Kamille La Lau gezegd hebben, dat het voor de kijker leuk is dat het paardje geaaid wordt door haar. Dat vinden de mensen schattig. En wat de geniale regisseur dan weer bedacht, was dat het paardje steeds het beeld in en uit geschoven moest worden. Maar omdat de vragen blijkbaar niet zo bijster goed waren, kwam het beest elke dertig seconden voorbij galopperen. En maar aaien.

Enorm interessante televisie, dat begrijpt u. Ik raad u aan het interview terug te kijken via RTLXL. Dat ga ik ook doen, want door dat gehannes met dat paard heb ik eigenlijk niets van het hele interview meegekregen. En de artiest in kwestie is gewoon een goede artiest, dus ik ben wel benieuwd wat voor antwoorden hij gaf op de vragen van de zus van kokkin Janny van der Heyden. Of is dat d’r zus niet? Als ik het wil terugkijken moet ik me hoe dan ook eerst wel door tig reclames worstelen. Dus een goede tip: zet je computer de hele nacht aan en speel de aflevering alvast af, dan zijn de reclames morgenvroeg wel voorbij. Lekkere stroomverkwisting.

Over reclame gesproken: toen Koffietijd eindelijk afgelopen was, zag ik een reclame voor badletters. Dus een soort bruisbal voor in bad, maar dan in de vorm van een letter. Enorm ludiek idee voor deze Sinterklaastijd natuurlijk. Moet je wel uitkijken dat je kind geen hap neemt van deze gekleurde chocoladeletter, anders moet Sinterklaas langskomen op de intensive care. Na al die toestanden was ik wel weer toe aan mijn bed.

En mocht u nou later deze week de paniek in de ogen van Quinty Vertrouwensvol ook hebben gezien vanwege een brand in het Koffietijd -pand: ik weet van niks! Echt niet!

Gprrggg…

Mon, 18 Nov 2019 06:30:00 GMT

Laatst moest ik cynisch lachen. Daar heb ik wel vaker last van. Normaal gezien kan ik dat best goed verbloemen. In het openbaar is het niet handig om zomaar ineens cynisch te gaan lachen. Cynisch lachen kan ook opgevat worden als uitlachen, en we hebben vroeger natuurlijk allemaal op school geleerd dat uitlachen niet mag. Ook niet als daar stiekem alle reden voor is.

Toch deed ik het laatst. Maar gewoon veilig achter mijn computer, maakt u zich geen zorgen. Niemand die het gemerkt heeft. Ja, een paar ondeugende jongens van Apple misschien, omdat ze weer zaten te luistervinken.

Waar het over ging? Ik zag een foto van geëmigreerde Nederlanders die in een ver oord met Unox-mutsen op een Nieuwjaarsduik aan het doen waren, terwijl ze sabbelden op een stroopwafel. De Nederlanders die jaren geleden zijn vertrokken naar Verweggistan hebben na hun emigratie blijkbaar zoveel heimwee gekregen dat ze zich wanhopig vastklampen aan alles wat met hun Vaderland te maken heeft.

U zou hieruit kunnen opmaken dat ik het belachelijk vind dat deze mensen dat doen, maar ik vind het niet meer dan logisch dat je je vastklampt aan allerlei gewoonten als al die gewoonten ineens niet gewoon meer zijn.

Wat ik overigens in den beginne dan weer niet snap, is dat mensen tegenwoordig überhaupt gaan emigreren vanuit Nederland. Vroeger was het weleens noodzakelijk. In de 19 ^de eeuw om den middelen van bestaan te verbeeteren , maar ook in de vorige eeuw gebeurde het nog regelmatig, omdat de regering na 1945 promotie maakte voor emigratie. Woningnood. Wegwezen allemaal. En omdat men toen nog naar de regering luisterde, gebeurde dat veelvuldig. Inmiddels is Nederland één van de rijkste landen ter wereld. En de mensen zijn er over het algemeen zielsgelukkig. Ook ik ben blij in Nederland en zou er niet aan moeten denken om ineens in een Amerikaans staatje te wonen. En naast vliegangst heb ik inmiddels ook last van vergevorderde vliegschaamte. Ik blijf lekker zitten waar ik zit en voer hier al die tradities wel uit. Ik verheug me nu alweer op de Kerstgourmet.

Maar soms heb je geen keuze. Soms moet je wel weg. En dan is er natuurlijk geen vliegtuig waar je al dan niet in durft of wil, dan moet je met nog gevaarlijker voertuigen je eindbestemming zien te bereiken. Dat kunnen wij ons niet voorstellen, dat weet ik. Maar we kunnen er natuurlijk naar proberen te kijken met mededogen, met begrip voor hun situatie. Ze klampen zich vast aan alles wat ze nog een beetje doet herinneren aan hun voorouders die woonden in een andere omgeving. Zouden wij ook doen, toch?

Het is een moeilijke discussie. Een onoplosbare discussie misschien. Wat ik me wel afvraag: zou je na al die jaren in het buitenland de ‘tradities’ nog wel juist uitvoeren? Ik denk steeds aan die inmiddels typisch Amerikaanse familie. Ze zijn lang geleden geëmigreerd. Ze wonen al drie generaties in Texas, maar vieren nog altijd Sinterklaas. Maar dan wel zoals het hier in de jaren ’50 was. Met Piet als boeman. Volledig volgens de traditie! Weten zij veel. Gprrggg…

Traagheidsmaniak

Fri, 15 Nov 2019 09:00:00 GMT

Bam! Daar ging weer een spreekwoordelijke kogel door altijd diezelfde spreekwoordelijke kerk. Deze keer omdat de maximumsnelheid met de auto van 130 naar 100 kilometer per uur gaat. De belangrijkste stikstofmaatregel van het kabinet op korte termijn. En lekker voor de werkgelegenheid. De NOS interviewde de mannetjes die alle bordjes moeten veranderen. Van 130 naar 100. En daar komen dan weer bordjes onder dat je ’s nachts wel 130 mag rijden. En die moeten ook in elkaar geflanst worden.

Fantaserend kan ik me dan weer voorstellen dat er ook mannetjes zijn die deze bordjes moeten plaatsen. Maar dat is gevaarlijk als er auto’s met 130 kilometer per uur voorbij razen. Dat doen die auto’s, omdat de bordjes met 100 erop er nog niet staan. En tijdens rijlessen is aan iedere automobilist geleerd dat je altijd naar de bordjes moet luisteren. Behalve als er gele bordjes staan, dan moet je daarnaar luisteren. Dus er moeten ook mannetjes ingehuurd worden om de gele bordjes te beplakken en te plaatsen. Of ben je als maker niet direct een plaatser? Dan worden daarvoor dus weer andere mensen ingehuurd. Joepie, nog meer werkgelegenheid! Zouden we de naderende recessie daarmee een half jaartje kunnen uitstellen? Een groep econoompjes kan zich weer over die vraagstelling buigen. Resultaat, u raadt het al: nog meer werkgelegenheid!

Maar die maximumsnelheid terug naar 100 is voor nog meer dingen goed. Voor mij bijvoorbeeld. Ik hoop namelijk binnenkort mijn rijbewijs te halen. Naar dat rijexamen is echt serieus toegewerkt. Dus geen lullige 7-daagse ANWB-cursus, een theorie- en praktijkexamen op één dag en klaar is Kees. Nee, voordat het examen werd aangevraagd, heb ik een vol jaar gelest. Mijn rijinstructeur is daar ook enorm blij mee. Hij heeft er een tweede huis van kunnen kopen. Dat gun ik hem natuurlijk van harte. Lekker lang lessen: ook goed voor de werkgelegenheid!

Maar zelfs na al die lessen blijft het moeilijk. Ik wil mijn examinator niet ongerust maken, maar ik kan echt voor geen centimeter rijden. Als ik haaientanden zie geef ik gas, en als ik wel voorrang heb geef ik juist voorrang. Door de uitstekende en piepende rem van mijn rijinstructeur is alles tot nu toe goed gegaan.

Dus die snelheid naar 100 lijkt me een prima beslissing met het oog op mij als toekomstig weggebruiker. Maar als we toch bezig zijn. Kan die snelheid niet nog iets lager? Dat vind ik veel comfortabeler. De helft eraf? Of is dat wel heel rigoureus? De borden met 100 erop moeten dan weer vervangen worden door borden met 50. Meer werkgelegenheid! Dan schuiven we de kredietcrisis nog eens een extra halfjaar voor ons uit. Ideaal!

Oké, ik hou al op. Ik blijf wel fietsen…

Hembo

Tue, 12 Nov 2019 09:00:00 GMT

Maandagochtend. Ik kwam achteloos de Jumbo binnengelopen voor de nodige boodschappen. Ik pakte koffie, een bloemkool en pepernoten. Het is weer die tijd van het jaar. Zucht. Uit automatisme wilde ik wc-papier pakken, maar dat hoeft niet meer. Ik heb immers sinds kort zo’n wc die je tarrels wegspoelt met water. Ik ging dus door naar het brood. Ik duwde mijn karretje voort en dacht voor de broodafdeling te staan. Toen ik opkeek, stond ik ineens in een gebakhoek! Met zitje en al. De bejaarden zaten me aan te staren.

Ik was in de war en vroeg een medewerker wat ik nu weer gemist had, want dat komt nogal regelmatig voor bij mij. De medewerker vertelde mij dat de Jumbo en de HEMA sinds deze week nauw samenwerken. En dat dit de eerste maatregelen zijn. Ik keek waarschijnlijk zo verward dat hij er een andere medewerker bij haalde. Zij wist wel van wanten en vroeg wat ze voor me kon doen. ‘Ik kwam eigenlijk voor een halfje bruin, maar doet u maar een verjaardagstaart met foto’. De Hembo-medewerkers gingen enthousiast aan de slag.

Ik ging zitten. Een vrouw van een jaar of 90, de gemiddelde leeftijd in de koffiehoek lag niet veel lager, begon tegen me te praten. ‘Zeg… Ken jij Albert Heijn ook?’, vroeg ze. ‘Nou, niet persoonlijk, maar ik doe er weleens boodschappen. Als het vlees van de Jumbo weer eens besmet is met een één of andere bacterie. Of tegenwoordig de HEMA-worst natuurlijk’, antwoordde ik. ‘Klootzakken zijn het! Klootzakken!!’. De mevrouw begon uit het niets te schreeuwen. ‘Klootzakken?’, vroeg ik. ‘Let op je woorden jongeman!’, zei ze bits. ‘Ja, mevrouw’, zei ik. Dat is natuurlijk ook zo. Oude dames mogen zelf wel schelden, maar jij mag het in hun bijzijn niet. Stomme fout.

‘Ja, schorem!’, zei de mevrouw. ‘Waarom dan?’, vroeg ik. ‘Ken jij de winkelketen Simon de Wit nog?’, vroeg de dame steeds bozer. ‘Het is ver voor mijn tijd. Maar dat was toch die kruidenier?’, vroeg ik. ‘Die kruidenier? Die kruidenier?! Dat is… was de zaak van mijn man. Mijn overleden man’, zei de mevrouw met een snik in haar stem. ‘Ach, heette uw man Simon de Wit?’, vroeg ik belangstellend. ‘Nee, Henk de Vries, nou goed. Natuurlijk!’, zei de mevrouw. ‘Hij had een succesvol bedrijf, jarenlang. Maar dat veranderde van het ene op het andere moment’, zei ze. ‘Waarom dan?’, vroeg ik, terwijl ik achterom keek of mijn verjaardagstaart al klaar was. ‘Door die brand toch! Brand in onze loods. Alles weg. Men praat er nog over!!’, zei de mevrouw, groen van boosheid. ‘Nou, toen verkochten onze hoge heren zonder medeweten van ons de hele handel aan Albert Heijn. Leek ze makkelijk. En een degradatie volgde.Onze filialen heetten nadien kortweg Simon en de zaak werd in 1980 definitief ontbonden.’ ‘Wat erg’, zei ik. ‘Ja!! En daarom ben ik zielsgelukkig dat HEMA heeft gekozen voor Jumbo. En niet voor… Ik krijg het m’n bek niet meer uit. Ik hoop dat ze failliet gaan!’

‘Meneer, uw taart is klaar’, onderbrak de medewerker ons. Ik stond opgelucht op. ‘Tot ziens mevrouw’. Ze riep nog iets over de moord op meneer Heijn, maar dat heb ik niet willen verstaan.

Ik liep met rasse schreden de winkel uit, maar een medewerker tikte mij op mijn schouder. ‘U had toch ook een halfje bruin nodig?’ Ik knikte. ‘Ik verwijs u graag door naar de dichtstbijzijnde HEMA, daar is de gebakhoek helemaal omgebouwd tot broodbakkerij. Handig hè?’ Ik bedankte de medewerkster verbaasd en besloot naar de concurrentie te gaan. Naar Albert Heijn waarschijnlijk.

Sensatiefik

Sun, 10 Nov 2019 09:00:00 GMT

Fikkie kijken op een gewone maandagmiddag. Het kon weer eens. Het was geen oudjaarsdag, deze keer stond de katholieke kerk van Hoogmade in brand. Een enorm evenement natuurlijk, daarom zette Omroep West er maar direct een livestream op. Voor de gemakkelijkheid de NOS ook. En toen bekend werd dat de kerk niet meer te redden viel deed Shownieuws het ook maar.

Daar zat ik dan. Op drie schermen tegelijk naar de fik te kijken. Enorm spannend, zeker toen de burgemeester had gezegd dat de toren vrijwel zeker zou instorten. Op huizen wellicht? Wat een sensatie! Net toen de toren met donderend geraas naar beneden kwam, was ik de benen strekken en een kopje thee halen. Toch jammer. Gelukkig werden de beelden daarna in de livestream herhaald. Dus ik nog denken dat ik op het moment suprême weer inschakelde, maar dat bleek de herhaling van de herhaling van de herhaling te zijn.

Uiteraard is bovenstaande tekst sarcastisch. U schrok al. Ik durf. Maar het ging wel een beetje zo. Ik zat een maandagmiddag te niksen en ging toen kijken naar een fikkende kerk. Mag je dat overigens nog zeggen? Dat je weleens openlijk zit te niksen? Iedereen is ‘druk, druk, druk’. Ik gebruik die term doorgaans alleen als ik ergens onderuit wil. En dat is toch minstens één keer per week. Want zo druk is het natuurlijk niet.

Zeker niet als je plezier hebt in wat je doet. Dat was schijnbaar in wijlen de kerk van Hoogmade niet het geval. Er werd onderhoud gepleegd. En dat moest blijkbaar effe snel gebeuren. Want zo’n hele kerk verfvrij maken en vervolgens schilderen is natuurlijk een rotklus. Althans, dat lijkt mij. En geen monumentstatus, dus geen toezicht. Alleen van de pastoor, maar die vertrouwt volledig op zijn parochianen. Dus hij had niet verwacht dat men bij regulier onderhoud aan de kerk ineens met verfbranders in de weer zou gaan. Nou, het resultaat mag er wezen, eerlijk is eerlijk. Geen verf meer te bekennen. De vraag is natuurlijk: Wie is ervoor verantwoordelijk? Wie moet Even Apeldoorn bellen ? Zou het dezelfde man zijn die woensdagavond tegen een studente in een vliegtuig zei: ‘Kijk, deze bovenste knop mag je absoluut niet indrukken.’ De belezen studente: ‘Oh, gebeurt er dan hetzelfde als in Abeltje ?’, waarop ze de knop indrukte. Of ging dat niet net zo gemakkelijk als een vonkje bij kurkdroog hout?

Dat met die verfbrander ging hoe dan ook veel te gemakkelijk. En ik schaam me dat ik de ramptoerist heb uitgehangen door naar die livestream te blijven kijken. En daarna ook de herhalingen niet heb weggedrukt. Ik wachtte tot de kerk volledig uitgebrand was… Ik hoop op het allerbeste voor de kerk. Herbouw en mooie jaren. En dat ze in geen enkele kerk nog met een verfbrander aan de slag gaan.

Gecondoleerd

Thu, 07 Nov 2019 23:20:00 GMT

Gecondoleerd is trending op Twitter en Facebook, viel me een paar weken geleden op. Tot mijn verbazing was het gisteren en is het ook vandaag weer trending. Na wat research: gecondoleerd is niet alleen de laatste weken regelmatig trending, maar dat is al maanden een terugkerend onderwerp. Waanbeelden spoken sindsdien door mijn hoofd: zou de sociale media zijn beste tijd hebben gehad? Zou het op sterven na dood zijn? Zou Mark Zuckerberg volgend jaar rond deze tijd verslaafd aan drank en drugs, totaal ongelukkig en straatarm in de goot liggen?

Nog ergere ideeën gaan door mijn hoofd: zou het internet an sich in vergevorderde staat van ontbinding verkeren? De jeugd gebruikt de sociale media dus al een tijd niet meer. Mijn vrienden op Facebook zijn ook voor het grootste gedeelte mensen die twee keer zo oud zijn als ik. Forums zijn uit, en de huidige YouTube-helden lopen tegen de dertig. Wijze dertigers zijn nu eenmaal geen voorbeelden voor de jeugd. Zou het internet binnenkort, net als Fortnite inclusief dansjes, in een zwart gat verdwijnen? Waanidee op rampscenario. Ik ben er even ondersteboven van.

Niet in de laatste plaats omdat ik heb besloten om het internet te gaan voeden.

De één is een lezer, de ander kijkt en hoort liever. Ik persoonlijk kan gewoon niet kiezen tussen lezen of kijken. Daarom maak ik vanaf vandaag een aantal keer per week iets. Een vlog (dus beeld en geluid) of een blog/column (tekst). Afhankelijk van waar ik die dag zin in heb. Soms satirisch en nieuwsgericht, soms met een lach, soms vreemd, maar bovenal de, misschien niet zo doorsnee, dingen die mij opvallen. Maar ik noem mijzelf geen influencer. Absoluut niet. Ik ben eigenlijk liever een anti-influencer. Ja! Zeker ook omdat ik nooit een echte influencer zou kunnen worden.

Ik zie er niet hip uit (dat ziet u op ’t fotootje hiernaast), ik doe niet aan body-positivity (body-negativity roept een veel leukere discussie op), ik heb geen verstand van geld verdienen met Instagram (en wil dat ook niet hebben), ik woon voor de verandering eens niet in de Randstad (verfrissend lijkt mij) en ik kijk nog televisie (dat doen alleen fossielen). Als klap op de vuurpijl is mijn slechtste eigenschap tegelijkertijd mijn sterkste punt: klagen. Over van alles en nog wat. En dat als verwende West-Europeaan. Foei! In deze positieve en dankbare tijd totaal not-done, om het maar met een populistisch Engels woord uit te spreken. Voldoende ingrediënten voor een waardeloze influencer en genoeg voor een uitstekende anti-influencer. Neem niet teveel van mij aan, maar kijk en luister wel. Trends zijn in den beginne afwijkende dingen. Laat ik die trendzetter dan maar zijn (vies woord ook overigens). Ik heb er zin in!

Eén ding baart mij nog wel zorgen bij het lanceren van mij als anti-influencer: wat doen we met die nogal dwingende condoleances op internet? De één z’n dood is gelukkig nog altijd de ander z’n brood. De huidige influencers die de dertig al gepasseerd zijn maken plaats voor de nieuwe generatie in de vorm van de jonge twintigers. Het enige redmiddel. En als ik de jeugd niet enthousiasmeer (ik gebruik veel te moeilijke woorden voor de jeugd, dus die kans is groot), komt er misschien wel ander publiek. Iedereen is welkom. Ik luid hierbij en nieuw tijdperk van het internet in. Nobody’s en zeikerds: meld je!